WEBVTT

00:00:14.760 --> 00:00:17.920
Dzisiaj moją gościnią jest Patrycja
Markowska, zastępczyni dyrektora

00:00:18.000 --> 00:00:21.760
Europejskiego Centrum Solidarności w
Gdańsku, szefowa Wydziału Kultury

00:00:21.840 --> 00:00:25.280
Obywatelskiej, laureatka
Gdańskiej Nagrody Równości.

00:00:25.360 --> 00:00:27.400
Cześć, Patrycja.
Dzień dobry, Dzień dobry.

00:00:27.760 --> 00:00:29.560
Czy tak ci pasuje?
Dobrze cię przedstawiłam.

00:00:29.640 --> 00:00:30.520
Dokładnie tak.

00:00:30.880 --> 00:00:34.040
Ty jesteś odpowiedzialna za wiele takich
inicjatyw, można powiedzieć

00:00:34.120 --> 00:00:35.480
ogólnie równościowych.

00:00:35.920 --> 00:00:43.920
Ja chciałam cię zapytać co Ty myślisz i
czujesz o Polsce roku 2025, gdzie z jednej

00:00:44.000 --> 00:00:50.200
strony Robert Bąkiewicz ze swoimi ludźmi
stoi na granicach i chroni nas przed

00:00:50.280 --> 00:00:56.640
imigrantami, Z drugiej strony Konfederacja
organizuje manifestacje Stop imigracji,

00:00:56.720 --> 00:01:00.240
PiS zbiera podpisy pod referendum.

00:01:00.880 --> 00:01:08.400
Tak też stop właściwie migracji, Ale także
ten rząd ograniczył prawa człowieka, bo

00:01:08.480 --> 00:01:11.600
wprowadził zakaz ubiegania się o azyl.

00:01:11.680 --> 00:01:13.280
Jak ty się z tym czujesz, Powiedz?

00:01:14.360 --> 00:01:15.360
Czuję się potrzebna.

00:01:15.880 --> 00:01:20.720
Myślę, że jest bardzo potrzebny
i nasze programy są bardzo potrzebne.

00:01:20.800 --> 00:01:22.440
Także to jest.

00:01:23.440 --> 00:01:26.640
No to jest oczywiście z jednej strony
bardzo przykre obserwować taką scenę

00:01:26.720 --> 00:01:30.240
polityczną, a nie inną i taki rozwój
debaty publicznej, a nie inny.

00:01:30.320 --> 00:01:32.640
Natomiast to jest też bardzo mobilizujące.

00:01:33.040 --> 00:01:36.960
To znaczy to nie jest tak, że my mówimy o
matko, teraz już się nic nie da zrobić, to

00:01:37.040 --> 00:01:41.400
znaczy, że my musimy zintensyfikować naszą
pracę, pracę, naszych partnerów, bo

00:01:41.480 --> 00:01:45.720
przecież nie robimy tych wszystkich
działań równościowych w pojedynkę, tylko z

00:01:45.800 --> 00:01:50.360
całą siecią organizacji równościowych, ale
nie tylko równościowych w ogóle ludzi,

00:01:50.440 --> 00:01:54.080
którym bliska jest idea solidarności i
którym bliska jest bliskie,

00:01:54.160 --> 00:01:55.480
są wartości demokratyczne.

00:01:56.760 --> 00:01:57.880
No mobilizacja.

00:01:58.120 --> 00:02:02.680
No dobrze, ale ty mówisz o politykach, a
ja myślę i widzę, że to się

00:02:02.760 --> 00:02:04.600
przekłada na zwykłych ludzi.

00:02:05.040 --> 00:02:08.440
I tutaj w CSie i w ogóle
w Gdańsku pracujecie.

00:02:08.520 --> 00:02:14.640
Pracujemy nad właśnie
tematami równościowymi i tymi, które

00:02:14.720 --> 00:02:20.240
dotyczą imigrantów i imigrantek, a okazuje
się, że w Polsce imigranci

00:02:20.840 --> 00:02:24.960
są ofiarami dzisiaj już
agresji i to nie tylko słownej.

00:02:25.320 --> 00:02:25.720
Są.

00:02:26.760 --> 00:02:27.200
No dobrze.

00:02:27.440 --> 00:02:31.200
Nie masz takiego poczucia, że
ty coś tu robisz, a tam się

00:02:31.480 --> 00:02:33.000
dzieje lub będzie działa.

00:02:33.080 --> 00:02:36.880
Historia, nad którą możemy
nie może nie zapanować.

00:02:37.720 --> 00:02:41.800
Gdybym myślała o tym w kategoriach lęku i
takiego strachu, to myślę sobie, że

00:02:41.880 --> 00:02:44.280
to byłoby rzeczywiście paraliżujące.
Ale na.

00:02:44.640 --> 00:02:46.360
Ale myślę sobie, że nie wolno.

00:02:46.440 --> 00:02:48.600
Nie wolno, to znaczy
stronie demokratycznej.

00:02:48.720 --> 00:02:49.640
Nie wolno tak myśleć.

00:02:49.720 --> 00:02:51.200
To znaczy myślę sobie, że.

00:02:52.000 --> 00:02:58.480
Że cały czas mamy to wielkie zobowiązanie
wobec bohaterów Solidarności,

00:02:59.480 --> 00:03:04.680
którzy wywalczyli nam tę wolność, ale taką
wolność, która jest kolorowa, która jest

00:03:05.440 --> 00:03:11.640
przyjazna dla innego, która jest wesoła,
że my nie możemy teraz

00:03:11.720 --> 00:03:13.200
powiedzieć no nic się nie da.

