WEBVTT STYLE ::cue { font-family: Arial; font-size: 6.94vh; color: rgba(255,255,255,1); background-color: rgba(0,0,0,0.6); } 00:00:08.515 --> 00:00:10.535 line:95% align:center position:50% [muzyka] 00:00:22.480 --> 00:00:27.000 line:95% align:center position:50% Dzień dobry. Witam wszystkich w kulturalnym Gdańsku. Ja nazywam się Anna 00:00:27.000 --> 00:00:31.920 line:95% align:center position:50% Umiecka i dzisiaj zapraszać was będę na fantastyczną wystawę fotografii, 00:00:31.920 --> 00:00:37.360 line:95% align:center position:50% fotografii Zofii Rydet, jednej z najsłynniejszych, najzdolniejszych i 00:00:37.360 --> 00:00:45.000 line:95% align:center position:50% największych fotografek polskich. Ta wystawa trwa już w Zielonej Bramie, 00:00:45.000 --> 00:00:49.399 line:95% align:center position:50% oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku i możemy się nią cieszyć aż do końca 00:00:49.399 --> 00:00:53.079 line:95% align:center position:50% września. Także myślę, że jeżeli nie będziecie mieli państwo co robić w 00:00:53.079 --> 00:00:58.120 line:95% align:center position:50% wakacje, a pogoda nas na razie nie rozpieszcza, to zapraszamy razem z 00:00:58.120 --> 00:01:03.000 line:95% align:center position:50% kuratorkami, które są ze mną w studio, będziemy chciały opowiedzieć o wystawie 00:01:03.000 --> 00:01:07.520 line:95% align:center position:50% o samej Zofii. Jest ze mną Małgorzata Zwolicka. Cześć. 00:01:07.520 --> 00:01:11.960 line:95% align:center position:50% Dzień dobry. Dzień dobry. I Małgorzata Ruszkowska Macur. 00:01:11.960 --> 00:01:15.600 line:95% align:center position:50% Cześć. Cześć. koordynatorki wystawy ze strony 00:01:15.600 --> 00:01:22.520 line:95% align:center position:50% Muzeum Narodowego w Gdańsku, ponieważ kuratorem tej wystawy jest 00:01:22.520 --> 00:01:29.479 line:95% align:center position:50% Karol Hordziej z Muzeum Krakowskiego, prawda? Nie jest kilka nie ścisłości, 00:01:29.479 --> 00:01:33.759 line:95% align:center position:50% więc jeśli mogę sprostować, ja nie jestem koordynatorką tej wystawy. Może 00:01:33.759 --> 00:01:40.200 line:95% align:center position:50% byłam trochę duchem jej sprowadzenia z Krakowa, z muzeum fotografii. 00:01:40.200 --> 00:01:44.799 line:95% align:center position:50% Natomiast koordynatorką i drugą kuratorką tej wystawy jest Małgorzata 00:01:44.799 --> 00:01:47.799 line:95% align:center position:50% Ruszkowska. 00:01:48.079 --> 00:01:53.399 line:95% align:center position:50% Karol jest w tej chwili związany z Muzeum Sztuki w Łodzi 00:01:53.399 --> 00:01:59.960 line:95% align:center position:50% i opiekuje się kolekcją znakomitą tego tego muzeum. Natomiast no jest 00:01:59.960 --> 00:02:05.520 line:95% align:center position:50% krakowianinem, więc krąży po Polsce, ale na tego jest nami duchem. 00:02:05.520 --> 00:02:11.200 line:95% align:center position:50% Na razie jest z nami duchem. Drogi panie, to już jest druga wystawa, 00:02:11.200 --> 00:02:17.280 line:95% align:center position:50% mam nadzieję, że tutaj się nie pomylę, która odbywa się w Gdańsku. Taka duża 00:02:17.280 --> 00:02:23.280 line:95% align:center position:50% wystawa jej prac. Pierwszą, którą oglądałyśmy, oglądaliśmy 00:02:23.280 --> 00:02:27.840 line:95% align:center position:50% kilkanaście lat temu, to był ten słynny, najsłynniejszy cykl jej fotografii, 00:02:27.840 --> 00:02:33.080 line:95% align:center position:50% zapis socjologiczny. A teraz co nas czeka w tej zielonej 00:02:33.080 --> 00:02:38.440 line:95% align:center position:50% bramie? Jakie to są fotografie? Teraz nas czeka wystawa 00:02:38.440 --> 00:02:47.959 line:95% align:center position:50% yyy Zofia, świat uczuć i wyobraźni. Yyy jest to cały cykl kolarzy. Zdjęcie 00:02:47.959 --> 00:02:54.840 line:95% align:center position:50% jest około setki, znaczy sięga prawie setki, czyli tam 96 00:02:54.840 --> 00:02:59.560 line:95% align:center position:50% czy 7. Trzy czy cztery nie zostały 00:02:59.560 --> 00:03:07.120 line:95% align:center position:50% pokazane, natomiast pozostałe wszystkie można obejrzeć łącznie z czterema 00:03:07.120 --> 00:03:14.280 line:95% align:center position:50% powiększonymi w formie tapety. A co istotne, ponieważ to są kolarze, o 00:03:14.280 --> 00:03:20.159 line:95% align:center position:50% czym pewnie będziemy mówić później, pokazujemy również warsztat pracy 00:03:20.159 --> 00:03:26.000 line:95% align:center position:50% artystki, czyli te elementy, z których te kolarze 00:03:26.000 --> 00:03:30.599 line:95% align:center position:50% powstawały. A te kolarze są o tyle ciekawe, że 00:03:30.599 --> 00:03:34.840 line:95% align:center position:50% często artyści wykorzystują różne materiały, żeby tworzyć kolarze. Zofia 00:03:34.840 --> 00:03:37.400 line:95% align:center position:50% Rydet wykorzystywała tylko swoje prace, 00:03:37.400 --> 00:03:40.319 line:95% align:center position:50% prawda? Tak. jest bardzo ważne, ponieważ pracę 00:03:40.319 --> 00:03:49.280 line:95% align:center position:50% nad tymi nad tym cyklem zaczęła w lat w 68 roku i 00:03:49.280 --> 00:03:57.200 line:95% align:center position:50% właściwie zbierała i budowała je do 75 roku. 00:03:57.200 --> 00:04:04.200 line:95% align:center position:50% Opierała się tylko na własnej pracy, na własnych zdjęciach wykonanych wcześniej. 00:04:04.200 --> 00:04:10.319 line:95% align:center position:50% To wymagało no wyjątkowej, wyjątkowo zżmudnej pracy, ponieważ 00:04:10.319 --> 00:04:15.040 line:95% align:center position:50% dla wielu osób młodych, które przychodzą na tą wystawę bardzo trudno jest 00:04:15.040 --> 00:04:22.040 line:95% align:center position:50% zrozumieć, że to są lata 60 i lata 70 to są lata, kiedy jeszcze w ogóle o 00:04:22.040 --> 00:04:25.800 line:95% align:center position:50% komputerach nie mówiono w ogóle w codziennym użytku, a co dopiero o 00:04:25.800 --> 00:04:29.520 line:95% align:center position:50% Photoshopie. To wszystko było robione w pracowni 00:04:29.520 --> 00:04:36.600 line:95% align:center position:50% fotograficznej w ciemni. Ona wycinała poszczególne fragmenty, elementy ze 00:04:36.600 --> 00:04:41.560 line:95% align:center position:50% swoich fotografii, systematyzowała je, bo to pokazujemy na 00:04:41.560 --> 00:04:49.120 line:95% align:center position:50% wystawie, koperty z określonymi opisami tam wkładała, po czym wyjmowała i 00:04:49.120 --> 00:04:55.759 line:95% align:center position:50% tworzyła pewne cykle. To tworzenie polegało na tym, że brała 00:04:55.759 --> 00:05:00.759 line:95% align:center position:50% powycinane elementy, składała i z powrotem je fotografowała 00:05:00.759 --> 00:05:07.880 line:95% align:center position:50% ponoć kilkakrotnie, ponieważ takie fotografie wykonane w czy odbitki 00:05:07.880 --> 00:05:12.840 line:95% align:center position:50% wykonane w tej technice srebrno-żelatynowej, 00:05:12.840 --> 00:05:20.520 line:95% align:center position:50% one w momencie cięcia zaczynają falować, wyginają się, więc te zdjęcia należał 00:05:20.520 --> 00:05:24.199 line:95% align:center position:50% ponowne zdjęcia ty kolarzy przyklejonych, 00:05:24.199 --> 00:05:30.800 line:95% align:center position:50% tak