WEBVTT 00:00:45.520 --> 00:00:46.160 Proszę państwa. 00:00:46.960 --> 00:00:49.400 Dzień dobry, witam państwa bardzo serdecznie. 00:00:49.480 --> 00:00:52.880 Nazywam się Grzegorz Piotrowski, pracuję tutaj w Wydziale Naukowym Europejskiego 00:00:52.960 --> 00:00:57.320 Centrum Solidarności i witamy w tym bardzo szczególnym dniu, w rocznicę pierwszych, 00:00:57.400 --> 00:01:03.720 częściowo wolnych wyborów w Polsce w roku 89, a jednocześnie w Dniu Demokracji. 00:01:03.840 --> 00:01:09.160 I jako jeden z tych paneli na naszym wydarzeniu na międzynarodowym Forum 00:01:09.240 --> 00:01:10.800 Europa z widokiem na przyszłość. 00:01:11.080 --> 00:01:14.440 Chcieliśmy porozmawiać o cyfrowej demokracji. 00:01:14.520 --> 00:01:18.520 A konkretnie czy w świecie sztucznej inteligencji znajdzie się miejsce dla 00:01:18.600 --> 00:01:24.400 obywatelskich wolności i żeby tę dyskusję przeprowadzić, żeby 00:01:24.480 --> 00:01:29.280 porozmawiać i żeby państwa zachęcić do udziału w tej dyskusji, zaprosiliśmy 00:01:29.880 --> 00:01:31.560 naprawdę znakomitych gości. 00:01:31.720 --> 00:01:34.640 A może w kolejności, jak siedzimy, zaczniemy? 00:01:34.720 --> 00:01:37.960 Pani doktor Katarzyna Szymielewicz prawniczka, działaczka społeczna, 00:01:38.040 --> 00:01:44.920 publicystka, współzałożycielka i prezeska Fundacji Panoptykon, w latach 2012 2012, 00:01:45.000 --> 00:01:48.360 wiceprzewodnicząca europejskiej sieci European Digital Rights, a 00:01:49.040 --> 00:01:54.520 także prowadzi podcasty Panoptykon 4.0, wydawany przez Fundację Panoptykon i Radio 00:01:54.600 --> 00:01:59.600 Tok FM od stycznia 2024 roku, członkini Rady do spraw Cyfryzacji 00:02:00.640 --> 00:02:05.840 i także autorka licznych analiz, raportów, poradników skoncentrowanych głównie na 00:02:05.920 --> 00:02:10.120 kwestiach ochrony prywatności i danych w sieci m. 00:02:10.200 --> 00:02:10.680 in. 00:02:11.840 --> 00:02:15.360 Facebook, Facebook, Polish Action Campaign, 00:02:16.120 --> 00:02:19.280 Przewodnik, sztuczna inteligencja non-fiction, badanie, raport, 00:02:19.360 --> 00:02:20.720 śledzenie, profilowanie w sieci. 00:02:20.800 --> 00:02:22.360 Jak z klienta stajesz się towarem. 00:02:22.760 --> 00:02:23.840 I wiele, wiele innych. 00:02:23.920 --> 00:02:26.280 Zachęcam do odwiedzenia strony Fundacji Panoptykon. 00:02:26.360 --> 00:02:30.680 Tam tych rzeczy można znaleźć tak samo, podobnie jak praktyczne poradniki, 00:02:30.760 --> 00:02:32.560 jak chronić swoją prywatność w sieci. 00:02:33.120 --> 00:02:33.880 Dziękuję bardzo. 00:02:38.760 --> 00:02:42.640 A też zaprosiliśmy panią Annę Streżyńską, także prawniczkę. 00:02:44.680 --> 00:02:45.600 Urzędniczkę. 00:02:46.760 --> 00:02:53.120 W latach 2006 2012 prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej w latach 2015 00:02:53.200 --> 00:02:58.080 2017 minister cyfryzacji, Ekspertka w wielu projektach politycznych, 00:02:58.160 --> 00:03:04.120 komunikacyjnych, także założycielka Przedsiębiorstwa Technologicznego MC 00:03:04.640 --> 00:03:11.240 Solutions, w którym powierzono jej funkcję prezesa zarządu, a od tego roku jest 00:03:11.320 --> 00:03:14.800 dyrektorką Państwowego Instytutu Badawczego Instytutu Łączności. 00:03:14.920 --> 00:03:16.040 Jeżeli nic nie pokręciłem. 00:03:18.880 --> 00:03:20.960 Także witamy bardzo serdecznie. Witamy także. 00:03:24.640 --> 00:03:28.440 Pani profesor Aleksandra Przegalińska z Akademii Leona Koźmińskiego. 00:03:30.560 --> 00:03:33.040 Dr hab. w dziedzinie nauk o zarządzaniu. 00:03:33.280 --> 00:03:36.360 Doktoryzował się w zakresie filozofii sztucznej inteligencji w Instytucie 00:03:36.440 --> 00:03:38.200 Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. 00:03:38.720 --> 00:03:39.920 Obecnie jest prorektor ds. 00:03:40.080 --> 00:03:43.760 współpracy z zagranicą w Akademii Leona Koźmińskiego. 00:03:44.200 --> 00:03:47.640 Prowadziła wiele projektów badawczych, między innymi w Massachusetts Institute of 00:03:47.720 --> 00:03:52.640 Technology, a jest też absolwentką The New School for Social Research w Nowym Jorku. 00:03:53.560 --> 00:03:58.480 Aktualnie współpracuje z American Institute for Economic Research oraz 00:03:58.840 --> 00:04:00.920 współpracuje z Labor and Work Life. 00:04:01.000 --> 00:04:03.000 Program na Harvardzie. 00:04:03.440 --> 00:04:06.040 Interesuję się rozwojem sztucznej inteligencji, przetwarzaniem języka 00:04:06.120 --> 00:04:10.640 naturalnego, uczeniem maszynowym, robotami społecznymi i technologiami ubieralnymi. 00:04:10.840 --> 00:04:12.440 Autorka m. in. 00:04:12.520 --> 00:04:17.560 sztuczna inteligencja nieludzka, arcyludzka, społeczeństwo współpracy oraz 00:04:17.640 --> 00:04:20.640 Collaborative Society wszystkie z roku 2020. 00:04:21.400 --> 00:04:23.520 Ale od tamtej pory już wiele innych. 00:04:23.600 --> 00:04:26.240 Tak, tak, to tutaj tę listę. 00:04:26.440 --> 00:04:31.560 Tę listę można by tutaj rozciągać 00:04:33.160 --> 00:04:35.200 i witamy, witamy bardzo 00:04:35.280 --> 00:04:36.400 serdecznie panią profesor. 00:04:43.000 --> 00:04:47.600 Witamy także Edwina Bendyka, dziennikarza, publicystę zajmującego się problematyką 00:04:47.680 --> 00:04:50.400 cywilizacyjną, wpływem techniki na życie społeczne. 00:04:50.480 --> 00:04:53.800 Jest autorem I publicystą w wielu periodykach, 00:04:53.880 --> 00:04:56.800 obecnie związany z tygodnikiem Polityka. 00:04:57.080 --> 00:05:00.800 Wykładowca także w Collegium Civitas, gdzie jest kierownikiem 00:05:00.880 --> 00:05:02.480 Ośrodka Badań nad Przyszłością. 00:05:02.560 --> 00:05:06.680 A także wykładowcą w Centrum Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk. 00:05:08.080 --> 00:05:11.000 Został też członkiem Rady Fundacji Nowoczesna Polska oraz Rady Programowej 00:05:11.080 --> 00:05:16.000 Zielonego Instytutu, a w czerwcu 2012 roku został wybrany na prezesa zarządu 00:05:16.080 --> 00:05:17.880 Fundacji imienia Stefana Batorego. 00:05:18.280 --> 00:05:21.640 Jest także autorem wielu książek, m. in. 00:05:21.880 --> 00:05:26.000 Matrix, Człowiek w labiryncie sieci, Miłość, wojna, rewolucja, szkice na czas 00:05:26.080 --> 00:05:29.560 kryzysu, bunt w sieci oraz w Polsce, czyli wszędzie. 00:05:29.640 --> 00:05:31.320 Rzecz o upadku przyszłości świata. 00:05:31.400 --> 00:05:32.800 Witamy bardzo serdecznie. 