00:03:13.280 --> 00:03:15.000
To znaczy te tendencje, o których mówisz.

00:03:15.080 --> 00:03:18.080
Agnieszka one są ogólnoświatowe, prawda?

00:03:18.160 --> 00:03:20.720
To znaczy to nie jest
jakiś trend, tylko polski.

00:03:20.800 --> 00:03:25.360
W związku z tym myślę,
że tym bardziej jest nam może trudno,

00:03:26.280 --> 00:03:30.800
ale nie staram się o tym myśleć na
co dzień, bo to byłoby paraliżujące.

00:03:31.360 --> 00:03:35.880
Staram się myśleć o tym raczej, co mamy
zrobić albo czego nie zrobiliśmy, albo co

00:03:35.960 --> 00:03:40.640
możemy zrobić lepiej,
aby włączać jak najwięcej ludzi dobrej

00:03:40.720 --> 00:03:46.600
woli w tą, w tą sieć naszych
partnerów i naszych sprzymierzeńców.

00:03:47.400 --> 00:03:51.000
Bo to jest bardzo skomplikowana
i mrówcza praca,

00:03:51.640 --> 00:03:57.280
bo to nie, nie, nie zrobimy tego
wygłaszając jakieś przemówienie albo

00:03:58.120 --> 00:04:02.560
robiąc jakieś duże kampanie, bo to jest
kwestia emocji, to jest kwestia też

00:04:02.640 --> 00:04:06.160
przekonań, jakichś lęków,
które opanowały ludzi.

00:04:07.080 --> 00:04:09.440
No właśnie, można by się zadać
pytanie co się z nami stało?

00:04:09.840 --> 00:04:14.800
Co się z nami stało, że
mamy przyzwolenie na to, że ktoś nas

00:04:14.880 --> 00:04:18.880
straszy, że chcemy się bać, prawda?
Bo coś takiego jest.

00:04:19.440 --> 00:04:21.440
Ja nie chcę się bać.
Ja też nie chcę się bać.

00:04:21.520 --> 00:04:22.920
Ale widzę, że ludzie się boją.

00:04:23.000 --> 00:04:24.640
Tak jak się ludzi pyta.

00:04:24.720 --> 00:04:26.200
Te sondaże, które są wykonywane.

00:04:26.280 --> 00:04:29.040
Ludzie mają w sobie lęk
przed drugim człowiekiem.

00:04:29.640 --> 00:04:33.360
Tak, przed jakąś rzeczywistością, która
niekoniecznie do końca jest prawdziwa.

00:04:33.440 --> 00:04:34.800
Nie jest prawdziwa.
Tak, oczywiście.

00:04:34.880 --> 00:04:39.040
Dlatego myślę sobie, że te, te działania
one oczywiście są w mikroskali.

00:04:39.120 --> 00:04:43.320
Mówię teraz o działaniach,
biorąc pod uwagę całą globalną sytuację,

00:04:44.000 --> 00:04:49.160
ale takie działania, które
edukują

00:04:50.040 --> 00:04:55.360
ku właśnie wartościom i ku zmianie,
ku zmianie demokratycznej,

00:04:55.440 --> 00:04:56.600
one mają głęboki sens.

00:04:56.680 --> 00:05:01.120
Czyli ja mówię śmieję się czasem, że to są
Edukujemy agentów zmiany,

00:05:02.120 --> 00:05:06.320
zmiany na rzecz właśnie bardziej
równościowego, otwartego społeczeństwa.

00:05:07.000 --> 00:05:09.120
I tych ludzi jest naprawdę bardzo dużo.

00:05:09.200 --> 00:05:14.320
Może, Może medialnie bardziej
widowiskowe są te demonstracje.

00:05:16.320 --> 00:05:19.960
Właśnie tych środowisk, które są
bardziej agresywne.

00:05:20.720 --> 00:05:25.480
Nasza strona, ta bardziej demokratyczna,
może jest mniej skoordynowana, ale jeśli

00:05:25.560 --> 00:05:28.560
jest potrzeba, to to na
pewno i naprawdę działa.

00:05:29.840 --> 00:05:36.120
Mam dobre kontakty z bardzo różnymi
osobami, które są w samorządach, które są

00:05:36.200 --> 00:05:43.080
w organizacjach społecznych, które
są w urzędach i tam wprowadzamy tą zmianę

00:05:43.160 --> 00:05:48.280
poprzez ich kompetencje i poprzez
ich dobrą wolę, a nie dobrą wolę.

00:05:48.360 --> 00:05:49.560
Zobowiązanie prawne.

00:05:50.440 --> 00:05:51.520
Co to znaczy dobra wola?

00:05:51.920 --> 00:05:55.880
To znaczy teraz musimy się poruszać
po prostu w granicach prawa.

00:05:56.720 --> 00:06:01.880
I prawo jest dla nas wyznacznikiem pewnych
działań I ja bardzo głęboko wierzę

00:06:02.360 --> 00:06:06.720
w ten nasz latający Uniwersytet Praw
Człowieka i w tych ludzi, którzy z tego

00:06:06.800 --> 00:06:10.000
latającego uniwersytetu wychodzą i
wprowadzają te zmiany

00:06:10.080 --> 00:06:11.000
w swoich środowiskach.