form należało wykonać ponownie kilka razy, żeby odpowiednio to opracować, 00:05:30.800 --> 00:05:36.919 line:95% align:center position:50% żeby to tworzyło znowu taki w miarę jednolity obraz. obraz. Yyy, nie było 00:05:36.919 --> 00:05:41.880 line:95% align:center position:50% takich przecież. Ja my mam wrażenie, że artyści w tamtych czasach sami 00:05:41.880 --> 00:05:48.680 line:95% align:center position:50% wypracowywali sobie technikę, bo na wernisażu znalazła się też taka pani, 00:05:48.680 --> 00:05:53.520 line:95% align:center position:50% która zaczęła opowiadać o tym, że ona również robi w ogóle przede wszystkim ta 00:05:53.520 --> 00:05:58.680 line:95% align:center position:50% para to byli ludzie, którzy znali Zofi ofieret, y, starsze osoby, starsi 00:05:58.680 --> 00:06:03.720 line:95% align:center position:50% artyści. opowiadała też o tym, jak y ona fotografowała, jak ona wykonywała 00:06:03.720 --> 00:06:07.360 line:95% align:center position:50% kolarze. To bardzo, bardzo ciekawe, że dzisiaj to jest takie oczywiste. Mamy 00:06:07.360 --> 00:06:13.520 line:95% align:center position:50% jakiś program, załatwiamy to w 5 minut pewnie albo krócej foto, w naszych 00:06:13.520 --> 00:06:18.120 line:95% align:center position:50% aparatach fotograficznych. To prawda. To technologia jest zupełnie 00:06:18.120 --> 00:06:24.560 line:95% align:center position:50% inna. Osobą, o której wspomniałaś jest, czy osobami, o których wspomniałaś 00:06:24.560 --> 00:06:30.120 line:95% align:center position:50% jest Krystyna Andryzkiewicz i Krzysztof Jakubowski. 00:06:30.120 --> 00:06:37.240 line:95% align:center position:50% Oboje znakomici fotografowie z lat właśnie, którzy zaczynali w latach 00:06:37.240 --> 00:06:43.520 line:95% align:center position:50% 60, 70, którzy tworzyli pracę w różnych 00:06:43.520 --> 00:06:48.639 line:95% align:center position:50% technikach, także szlachetnych technikach fotografii, więc 00:06:48.639 --> 00:06:54.639 line:95% align:center position:50% fotokolaż był jednym jednym z jedną z metod i tak naprawdę jest to technika, 00:06:54.639 --> 00:07:04.120 line:95% align:center position:50% która gdzieś ma swoje początki w latach 10 20 X 20 XX wieku i 00:07:04.120 --> 00:07:10.440 line:95% align:center position:50% no zasada się w surrealizmie, który był kierunkiem w sztuce, 00:07:10.440 --> 00:07:14.960 line:95% align:center position:50% który właśnie pozwalał na więcej, ale w fotografii pozwalał na tworzenie właśnie 00:07:14.960 --> 00:07:20.000 line:95% align:center position:50% montaży fotograficznych, które były bardzo oniryczne, które odnosiły się do 00:07:20.000 --> 00:07:25.599 line:95% align:center position:50% świata snów, podświadomości i wyobraźni. Stąd 00:07:25.599 --> 00:07:33.360 line:95% align:center position:50% tutaj Zopiaret sięga do tych tradycji bardzo dobrych, ale już dużo później niż 00:07:33.360 --> 00:07:39.759 line:95% align:center position:50% niż to było właściwie popularne. Więc też za ten pierwszy w tym pierwszym 00:07:39.759 --> 00:07:43.879 line:95% align:center position:50% momencie, kiedy pokazywała ten cykl, kiedy go tworzyła, wcale nie była jakoś 00:07:43.879 --> 00:07:50.639 line:95% align:center position:50% specjalnie wyróżniana i chwalona. krytykowano ją w 00:07:50.639 --> 00:07:56.800 line:95% align:center position:50% różnych aspektach, ale też ta krytyka wydaje mi się przebiegała 00:07:58.000 --> 00:08:04.800 line:95% align:center position:50% także w kontekście jej takiej bardzo kobiecej postawy w tych w tych pracach, 00:08:04.800 --> 00:08:08.879 line:95% align:center position:50% które realizowała. To znaczy ona tam manifestuje 00:08:08.879 --> 00:08:17.479 line:95% align:center position:50% i kwestie lęku pewnego, który też wynika z właśnie z jej kobiecości, z jej bycia. 00:08:17.479 --> 00:08:23.319 line:95% align:center position:50% być może samotną, być może osobą, której która 00:08:23.319 --> 00:08:28.919 line:95% align:center position:50% opowiada o swoich relacjach albo o ich braku. Być może wyraża tam 00:08:28.919 --> 00:08:34.200 line:95% align:center position:50% też właśnie pragnienia, które dotyczą bycia 00:08:34.200 --> 00:08:37.360 line:95% align:center position:50% rodzicem. Są tam zdjęcia dzieci, przecież 00:08:37.360 --> 00:08:44.080 line:95% align:center position:50% są zdjęcia dzieci, są zdjęcia kobiet, takich kobiet w pełni y, że tak powiem, 00:08:44.080 --> 00:08:47.080 line:95% align:center position:50% sił. 00:08:48.200 --> 00:08:51.720 line:95% align:center position:50% witalnych akty 00:08:51.720 --> 00:08:58.079 line:95% align:center position:50% te fotografie właśnie jest taki akt na polu, na którym jest też niemowle i 00:08:58.079 --> 00:09:06.640 line:95% align:center position:50% takie misy, które właściwie tam gdzieś jakieś pojemniki na na coś wokół, ale 00:09:06.640 --> 00:09:12.519 line:95% align:center position:50% puste pojemniki. Więc te wszystkie elementy pokazywały też jakby jej myśl o 00:09:12.519 --> 00:09:19.279 line:95% align:center position:50% przemijaniu, choć jeszcze wtedy przecież no była już dojrzałą osobą, ale dorosłą 00:09:19.279 --> 00:09:24.800 line:95% align:center position:50% osobą, ale nie już jakby pewne wspomnienia i pewnie 00:09:24.800 --> 00:09:29.279 line:95% align:center position:50% traumy związane i z wojną i z przemieszczaniem się w różne miejsca, bo 00:09:29.279 --> 00:09:32.760 line:95% align:center position:50% też o tym nie powiedziałyśmy, ale pochodziła ze Stanisławowa, taka 00:09:32.760 --> 00:09:39.640 line:95% align:center position:50% A to jeszcze do tej do tej jej historii dotrzemy powolutku. Yyy, te prace 00:09:39.640 --> 00:09:44.680 line:95% align:center position:50% przypominają, one są w takim nurcie surrealistycznym, prawda? Zainteresowały 00:09:44.680 --> 00:09:49.120 line:95% align:center position:50% mnie postacie kobiece na tych fotografiach, dlatego że surrealiści 00:09:49.120 --> 00:09:54.360 line:95% align:center position:50% zwykle wykorzystywali ten te ciała kobiet w taki przedmiotowy sposób. Tam 00:09:54.360 --> 00:09:59.839 line:95% align:center position:50% to jest zupełnie inne ujęcie, prawda? To jest inne ujęcie, ale też pamiętajmy, 00:09:59.839 --> 00:10:04.680 line:95% align:center position:50% że Zofia Rydet właściwie robiła fotografię tylko ludzi. Ją interesował 00:10:04.680 --> 00:10:08.440 line:95% align:center position:50% tylko i wyłącznie człowiek. właściwie nie ma. Ja nie znam fotografii, które 00:10:08.440 --> 00:10:14.720 line:95% align:center position:50% byłyby poświęcone czy byłyby związane z obrazami przedmiotów jakiś. Jak się 00:10:14.720 --> 00:10:20.959 line:95% align:center position:50% stisie fotograficznym takie elementy kilka jest po prostu ani zapis 00:10:20.959 --> 00:10:26.959 line:95% align:center position:50% socjologiczny, ani ta seria związana z dziećmi, ani tutaj ten świat uczuć i 00:10:26.959 --> 00:10:31.200 line:95% align:center position:50% wyobraźni. No to też mówi to jest uczucia i wyobraźni są związane z 00:10:31.200 --> 00:10:35.880 line:95% align:center position:50% człowiekiem. Tak. Także to był ten jedyny właściwie taki 00:10:35.880 --> 00:10:42.040 line:95% align:center position:50% główny temat w przypadku tego cyklu jedyny. Tak, człowiek jest tym 00:10:42.040 --> 00:10:49.320 line:95% align:center position:50% najważniejszym i głównym tematem, aczkolwiek człowiek 00:10:49.320 --> 00:10:59.000 line:95% align:center position:50% od narodzin do śmierci, ale żyjący w takim strachu trochę w takim post 00:10:59.000 --> 00:11:04.000 line:95% align:center position:50% apokaliptycznym wymiarze. Tak. i rzeczywistości. 