00:05:37.320 --> 00:05:42.680 I proszę państwa, chcieliśmy tę dyskusję na temat cyfrowej demokracji troszeczkę 00:05:42.760 --> 00:05:45.360 sprofilować właśnie pod kątem sztucznej inteligencji, 00:05:46.040 --> 00:05:50.280 którą bardzo często znamy z takich dość przyziemnych używania, Używanie 00:05:50.400 --> 00:05:55.720 przyziemnego używania chat GPT czy tworzenie jakichś obrazków, na których 00:05:55.800 --> 00:05:57.880 wcześniej nie mieliśmy umiejętności. 00:05:58.720 --> 00:06:02.600 Natomiast o sztucznej inteligencji słyszymy coraz częściej. 00:06:02.680 --> 00:06:07.000 Ostatnio jedną z ciekawszych informacji było to, że jeden z modeli sztucznej 00:06:07.080 --> 00:06:10.760 inteligencji zmienił swój kod po to, żeby nie dało się go wyłączyć, 00:06:12.040 --> 00:06:16.120 żeby nie mógł wyłączyć, żeby przerwać zadanie, które miał do wykonania. 00:06:17.000 --> 00:06:21.080 I bardzo często tego typu informacje przywołują różnego 00:06:21.160 --> 00:06:24.640 rodzaju wyobrażenia o właśnie tej złowrogiej sztucznej inteligencji, 00:06:24.720 --> 00:06:26.560 która może przejąć nasz świat. 00:06:27.160 --> 00:06:31.840 Bardzo często jest to posilane filmami science fiction. 00:06:31.920 --> 00:06:36.680 Pamiętamy komputer Hal czy chociażby Skynet z Terminatora. 00:06:37.440 --> 00:06:40.120 Natomiast jest pytanie, czy faktycznie 00:06:41.320 --> 00:06:44.480 sztuczna inteligencja może jakoś zagrozić 00:06:45.240 --> 00:06:50.840 obywatelskim wolnością i może wpłynąć na demokrację i jak napisaliśmy w programie, 00:06:50.920 --> 00:06:55.000 entuzjazm dla internetu znika, wyparty przez poczucie cyfrowej inwigilacji. 00:06:55.400 --> 00:06:59.800 I powstaje pytanie jak obywatelska polityka może odzyskać cyberprzestrzeń i 00:06:59.880 --> 00:07:02.640 budować nowy kształt demokracji w oparciu o narzędzia cyfrowe? 00:07:03.400 --> 00:07:09.480 I chciałbym zacząć, może tak jak siedzimy, właśnie od tego podstawowego pytania czy 00:07:10.080 --> 00:07:14.120 sztuczna inteligencja może być zagrożeniem dla demokracji, dla 00:07:14.200 --> 00:07:15.720 obywatelskich wolności? 00:07:18.480 --> 00:07:22.360 To ja zacznę od tej banalnej, którą mamy w telefonach komórkowych i z 00:07:22.440 --> 00:07:23.920 którą zostaliśmy oswojeni. 00:07:24.120 --> 00:07:28.360 Myślę, jakieś dwie dekady temu, a na pewno już w ostatniej dekadzie. 00:07:28.920 --> 00:07:34.120 Tak bardzo, że trudno sobie wyobrazić funkcjonowanie bez tego typu algorytmów. 00:07:34.360 --> 00:07:39.240 Wolę jednak to określenie, a rozmowę o tym, co przyszło później, zostawię 00:07:39.720 --> 00:07:42.000 ekspertce Aleksandrze. 00:07:42.680 --> 00:07:46.120 My w Panoptykon przyglądamy się odkąd istniejemy, czyli 15 lat temu. 00:07:46.200 --> 00:07:50.520 W jaki sposób wpływają na procesy demokratyczne, społeczne, na nasze 00:07:50.600 --> 00:07:54.840 możliwości dogadania się i zobaczenia w społeczeństwie ponad podziałami. 00:07:55.120 --> 00:08:00.440 Algorytmy, które rekomendują treści w mediach społecznościowych i też w innych. 00:08:00.920 --> 00:08:05.400 Oczywiście jest więcej sfer, w których tego typu algorytm występuje, ale na 00:08:05.480 --> 00:08:10.880 potrzeby tej dyskusji chciałabym ja skupić się na mediach, na które przeniosła się, 00:08:12.880 --> 00:08:15.600 przeniosło się to, co kiedyś nazywaliśmy debatę publiczną, a myślę, że teraz 00:08:15.680 --> 00:08:17.440 już to słowo zupełnie nie pasuje. 00:08:17.600 --> 00:08:20.280 I był taki moment Na pewno państwo pamiętacie, kiedy wydawało się, że to 00:08:20.360 --> 00:08:22.360 jest uwolnienie z reżimu starych mediów. 00:08:22.440 --> 00:08:23.720 Tak, ja to pamiętam. 00:08:23.800 --> 00:08:28.440 Wtedy już byliśmy tym głosem krytycznym jako panoptykon, ale pamiętam, że byliśmy, 00:08:28.880 --> 00:08:32.640 czuliśmy się jak głos na pustyni, bo w tej, w tym głównym nurcie debaty, również 00:08:32.720 --> 00:08:37.520 w Polsce, gdzieś tam w okolicach 2010 roku, jeszcze kilka lat później 00:08:37.600 --> 00:08:40.240 pewnie tak do 13 pobrzmiewało takie. 00:08:40.520 --> 00:08:42.640 Nareszcie możemy wyjść z. 00:08:44.600 --> 00:08:46.960 Z rządów elit, które trzymają media. 00:08:47.040 --> 00:08:52.040 Z dyktatu takiego czy innego dziennika mediów publicznych, które nigdy 00:08:52.120 --> 00:08:53.400 w Polsce nie miały się dobrze. 00:08:53.480 --> 00:08:57.920 Możemy mówić to, co tak naprawdę myślimy, dogadywać się, organizować 00:08:58.320 --> 00:09:02.840 według poglądów strajki, rewolucje. 00:09:02.920 --> 00:09:05.920 Był taki moment, kiedy nawet taki się pojawił Twitter, owa rewolucja. 00:09:06.000 --> 00:09:09.280 Dzisiaj to brzmi strasznie śmiesznie, ale naprawdę tak było. 00:09:09.720 --> 00:09:11.720 I i co? 00:09:11.800 --> 00:09:15.920 I za tym poszły też media głównego nurtu, które pomyślały Aha, no jest nam ciężko, 00:09:16.000 --> 00:09:20.040 nie mamy pieniędzy wystarczająco na jakościowe treści, bo ludzie przenoszą się 00:09:20.120 --> 00:09:23.600 do internetu, gdzie tak zwany kontent, nie bez powodu tak zwany w odróżnieniu 00:09:23.680 --> 00:09:25.800 od dziennikarstwa jest darmowy. 00:09:25.880 --> 00:09:27.400 No to my też będziemy z niego korzystać. 00:09:27.480 --> 00:09:31.800 To my też będziemy karmić swoje serwisy treściami, które powstały, 00:09:33.160 --> 00:09:36.800 były wyprodukowane niemal z naszej perspektywy mediów za darmo, bo wrzucił 00:09:36.880 --> 00:09:38.760 je jakiś użytkownik, który coś podejrzał. 00:09:38.840 --> 00:09:44.640 A potem będziemy się karmić wymianami z serwisów typu Twitter. 00:09:44.840 --> 00:09:47.760 Ja cały czas tak ten serwis nazywam i przy tym pozostanę. 00:09:47.920 --> 00:09:53.880 Gdzie jakiś polityk zwrócę drugiemu, Nieważne co, ważne, że zarzuca i możemy 00:09:53.960 --> 00:09:56.520 sobie tym tanim paliwem nakręcać kliki. 00:09:56.600 --> 00:10:00.480 W którymś momencie wszystkie media i te elektroniczne, te platformy, 00:10:00.640 --> 00:10:01.720 do których jeszcze wrócę. 00:10:01.800 --> 00:10:05.320 I te media, na które chcielibyśmy patrzeć jako na jakościowe, 00:10:06.160 --> 00:10:09.680 skapitulowały wobec modelu biznesowego, który wymyśliły te pierwsze. 00:10:09.760 --> 00:10:15.520 Czyli możemy produkować bardzo tani kontent, a nie jakościowe dziennikarstwo. 00:10:15.600 --> 00:10:20.720 Ludzie będą nam klikać nie płacąc pieniędzmi, będą nam płacić uwagą i danymi 00:10:20.800 --> 00:10:25.000 płacącym będzie reklamodawca i w ten sposób będziemy żyć długo i szczęśliwie. 00:10:25.080 --> 00:10:26.040 No nie. 00:10:26.520 --> 00:10:31.360 Ten model stoi w głębokiej sprzeczności z tym, czego potrzebujemy, żeby demokracja 00:10:31.440 --> 00:10:34.080 deliberatywna mogła się zadziać. 