00:06:11.080 --> 00:06:14.560
Ale myślisz teraz,
jak obserwujesz to, co się dzieje w Polsce

00:06:14.640 --> 00:06:19.440
i jak sama mówisz, nie tylko w Polsce, że
jest jakieś dodatkowe, nowe albo bardziej

00:06:19.520 --> 00:06:23.600
intensywne, jak powiedziałaś, zadanie
dla Europejskiego Centrum Solidarności?

00:06:24.440 --> 00:06:28.040
Myślę, że tak.
To znaczy, że jesteśmy w takim momencie.

00:06:28.120 --> 00:06:35.160
Oczywiście zmiany tego świata i
ECS jest, był i myślę sobie, że będzie

00:06:35.680 --> 00:06:38.360
taką instytucją reagującą
i taką uczącą się.

00:06:39.000 --> 00:06:43.360
Oczywiście ten, ta część
archiwalna, retrospektywne, to znaczy

00:06:43.440 --> 00:06:47.840
zachowanie pamięci o Solidarności
zawsze będzie i jest ważna.

00:06:48.720 --> 00:06:52.360
I to zagospodarowujemy
naszymi działaniami i archiwalnymi,

00:06:52.440 --> 00:06:57.600
naukowymi i oczywiście wystawą czy
wystawami, spotkaniami, spotkaniami ze

00:06:57.680 --> 00:07:03.320
świadkami, filmami w tym całym takim,
całą taką pracą moich kolegów i koleżanek

00:07:03.400 --> 00:07:06.360
z działów naukowych i archiwalnych.

00:07:06.440 --> 00:07:10.400
Natomiast myślę sobie, że należy bardzo
wzmocnić tą stronę,

00:07:11.720 --> 00:07:17.880
tę część naszej działalności, która służy,
no właśnie, zachowaniu tego porządku

00:07:18.400 --> 00:07:26.040
demokratycznego w Europie, a niekoniecznie
powrotowi do do tego układu, do

00:07:27.120 --> 00:07:30.880
no, sprzed sprzed przełomu.

00:07:32.080 --> 00:07:35.680
Czy temu ma służyć to nasze, wasze
planowane centrum Obywatelskie,

00:07:35.840 --> 00:07:37.840
ta rozbudowa ECS u?

00:07:38.200 --> 00:07:42.400
No ja mam wielką nadzieję i wielki apetyt
na takie miejsce, które służy też, no

00:07:42.480 --> 00:07:45.520
przecież nie tylko nam,
ale właśnie tym wszystkim ludziom, o

00:07:45.600 --> 00:07:50.600
których mówię i o których wiem, że są,
Ale czasem trudno im znaleźć tę

00:07:50.680 --> 00:07:53.960
widoczność, którą mają ci inni.

00:07:55.360 --> 00:07:59.720
I w momencie, kiedy Bo jest za
mały, to znaczy myślę sobie, że.

00:07:59.800 --> 00:08:01.800
Wielki budynek jest za mały.

00:08:02.000 --> 00:08:03.640
Za mały jest dla tych ludzi, którzy.

00:08:03.800 --> 00:08:08.240
Którzy przynoszą zmianę i którzy chcą
rzeczywiście wprowadzać

00:08:09.120 --> 00:08:10.840
takie prawo, które jest.

00:08:11.400 --> 00:08:13.120
No po prostu prawem człowieka.

00:08:13.600 --> 00:08:15.400
Ostatnio bardzo popularne.
Znaczy bardzo.

00:08:15.480 --> 00:08:20.840
Posługujemy się tym pojęciem i rozkładamy
go na czynniki pierwsze, to znaczy czym są

00:08:20.920 --> 00:08:25.960
prawa człowieka
i jak możemy je aplikować, ale nie jakoś

00:08:26.440 --> 00:08:32.160
tak ogólnie, tylko właśnie w naszych
środowiskach, w naszym miejscu pracy, w

00:08:32.240 --> 00:08:35.920
naszym mieście,
na poziomie lokalnym, na naszym podwórku,

00:08:36.520 --> 00:08:38.840
bo one są przynależne każdemu
i każdy ma do nich prawo.

00:08:38.920 --> 00:08:40.160
To w praktyce będzie to miejsce.

00:08:40.240 --> 00:08:42.920
To znaczy to będzie miejsce, które będzie
skupiać różne organizacje,

00:08:43.000 --> 00:08:44.120
różnych ludzi, ludzi.

00:08:44.680 --> 00:08:49.400
Trochę tak, jak spotykali się oni w tej
strefie społecznej 4 czerwca,

00:08:49.480 --> 00:08:51.400
jednego czy drugiego roku.
Trochę tak.

00:08:52.480 --> 00:08:56.320
Myślę sobie, że to jest
ich zadanie, to znaczy ich zadanie

00:08:56.400 --> 00:09:00.200
wymyślenie tego miejsca, bo to nie jest
tak, że my chcemy im przygotować

00:09:00.280 --> 00:09:02.400
receptę, według której mają działać.

00:09:03.040 --> 00:09:05.760
Raczej jest to zadanie nasze, wspólne.

00:09:05.840 --> 00:09:09.800
To znaczy słuchajcie, mamy miejsce, które
może być naszym wspólnym miejscem

00:09:10.280 --> 00:09:14.880
do rozwiązywania tych problemów, które są
rzeczywiście teraz najpilniejsze do

00:09:14.960 --> 00:09:19.080
załatwienia, bo przecież tak też
powstawały oba modele w Gdańsku i Model na

00:09:19.160 --> 00:09:22.400
rzecz Równego traktowania, i model
integracji imigrantów.