00:11:04.000 --> 00:11:06.720 line:95% align:center position:50% Ja mam tutaj taki cytat, który zresztą najlepiej 00:11:06.720 --> 00:11:12.560 line:95% align:center position:50% oddajmy oddajmy głos samej samej Zofii Rydet nie wymyślajmy. Tak 00:11:12.560 --> 00:11:17.680 line:95% align:center position:50% powiedziała, mówiła w ten sposób: "Fotomtaż daje wielką możliwość 00:11:17.680 --> 00:11:23.240 line:95% align:center position:50% przetransponowania najgłębszych własnych myśli, uczuć i przeżyć na powstanie 00:11:23.240 --> 00:11:28.560 line:95% align:center position:50% zupełnie innego obrazu, pozornie nierealnego, ale składającego się 00:11:28.560 --> 00:11:34.720 line:95% align:center position:50% przecież z elementów rzeczywistych". Mój świat uczuć i wyobraźni mówi o 00:11:34.720 --> 00:11:40.440 line:95% align:center position:50% człowieku zagrożonym już od chwili narodzin, o jego obsesjach, o jego 00:11:40.440 --> 00:11:46.560 line:95% align:center position:50% uczuciach, osamotnieniu, pragnieniach, o lęku, przed którym ratuje go tylko 00:11:46.560 --> 00:11:52.519 line:95% align:center position:50% miłość, o tragedii przemijania, o strachu przed zagładą i zniszczeniem. 00:11:52.519 --> 00:12:00.160 line:95% align:center position:50% czyli tematy bardzo obecnie aktualne. Tak, strach przed wojną sama przeżyła tą 00:12:00.160 --> 00:12:04.639 line:95% align:center position:50% wojnę w chyba w jednym z najgorszych wymiarów. 00:12:04.639 --> 00:12:09.959 line:95% align:center position:50% I ten strach, to wszystko jest przetransponowane 00:12:09.959 --> 00:12:15.440 line:95% align:center position:50% na tą formę czarno-białych. Pamiętajmy o tym, że one są też czarno-białe. Tam nie 00:12:15.440 --> 00:12:24.519 line:95% align:center position:50% ma koloru w tym. A sama na sama nazwa poszczególnych cykli też wskazuje na 00:12:24.519 --> 00:12:32.560 line:95% align:center position:50% takie zainteresowania i na ten taki temat, który czy osoby, które są 00:12:32.560 --> 00:12:37.040 line:95% align:center position:50% wiodące, no to jest przede wszystkim kobieta, tak? Bo są tematy, które są czy 00:12:37.040 --> 00:12:42.240 line:95% align:center position:50% cykle, które są tylko jej poświęcone jak macierzyństwo, 00:12:42.240 --> 00:12:47.720 line:95% align:center position:50% zakochani, odejścia na rodzinę. 00:12:47.720 --> 00:12:53.160 line:95% align:center position:50% W tych cyklach tematem jest kobieta, ale również w takim cyklu jak przemiany, 00:12:53.160 --> 00:13:00.639 line:95% align:center position:50% gdzie pokazane są twarze kobiet właściwie od okresu narodzin małych 00:13:00.639 --> 00:13:06.240 line:95% align:center position:50% miesięcznych, kilkumiesięcznych dzieci, pięć kobiet, które co jakiś czas są 00:13:06.240 --> 00:13:11.240 line:95% align:center position:50% fotografowane i złożone w formie kolarzy, tak wspólnie 00:13:11.240 --> 00:13:15.360 line:95% align:center position:50% siedzących, ale te twarze ich są zaczerpnięte z 00:13:15.360 --> 00:13:17.920 line:95% align:center position:50% rzeźby. I tak naprawdę jest to fotografia 00:13:17.920 --> 00:13:23.360 line:95% align:center position:50% rzeźby, jedna jedna i ta sama twarz, która pojawia się w tych różnych etapach 00:13:23.360 --> 00:13:29.199 line:95% align:center position:50% życia. To bardzo też ciekawy taki zabieg, prawda? Trochę takie widzenie 00:13:29.199 --> 00:13:34.000 line:95% align:center position:50% siebie zawsze tak samo, bo my siebie nie widzimy. Nie widzimy, że się starzejemy, 00:13:34.000 --> 00:13:37.320 line:95% align:center position:50% nie widzimy, że się zmieniamy. Właściwie czujemy się ciągle tymi samymi osobami, 00:13:37.320 --> 00:13:43.040 line:95% align:center position:50% a przecież inni widzą nas inaczej i i rzeczywiście się zmieniamy. 00:13:43.040 --> 00:13:48.800 line:95% align:center position:50% Zapis tego upływu czasu rzeczywiście może być bolesny. yym mówimy o tym, że 00:13:48.800 --> 00:13:55.680 line:95% align:center position:50% dużo jest w tych zdjęciach yyy lęku yyy, który do niej wrócił, bo właśnie musimy 00:13:55.680 --> 00:14:01.519 line:95% align:center position:50% powiedzieć, że ona urodziła się jeszcze przed wojną na terenie dzisiejszej 00:14:01.519 --> 00:14:05.000 line:95% align:center position:50% Ukrainy. M który to był rok? 00:14:05.000 --> 00:14:09.800 line:95% align:center position:50% 911. 911. I przeżyła wojnę. 00:14:09.800 --> 00:14:15.360 line:95% align:center position:50% To był bardzo traumatyczny chyba moment, prawda, w jej w jej życiu. 00:14:15.360 --> 00:14:20.959 line:95% align:center position:50% Tak, ale trochę taki też owiany tajemnicą. 00:14:20.959 --> 00:14:25.560 line:95% align:center position:50% Nie mówiła o tym, nie mówiła o tym i nie wracała do tego w 00:14:25.560 --> 00:14:31.680 line:95% align:center position:50% żadnych wspomnieniach ani w żadnych takich zapisach swoich. yyy raczej yyy 00:14:31.680 --> 00:14:37.120 line:95% align:center position:50% domyślamy się, to wiemy właściwie też od Karola, który był bada yyy bada te 00:14:37.120 --> 00:14:42.040 line:95% align:center position:50% twórczość mocno yyy już od wielu wielu lat yyy i współpracuje z fundacją 00:14:42.040 --> 00:14:48.839 line:95% align:center position:50% imienia Zofi Rydet. Yyy yyy chyba był też w międzyczasie związek, 00:14:48.839 --> 00:14:53.759 line:95% align:center position:50% który się rozsypał. Być może to było nawet węgielski chyba. 00:14:53.759 --> 00:14:58.199 line:95% align:center position:50% No właśnie i chyba ta rana została na zawsze w 00:14:58.199 --> 00:15:02.240 line:95% align:center position:50% niej. gdzie bądź by nie była, 00:15:02.240 --> 00:15:06.759 line:95% align:center position:50% przenosiła się później, no z rodziną wyjeżdża, przejeżdżali, 00:15:06.759 --> 00:15:11.199 line:95% align:center position:50% ewakuowali się właściwie z Ukrainy do 00:15:11.199 --> 00:15:13.600 line:95% align:center position:50% na środ Arabki, 00:15:13.600 --> 00:15:17.880 line:95% align:center position:50% do później do Bytomia i w Gliwicach 00:15:17.880 --> 00:15:22.199 line:95% align:center position:50% i Katowic i potem mieszkała już w Gliwicach, gdzie zresztą 00:15:22.199 --> 00:15:25.880 line:95% align:center position:50% sklep prowadziła fotograficzny z materiałami 00:15:25.880 --> 00:15:30.720 line:95% align:center position:50% rodzina jak wiele w tamtych czasach, który właśnie Właściwie podczas wojny 00:15:30.720 --> 00:15:34.040 line:95% align:center position:50% przy tych przemianach politycznych potem straciły zupełnie wszystko, czyli z 00:15:34.040 --> 00:15:39.079 line:95% align:center position:50% takiej bogatej ziemiańskiej rodziny, dobrze wykształcona, nie