00:10:34.160 --> 00:10:39.000 A niestety dla nas w Polsce ta przemiana, o której bardzo powierzchownie i 00:10:39.080 --> 00:10:42.440 przepraszam, jeżeli zbyt upraszczająco powiedziałam, wydarzyło się w momencie 00:10:42.520 --> 00:10:45.720 bardzo niedojrzałej demokracji deliberatywnej, a więc to, z czym mierzą 00:10:45.800 --> 00:10:50.400 się dojrzalsze demokracje po 50 czy więcej latach istnienia. 00:10:50.600 --> 00:10:56.760 My dostaliśmy tak naprawdę w wieku nastoletnim albo dziecięcym, więc zmiana, 00:10:56.840 --> 00:11:00.640 degradacja tej debaty publicznej zadziała się błyskawicznie i w zasadzie jesteśmy na 00:11:00.720 --> 00:11:04.400 tym samym etapie, na tym samym poziomie tej degradacji, co 00:11:04.640 --> 00:11:09.160 Stany Zjednoczone, gdzie chcielibyśmy, chcielibyśmy myśleć o sobie inaczej, bo 00:11:09.240 --> 00:11:12.600 mamy swoje elity, mamy swoje świetne media i trochę obrażamy się. 00:11:12.680 --> 00:11:16.640 Mam poczucie dzisiaj na to, że że jest tak źle, a miało być tak dobrze, 00:11:16.760 --> 00:11:20.920 jest tak źle, bo w którymś momencie media jakościowe odpuściły, a też my ludzie 00:11:21.000 --> 00:11:27.480 daliśmy się uwieść tej bardzo kłamliwej obietnicy komercyjnego internetu, że tam 00:11:27.560 --> 00:11:31.320 będziemy mieli wspólnoty, media i nie wiem co jeszcze. 00:11:31.400 --> 00:11:33.840 Ta obietnica była bez pokrycia. 00:11:33.920 --> 00:11:38.240 Chodziło o zwabienie nas w pewną pułapkę uwagi, eksploatacji, uwagi. 00:11:38.320 --> 00:11:41.760 O tym mamy już bardzo dużo badań, analiz, danych. 00:11:41.960 --> 00:11:48.200 To nawet nie jest mój pogląd, To jest pogląd opisany bardzo elokwentnie i jakby 00:11:48.360 --> 00:11:55.040 in extenso przez Zubow w głośnej książce o kapitalizmie, inwigilacji 00:11:55.120 --> 00:11:56.200 czy nadzorczym kapitalizmie. 00:11:56.280 --> 00:12:00.480 Po polsku to zostało przetłumaczone i wielu innych tego typu pozycjach. 00:12:00.560 --> 00:12:03.600 Wiele osób, które pracowało dla tych firm, tworzyło te rozwiązania 00:12:04.280 --> 00:12:08.440 od środka, wyszło z tych firm, pozakładały organizacje takie jak na przykład Center 00:12:08.520 --> 00:12:11.920 for Human Check w Stanach Zjednoczonych, które właśnie 00:12:12.000 --> 00:12:16.720 przestrzega przed efektami, negatywnymi efektami dla nas, 00:12:16.800 --> 00:12:20.400 ludzi, dla jednostek, które się uzależniły, uległy 00:12:21.560 --> 00:12:26.440 no na przykład doświadczamy depresji czy przygnębienia czy desperacji, ale też 00:12:26.520 --> 00:12:30.560 efektami społecznymi, które już opisałam, które wynikają z tego, jak 00:12:30.640 --> 00:12:32.160 działają algorytmy rekomendujące treści. 00:12:32.240 --> 00:12:33.640 Więc my wiedzę mamy. 00:12:33.720 --> 00:12:36.520 To nie jest tak, że brakuje nam pomysłu, jak powinno to wyglądać. 00:12:36.600 --> 00:12:38.160 Myślę, że do tego jeszcze dojdziemy. 00:12:38.360 --> 00:12:41.200 Pytanie jest teraz kto ma zadziałać w oparciu o tę diagnozę? 00:12:41.560 --> 00:12:43.560 Rozwiązaniem. Oczywistym jest, że państwo. 00:12:43.640 --> 00:12:47.680 Ale co zrobić w sytuacji, w której państwo przynajmniej takie państwo jak Polska Anno 00:12:47.760 --> 00:12:51.680 Domini 2025 tworzą politycy, którzy myślą tylko o kolejnych wyborach, a 00:12:51.760 --> 00:12:54.000 te są najrzadziej co trzy lata? 00:12:54.360 --> 00:12:58.920 No, nikt nie zrobi tej rewolucji, nikt nie ujarzmi tej prostej. 00:12:59.160 --> 00:13:01.360 Ciekawa jestem, czy Aleksander się ze mną zgodzi, ale wydaje mi się, 00:13:01.440 --> 00:13:02.720 że proste do ujarzmienia AI. 00:13:02.800 --> 00:13:04.200 Bo to nie jest terminator. 00:13:04.280 --> 00:13:08.600 To są relatywnie proste systemy algorytmiczne, które znamy, tak jak mówię, 00:13:08.680 --> 00:13:12.400 od dekady albo dłużej i można byłoby je przestawić na inne cele niż to, co 00:13:12.480 --> 00:13:18.160 obserwujemy na wyścig nie do dna, ale, ale gdzieś w stronę jakości i innych celów. 00:13:18.240 --> 00:13:23.480 Ale nikt tego nie zrobi, bo krótkofalowo wszystkim wydaje się, że potrafią na tym 00:13:23.560 --> 00:13:28.080 zagrać, że na tej fali populizmu clickbait mogą wypłynąć. 00:13:28.320 --> 00:13:30.120 No co pokazują wybory ostatnie. 00:13:30.200 --> 00:13:33.600 Niektórzy mogą o tym surfować, a niektórzy spadają z tej fali. 00:13:33.680 --> 00:13:37.360 Ja bym chciała żyć w kraju, w którym odważnie się z tym mierzymy i politycy, 00:13:37.440 --> 00:13:42.360 nawet jeżeli nie potrafią algorytmu wymuszającego polaryzację i wyścigi do dna 00:13:42.440 --> 00:13:45.720 po uwagę ludzi i wyjść z tego, nie potrafią go zmienić, to na przykład 00:13:45.800 --> 00:13:49.400 wychodzą z tych mediów i wracają do mediów tradycyjnych i tam toczą debatę, 00:13:50.600 --> 00:13:51.840 dlaczego mamy polityków na Twitterze? 00:13:51.920 --> 00:13:53.240 Przecież mogliby z tego wyjść. 00:13:53.320 --> 00:13:55.640 No ale właśnie ktoś musiałby. Ktoś musiałby zacząć. 00:13:55.720 --> 00:14:01.440 Więc ja tak diagnozuję problem i uważam, że przy takim spojrzeniu my już jesteśmy w 00:14:01.520 --> 00:14:03.720 momencie, w którym nie wiem, czy może być dużo gorzej, 00:14:05.600 --> 00:14:09.560 ta prymitywna, relatywnie prymitywna wobec tego, o czym jeszcze będziemy mówić AI 00:14:09.640 --> 00:14:13.800 ucząca się na naszym zachowaniu, co nam pokazać i czym nas zaangażować, już 00:14:13.880 --> 00:14:17.960 pokonała jakościowe media, pokonała polityków, którzy byli mężami stanu, 00:14:18.040 --> 00:14:21.680 którzy chcieli i żonami stanu i chcieli prezentować. 00:14:21.760 --> 00:14:26.240 Chcieliby może prezentować jakąś merytoryczną propozycję i już pokonała nas 00:14:26.320 --> 00:14:31.560 jako ludzi, bo nas uzależniała i wkręciła w polaryzację, która jest nieprawdziwa. 00:14:31.640 --> 00:14:36.120 O tym był poprzedni bardzo dobry panel Wyobrażone wspólnoty nieprawdziwe. 00:14:36.320 --> 00:14:39.800 Polska nie jest podzielona na dwa obozy wedle takiego podziału, który 00:14:39.880 --> 00:14:41.880 widzimy na Twitterze czy w wyborach. 00:14:41.960 --> 00:14:43.160 Więc to już się wydarzyło. 00:14:43.240 --> 00:14:47.600 Pytanie dla mnie jest raczej którędy z tego wyjść, a nie czy to się wydarzy. 00:14:49.440 --> 00:14:50.400 Dziękuję bardzo. 00:14:53.320 --> 00:14:53.800 Dziękujemy. 