00:09:22.480 --> 00:09:23.640
Było miejsce?
Było.

00:09:23.720 --> 00:09:26.320
Był ECS, ale ECS tego nie zrobił.

00:09:26.400 --> 00:09:29.280
Zrobiła to cała rzesza ludzi, którzy.

00:09:29.800 --> 00:09:31.200
Którym przyświecała jedna idea.

00:09:31.280 --> 00:09:35.560
To znaczy chcemy bardziej równościowego,
bardziej różnorodnego i bardziej

00:09:35.640 --> 00:09:36.920
demokratycznego Gdańska.

00:09:37.720 --> 00:09:38.640
I tak to się wydarzyło.

00:09:38.720 --> 00:09:41.960
Więc myślę sobie, że miejsce jednak ma
znaczenie, ale takie miejsce, które

00:09:42.480 --> 00:09:43.840
jest miejscem.

00:09:46.680 --> 00:09:54.600
Dającym też wolność, zachęcającym do
tego, umiejętnie animowanym, prawda?

00:09:54.680 --> 00:09:58.840
To znaczy to nie może być takie
miejsce i róbcie, co chcecie, tylko jednak

00:09:59.040 --> 00:10:03.720
musi być pewna pewna moderacja tych
procesów, które mogłyby się tam zadziać.

00:10:05.160 --> 00:10:10.760
I pewne pomysły już oczywiście mamy, bo
są miasta na świecie, które nazywamy

00:10:10.840 --> 00:10:15.960
miastami praw człowieka i one już mają
swoje polityki, swoje wdrożenia,

00:10:16.560 --> 00:10:20.080
wiedzą, jak to się robi
i też robią to przy pomocy czy za

00:10:20.160 --> 00:10:24.080
pomocą, przy pomocy różnych środowisk.

00:10:24.520 --> 00:10:30.200
Więc chcemy te środowiska mieć blisko,
chcemy te środowiska mieć w relacji z

00:10:30.280 --> 00:10:33.440
nami i I w takim właśnie twórczym dialogu.

00:10:33.520 --> 00:10:36.840
I ja bym bardzo chciała,
no, oczywiście

00:10:37.480 --> 00:10:40.640
chcemy, żeby to też była wielofunkcyjna
taka przestrzeń, ponieważ

00:10:41.440 --> 00:10:45.400
mało też jest takich dobrych, nowoczesnych
przestrzeni wystawienniczych w Gdańsku.

00:10:45.480 --> 00:10:51.640
Więc gdyby mądre
artystyczne interpretacje wyzwań

00:10:51.720 --> 00:10:55.520
społecznych miały swoje miejsce w
Gdańsku, no to przecież jest cudowne.

00:10:55.600 --> 00:10:59.920
A źródło finansowania będzie teraz ta
ekipa, która rządzi, jest wam bardziej

00:11:00.000 --> 00:11:02.880
przychylna niż ta, która
rządziła wcześniej.

00:11:02.960 --> 00:11:05.960
Ale jednak to jest duży
wysiłek finansowy, prawda?

00:11:06.560 --> 00:11:07.600
To, co planujecie.

00:11:07.680 --> 00:11:10.920
To jest wysiłek finansowy, finansowanie.

00:11:11.000 --> 00:11:15.080
Oczywiście tego nie mamy, natomiast
jest to pewien plan na lata.

00:11:15.160 --> 00:11:18.480
To nie jest
to nie jest taki cel, który postawiliśmy

00:11:18.560 --> 00:11:23.600
sobie, że w przyszłym roku
o 20:00 otwieramy tylko.

00:11:23.840 --> 00:11:28.760
Tylko pewna koncepcja, pewna myśl,
jak można zachować też trochę charakter

00:11:29.320 --> 00:11:32.240
tej przestrzeni, to znaczy
takiej bardzo demokratycznej.

00:11:32.760 --> 00:11:36.880
Na wejściu do ECS mamy taki
napis Tu się zaczyna Europa.

00:11:38.120 --> 00:11:39.440
A tam będzie, co tam będzie.

00:11:39.520 --> 00:11:41.640
Właśnie tu się zaczyna
Europa na tym terenie.

00:11:41.840 --> 00:11:45.640
To jest oczywiście symboliczne,
ale ta stocznia nie może być tylko

00:11:46.720 --> 00:11:50.320
mieszkaniówkę lub też tak.

00:11:50.400 --> 00:11:53.320
To jest w ogóle niesamowite,
jak obrastać tam mieszkaniami.

00:11:54.080 --> 00:11:55.200
Apartamentami, mieszkaniami.

00:11:55.280 --> 00:11:56.720
Zresztą nawet nie wiem do końca.

00:11:56.800 --> 00:12:01.120
Właśnie tam powstaje, bo gdyby tam
mieszkali ludzie i tworzyli

00:12:01.200 --> 00:12:03.280
tkankę miasta, to byłoby super.

00:12:03.360 --> 00:12:07.520
Ale ktoś tam będzie mieszkał i na pewno
ktoś tam będzie się chciał dowiedzieć, co

00:12:07.600 --> 00:12:09.120
to jest za przestrzeń,
co to jest za miejsce.

00:12:09.200 --> 00:12:11.000
I oni też potrzebują swoje miejsce.