w kierunku 00:15:39.079 --> 00:15:44.480 line:95% align:center position:50% malarskim, bo rodzina nie zgodziła się na to, co już ustaliłyśmy tutaj poza 00:15:44.480 --> 00:15:49.199 line:95% align:center position:50% poza anteną, ale no właśnie straciła wszystko, musiała się jakoś utrzymać i 00:15:49.199 --> 00:15:54.600 line:95% align:center position:50% otworzyła sklep papierniczy. Tak, ona prowadziła chyba dwa takie sklepy. Pierw 00:15:54.600 --> 00:15:59.360 line:95% align:center position:50% był jeden bardziej związany z artykułami papierniczymi, drugi chyba już miał 00:15:59.360 --> 00:16:06.240 line:95% align:center position:50% jakieś materiały fotograficzne i to w pewien sposób zaczęło się kręcić, czyli 00:16:06.240 --> 00:16:11.880 line:95% align:center position:50% dążyć do tego, znaczy kierować ją ku fotografii, bo właściwie tą fotografią 00:16:11.880 --> 00:16:16.560 line:95% align:center position:50% zainteresowała się i cokolwiek zaczęła w tym kierunku robić, to dopiero w wieku 00:16:16.560 --> 00:16:20.160 line:95% align:center position:50% ponad 40 lat. Tak. bardzo późno jak na artystkę. 00:16:20.160 --> 00:16:27.399 line:95% align:center position:50% Bardzo późno. Aczkolwiek stało się to bardzo, bardzo intensywną y pracą. 00:16:27.399 --> 00:16:33.880 line:95% align:center position:50% Potem już właściwie będąc w Gliwicach uczyła nawet na Politechnice chyba 00:16:33.880 --> 00:16:39.000 line:95% align:center position:50% gliwickiej fotografii studentów, także rzeczywiście 00:16:39.000 --> 00:16:45.800 line:95% align:center position:50% poświęcała się jej całkowicie. Ale była też w tym takim świetnym momencie, 00:16:45.800 --> 00:16:52.800 line:95% align:center position:50% ponieważ lata 50 to był rozkwit, 50 i 60 to był rozkwit ruchu fotograficznego w 00:16:52.800 --> 00:16:57.040 line:95% align:center position:50% Polsce, takiego amatarowskiego, bo powstawały towarzystwa fotograficzne. 00:16:57.040 --> 00:17:02.959 line:95% align:center position:50% Oczywiście to są też tradycje przedwojenne, ale one się bardzo mocno y 00:17:02.959 --> 00:17:08.160 line:95% align:center position:50% przyjęły właśnie także przy zakładach pracy powstawały koła fotograficzne, 00:17:08.160 --> 00:17:15.160 line:95% align:center position:50% pracownie fotograficzne i ta ta technologia po prostu była w zasięgu 00:17:15.160 --> 00:17:21.240 line:95% align:center position:50% ręki. To nie było najtańsze, ale można było naprawdę na nawet niskiej jakości 00:17:21.240 --> 00:17:27.199 line:95% align:center position:50% materiałach i słabym sprzęcie fotografować. Zofia Rydet ten bakcyl 00:17:27.199 --> 00:17:32.919 line:95% align:center position:50% fotograficzny chyba łyknęła jednak od brata, który był adwokatem, ale posiadał 00:17:32.919 --> 00:17:39.000 line:95% align:center position:50% lejkę i nią fotografował i to był też pierwszy aparat Zofii. 00:17:39.000 --> 00:17:41.320 line:95% align:center position:50% Natomiast historia mówi o jakiś wspólnych ich 00:17:41.320 --> 00:17:46.240 line:95% align:center position:50% wyjazdach w góry gdzieś tam na Podhale, gdzie razem najpierw robili te zdjęcia. 00:17:46.240 --> 00:17:50.039 line:95% align:center position:50% No on robi wspaniałe zdjęcia etnograficzne, prawda? Sporo portretów 00:17:50.039 --> 00:17:57.919 line:95% align:center position:50% jest, które właśnie fotografował w takim przyjętym wtedy typie ludzkim, to znaczy 00:17:57.919 --> 00:18:05.360 line:95% align:center position:50% fotografował rzeczywiście juów na halach, kobiety przed domami, więc miało 00:18:05.360 --> 00:18:11.280 line:95% align:center position:50% to mocno taki etnograficzny rys, ale też wynikający z tego badania, chęci badania 00:18:11.280 --> 00:18:16.559 line:95% align:center position:50% i zachowania tego dziedzictwa, które właściwie też znikało. 00:18:16.559 --> 00:18:23.280 line:95% align:center position:50% Ja się zastanawiałam, czy ktoś w ogóle któryś artysta ją inspirował, czy ona 00:18:23.280 --> 00:18:28.200 line:95% align:center position:50% yyy wzerowała się może na kimś, ale nie znalazłam takich właśnie oprócz brata 00:18:28.200 --> 00:18:33.039 line:95% align:center position:50% nie znalazłam takich nazwisk, chociaż w historii fotografii są fotografowie, 00:18:33.039 --> 00:18:39.000 line:95% align:center position:50% którzy być może podobnie podchodzili do tematu, a myślę o Augustze 00:18:39.000 --> 00:18:42.640 line:95% align:center position:50% Sanderze. Tak. No August Zander to rzeczywiście 00:18:42.640 --> 00:18:47.840 line:95% align:center position:50% taka postać, która często przywoływana, ponieważ no jako 00:18:47.840 --> 00:18:52.240 line:95% align:center position:50% właśnie pierwszy właściwie artysta stworzył taki 00:18:52.240 --> 00:18:58.919 line:95% align:center position:50% cykl poświęcony zawodom, osobom, które pełnią różne zawody i 00:18:58.919 --> 00:19:03.159 line:95% align:center position:50% stworzył rodzaj takiego, można powiedzieć atlasu 00:19:03.159 --> 00:19:08.760 line:95% align:center position:50% zawodów, ale tak naprawdę ludzi, którzy pełnią, parają się jakimś jakimś fachem. 00:19:08.760 --> 00:19:14.720 line:95% align:center position:50% To niemiecki fotograf. fotograf. Ja bym powiedziała, że 00:19:14.720 --> 00:19:20.640 line:95% align:center position:50% widzę porównanie dla Zofii Rydec przy fotomontażach akurat, o których które są 00:19:20.640 --> 00:19:26.080 line:95% align:center position:50% tutaj przedmiotem naszej wystawy w zonej bramie. Widzę u Hany Chuch. To jest taka 00:19:26.080 --> 00:19:31.520 line:95% align:center position:50% z kolei też niemiecka surrealistka i dadaistka. Ona właściwie robiła może 00:19:31.520 --> 00:19:36.760 line:95% align:center position:50% bardziej polityczny yyy polityczny yyy fotomontaż, 00:19:36.760 --> 00:19:41.760 line:95% align:center position:50% ale także używała groteski, którą którą i znajdziemy u Zofii Rydet. yyy i 00:19:41.760 --> 00:19:47.640 line:95% align:center position:50% zajmowała się też takimi yyy fotomontażami i fotografiami pewnych 00:19:47.640 --> 00:19:55.960 line:95% align:center position:50% takich hybrydycznych yyy form y czyli połączeń natury tutaj drzew z elementami 00:19:55.960 --> 00:19:59.799 line:95% align:center position:50% y ciała człowieka, z oczami na przykład 00:19:59.799 --> 00:20:06.600 line:95% align:center position:50% czy z z uszami. I tutaj takie formalne podobieństwa można by było zobaczyć 00:20:06.600 --> 00:20:12.080 line:95% align:center position:50% właśnie u Hanne Huchu. Natomiast jeśli chodzi o inne projekty, a współcześnie 00:20:12.080 --> 00:20:17.919 line:95% align:center position:50% na przykład mogłabym porównać taką artystkę, jaką jest Magda Hikel, która 00:20:17.919 --> 00:20:23.559 line:95% align:center position:50% no w ogóle bardzo utalentowana niezwykle fotografka, artystka wizualna, 00:20:23.559 --> 00:20:30.679 line:95% align:center position:50% filmowczyni, ale ona także właśnie tworzy takie prace szczegó fotomontażu 00:20:30.679 --> 00:20:35.880 line:95% align:center position:50% analogowym, czyli tym właśnie ręcznie wycinanym, naklejanym, 00:20:35.880 --> 00:20:43.120 line:95% align:center position:50% też umieszczanym w czasem w łączonym z innymi mediami, nie tylko z fotografią, 00:20:43.120 --> 00:20:48.280 line:95% align:center position:50% gdzie ona też tworzy właśnie takie prace no głównie skupione na autobiografii 00:20:48.280 --> 00:20:53.400 line:95% align:center position:50% swojej czy na takich też problemach jakby o właśnie lęku przed chorobą, 00:20:53.400 --> 00:20:58.120 line:95% align:center position:50% przed utratą, przed takimi zagrożeniami, które są od nas 00:20:58.120 --> 00:21:03.760 line:95% align:center position:50% niezależne i tutaj bym widziała te podobieństwa takie współczesne. 