00:14:55.720 --> 00:14:58.960 Może pierwszą rundę zaczniemy tak, jak siedzimy, czyli bym poprosił panią 00:14:59.040 --> 00:15:03.800 minister Streżyńską, czy właśnie AI. 00:15:03.880 --> 00:15:08.120 Czy sztuczna inteligencja jest może być uznawana za zagrożenie dla demokracji, 00:15:08.200 --> 00:15:10.040 dla obywatelskich, wolności? 00:15:11.000 --> 00:15:16.480 Moja teza jest taka, że nie odzyskamy od jaj niczego, czego żeśmy 00:15:16.560 --> 00:15:17.680 wcześniej nie mieli. 00:15:20.200 --> 00:15:26.360 Możliwe, że sztuczna inteligencja jest dla nas taka przerażająca, bo ona z uwagi 00:15:26.440 --> 00:15:28.800 na swoje zaawansowanie technologiczne. 00:15:29.080 --> 00:15:34.120 I pamiętajmy, że ona nadal jest technologią totalnie przezroczystą, jeśli 00:15:34.200 --> 00:15:39.960 chodzi o ocenę moralną, że ona po prostu doskonale obnaża 00:15:40.480 --> 00:15:46.360 braki, deficyt naszej demokracji, naszej edukacji, przede wszystkim 00:15:46.600 --> 00:15:48.640 naszej kultury politycznej. 00:15:49.120 --> 00:15:54.720 I potrafi na tym oczywiście żerować, bo każdy algorytm potrafi żerować 00:15:54.800 --> 00:15:57.080 na tym, co jemu zadano. 00:15:57.160 --> 00:16:03.080 I to jest nadal też zupełnie obiektywne 00:16:04.240 --> 00:16:06.800 moralnie jako technologia. 00:16:07.440 --> 00:16:13.720 Zupełnie co innego, jak podchodzimy do tego my, w pewnym sensie 00:16:14.240 --> 00:16:20.280 poddając ocenie moralnej to, co jest skutkiem, ale naszych braków po naszej 00:16:20.360 --> 00:16:23.720 stronie, a nie po stronie technologii. 00:16:25.240 --> 00:16:29.600 Uważam, że sztuczna inteligencja przyszła w samą porę, bo ona jest idealnym 00:16:29.680 --> 00:16:34.360 narzędziem do tego, żebyśmy sobie uświadomili własne braki, również te, 00:16:34.440 --> 00:16:39.400 które zarzucamy, że ona dopiero ze sobą przyniesie, a tymczasem one już są. 00:16:39.640 --> 00:16:44.720 Brak umiejętności myślenia, brak umiejętności wyszukiwania, 00:16:45.320 --> 00:16:49.680 zestawiania informacji, poddawania ich krytycznej analizie. 00:16:49.760 --> 00:16:53.200 To nie przyniosła tego sztuczna inteligencja, tylko szkolnictwo. 00:16:53.440 --> 00:16:56.720 Po prostu. I możemy oczywiście. 00:16:59.560 --> 00:17:03.320 Zastanawiać się, jak ona wykorzysta tę, tę 00:17:03.880 --> 00:17:07.200 ocenę, tę sytuację, ale po prostu 00:17:07.720 --> 00:17:12.360 jak każdy algorytm, ona będzie funkcjonowała na tym, co do niej wrzucimy. 00:17:12.440 --> 00:17:18.120 A wrzucamy śmieci i wyciągamy śmieci, może nawet zwielokrotnione. 00:17:21.320 --> 00:17:26.200 I w pewnym sensie my też nie potrzebujemy sztucznej inteligencji, żeby się 00:17:26.280 --> 00:17:33.160 przekonać, jacy jesteśmy, bo już to wiemy długo, a nawet stulecia wcześniej, bo to 00:17:33.240 --> 00:17:36.240 nie jest pierwsza rewolucja, która nas spotkała. 00:17:36.320 --> 00:17:36.840 Oczywiście. 00:17:37.200 --> 00:17:42.640 Oczywiście ta rewolucja sięga głębiej, bo to jest rewolucja, która sięga do 00:17:42.720 --> 00:17:45.600 naszych mózgów, która na nich operuje. 00:17:45.680 --> 00:17:50.880 Wcześniejsze rewolucje technologiczne zmieniały bardzo świat, posuwały go do 00:17:50.960 --> 00:17:56.560 przodu, ale też przynosiły całą masę krzywd i wyzwań różnych moralnych, 00:17:56.640 --> 00:17:58.760 społecznych i tak dalej. 00:17:59.280 --> 00:18:05.480 Możliwe, że dzisiaj, jak zmierzamy się z tym tematem, to po prostu jest to dla nas 00:18:05.560 --> 00:18:10.480 wygodny temat, zastępczy pretekst, żeby na kogoś 00:18:10.560 --> 00:18:14.320 przerzucić odpowiedzialność za to, że nic 00:18:14.400 --> 00:18:17.600 z tym nie robimy, za to jacy jesteśmy 00:18:18.040 --> 00:18:19.720 po prostu w rzeczywistości. 00:18:19.800 --> 00:18:23.560 Za to, że nie funkcjonują nasze społeczne 00:18:24.280 --> 00:18:27.000 zadania, takie jak właśnie dialog. 00:18:27.360 --> 00:18:31.640 jak edukacja, jak umiejętność 00:18:32.480 --> 00:18:35.120 funkcjonowania w demokracji jako pewnym 00:18:35.200 --> 00:18:40.320 systemie, który cały czas rośnie, rozwija się, nie jest nam dany, tylko cały czas 00:18:40.400 --> 00:18:46.520 nad nim musimy pracować i w którym ludzie, którzy mają różne poglądy, umawiają 00:18:46.600 --> 00:18:48.400 się o jakieś zasady działania. 00:18:48.480 --> 00:18:54.240 Myśmy już to wszystko zatracili, ale przejmujemy się głównie technologią, która 00:18:54.320 --> 00:18:59.920 na tym się pasie, zamiast się przejąć nami samymi. 00:19:00.000 --> 00:19:06.840 Bo co pada jako propozycja ze strony kolejnych rządów, jeśli chodzi o 00:19:07.400 --> 00:19:09.480 podejście do sztucznej inteligencji? 00:19:09.560 --> 00:19:13.640 Edukacja medialna jako nauka o tym, jak to 00:19:13.720 --> 00:19:17.720 działa, zamiast jak powinniśmy wyciągać z 00:19:17.800 --> 00:19:24.000 tego maksimum korzyści i minimum problemów, Jak przygotować się na 00:19:24.080 --> 00:19:27.480 wyzwania, które przyjdą jeszcze jak. 00:19:29.640 --> 00:19:34.520 By zwyciężyć z nią i wykorzystać ją tak, żebyśmy rzeczywiście. 00:19:36.720 --> 00:19:39.480 Byli gotowi na to, co jest za progiem. 00:19:39.560 --> 00:19:43.480 Co jeszcze ta sztuczna inteligencja nam przyniesie? 00:19:43.560 --> 00:19:50.320 Więc ponieważ jestem świeżo i tutaj, mówiłam naszemu prowadzącemu, że 00:19:51.080 --> 00:19:57.920 ogromne emocje przeżyłam na tej wystawie stałej w Europejskim Centrum Solidarności, 00:19:58.000 --> 00:20:03.800 bo mam 58 lat, więc przypomniało mi się wszystko, co osobiście przeżyłam 00:20:05.360 --> 00:20:07.600 i jakoś wtedy daliśmy sobie radę. 00:20:07.680 --> 00:20:13.080 Ale też zastanówmy się, czy to 40 milionów ludzi stanęło wtedy do boju? 00:20:13.440 --> 00:20:18.480 Nie, to też były setki tysięcy Może, ale ludzi świadomych 00:20:18.560 --> 00:20:22.720 tego, o co walczymy i teraz też możemy sobie dać radę. 00:20:22.880 --> 00:20:26.720 Dla mnie problem jest w tym, że cały czas 00:20:26.800 --> 00:20:29.960 mówienie, bo bardzo dużo światłych osób 00:20:30.040 --> 00:20:35.800 mówi o problemach, które są związane ze sztuczną inteligencją i są za progiem, 00:20:37.240 --> 00:20:41.800 nie przekłada się na mówienie o nas samych, a przede wszystkim na działanie. 00:20:42.120 --> 00:20:48.200 A ta wystawa, którą oglądałam uczy nas, że wolność to działanie, a nie 00:20:48.280 --> 00:20:50.760 zaniechanie, ani nawet nie gadanie. 00:20:51.240 --> 00:20:54.840 Dlatego jako techno entuzjasta 00:20:55.520 --> 00:20:58.880 chciałabym rozdzielić to, czym jest 00:20:59.280 --> 00:21:02.480 sztuczna inteligencja w naszych rękach i wokół nas. 00:21:02.800 --> 00:21:06.320 Od tego, czym i kim my sami jesteśmy. 