00:12:11.280 --> 00:12:15.840
Więc mamy nadzieję, że i ten ECS, i te
centrum obywatelskie to mogłyby być

00:12:15.920 --> 00:12:17.880
takie przestrzenie też dla nich.

00:12:18.400 --> 00:12:19.640
Ja się już trochę jesteś, prawda?

00:12:19.720 --> 00:12:21.440
Od 2007 roku.

00:12:21.800 --> 00:12:23.520
A powiedz, jak trafiłaś do Gdańska?

00:12:23.720 --> 00:12:26.160
Bo ty nie jesteś stąd, prawda?
No ja jestem.

00:12:26.240 --> 00:12:27.640
Stąd.
Teraz już jesteś stąd.

00:12:27.720 --> 00:12:28.880
Ale skąd przyjechałaś?

00:12:28.960 --> 00:12:32.520
Do Gdańska, do Warszawy, do Gdańska.

00:12:33.320 --> 00:12:35.880
Zazwyczaj kierunek jest
zupełnie odwrotnie.

00:12:35.960 --> 00:12:37.920
Jak to się stało, że trafiłeś do Gdańska?

00:12:38.520 --> 00:12:40.920
No, to jest zupełnie prywatna
i romantyczna historia.

00:12:41.320 --> 00:12:42.200
To ja chętnie.

00:12:42.800 --> 00:12:49.400
Tak, ja w moim poprzednim życiu, czyli
warszawskim, przez 9 lat długo

00:12:49.960 --> 00:12:51.120
pracowałam w Polskim Radiu.

00:12:51.200 --> 00:12:56.360
Tam dziennikarką i długo miałam taką
audycję kontaktową z publicznością.

00:12:56.440 --> 00:13:01.760
Z Markiem Kotański
Prowadziliśmy rozmowy o uzależnieniach i o

00:13:01.840 --> 00:13:05.720
różnych wyzwaniach, z którymi
mierzą się młodzi ludzie.

00:13:06.000 --> 00:13:09.960
Marek Kotański siedział w biurze w studiu
i my sobie gadaliśmy,

00:13:10.480 --> 00:13:12.120
odpowiadaliśmy na pytania.
No i jak?

00:13:12.480 --> 00:13:17.760
Niestety doszło do tej tragicznej
śmierci, to to była zmiana w Monarze.

00:13:17.840 --> 00:13:22.360
I wtedy trafił do mojego studia mój
przyszły mąż, który tak pięknie opowiadał

00:13:22.440 --> 00:13:27.360
o tym, jak Monar, Gdańsk, czy w ogóle jak
tutaj społeczności

00:13:28.120 --> 00:13:35.640
pracują z dziećmi, z młodzieżą,
jak stosują profilaktykę środowiskową.

00:13:35.720 --> 00:13:38.640
Mnie to totalnie zauroczyło i.
No i wpadłam.

00:13:39.240 --> 00:13:40.320
I rzuciłaś radio.

00:13:40.880 --> 00:13:41.920
Rzuciłam radio.

00:13:42.000 --> 00:13:45.480
Właściwie zanim rzuciłam radio, to jeszcze
rzuciłam fundację Adenauera, bo to był

00:13:45.560 --> 00:13:52.120
jeszcze mój pośredni etap, czyli widząc
trochę mnie z tego radia, wystraszyły

00:13:52.200 --> 00:13:57.840
formaty, bo to był taki czas, w którym
wchodziły formaty muzyczne głównie,

00:13:57.920 --> 00:13:59.320
a ja się słabo czułam jako DJ.

00:13:59.480 --> 00:14:05.320
Naprawdę bardziej lubiłam
takie radio informacyjne, publicystyczne.

00:14:06.040 --> 00:14:10.040
I wtedy rzeczywiście na 4 lata trafiłam do
bardzo fajnej organizacji, która się

00:14:10.120 --> 00:14:14.320
nazywa przedstawicielstwo Fundacji Konrada
Adenauera w Polsce, która też

00:14:14.400 --> 00:14:16.880
niosła taką demokratyczną wartość.

00:14:16.960 --> 00:14:19.640
I to był dobry czas.

00:14:19.720 --> 00:14:23.720
To był bardzo dobry, mądry czas, w którym
realizowaliśmy bardzo wiele

00:14:24.520 --> 00:14:29.640
programów dla bardzo różnych grup
odbiorców, w tym dla mediów,

00:14:30.680 --> 00:14:33.440
bo to było środowisko, które
wtedy było mi najbliższe.

00:14:35.640 --> 00:14:40.840
Ale zdecydowałam się
przyjechać do Gdańska, bo siedząc w moim

00:14:40.920 --> 00:14:45.160
pięknym gabinecie
w willi na Dąbrowskiego, przeczytałam

00:14:45.360 --> 00:14:49.040
ogłoszenie prasowe, że będzie otwierała
się taka instytucja jak

00:14:49.120 --> 00:14:50.720
Europejskie Centrum Solidarności.

00:14:50.800 --> 00:14:53.520
Pomyślałam sobie kurczę,
może to jest coś dla mnie?

00:14:54.200 --> 00:14:58.920
No i aplikacja przesłuchania wszystkie
możliwe w Gdańsku i tak

00:14:59.000 --> 00:15:00.360
się znalazłam w CSie.

00:15:00.600 --> 00:15:01.960
I tak się zaczęło.

00:15:02.040 --> 00:15:03.920
Ty w ogóle z wykształcenia
jesteś germanistką?