00:21:03.760 --> 00:21:07.559 line:95% align:center position:50% Dzisiaj też wydaje nam się na Zofi Ryd z kolei. 00:21:07.559 --> 00:21:13.559 line:95% align:center position:50% No właśnie tak to są te inspiracje. Dzisiaj wydaje nam się oczywiste Zofia 00:21:13.559 --> 00:21:18.840 line:95% align:center position:50% Rydet jest jedną z najsłynniejszych fotografek, ale co zresztą potwierdza, 00:21:18.840 --> 00:21:23.720 line:95% align:center position:50% że zapisologiczny tutaj znalazłam taką informację, znaczy 00:21:23.720 --> 00:21:30.000 line:95% align:center position:50% nie tak dawno, bo w 2024 roku został wpisany na polską listę krajową programu 00:21:30.000 --> 00:21:38.880 line:95% align:center position:50% UNESCO pamięć świata. dostawała też y różne wyróżnienia w w czasie swojej w 00:21:38.880 --> 00:21:43.919 line:95% align:center position:50% czasie swojego życia. W 76 na przykład najwyższe odznaczenie międzynarodowej 00:21:43.919 --> 00:21:51.400 line:95% align:center position:50% federacji fotograficznej, więc była docenianą docenianą artystką 00:21:51.480 --> 00:21:56.559 line:95% align:center position:50% ale czy lubianą przez swoich kolegów na przykład, bo jej zarzucano trochę 00:21:56.559 --> 00:22:01.760 line:95% align:center position:50% różnych rzeczy. Ja tego nie wiem, ale uważam, że jeżeli nawet zarzucano jej 00:22:01.760 --> 00:22:07.000 line:95% align:center position:50% coś, była wyjątkowa. Uważam, że wykonanie wykonanie w sumie czegoś 00:22:07.000 --> 00:22:12.120 line:95% align:center position:50% takiego jak zapisu socjolicznego, który nie tylko dotyczy Polski i wsi 00:22:12.120 --> 00:22:19.000 line:95% align:center position:50% określonych regionów, ale właściwie połowy Europy i ta umiejętność zdobycia 00:22:19.000 --> 00:22:23.960 line:95% align:center position:50% sobie tego zainteresowania i zgody tych ludzi 00:22:23.960 --> 00:22:28.960 line:95% align:center position:50% na wejście do domu, na fotografowanie i ich pokazywanie 00:22:28.960 --> 00:22:34.440 line:95% align:center position:50% jest wyjątkowa. To jest materiał, który nie wiem kto jeszcze dokonał tak 00:22:34.440 --> 00:22:40.120 line:95% align:center position:50% wielkiego przedsięwzięcia, tak spójnego i tak wspaniale 00:22:40.120 --> 00:22:43.840 line:95% align:center position:50% opracowanego. No to jest coś wyjątkowego. Oczywiście, 00:22:43.840 --> 00:22:47.960 line:95% align:center position:50% że to co teraz pokazujemy jest też wyjątkowe, 00:22:47.960 --> 00:22:54.279 line:95% align:center position:50% bo to jest materiał i kolaż zrobiony tylko z jej prac, więc on też jest 00:22:54.279 --> 00:23:00.120 line:95% align:center position:50% jedyny w sobie. Tak, ale to są prace, które uważam, że należałoby cenić. Nie 00:23:00.120 --> 00:23:04.720 line:95% align:center position:50% wiem, może dlatego, że była taką kobietą, która konsekwentnie działała, 00:23:04.720 --> 00:23:10.080 line:95% align:center position:50% nie poddawała się innym nurtom, dlatego może była krytykowana. 00:23:10.080 --> 00:23:18.159 line:95% align:center position:50% ponoć niektórzy zarzucali, że ta ten cykl, który my prezentujemy, te 17 00:23:18.159 --> 00:23:24.480 line:95% align:center position:50% takich serii, że to jest trochę sentymentalne, ale Zofia Rydet też się 00:23:24.480 --> 00:23:30.080 line:95% align:center position:50% od tego nie odżegnywała, bo nawet jeden z tych jedną z tych serii sama nazywała 00:23:30.080 --> 00:23:36.880 line:95% align:center position:50% sentymentalną balladą. Także robiła swoje. Była o tym przekonana, że robi to 00:23:36.880 --> 00:23:41.720 line:95% align:center position:50% tak, jak chce i jak powinno wyglądać. I to jest chyba jej najwyższa wartość, że 00:23:41.720 --> 00:23:45.120 line:95% align:center position:50% innym się nie podobało. To trudno. Ja myślę, że właśnie to jest 00:23:45.120 --> 00:23:49.120 line:95% align:center position:50% opowieść o tym, jak była silną kobietą, bo przecież fotografia w tamtych 00:23:49.120 --> 00:23:55.000 line:95% align:center position:50% czasach, kiedy ona zaczynała, była bardzo męską domeną i tutaj te zarzuty o 00:23:55.000 --> 00:23:59.919 line:95% align:center position:50% zbytnią sentymentalność i taką uczuciowość myślę, że właśnie 00:23:59.919 --> 00:24:04.520 line:95% align:center position:50% są zarzutami, które zwykle się daje kobietom, kiedy nie można wysunąć innego 00:24:04.520 --> 00:24:08.200 line:95% align:center position:50% argumentu merytorycznego. No kiedy czasami chce się odebrać ten 00:24:08.200 --> 00:24:13.640 line:95% align:center position:50% taką wartość merytoryczną. A to już rzeczywiście było silne środowisko i no 00:24:13.640 --> 00:24:18.919 line:95% align:center position:50% bardzo takie różnorodne, bo Gliwice, towarzystwo gliwickie, 00:24:18.919 --> 00:24:27.640 line:95% align:center position:50% towarzystwo fotograficzne to Zbigniew Beksiński, to Jerzy Lewczyński, to 00:24:27.640 --> 00:24:32.360 line:95% align:center position:50% Alfred Ligocki, to są ludzie, którzy mieli po prostu naprawdę wiele do 00:24:32.360 --> 00:24:36.600 line:95% align:center position:50% powiedzenia fotografii i eksperymentowali i o ile 00:24:36.600 --> 00:24:41.159 line:95% align:center position:50% właśnie bardzo dobrze, że nie wykonywała fotografii takich jak oni, 00:24:41.159 --> 00:24:47.120 line:95% align:center position:50% Beksiński eksperymentował mocno z formą, ale też i były to fotografie 00:24:47.120 --> 00:24:52.159 line:95% align:center position:50% takie brutalne, dość drastyczne, czasem przekraczające właśnie 00:24:52.159 --> 00:24:59.440 line:95% align:center position:50% przyjęte normy, co akurat dla Zofii Redet było dość szokujące i ona takiej 00:24:59.440 --> 00:25:03.840 line:95% align:center position:50% fotografii tworzyć nie chciała i cudownie, że nie robiła tego, co na co 00:25:03.840 --> 00:25:08.880 line:95% align:center position:50% odważał się mężczyzna, który chciał sprawdzić te granice. Natomiast jeśli 00:25:08.880 --> 00:25:13.399 line:95% align:center position:50% chodzi o Jerzygo Lewczyńskiego, bardzo się przyjaźnili 00:25:13.399 --> 00:25:18.679 line:95% align:center position:50% do końca życia. Także bardzo przyjaźniła się z 00:25:18.679 --> 00:25:21.000 line:95% align:center position:50% z Wojciechem Zamecznikiem chyba też, prawda? 