00:21:07.920 --> 00:21:08.720 Dziękujemy bardzo. 00:21:12.720 --> 00:21:18.040 Ja może zacznę od takiej troszeczkę kontrowersyjnej tezy, ale 00:21:18.120 --> 00:21:19.560 to może na poczet debaty. 00:21:20.040 --> 00:21:21.680 Niekoniecznie muszę tak uważać, ale. 00:21:22.560 --> 00:21:27.040 a propos tego, co powiedziała Ania, to znaczy tego, że 00:21:27.760 --> 00:21:33.840 politycy na przykład i w ogóle ta sfera tych wszystkich, którzy podejmują kluczowe 00:21:33.920 --> 00:21:36.720 decyzje, bardzo jest zainteresowana sztuczną inteligencją 00:21:36.800 --> 00:21:38.120 i strasznie dużo mówi. 00:21:38.200 --> 00:21:41.520 I to w zasadzie już w tym momencie jest trochę podobne i w Stanach, i w Europie 00:21:41.600 --> 00:21:47.560 też ten trend jest ewidentnie taki, taki zaczyna być w kierunku deregulacji, 00:21:47.640 --> 00:21:51.400 myślenia o tym, żeby te technologie trochę wyswobodzić, jeszcze bardziej, jak 00:21:51.480 --> 00:21:53.400 celebrować, jeszcze bardziej iść do przodu. 00:21:54.280 --> 00:21:57.800 Ja mam taką troszeczkę może przewrotną myśl, dlaczego tak się dzieje. 00:21:58.520 --> 00:22:04.440 Wydaje mi się, że technologia szeroko pojęta i ta starsza AI 00:22:04.520 --> 00:22:08.240 tutaj, o czym mówiła Kasia, czyli te algorytmy predykcyjne, które znaliśmy do 00:22:08.320 --> 00:22:12.800 tej pory i ta najnowsza AI, czyli generatywna sztuczna inteligencja 00:22:12.880 --> 00:22:17.920 wytwarzająca sztuczna inteligencja, jak czat GPT i podobne, to jest jedyna 00:22:18.000 --> 00:22:20.160 niejednoznacznie negatywna wiadomość. 00:22:20.240 --> 00:22:24.080 To znaczy wszystkie inne wiadomości, które płyną, mam wrażenie, są 00:22:24.160 --> 00:22:25.480 dosyć przygnębiające. 00:22:25.560 --> 00:22:30.600 Jesteśmy w jakimś kryzysie, który dotyczy naszych relacji społecznych, 00:22:30.680 --> 00:22:33.800 który dotyczy sposobu, na jaki się umówiliśmy, że będziemy rządzeni i 00:22:33.880 --> 00:22:37.120 będziemy współrządzić czy partycypować w rządzeniu. 00:22:37.520 --> 00:22:42.360 Możemy spojrzeć w klimat, jakby gdzieś wydaje się, że w ogóle jest 00:22:42.440 --> 00:22:44.360 zanik poczucia bezpieczeństwa. 00:22:44.440 --> 00:22:46.160 Masa wyzwań geopolitycznych. 00:22:46.280 --> 00:22:51.080 No i w tym wszystkim jest jedna taka wielka siła, taki wielki prąd, o którym 00:22:51.160 --> 00:22:55.080 nie można jednoznacznie powiedzieć, że jest po prostu zły albo że nas niepokoi. 00:22:55.160 --> 00:22:58.720 Chociaż oczywiście sztuczna inteligencja nas niepokoi, to jest jasne, jakby ona 00:22:58.800 --> 00:23:01.920 ma bardzo dużo wymiarów niepokojących. 00:23:03.200 --> 00:23:06.360 Część jest podsycana tych niepokojów przez popkulturę, ale część wynika po prostu 00:23:06.440 --> 00:23:07.960 z tego, jak ta technologia działa. 00:23:08.040 --> 00:23:12.280 Ale nie jest to jednoznacznie negatywna siła i myślę, że bardzo wiele osób, bardzo 00:23:12.360 --> 00:23:17.280 wielu decydentów chce na tej wiadomości budować jakąś perspektywę przyszłości, to 00:23:17.360 --> 00:23:22.200 znaczy perspektywę nie zwijania się i mówienia Już teraz będzie tylko coraz 00:23:22.280 --> 00:23:28.040 gorzej, tylko właśnie jakieś być może czasami tanich i niespełnionych obietnic, 00:23:28.120 --> 00:23:31.600 tego, że jednak będzie lepiej i że ta technologia nas doprowadzi do 00:23:31.680 --> 00:23:33.200 miejsca, gdzie będzie lepiej. 00:23:33.280 --> 00:23:37.280 Ja dużo czasu spędzam w USA, wprawdzie na wschodnim wybrzeżu i tam aż 00:23:37.920 --> 00:23:43.280 nie ma takiego szaleństwa, ale na zachodnim wybrzeżu USA teraz bardzo dobrze 00:23:43.360 --> 00:23:48.960 ma się doktryna, no bym powiedziała, takiego techno akceleracjonizmu. 00:23:49.040 --> 00:23:52.480 Mówię o Dolinie Krzemowej, oczywiście, gdzie słyszymy cały czas, żeby po prostu 00:23:52.560 --> 00:23:55.840 nie stać technologii na drodze i jak nie będziemy stać technologii na 00:23:55.920 --> 00:23:57.080 drodze, to już będzie dobrze. 00:23:57.160 --> 00:24:01.880 Tylko po prostu nie przyczepiajmy się, nie blokujemy, nie regulujemy i wtedy 00:24:02.520 --> 00:24:04.200 załapiemy się na tą obfitość. 00:24:04.400 --> 00:24:08.200 Nawet jest termin o obfitość, że ta technologia przyniesie obfitość. 00:24:08.280 --> 00:24:13.280 Więc sztuczna inteligencja w takim makro myślę, że dyskursie ona po prostu niesie 00:24:13.360 --> 00:24:18.400 za sobą zagrożenia, ale też obietnice i część nas, być może, zwłaszcza w 00:24:18.480 --> 00:24:21.960 publicznej dyskusji, chce się chwycić w jakiś sposób tej obietnicy. 00:24:23.240 --> 00:24:26.760 I oczywiście nie ma jednej sztucznej inteligencji. 00:24:26.840 --> 00:24:30.760 Jest bardzo dużo różnych sztucznych inteligencji i z całą pewnością będziemy 00:24:30.840 --> 00:24:36.000 widzieć przykłady i starszego typu AI, i nowszego typu AI, które mogą mieć 00:24:36.080 --> 00:24:38.560 fajne, ciekawe, dobre zastosowania. 00:24:39.240 --> 00:24:39.720 Nie wiem. 00:24:39.800 --> 00:24:43.600 Myślę, że nikt z nas nie zżyma się na to, że model sztucznej inteligencji polskiej 00:24:43.680 --> 00:24:47.200 produkcji będzie wpięty do obywatela i będziemy sobie mogli z nim 00:24:47.800 --> 00:24:54.040 zakładać wnioski paszportowe bardzo prosto i że będą jakieś wspierane przez AI usługi 00:24:54.120 --> 00:24:57.520 obywatelskie, albo że w zdrowiu publicznym skorzystamy z szybkiej diagnostyki 00:24:57.600 --> 00:24:58.800 dzięki sztucznej inteligencji. 00:24:58.880 --> 00:25:02.920 To są raczej dobre wiadomości i zastosowań dla tej technologii 00:25:03.000 --> 00:25:03.960 znajdziemy bardzo dużo. 00:25:04.040 --> 00:25:07.640 Ale, ale, ale z drugiej strony tutaj a propos tego, co chyba obie mówiłyście o 00:25:07.720 --> 00:25:10.720 neutralności w jakimś sensie tej technologii albo o moralnej 00:25:10.800 --> 00:25:13.760 obojętności, no to AI zwłaszcza. 00:25:13.840 --> 00:25:16.840 Być może tak było z poprzednimi technologiami, ale ta już wyjątkowo 00:25:16.920 --> 00:25:18.960 po prostu multiplikuje to, co jest. 00:25:19.040 --> 00:25:24.360 I w jakimś sensie, jeśli system jest ustawiony pod transparentność i pewnego 00:25:24.440 --> 00:25:28.680 rodzaju procedury, których się trzymamy, to sztuczna inteligencja może taki system 00:25:28.760 --> 00:25:30.800 utwardzać, wspierać w jakiś sposób. 00:25:30.880 --> 00:25:36.320 Jeśli system dryfuje ku jakimś formą autorytarnym, to również to 00:25:36.560 --> 00:25:38.240 sztuczna inteligencja będzie wspierała. 