00:15:04.000 --> 00:15:06.920
To znaczy, że dobrze mówisz
po niemiecku i niemiecku?

00:15:07.000 --> 00:15:07.640
Alternator.

00:15:08.200 --> 00:15:11.640
Literaturę masz w jednym palcu.
Nie wiem, czy w jednym.

00:15:11.920 --> 00:15:13.560
Ale do czegoś służy w pracy.

00:15:13.960 --> 00:15:17.040
Na co dzień oczywiście mamy
bardzo dużo grup niemieckich.

00:15:17.120 --> 00:15:22.000
Mamy też relacje z organizacjami takimi
edukacji, edukacji publicznej

00:15:22.480 --> 00:15:26.920
czy politycznej, jak to się w Niemczech
mówi i niemieckie jest bardzo przydatne.

00:15:27.400 --> 00:15:30.280
Ale oczywiście nie tak intensywnie jak
Fundacja Adenauera, gdzie mówiłam

00:15:30.800 --> 00:15:32.040
codziennie po niemiecku.

00:15:32.440 --> 00:15:35.960
Powiedz mi,
który moment był dla Ciebie jakoś

00:15:36.040 --> 00:15:41.240
szczególnie dobry, Szczególnie piękny
albo szczególnie trudny w CS ie?

00:15:42.160 --> 00:15:45.880
Bo pamiętam, jak rozmawiałam z Magdą
Mistat, to ona jednak mówiła, że

00:15:45.960 --> 00:15:49.120
to była śmierć Pawła Adamowicza.

00:15:49.880 --> 00:15:51.840
Ty też tak to pamiętasz?

00:15:52.760 --> 00:15:54.520
Mocno?
Bardzo mocno?

00:15:54.600 --> 00:15:56.480
Oczywiście, że bardzo mocno, bo.

00:15:58.280 --> 00:16:05.040
Z Pawłem Adamowiczem mieliśmy tę więź
na tym polu równościowym,

00:16:05.600 --> 00:16:08.800
to znaczy on bardzo wspierał nasze
działania, nasze, ale też

00:16:08.880 --> 00:16:09.920
partnerów społecznych.

00:16:10.000 --> 00:16:11.720
Ale on się też tego nauczył, prawda?

00:16:11.800 --> 00:16:13.920
To oczywiście nie zawsze był taki otwarty.

00:16:14.160 --> 00:16:16.240
Tak, tak, ale to był wpływ.

00:16:16.360 --> 00:16:19.920
I tu muszę wymienić dwa nazwiska
Ania Strzałkowska i Marta Siciarek.

00:16:20.240 --> 00:16:24.520
To były dziewczyny, która jedna była
koordynatorką modelu na rzecz integracji

00:16:24.600 --> 00:16:27.520
migrantów, a druga modelu na
rzecz równego traktowania.

00:16:27.920 --> 00:16:32.720
I one nawiązały bardzo taką dobrą
relację właśnie z Pawłem Adamowiczem.

00:16:32.800 --> 00:16:37.800
I myślę sobie, że
to był ten początek zmiany prezydenta.

00:16:38.400 --> 00:16:42.040
No a potem jak
zrealizowaliśmy ten pierwszy model, no to

00:16:42.120 --> 00:16:46.280
to już, to już to już była lawina
tego typu działań.

00:16:46.440 --> 00:16:48.440
I to jest coś pozytywnego, coś bardzo.

00:16:48.640 --> 00:16:52.880
Bardzo, bardzo, bardzo, bardzo
i bardzo jestem za to Pawłowi Adamowiczowi

00:16:52.960 --> 00:16:56.520
wdzięczna, to znaczy, że on nam
dał taką przestrzeń i że on.

00:16:57.960 --> 00:17:02.800
marzył o takim Gdańsku jako wspólnocie,
ale wspólnocie nie wykluczającej, to

00:17:02.880 --> 00:17:09.720
znaczy takiej, która jest łącząca,
włączająca innego, ale właściwie każdego.

00:17:10.960 --> 00:17:12.320
Do tej wspólnoty, prawda?

00:17:12.640 --> 00:17:16.600
No, jedyną granicą, no to pewnie byłaby ta
granica właśnie praw człowieka, czy tam,

00:17:16.680 --> 00:17:22.120
gdzie jest jakieś przekroczenie,
no to pewnie trudno by było, ale jest to

00:17:22.200 --> 00:17:24.560
też pole, pole i przestrzeń do dialogu.

00:17:25.000 --> 00:17:29.040
Ale dla mnie też takim trudnym momentem,
kiedy ja byłam nieprzygotowana do roli,

00:17:30.240 --> 00:17:33.720
to był moment odwołania ojca
Zięby ze stanowiska dyrektora.

00:17:33.800 --> 00:17:35.000
Po trzech latach było.

00:17:35.080 --> 00:17:41.680
To było chyba po trzech latach
i to był koniec 2009 roku, kiedy na na

00:17:41.760 --> 00:17:45.600
wiele miesięcy, na dziewięć miesięcy chyba
zostałam tak zwanym

00:17:45.680 --> 00:17:47.560
tymczasowym kierownikiem ECS u.

00:17:48.240 --> 00:17:53.720
To był bardzo trudny moment
budowy siedziby, budowy wystawy.

00:17:54.240 --> 00:17:57.320
Czyli właściwie przebudowy, tylko
budowania koncepcji wystawy.