00:25:21.000 --> 00:25:28.080 line:95% align:center position:50% Z Wojciechem Zamecznikiem, ale z z Różyckim, przepraszam, teraz mi umknęła 00:25:28.080 --> 00:25:35.520 line:95% align:center position:50% o imię. To był fotograf, który łódzki, który tak naprawdę był 00:25:35.520 --> 00:25:40.320 line:95% align:center position:50% etnografem także. Tak. historykiem sztuki i on podziwiał właśnie tą 00:25:40.320 --> 00:25:46.919 line:95% align:center position:50% konsekwencję, którą w swoim zapisie socjologicznym tworzyła Andrzej Różycki. 00:25:46.919 --> 00:25:52.279 line:95% align:center position:50% Realizowała Zofia, także podążał z nią kiedy ona 00:25:52.279 --> 00:25:56.640 line:95% align:center position:50% fotografowała filmując ją. jest film, który będziemy 00:25:56.640 --> 00:26:00.760 line:95% align:center position:50% pokazywać w trakcie wystawy. Y, fragmenty filmu pokazujemy na wystawie, 00:26:00.760 --> 00:26:07.559 line:95% align:center position:50% ale cały film pokażemy na specjalnym pokazie. Yyy, gdzie też są te elementy 00:26:07.559 --> 00:26:13.600 line:95% align:center position:50% takie zachowane yyy z tych z tych chwil, które właśnie odbywały się w czasie 00:26:13.600 --> 00:26:16.760 line:95% align:center position:50% fotografowania. Jest takie sformułowanie. 00:26:16.760 --> 00:26:21.240 line:95% align:center position:50% Zofia Redet fotografuje, Andrzej Różski siedzi przed obiektywem i Zofiar Redet 00:26:21.240 --> 00:26:28.039 line:95% align:center position:50% mówi: "Nie ruszaj się, nie wolno ci się uśmiechnąć. Pamiętaj, że to jest 00:26:28.039 --> 00:26:32.919 line:95% align:center position:50% doniosła chwila, bo my teraz tu robimy coś ważnego. To zawsze zostanie." I to 00:26:32.919 --> 00:26:37.919 line:95% align:center position:50% tak właśnie było. To zostało. Nawet jeśli wtedy nie było to docenione we 00:26:37.919 --> 00:26:43.120 line:95% align:center position:50% właściwy sposób, to ona była super konsekwentna. czy robiła projekt zapisu 00:26:43.120 --> 00:26:48.360 line:95% align:center position:50% yyy nie wiem obecności pielgrzymek Jana Pawła II, fotografowała 00:26:48.360 --> 00:26:53.880 line:95% align:center position:50% ludzi, czy tworzyła właśnie cykl zwykły człowiek, czy tworzyła 00:26:53.880 --> 00:26:59.799 line:95% align:center position:50% y przemiany, czy tworzyła właśnie y no zapis jest po prostu już takim 00:26:59.799 --> 00:27:03.720 line:95% align:center position:50% kwintesencją i i konsekwencją całego jej życia. 00:27:03.720 --> 00:27:09.360 line:95% align:center position:50% Czy on jest późniejszym cyklem niż ten, który teraz pokazujemy? Tak, właściwie 00:27:09.360 --> 00:27:17.559 line:95% align:center position:50% on tak, bo on zaczął powstawać w 1978 roku i zakończył się w 1990, a Zofia 00:27:17.559 --> 00:27:22.039 line:95% align:center position:50% Redet zmarła w 97.hm Mhm. yy też kilka lat chorowała przed 00:27:22.039 --> 00:27:29.080 line:95% align:center position:50% śmiercią, ale bardzo yyy no bardzo konsekwentnie także tworzyła archiwum, 00:27:29.080 --> 00:27:35.000 line:95% align:center position:50% które jest i którym opiekuje się jej rodzina, która założyła fundację imienia 00:27:35.000 --> 00:27:40.840 line:95% align:center position:50% Zofi Rydet i i pracują na tym wspaniale. Zofia Augustyńska Martyniak, 00:27:40.840 --> 00:27:45.480 line:95% align:center position:50% taka cioci wnuczka i właśnie Maria Augustyńska Martaka. 00:27:45.480 --> 00:27:52.960 line:95% align:center position:50% Ale jest jeszcze jedna zwrócić uwagę. Zofia Rydet. Nigdy ja nie znam i nie 00:27:52.960 --> 00:27:58.640 line:95% align:center position:50% sądzę, żeby z tego co pamiętam, co oglądałam, żeby Zofia Rydet przekroczyła 00:27:58.640 --> 00:28:03.600 line:95% align:center position:50% granicę pokazania człowieka, osoby w jakiś 00:28:03.600 --> 00:28:07.919 line:95% align:center position:50% negatywny, zły, obrażający, 00:28:07.919 --> 00:28:13.399 line:95% align:center position:50% deprymujący, w jakikolwiek zły sposób. Dla niej 00:28:13.399 --> 00:28:19.200 line:95% align:center position:50% człowiek, osoba jest ważna i pokazywała go w taki prawdziwy, szczery sposób. 00:28:19.200 --> 00:28:24.159 line:95% align:center position:50% Nigdy nie wyśmiewała się z nikiego. Na żadnym zdjęciu nie można powiedzieć, że 00:28:24.159 --> 00:28:30.360 line:95% align:center position:50% jest no jakaś drina wychwycenia jakiegoś takiego no śmiesznego, ujmującego 00:28:30.360 --> 00:28:38.480 line:95% align:center position:50% człowiekowi coś jakiegoś godności. Absolutnie każde zdjęcie pokazuje, że 00:28:38.480 --> 00:28:45.320 line:95% align:center position:50% jej pełen szacunek. Nawet te kolarze, jakby nie mówiły o zagładzie, o 00:28:45.320 --> 00:28:52.279 line:95% align:center position:50% odejściu, człowiek jest człowiekiem, pozytywną osobą. 00:28:52.279 --> 00:28:55.679 line:95% align:center position:50% Czy macie tam ulubione swoje zdjęcia na tej wystawie, panie? 00:28:55.679 --> 00:28:59.399 line:95% align:center position:50% Tak, bardzo. To proszę nam powiedzieć o tym. Ja 00:28:59.399 --> 00:29:05.240 line:95% align:center position:50% uwielbiam pejzaże. Pejza które są tworzone 00:29:05.240 --> 00:29:10.679 line:95% align:center position:50% głównie z ciała kobiecego, ale są to tak dyskretnie 00:29:10.679 --> 00:29:17.200 line:95% align:center position:50% pokazane, zbudowane elementy, że zachwycają. Podoba mnie się też 00:29:17.200 --> 00:29:23.200 line:95% align:center position:50% macierzyństwo, obraz, gdzie jest kobieta, która trzyma dziecko, a w tle 00:29:23.200 --> 00:29:30.000 line:95% align:center position:50% to jest taki mroczny trochę. No one w większości mają coś w sobie takiego 00:29:30.919 --> 00:29:38.399 line:95% align:center position:50% mrocznego, trochę zagrożenia i stoi, a z tyłu stoi za nią zagonnica z 00:29:38.399 --> 00:29:44.519 line:95% align:center position:50% kwiatami, z takim bukietem kwiatów. To jest to. No nie wiem, czy jeszcze pewnie 00:29:44.519 --> 00:29:50.519 line:95% align:center position:50% by się znalazło. Są serie, które może za którymi mniej przepadam, no ale ale 00:29:50.519 --> 00:29:56.399 line:95% align:center position:50% każda jest piękna, każda coś wnosi. To jest tylko kwestia takiego podziału. Czy 00:29:56.399 --> 00:30:02.279 line:95% align:center position:50% można na według mnie, że są zdjęcia, na które mogę codziennie patrzeć i się 00:30:02.279 --> 00:30:05.679 line:95% align:center position:50% zachwycać, a na które patrzę i mówię: "Boże, jakie to jest piękne, jak to jest 00:30:05.679 --> 00:30:10.559 line:95% align:center position:50% doskonale przemyślane, wspaniała kompozycja". Ale niekoniecznie muszę to 00:30:10.559 --> 00:30:16.159 line:95% align:center position:50% codziennie oglądać, bo jest tak niepokojące, tak drażniące, że no działa 00:30:16.159 --> 00:30:19.960 line:95% align:center position:50% też na psychikę. No to taka właśnie jest praca fantomy, 00:30:19.960 --> 00:30:27.640 line:95% align:center position:50% która jest bardzo mocna, a ona jest o właśnie o zagładzie i o i o takim 00:30:27.640 --> 00:30:32.880 line:95% align:center position:50% niepokoju apokaliptycznym tego, co po nas przyjdzie. Ja lubię tą pracę, bo ona 00:30:32.880 --> 00:30:37.240 line:95% align:center position:50% jest taka bardzo mocno właśnie osadzona w historii sztuki. 