00:25:38.320 --> 00:25:41.680 Ja mam wrażenie, że my w ogóle jesteśmy teraz w dobie nierówno rozłożonego 00:25:42.120 --> 00:25:45.240 autorytaryzmu nadchodzącego w różnych miejscach. 00:25:45.320 --> 00:25:48.440 On się różnie pokazuje i objawia, ale 00:25:49.160 --> 00:25:52.440 widzimy już powoli przykłady zastosowania 00:25:52.640 --> 00:25:58.480 sztucznej inteligencji do nadzoru, do No to już od dłuższego czasu, ale, ale też do 00:25:58.560 --> 00:26:02.680 takiego budowania bym powiedziała, bardzo 00:26:02.760 --> 00:26:06.000 dziwnego i konfundującego obrazu świata. 00:26:06.080 --> 00:26:09.280 I tutaj ta sztuczna inteligencja chociażby, nie wiem, klonowanie głosu 00:26:09.360 --> 00:26:13.680 prezydentów, żeby potem dzwonić do wyborców i podszywać się pod tego 00:26:13.760 --> 00:26:15.360 prezydenta, który rzekomo do nich dzwoni. 00:26:15.440 --> 00:26:18.720 To było parę miesięcy temu, więc jakby sztuczna inteligencja, 00:26:18.800 --> 00:26:20.520 najróżniejsze tendencje może. 00:26:21.040 --> 00:26:22.080 Może tutaj wzmagać. 00:26:22.160 --> 00:26:25.800 Ja zostawię sobie może na później dyskusję o tym, co ze sztuczną inteligencją robi 00:26:26.120 --> 00:26:29.760 Donald Trump, bo to jest bardzo ciekawe i też w jakiś sposób, no, 00:26:29.840 --> 00:26:31.960 myślę, że przerażające. 00:26:32.040 --> 00:26:34.520 Możemy sobie podyskutować, ale on surfuje wysoko. 00:26:34.760 --> 00:26:37.840 Na fali deepfake'ów moim zdaniem i odważnie. 00:26:38.960 --> 00:26:43.880 Więc jakby w związku z tym, że to jest technologia, która coś multiplikuje, no to 00:26:44.520 --> 00:26:48.320 może być bardzo ciekawym narzędziem dla demokracji. 00:26:48.400 --> 00:26:51.560 I może być też już nie narzędziem, tylko siłą. 00:26:51.680 --> 00:26:54.320 Jak technologia jest narzędziem, to wszystko jest ok, bo wtedy to 00:26:54.400 --> 00:26:55.800 znaczy, że my nadajemy kierunek. 00:26:55.880 --> 00:26:59.000 Natomiast w momencie, kiedy to już jest siła, która ciągnie za sobą jakieś 00:26:59.080 --> 00:27:02.480 zjawiska polityczne, no to już chyba o narzędziu nie możemy mówić i 00:27:02.960 --> 00:27:06.600 I sztuczna inteligencja może być tym narzędziem, które jest kontrolowane i może 00:27:06.680 --> 00:27:12.280 być też tym drugim, czyli jakąś taką siłą, która sprawia, że rzeczy się dzieją, ale 00:27:12.360 --> 00:27:16.680 gdybym chciała zarysować jakikolwiek taki pozytywny obraz, to bym powiedziała Kasiu, 00:27:16.760 --> 00:27:20.280 a propos tego, co Ty powiedziałaś, bo Ty powiedziałaś, że może ciekawie by było, 00:27:20.360 --> 00:27:23.240 gdyby politycy zrezygnowali z tego wyścigu 00:27:23.320 --> 00:27:27.320 na lajki, wyszli z tego jakby gdzieś, 00:27:27.560 --> 00:27:30.120 postanowili to przełamać na różne sposoby. 00:27:30.360 --> 00:27:35.280 Dla mnie równie ciekawe byłoby takie jakieś próby pozytywnego 00:27:35.360 --> 00:27:39.000 zastosowania tej technologii, bo niestety, zwłaszcza w dyskursie 00:27:39.080 --> 00:27:40.840 publicznym nie wiem, czy się zgodzicie. 00:27:40.920 --> 00:27:44.720 To, co nas dotyka, poza jakimiś fajnymi tu i ówdzie usługami obywatelskimi, to jest 00:27:44.800 --> 00:27:50.160 właśnie ta technologia w swoim brzydkim wydaniu, z taką koszmarną gębą po prostu. 00:27:50.440 --> 00:27:53.800 No właśnie, te deepfake, te wszystkie profilowania i tak dalej, 00:27:53.880 --> 00:27:55.480 to to nie jest dobre. 00:27:55.560 --> 00:28:00.560 I wydaje mi się, że gdyby pojawił się jakiś polityk albo polityczka, który jest 00:28:00.640 --> 00:28:04.560 otwartą przyłbicą, powiedziałby, że korzystał czy korzystała ze sztucznej 00:28:04.640 --> 00:28:09.560 inteligencji do skonstruowania lepszego programu wyborczego i zrobił to tak i tak 00:28:09.640 --> 00:28:13.760 i takie były tutaj pomysły na to i w taki sposób też chciałby z tej technologii 00:28:13.840 --> 00:28:16.480 korzystać, to dla mnie to by było odświeżające, bo na razie to 00:28:16.560 --> 00:28:17.880 to jest za kotarą po prostu. 00:28:18.160 --> 00:28:23.200 Na razie to jest tak, że sztaby gdzieś z tyłu korzystają z algorytmów AI owych, 00:28:23.280 --> 00:28:28.120 żeby docierać z narracją do konkretnych ludzi i ich aktywizować. 00:28:28.200 --> 00:28:32.080 I to nie jest w ogóle w żaden sposób opowiedziane ani powiedziane publicznie, 00:28:32.240 --> 00:28:34.200 publicznie, tylko mówimy o inwestycjach AI. 00:28:34.280 --> 00:28:36.520 Po co, na co nikt do końca nie wie. 00:28:36.800 --> 00:28:42.000 Więc jakby takim rewersem tego, o czym ty powiedziałaś, czyli żeby przestać z tego 00:28:42.080 --> 00:28:47.160 korzystać, jest pokazać może nawet nie spektakularne, ale jakieś 00:28:47.240 --> 00:28:51.480 przyzwoite zastosowanie tej technologii w procesie politycznym albo w 00:28:51.560 --> 00:28:53.680 procesie budowania jakiejś policji. 00:28:54.240 --> 00:28:56.840 I to myślę, że by było bardzo odświeżające. 00:28:57.840 --> 00:29:00.560 Takie próby chyba do tej pory nie były zbyt częste. 00:29:00.640 --> 00:29:04.920 Zdaje się, że tylko w Danii partia syntetyczna postanowiła tworzyć program 00:29:05.000 --> 00:29:07.280 wyborczy za pomocą sztucznej inteligencji. 00:29:07.560 --> 00:29:10.360 Wyszedł z tego jakiś potworek, taki eklektyczny dla wszystkich, od 00:29:10.440 --> 00:29:12.240 Konfederacji po partię Razem. 00:29:12.320 --> 00:29:16.400 Tam były postulaty, więc to na pewno nie o to chodzi. 00:29:16.480 --> 00:29:21.960 Ale ja bym też chętnie zobaczyła właśnie z otwartą przyłbicą wyjście w kierunku tego 00:29:22.360 --> 00:29:25.560 wielkiego tematu, jakim jest ta technologia i jakaś próba 00:29:26.200 --> 00:29:31.680 poważnej rozmowy na ten temat w polityce by nam się przydała. 00:29:31.760 --> 00:29:32.280 Tak. 00:29:33.680 --> 00:29:34.600 Dziękujemy bardzo. 00:29:42.040 --> 00:29:42.960 Dzień dobry państwu. 00:29:43.040 --> 00:29:45.680 Myślałem, że będę mógł się pospierać, ale na razie nie mam powodu. 00:29:45.760 --> 00:29:48.960 Raczej podpisuję się pod tym, co zostało powiedziane, więc mam 00:29:49.040 --> 00:29:50.920 problem co dorzucić tutaj, żeby. 00:29:51.000 --> 00:29:53.600 Żeby jeszcze coś w tej dyskusji 00:29:55.040 --> 00:29:59.160 dodać i postanowiłem w takim razie troszkę 00:29:59.440 --> 00:30:03.640 przejść na jeszcze inną płaszczyznę i trochę wprowadzić 00:30:03.720 --> 00:30:07.720 perspektywę ekonomii politycznej w tym wszystkim, bo tu widzę właśnie bardzo 00:30:07.800 --> 00:30:12.200 poważne zagrożenia nie z samej sztucznej inteligencji, tylko pewnych procesów 00:30:12.280 --> 00:30:17.080 gospodarczych, społeczno gospodarczych, które mogą skutkować negatywnymi skutkami 00:30:17.160 --> 00:30:22.960 politycznymi i właśnie, które będą bezpośrednio dotykać demokracji 00:30:23.160 --> 00:30:25.720 przy uwzględnieniu tego wszystkiego, co tu zostało powiedziane. 