00:17:58.760 --> 00:18:01.680
Bez dyrektora, tylko z tak zwanym
tymczasowym kierownikiem, czyli

00:18:01.760 --> 00:18:04.080
kimś, kto jest przejściowym.

00:18:04.160 --> 00:18:05.760
Nie miałem ambicji bycia dyrektorem.

00:18:06.880 --> 00:18:09.320
Czyli do ogłoszenia konkursu, do
wyłonienia obecnego

00:18:09.400 --> 00:18:11.040
dyrektora bez lekarskiego.

00:18:11.400 --> 00:18:14.840
Pełniłam tą funkcję i to był bardzo trudny
czas, bo to były też

00:18:15.520 --> 00:18:18.280
trudne negocjacje finansowe.

00:18:19.200 --> 00:18:24.040
To nie było tak, że wszyscy wierzyli w
ten ex i wszyscy nam bardzo sprzyjali.

00:18:24.160 --> 00:18:25.800
Pamiętam odwrotnie.

00:18:26.760 --> 00:18:26.880
Było.

00:18:26.960 --> 00:18:29.960
Dużo krytyki i na tą
budowę i na tą komunikację.

00:18:30.040 --> 00:18:33.160
Co my tam będziemy robić, kto
tam pracuje i po co to jest.

00:18:33.720 --> 00:18:38.040
Takie dyrektorski też nie cieszył się
jakąś wielką popularnością na początku.

00:18:38.120 --> 00:18:39.840
Kto to jest, Skąd przyszedł?

00:18:40.080 --> 00:18:41.080
Nie uczestniczył w strajku?

00:18:41.160 --> 00:18:43.880
Przecież nie ma mandatu,
nie ma prawa i tak dalej.

00:18:43.960 --> 00:18:48.920
No pamiętamy te debaty,
więc to było takie dla mnie trudne,

00:18:49.560 --> 00:18:53.560
ale też bardzo uczące, to znaczy takie,
które mnie bardzo uodporniło,

00:18:54.000 --> 00:18:59.680
czyli właściwie każda Przeciwność,
nazwijmy to losu jest jakoś

00:18:59.760 --> 00:19:02.120
do zniesienia, Bo to już było.

00:19:02.680 --> 00:19:07.520
A ty sobie kto sobie radzisz z tymi, z tą
nieustającą krytyką, która

00:19:07.600 --> 00:19:09.800
się pod adresem ex toczy?

00:19:09.880 --> 00:19:14.360
Bo są takie środowiska, które nieustannie,
jak tylko jest okazja, was krytykują albo

00:19:14.440 --> 00:19:18.120
na przykład obcinają wam pieniądze,
jak rząd i minister Gliński.

00:19:18.200 --> 00:19:20.160
Ty się jesteś uodporniona na to.

00:19:21.160 --> 00:19:24.120
Tak, już tyle lat to się można uodpornić.
Tak, tak.

00:19:24.200 --> 00:19:25.880
Ja uważam, że robimy dobrą robotę.

00:19:27.920 --> 00:19:30.560
I największym krytykiem jestem sama sobie.

00:19:31.280 --> 00:19:36.440
Więc myślę sobie, że no, jeśli
to troszkę zależy, bo jeśli krytyka jest

00:19:36.520 --> 00:19:40.440
jakoś uzasadniona, to znaczy, że albo
czegoś nie wytłumaczyliśmy wystarczająco

00:19:40.520 --> 00:19:45.920
dobrze, albo jest to rzeczywiście coś może
powierzchownie zrobiliśmy, albo no

00:19:46.400 --> 00:19:48.160
to jestem w stanie o tym rozmawiać.

00:19:48.240 --> 00:19:51.200
To znaczy bardzo chętnie wtedy wchodzę w
rozmowy, w dialog,

00:19:52.600 --> 00:19:54.720
no i patrzę, co z tego wyniknie.

00:19:54.800 --> 00:19:57.200
Natomiast jeśli jest
to krytyka dla krytyki.

00:19:58.040 --> 00:19:58.760
No to to nie.

00:19:58.960 --> 00:20:02.640
No dobra, ale po tylu latach istnienia
wystawy stałej, jak tak na niej jesteś i

00:20:02.720 --> 00:20:07.600
też ona podlegała wielokrotnie różnym
ocenom, to jest tam coś, co powinno się

00:20:08.320 --> 00:20:12.640
na przykład zmienić, albo tak byśmy sobie
a mogliśmy zrobić tutaj trochę inaczej.

00:20:12.800 --> 00:20:17.000
Ale my to robimy, my zmieniamy tą wystawę,
to znaczy jeśli coś rzeczywiście się nie

00:20:17.080 --> 00:20:22.840
sprawdza, teraz będziemy trochę zmieniać
na przykład zabudowę podziemnej drukarni,

00:20:22.920 --> 00:20:26.360
to znaczy tam jest takie miejsce, które
może nie jest zbyt czytelne, nie

00:20:26.440 --> 00:20:27.920
wiadomo, można wejść, nie wejść.

00:20:28.000 --> 00:20:30.320
Różne reakcje są
publiczności w związku z tym.

00:20:30.640 --> 00:20:34.400
No, jest taka taka myśl,
żeby ją zaaranżować.

00:20:35.000 --> 00:20:36.360
Tak, tak, absolutnie.

00:20:36.680 --> 00:20:42.480
To jest normalny proces, ale on jest
wynikiem obserwacji naszych przemyśleń,

00:20:42.680 --> 00:20:44.960
a nie tego, że nam ktoś coś każe.