00:30:37.240 --> 00:30:41.799 line:95% align:center position:50% jednocześnie jest takim jest ostrzeżeniem, ale jest też 00:30:41.799 --> 00:30:46.360 line:95% align:center position:50% nawiązaniem do tych elementów, z których składa się życie 00:30:46.360 --> 00:30:52.159 line:95% align:center position:50% połączenia człowieka z naturą, z ziemią, z 00:30:52.159 --> 00:30:55.760 line:95% align:center position:50% a jednak właśnie tam jest kobieta, która jest w tym wszystkim i która jest 00:30:55.760 --> 00:31:02.720 line:95% align:center position:50% sprawczynią i życia i także podlega przemianie, więc to jest moja ulubiona 00:31:02.720 --> 00:31:06.679 line:95% align:center position:50% praca. A gdybyście porównały zapis 00:31:06.679 --> 00:31:13.440 line:95% align:center position:50% socjologiczny i te wystawy, to bardziej właśnie któryś z tych cykli 00:31:13.440 --> 00:31:19.600 line:95% align:center position:50% bardziej do was przemawiał? No dla mnie bardziej 00:31:20.039 --> 00:31:26.200 line:95% align:center position:50% zapis jest po prostu taką kwintesencją już twórczości bardzo dojrzałej 00:31:26.200 --> 00:31:35.279 line:95% align:center position:50% artystki, która tworzyła archiwum i świadomie tworzyła to archiwum i była 00:31:35.279 --> 00:31:40.240 line:95% align:center position:50% miała przyjęty model działania, pewien schemat 00:31:40.240 --> 00:31:44.960 line:95% align:center position:50% umiejscowienia modela, użycia odpowiedniego aparatu z szerokim kątem. 00:31:44.960 --> 00:31:49.080 line:95% align:center position:50% po to, żeby objąć jak największą przestrzeń w danym pomieszczeniu. 00:31:49.080 --> 00:31:52.622 line:95% align:center position:50% No i był to taki pewien model wypracowany. 00:31:52.622 --> 00:31:54.919 line:95% align:center position:50% [odchrząknięcie] Bardzo lubię konsekwencje u artystów i 00:31:54.919 --> 00:32:01.200 line:95% align:center position:50% artystek, ale świat uczuć i wyobraźni jest totalną kreacją. 00:32:01.200 --> 00:32:08.720 line:95% align:center position:50% Więc tu y no można było pozwolić sobie na wszystko. Dlatego wydaje mi się, że 00:32:08.720 --> 00:32:16.320 line:95% align:center position:50% mimo pełnej miłości do zapisu i wagi i odkrywam tą cały czas ten projekt dla 00:32:16.320 --> 00:32:20.080 line:95% align:center position:50% siebie na różne na różnych poziomach i jeszcze może chwilę o tym za chwilę 00:32:20.080 --> 00:32:26.519 line:95% align:center position:50% powiem. y to to świat uczucić wyobraźni to jest pełnia kreacyjnej fotografii 00:32:26.519 --> 00:32:31.799 line:95% align:center position:50% Zofi Rydet i też nie często prezentowanej wcześniej więc dlatego tak 00:32:31.799 --> 00:32:34.960 line:95% align:center position:50% warto się zanurzyć w to A to jest też bardzo ciekawe że jest to 00:32:34.960 --> 00:32:38.200 line:95% align:center position:50% jednak artystka która nie ma wykształcenia artystycznego takiego 00:32:38.200 --> 00:32:42.600 line:95% align:center position:50% typowego, prawda, która sama chyba dochodziła do tych swoich i sposobie 00:32:42.600 --> 00:32:47.840 line:95% align:center position:50% fotografowania i tego, co chce fotografować i w jaki sposób. A ja jako 00:32:47.840 --> 00:32:52.799 line:95% align:center position:50% gdańszczanka chciałabym jeszcze zapytać czy my w jej pracach znajdziemy takie 00:32:52.799 --> 00:32:56.200 line:95% align:center position:50% fotografie, które się z Gdańskim kojarzą. Czy ona miała jakiekolwiek w 00:32:56.200 --> 00:33:01.440 line:95% align:center position:50% tej jej życiorysie są jakieś tropy, które prowadzą do Gdańska? są właśnie 00:33:01.440 --> 00:33:08.480 line:95% align:center position:50% związane z zapisem, ponieważ ona tutaj przebywała w 1980 roku w czasie strajków 00:33:08.480 --> 00:33:13.279 line:95% align:center position:50% zresztą i muszę powiedzieć, że 00:33:13.279 --> 00:33:19.840 line:95% align:center position:50% była w galerii GN w której która jest była to taka galeria konceptualna 00:33:19.840 --> 00:33:26.519 line:95% align:center position:50% założona przez Leszka Brogowskiego w 78 roku i trwała do 81 roku. Bardzo 00:33:26.519 --> 00:33:30.919 line:95% align:center position:50% intensywny czas. Opowiem o nim jesienią, bo przygotowujemy dużą wystawę na ten 00:33:30.919 --> 00:33:37.320 line:95% align:center position:50% temat. Zofia Rydec poznała wtedy też Leszka Brogowskiego i pokazywała swój 00:33:37.320 --> 00:33:41.720 line:95% align:center position:50% cykl Nieskończoność dalekich dróg w gdańskiej Galarii Fotografii. Będziecie 00:33:41.720 --> 00:33:46.960 line:95% align:center position:50% mogli zobaczyć te prace też. Natomiast 00:33:46.960 --> 00:33:51.399 line:95% align:center position:50% fotografowała także właśnie osoby do zapisu socjologicznego, 00:33:51.399 --> 00:33:57.480 line:95% align:center position:50% osoby tutaj w mieście, artystów, artystki wnętrza domów, tych 00:33:57.480 --> 00:34:03.000 line:95% align:center position:50% inteligenckich domów. Więc mimo metody tej samej te zdjęcia są zupełnie inne, 00:34:03.000 --> 00:34:07.000 line:95% align:center position:50% mają mniejszą dynamikę, powiedzmy sobie szczerze, ale także jeździła po 00:34:07.000 --> 00:34:12.159 line:95% align:center position:50% kaszubach właśnie po to, żeby tworzyć ten ten zapis. Więc w archiwum Zofi 00:34:12.159 --> 00:34:16.679 line:95% align:center position:50% Rydet, które jest na stronie jest całą stroną internetową na ten temat, można 00:34:16.679 --> 00:34:23.440 line:95% align:center position:50% odnaleźć te wątki, a także warto tam zaglądać, bo można też rozpoznać osoby i 00:34:23.440 --> 00:34:28.720 line:95% align:center position:50% fundacja zbiera te wszystkie informacje i skrzętnie je uzupełnia, aktualizuje. 00:34:28.720 --> 00:34:35.599 line:95% align:center position:50% Więc te pobyty tutaj miały miejsce i środowisko pamięta te pobyty. Także 00:34:35.599 --> 00:34:40.399 line:95% align:center position:50% właśnie Krystyna Andryzkiewicz i Krzysztof Jakubowski także wtedy mieli 00:34:40.399 --> 00:34:47.760 line:95% align:center position:50% okazję poznać Krystyn poznać Zofię Rydet i w niektórych też tych takich 00:34:47.760 --> 00:34:53.119 line:95% align:center position:50% spotkaniach i właśnie co kształtowało te osoby, bo często to byli ludzie, którzy 00:34:53.119 --> 00:34:56.440 line:95% align:center position:50% nie mieli wykształcenia fotograficznego. Nikt nie miał 00:34:56.440 --> 00:34:59.520 line:95% align:center position:50% fotograficznego wykształcenia, bo fotografię można było studiować dopiero 00:34:59.520 --> 00:35:08.079 line:95% align:center position:50% od 2000 roku w Polsce w Poznaniu, a później w Łodzi. Więc y to wszystko były 00:35:08.079 --> 00:35:12.440 line:95% align:center position:50% właśnie spotkania, prezentacje, cotygodniowa prezentacja fotografii, 00:35:12.440 --> 00:35:18.920 line:95% align:center position:50% które się wykonało, komentarze, dyskusje, czasem ostre krytyki i to było 00:35:18.920 --> 00:35:23.880 line:95% align:center position:50% właśnie y uczenie się fotografii, pokazywanie sobie albumów, przywożenie 00:35:23.880 --> 00:35:28.800 line:95% align:center position:50% ich ze świata, i wysyłanie prac na konkursy. I tak 00:35:28.800 --> 00:35:35.640 line:95% align:center position:50% ludzie samodzielnie tak tworzyli swoje swoje po 00:35:35.640 --> 00:35:39.920 line:95% align:center position:50% prostu kariery fotograficzne, tworzyli siebie. 