00:30:25.800 --> 00:30:29.080 Jeśli chodzi o samą technologię uprawiania polityki, politykę, to 00:30:29.160 --> 00:30:31.080 wszystko, co powiedzieliśmy. Otóż. 00:30:33.480 --> 00:30:37.360 To, co się mówi dzisiaj o sztucznej inteligencji, no to to rzeczywiście jest 00:30:37.440 --> 00:30:41.320 ta wielka obietnica, nawet jeżeli ta najdalej idąca na to, że rozwiąże 00:30:41.400 --> 00:30:43.720 wszystkie problemy, prawda, jak będziemy inwestować w sztuczną 00:30:43.800 --> 00:30:45.160 inteligencję, to wszystko. 00:30:45.240 --> 00:30:48.040 Niektórzy nawet wierzą, że ze śmiercią sobie poradzimy, prawda? 00:30:48.120 --> 00:30:51.160 Część ludzi w dolinie jest przekonanych, że że, że tak będzie. 00:30:51.240 --> 00:30:53.360 No, trochę czasu zajmie, ale nie tak długo wcale. 00:30:54.160 --> 00:30:58.560 Natomiast inne globalne ocieplenie, nowe formy energii to wszystko. 00:30:59.160 --> 00:31:02.520 Tylko trzeba jeszcze lepszą mieć sztuczną inteligencję, no i 00:31:02.920 --> 00:31:09.840 pewną część tych rzeczy jakoś się spełni, bo rzeczywiście narzędzie do przetwarzania 00:31:09.920 --> 00:31:13.480 wiedzy, generowania nowych idei, wspomagania procesu badawczego to już 00:31:13.560 --> 00:31:15.320 widzimy w inżynierii materiałowej. 00:31:15.400 --> 00:31:18.520 Chociażby gigantyczny postęp dzięki wykorzystaniu tych, 00:31:18.600 --> 00:31:20.120 tych nowych technologii. 00:31:20.200 --> 00:31:24.640 Ale żeby to wszystko się sprawdziło w 00:31:24.720 --> 00:31:28.520 takim wymiarze gospodarczym, no to trzeba 00:31:28.600 --> 00:31:31.280 spojrzeć na sztuczną inteligencję jak na technologię, czyli konkretną formę 00:31:31.360 --> 00:31:34.920 kapitału, który jest przedmiotem olbrzymich inwestycji w tej chwili setki 00:31:35.000 --> 00:31:38.560 miliardów rocznie, no bo to nie jest tylko ten czat, który widzimy, tylko cała 00:31:38.640 --> 00:31:41.000 infrastruktura, która umożliwia jego funkcjonowanie. 00:31:41.080 --> 00:31:46.200 Od czipów, które dostarcza Nvidia, przez farmy serwerów, nowe 00:31:46.280 --> 00:31:48.280 elektrownie, które zasilają. 00:31:48.360 --> 00:31:51.560 To są setki miliardów rocznie w tej chwili inwestycji. 00:31:52.200 --> 00:31:57.200 No i w pewnym momencie będzie dobra, muszą się zwrócić te inwestycje mamy. 00:31:58.360 --> 00:32:00.400 I tu są zasadnicze rozbieżności. 00:32:01.360 --> 00:32:04.320 Same firmy związane ze sztuczną inteligencją. 00:32:04.400 --> 00:32:08.760 Część banków inwestycyjnych obiecuje, że wzrosty produktywności i w związku z tym 00:32:08.840 --> 00:32:12.560 wzrost gospodarczy będzie kilkuprocentowy. 00:32:12.760 --> 00:32:14.120 Kilka punktów rocznie. 00:32:14.440 --> 00:32:15.680 Darrena czy Moglu. 00:32:15.880 --> 00:32:20.480 Wybitny ekonomista, noblista zeszłoroczny, badający sztuczną inteligencję 00:32:20.560 --> 00:32:22.440 jako ekonomikę, tak to nazwijmy. 00:32:22.520 --> 00:32:23.760 Od wielu, wielu lat. 00:32:24.480 --> 00:32:28.120 On napisał w zeszłym roku bardzo ważną publikację. 00:32:28.280 --> 00:32:32.480 Prosta makroekonomia sztucznej inteligencji, która pokazuje, że według 00:32:32.560 --> 00:32:37.280 wszystkich danych, jakie są historycznych i pewnych analitycznych dotyczących jak 00:32:37.360 --> 00:32:40.800 działa gospodarka, to najwięcej, czego się można spodziewać 00:32:40.880 --> 00:32:44.640 nie rocznie, a w perspektywie 10 najbliższych lat, to wzrost produktywności 00:32:44.720 --> 00:32:50.160 o mniej niż 1%, czyli mniej niż jedna dziesiąta punktu procentowego 00:32:50.680 --> 00:32:53.600 rocznie, co się przełoży na PKB. 00:32:54.120 --> 00:32:58.760 My też mniej niż 1% w ciągu 10 lat. Nie rocznie. 00:32:59.520 --> 00:33:04.600 To oznacza, że nie będzie zwrotów, które z tej inwestycji, która jest teraz 00:33:05.040 --> 00:33:09.080 przekładana, czyli będzie prędzej czy później ta bańka pęknie. 00:33:09.160 --> 00:33:10.720 Będzie krach gospodarczy. 00:33:10.960 --> 00:33:15.440 Oczywiście on może być obsłużony tak jak bywało z poprzednimi kolejną pompowaniem w 00:33:15.520 --> 00:33:21.840 kolejne jakieś fantazje rozwojową i kreowanie długu i ratowanie 00:33:21.920 --> 00:33:24.240 gospodarki przed całkowitym upadkiem. 00:33:24.400 --> 00:33:28.920 Ten strach przed 30 latami jest ciągle silny, w związku z czym wola interwencji 00:33:29.000 --> 00:33:31.120 jest bardzo duża, ale nie rozwiązuje problemu. 00:33:31.360 --> 00:33:35.560 Natomiast efekt trwały, który zwraca to będzie dalsze pogłębianie się, 00:33:36.000 --> 00:33:39.840 czyli takie jak wychodzenie z poprzednich kryzysów 2008 2020. 00:33:40.440 --> 00:33:42.360 Rozjazd między kapitałem a pracą. 00:33:42.440 --> 00:33:45.880 Czyli bogaci będą coraz bardziej bogaci, bo oni zyskują najwięcej na tym 00:33:45.960 --> 00:33:47.560 właśnie bańka spekulacyjnych. 00:33:47.640 --> 00:33:52.800 A świat pracy, który nie korzysta z inwestycji kapitałowych, tylko 00:33:53.680 --> 00:33:59.520 z dochodów z pracy, będzie względnie uboża w stosunku do tamtej grupy. 00:33:59.600 --> 00:34:03.200 No i to jest właśnie recepta na to, co się dzieje w polityce w tej chwili. 00:34:03.280 --> 00:34:07.760 Tutaj ta makroekonomiczna sytuacja przekładająca się na właśnie 00:34:08.520 --> 00:34:12.000 gotowość do słuchania oferty populistycznej, która wyjaśnia, dlaczego 00:34:12.080 --> 00:34:15.800 te nierówności się pojawią, tylko nie wyjaśnia właściwie ich właściwych źródeł. 00:34:16.040 --> 00:34:19.480 I to jest najbardziej realne, moim zdaniem teraz scenariusz, że w najbliższych latach 00:34:19.560 --> 00:34:25.320 po prostu będzie korekta, no bo nie widać szansy, żeby te obietnice się spełniły. 00:34:25.400 --> 00:34:30.000 Natomiast i to na tym niestety nie koniec, bo to nie znaczy, że nie będzie 00:34:30.080 --> 00:34:32.320 inwestycji w te technologie. 