00:20:45.560 --> 00:20:52.360
A powiedz mi trochę śledzisz tę dyskusję
wokół innej wystawy i innego muzeum, czyli

00:20:52.440 --> 00:20:57.480
wystawie Nasi chłopcy, mieszkańcy
Pomorza, Gdańskiego, Warmii III Rzeszy.

00:20:57.560 --> 00:21:00.360
I co myślisz o tej.
Jeszcze nie byłam na tej wystawie.

00:21:00.520 --> 00:21:03.200
Wszyscy co krytykują to
przynajmniej nie byli i nie będą.

00:21:04.680 --> 00:21:06.000
Mnie zauroczył ten tytuł.

00:21:06.080 --> 00:21:07.280
To znaczy nasi chłopcy.

00:21:08.000 --> 00:21:09.440
To jesteś chyba w mniejszości.

00:21:09.560 --> 00:21:14.320
Wiem, ale
wysłuchałam Cezarego Prądzyńskiego, który

00:21:14.400 --> 00:21:18.960
jest dla mnie autorytetem w tym
obszarze kaszubszczyzny i tych

00:21:19.040 --> 00:21:21.080
tematów, które są związane z Pomorzem.

00:21:21.800 --> 00:21:23.080
Ja mu po prostu wierzę.

00:21:23.600 --> 00:21:27.480
Więc jeśli mówi, że to jest uzasadnione i
tytuł, i wystawa, to znaczy, że tak jest.

00:21:27.760 --> 00:21:31.200
Ale zobacz, co jest takiego
w nas i w tej naszej historii, że my

00:21:31.280 --> 00:21:34.720
kompletnie nie mamy takiego przyzwolenia.

00:21:35.160 --> 00:21:38.600
Już nie mówię o historii Solidarności,
bo ona wcale nie jest taka dawna.

00:21:38.720 --> 00:21:43.160
Ale nawet ta historia z okresu wojny, że
nie mamy takiego przyzwolenia na

00:21:43.840 --> 00:21:47.960
taką tolerancję czy pokazywanie innego
punktu widzenia, bo to jest inny,

00:21:48.040 --> 00:21:50.960
nieznany większości z nas punkt widzenia.

00:21:51.080 --> 00:21:53.320
No, to jest brutalna gra polityczna.

00:21:53.400 --> 00:21:56.800
Myślę, dlatego że
no, Nie jestem historyczką,

00:21:57.360 --> 00:22:01.440
ale myślę sobie, że historycy już dawno
się pogodzili i mają uzgodnione wersje.

00:22:01.520 --> 00:22:05.880
To znaczy, że to nie jest kwestia
naukowych rozpraw, tylko wykorzystania

00:22:05.960 --> 00:22:09.800
historii do celów politycznych.

00:22:09.880 --> 00:22:14.240
I tak bym powiedziała, brutalnie się to
dzieje, a ludzie no po

00:22:14.320 --> 00:22:15.640
prostu wierzą, w co chcą.

00:22:16.560 --> 00:22:21.720
Masz jakieś takie marzenie zawodowe,
jeśli chodzi o ex I ty w tym sensie?

00:22:25.000 --> 00:22:27.360
No więc ja bym chciała.

00:22:28.080 --> 00:22:32.360
Nie wiem, czy mogę to ujawnić, ale
ja jestem w wieku emerytalnym, więc.

00:22:32.440 --> 00:22:33.400
Tak, tak.

00:22:33.960 --> 00:22:40.520
Ale nie zamierzam tak łatwo
oddawać pola, bo jest jeszcze tak jak

00:22:40.600 --> 00:22:43.000
mówiłam na początku,
bardzo dużo do zrobienia.

00:22:43.560 --> 00:22:50.680
Więc ja myślę tak i to się dzieje
tak powoli, ale może gdyby.

00:22:50.960 --> 00:22:54.880
Gdyby tych zasobów było więcej
i finansowych, i ludzkich.

00:22:55.480 --> 00:22:57.000
Jakby były finansowe, to by było więcej.

00:22:57.080 --> 00:23:00.360
Ludzkich ludzi
do tej pracy, przy tym latającym

00:23:00.440 --> 00:23:04.880
uniwersytecie i w ogóle jakby do
wprowadzania tego, tego obszaru, tego

00:23:04.960 --> 00:23:11.000
pojęcia, do praktyki
społecznej czy w ogóle do do praktyk,

00:23:11.640 --> 00:23:18.760
czyli takie praktycznie nie praw człowieka
na dużą skalę, to to byłoby coś, co by

00:23:18.840 --> 00:23:22.960
mnie usatysfakcjonowało i bym powiedział
tak ta robota przyniosła

00:23:23.200 --> 00:23:25.880
naprawdę duży, duży efekt.

00:23:25.960 --> 00:23:27.440
Mogę sobie iść odpocząć, mogę.

00:23:27.520 --> 00:23:31.280
Sobie odpoczywać, ale
nie odpocząć tak w ogóle.

00:23:32.080 --> 00:23:33.160
No dobrze, to ja ci tego życzę.

00:23:33.240 --> 00:23:38.040
Oczywiście, skoro jest w Tobie
tak dużo energii i chęci do działania.

00:23:38.120 --> 00:23:40.480
I bardzo ci dziękuję za tę rozmowę.
Bardzo dziękuję.

00:23:40.560 --> 00:23:41.080
Agnieszka.