00:35:39.920 --> 00:35:42.920 line:95% align:center position:50% Ja na tych zdjęciach chyba możemy znaleźć też jarmark dominikański, bo 00:35:42.920 --> 00:35:45.280 line:95% align:center position:50% chyba są zdjęcia właśnie też z jarmarku, prawda? 00:35:45.280 --> 00:35:49.720 line:95% align:center position:50% Są. Tak. Jarmarki fotografowała też kilkakrotnie. o tym 80 roku, bo to 00:35:49.720 --> 00:35:54.800 line:95% align:center position:50% bardziej bliższy mi temat, ale ale wiem, że bywała kilkakrotnie na jarmarkach i 00:35:54.800 --> 00:36:00.280 line:95% align:center position:50% tych zdjęć jest bardzo dużo. Czy z tej wystawy doczekamy się jakiegoś 00:36:00.280 --> 00:36:06.160 line:95% align:center position:50% katalogu, książki? Niestety nie, nie doczekamy się katalogu 00:36:06.160 --> 00:36:12.280 line:95% align:center position:50% książki. Mamy ten folder i możemy zaprosić. Natomiast na samej wystawie 00:36:12.280 --> 00:36:18.000 line:95% align:center position:50% możliwy jest do obejrzenia, możliwa do obejrzenia jest książka, 00:36:18.000 --> 00:36:24.240 line:95% align:center position:50% jest tam wyłożona. To jest książka, którą w tej chwili bardzo trudno jest 00:36:24.240 --> 00:36:30.640 line:95% align:center position:50% zdobyć, nawet kupić niemożliwym prawie. A okazuje się, że jak zaczęliśmy z 00:36:30.640 --> 00:36:37.839 line:95% align:center position:50% Karolem Chodziejem szukać, to niektórzy zaczynają kojarzyć tą okładkę i mówią: 00:36:37.839 --> 00:36:42.880 line:95% align:center position:50% "Tak, to było w naszych domach, nasi rodzice bardzo często też artyści kupili 00:36:42.880 --> 00:36:49.480 line:95% align:center position:50% i gdzieś tam to było." To jest książka, która właśnie została złożona przez 00:36:49.480 --> 00:36:56.200 line:95% align:center position:50% artystkę. Wprawdzie ona składają składała ją 4 lata i ostateczny efekt 00:36:56.200 --> 00:37:01.240 line:95% align:center position:50% nie był taki dokładnie jak sobie zamierzyła. 00:37:01.240 --> 00:37:11.839 line:95% align:center position:50% Słowo wstępne napisała pani Czartoryska i tam umieszczono chyba 75 prac 00:37:11.839 --> 00:37:16.960 line:95% align:center position:50% właśnie świata uczuć i wyobraźni. 00:37:16.960 --> 00:37:23.800 line:95% align:center position:50% Zofia Rydet ten album traktowała jako takie 00:37:23.800 --> 00:37:29.480 line:95% align:center position:50% właściwie pierwsze prezentowanie, dlatego że ta wystawa na 00:37:29.480 --> 00:37:35.359 line:95% align:center position:50% początku w ogóle w 75 roku została zaprezentowana, ale w formie takiej 00:37:35.359 --> 00:37:41.240 line:95% align:center position:50% diaporamy, [parsknięcie] czyli była i zdjęcia wyświetlane i do tego muzyka 00:37:41.240 --> 00:37:47.440 line:95% align:center position:50% odpowiednia i potem właściwie nie była to czasu, aż Karol Hordzi zdecydował się 00:37:47.440 --> 00:37:54.640 line:95% align:center position:50% i zaproponował muzeum fotografii w Krakowie tę wystawę. Także 00:37:54.640 --> 00:38:01.800 line:95% align:center position:50% ona prawie po 40 latach dopiero na nowo została zaprezentowana. 00:38:01.800 --> 00:38:08.240 line:95% align:center position:50% Chciał wam wszystkim pokazać jej własny autoportret, tak, który 00:38:08.240 --> 00:38:14.839 line:95% align:center position:50% tak właśnie wyglądała Zofia Rydet. Zapraszamy w takim razie na 00:38:14.839 --> 00:38:21.760 line:95% align:center position:50% wystawę do Zielonej Bramy Świat uczuć i wyobraźni aż do końca września. No a 00:38:21.760 --> 00:38:26.800 line:95% align:center position:50% jesienią Małgosia już zapowiedziała kolejną wystawę i będziemy się cieszyć 00:38:26.800 --> 00:38:33.040 line:95% align:center position:50% kolejnymi pracami. Dziękuję wam bardzo za dzisiejszą rozmowę i do jesieni w 00:38:33.040 --> 00:38:38.400 line:95% align:center position:50% takim razie. Dziękamy jeszcze na dodatkowe wydarzenia, które związane z 00:38:38.400 --> 00:38:41.079 line:95% align:center position:50% tą wystawą. już pożegnałam, a tutaj jeszcze 00:38:41.079 --> 00:38:45.200 line:95% align:center position:50% tak. No jeszcze musimy powiedzieć, że będą oprowadzania kuratorskie, czyli 00:38:45.200 --> 00:38:49.359 line:95% align:center position:50% kurator Karol Hordzi przyjedzie na początku 00:38:49.359 --> 00:38:55.560 line:95% align:center position:50% września i w ostatni dzień, czyli 27 września i będzie oprowadzał. A 00:38:55.560 --> 00:39:01.440 line:95% align:center position:50% pamiętając jak to wyglądało na otwarciu wystawy oprowadzanie, no było ono 00:39:01.440 --> 00:39:07.440 line:95% align:center position:50% wyjątkowe, dlatego że tak jak Małgosia wspomniała, są osoby, które spotkały 00:39:07.440 --> 00:39:13.400 line:95% align:center position:50% Zofierydet. które uczestniczyły w tym yyy oprowadzaniu i to było bardzo żywe, 00:39:13.400 --> 00:39:18.440 line:95% align:center position:50% bo to była wręcz wymiana uwag yyy wspomnień, 00:39:18.440 --> 00:39:26.640 line:95% align:center position:50% pewna konfrontacja. Także a oprócz tego zapraszamy na pokazu na spotkanie 30 00:39:26.640 --> 00:39:31.440 line:95% align:center position:50% czerwca jest spotkanie z Zofią Augustynowicz i 00:39:31.440 --> 00:39:37.160 line:95% align:center position:50% córką. Także możecie państwo przyjść i posłuchać jak wygląda praca fundacji, 00:39:37.160 --> 00:39:44.000 line:95% align:center position:50% jak wyglądały ich relacje rodzinne, jak to jest w tej chwili. No i będą jeszcze 00:39:44.000 --> 00:39:49.280 line:95% align:center position:50% różne wydarzenia typu warsztaty fotograficzne dla dorosłych, będą 00:39:49.280 --> 00:39:54.240 line:95% align:center position:50% zajęcia dla dzieci, także proszę sprawdzać na stronie muzeum jak to 00:39:54.240 --> 00:39:59.000 line:95% align:center position:50% będzie to funkcjonowało. Właściwie już jest program ułożony. Jak to, no jak to 00:39:59.000 --> 00:40:02.920 line:95% align:center position:50% będzie? A te warsztaty, rozumiem, nie trzeba być profesjonalnym fotografem. 00:40:02.920 --> 00:40:05.640 line:95% align:center position:50% Nie, no właśnie to nie jest, to jest dla chętnych. 00:40:05.640 --> 00:40:09.200 line:95% align:center position:50% Dobrze, to już zapisam, już, już się rozpędziłam. 00:40:09.200 --> 00:40:13.440 line:95% align:center position:50% Sprawdzimy. Dziękuję wam bardzo jeszcze raz. Proszę wchodzić na stronę Muzeum 00:40:13.440 --> 00:40:18.800 line:95% align:center position:50% Narodowego w Gdańsku, Zielona Brama. Tam mnóstwo ciekawych rzeczy, no i świetne, 00:40:18.800 --> 00:40:23.640 line:95% align:center position:50% fantastyczne, cudowne fotografie Zofiry. Dead. Dziękuję wam bardzo za spotkanie. 00:40:23.640 --> 00:40:27.920 line:95% align:center position:50% Dziękuję. Dziękuję bardzo. 00:40:30.733 --> 00:40:32.753 line:95% align:center position:50% [muzyka]