00:34:32.400 --> 00:34:37.280 Będą z tych obszarów, które oczywiście nie posługują się rachunkiem ekonomicznym, 00:34:37.400 --> 00:34:43.280 czyli no przemysł zbrojeniowy chociażby, czyli inwestycje państwa w te sektory, 00:34:43.600 --> 00:34:48.600 które są potrzebne do utrzymania po prostu w dzisiejszej sytuacji geopolitycznej 00:34:48.920 --> 00:34:54.760 pozycji państw, tych, które które jeszcze myślą o grze w wymiarze geostrategicznym, 00:34:55.120 --> 00:34:59.120 no to po prostu one będą inwestować w rozwój tych technologii, ale głównie już 00:34:59.200 --> 00:35:03.320 wtedy z celem takim, jak robi się to chociażby w 00:35:03.400 --> 00:35:04.840 Stanach Zjednoczonych, w Chinach. 00:35:04.920 --> 00:35:08.520 No, to są dwa największe w tej chwili mocarstwa, które nie patrzą na koszty, 00:35:08.600 --> 00:35:11.560 jeśli chodzi o rozwój sztucznej inteligencji. 00:35:11.640 --> 00:35:17.800 I właśnie akumulacja idzie głównie w tym sektorze, powiedzmy teraz informatyczno 00:35:17.880 --> 00:35:19.200 zbrojeniowym, energetycznym. 00:35:19.280 --> 00:35:25.240 Tak, ta nowa zbitka pojawiła się i żeby już zakończyć jeszcze dodając tych, 00:35:25.320 --> 00:35:28.920 tych takich punktów zagrożenia, które widzę, bo to jest tu mówimy o państwie, 00:35:29.000 --> 00:35:32.520 czyli jeszcze nie najgorzej, ktoś kontroluje przez jakiś proces polityczny, 00:35:32.640 --> 00:35:38.880 ale spojrzymy, co się wydarzyło w Ukrainie czy w Rosji za sprawą Ukraińców 1 czerwca 00:35:39.200 --> 00:35:43.560 ten atak na lotniska strategiczne, Przypomnijmy sobie, co się 00:35:43.640 --> 00:35:46.600 wydarzyło 11 września 2001 roku. 00:35:46.680 --> 00:35:51.200 Wtedy Al-Kaida, żeby osiągnąć to, co osiągnęła, no, musiała przeprowadzić 00:35:51.280 --> 00:35:56.160 podobną operację, tylko że musiała zaangażować do tego samoloty pasażerskie, 00:35:56.840 --> 00:36:01.560 bo one wypełnione paliwem dawały szansę uzyskania takiego efektu jak dzisiaj. 00:36:01.640 --> 00:36:06.640 Al-Kaida najprawdopodobniej by zrobiła to, co wywiad ukraiński po prostu kupiłaby 00:36:07.720 --> 00:36:10.720 przez Amazon lub temu albo inny serwis. 00:36:10.800 --> 00:36:17.000 Po prostu drony, które no po prostu wykonałyby tę robotę. 00:36:17.080 --> 00:36:21.000 To, co zrobił wywiad ukraiński, może zrobić każda dobrze zorganizowana z osobna 00:36:21.080 --> 00:36:26.480 organizacja pozapaństwowa, bo to już pokazała w 2001 Al-Kaida. 00:36:26.800 --> 00:36:33.440 Zdolność takiej organizacji, no i gwałtowny wzrost zagrożenia tego typu 00:36:34.240 --> 00:36:37.280 ryzykami będzie miał też wpływ bezpośrednio na politykę. 00:36:37.360 --> 00:36:39.880 Bo pamiętam, jaki wpływ na politykę miał 2001 rok. 00:36:39.960 --> 00:36:45.680 Militaryzacja relacji międzynarodowych w kwestii bezpieczeństwa, prawda, 00:36:45.760 --> 00:36:49.640 inwigilacja to wszystko nie wyniknęło ze świata technologii, możliwości, jakie dają 00:36:49.720 --> 00:36:55.680 technologie, tylko woli politycznej z Ustawy Patriot Act w Stanach 00:36:55.760 --> 00:36:56.680 Zjednoczonych i tak dalej. 00:36:56.760 --> 00:37:01.520 To była akceptacja, demokratycznie zaakceptowana wola ochrony 00:37:01.600 --> 00:37:04.080 bezpieczeństwa ludności wobec zagrożenia. 00:37:04.160 --> 00:37:05.800 Jakie jest to zagrożenie, będzie ciągłe. 00:37:05.880 --> 00:37:10.240 W tej chwili Ukraińcy osiągnęli niezwykły efekt strategiczny, ale też pokazali 00:37:10.440 --> 00:37:14.000 kierunek, w którym idzie świat z pytaniem, czy jesteśmy w stanie 00:37:14.080 --> 00:37:16.560 go jeszcze, jeszcze kontrolować. 00:37:16.640 --> 00:37:19.520 To już nie tylko kontrola w wymiarze, o którym Katarzyna mówiła, 00:37:19.600 --> 00:37:23.320 dotyczący dyskursu, debaty, tylko po prostu w wymiarze bardzo 00:37:23.400 --> 00:37:25.600 podstawowego bezpieczeństwa. 00:37:25.680 --> 00:37:30.120 I kończąc już, już, żeby szukać pozytywów, no to 00:37:30.760 --> 00:37:35.880 to myślę, że właśnie Ukraina jest dobrym przykładem patrzenia, szukania zarówno 00:37:37.080 --> 00:37:39.480 pułapek związanych z technologią, jak i nadziei. 00:37:40.040 --> 00:37:45.400 Bo właśnie ta nadzieja w Ukrainie wiąże się z jednym znaczy Ukraińcy bez z 00:37:45.480 --> 00:37:47.400 entuzjazmem wykorzystują tę technologię. 00:37:48.160 --> 00:37:50.680 No, po to, żeby się bronić, po to, żeby się bronić. 00:37:50.760 --> 00:37:54.520 I robią to, jak widzimy, bardzo skutecznie, ale 00:37:54.600 --> 00:37:58.680 jednocześnie zachowali przy całej tej opresji, jaką 00:37:58.760 --> 00:38:02.920 doświadczają od 10 lat, bo wojna zaczęła się w 14 roku. 00:38:03.240 --> 00:38:07.240 Przywiązanie do podstawowych wartości, demokracja, wolność to wszystko są 00:38:07.320 --> 00:38:09.160 wartości, które dla nich są nienegocjowalne. 00:38:09.240 --> 00:38:10.040 O to walczą. 00:38:10.520 --> 00:38:15.480 Ta wojna jest o to i są w stanie gotowi za to nie tylko iść do urn 00:38:15.560 --> 00:38:17.400 wyborczych, wybierać, ale umierać. 00:38:17.840 --> 00:38:23.520 W związku z czym też i żeby zachować to, zbudowali niezwykle skuteczny system 00:38:23.600 --> 00:38:27.400 kontroli społecznej, to znaczy zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego 00:38:27.480 --> 00:38:31.960 do kontroli państwa technologii przez wykorzystanie technologii jest tam 00:38:32.040 --> 00:38:38.600 niezwykle rozwinięte i rzeczywiście pokazuje, że można negocjować. 00:38:38.680 --> 00:38:44.600 Wtedy można wykorzystywać te technologie do tego, żeby 00:38:45.640 --> 00:38:49.120 no właśnie, nie dać się przez przez nie 00:38:50.200 --> 00:38:52.760 Jakby zdominować, a jednocześnie 00:38:53.360 --> 00:38:57.920 wykorzystując je uzyskiwać inne istotne dla społeczeństwa cele, takie jak 00:38:58.000 --> 00:39:03.080 chociażby obrona suwerenności, jakości życia, wartości, dla których są ważne. 00:39:03.160 --> 00:39:04.200 Ale to jest trudna lekcja. 00:39:04.280 --> 00:39:05.760 Oczywiście to jest społeczeństwo. 00:39:05.840 --> 00:39:10.560 Ja już takie postapokaliptycznym, które po prostu uczy się żyć po katastrofie, 00:39:10.920 --> 00:39:15.720 zachowując właśnie wartości demokracji, wolności i dobrego życia, ale ze 00:39:15.800 --> 00:39:19.600 świadomością, że to jest nieustanna walka, a nie etap, który osiągniemy. 00:39:19.680 --> 00:39:24.560 A potem możemy sobie usiąść wygodnie, jak tutaj i dyskutować o tym. 00:39:28.160 --> 00:39:32.840 Widzę, że tutaj jest chęć do riposty. 00:39:33.120 --> 00:39:38.080 Widzę, że pani Anna Streżyńska, ale każdemu każdy będzie. 00:39:38.680 --> 00:39:40.520 Kilka rzeczy, które mi się nasunęły. 00:39:40.600 --> 00:39:45.840 Ola mówiła o tym, że widoczne są te negatywne polityczne zastosowania 00:39:45.920 --> 00:39:50.600 sztucznej inteligencji, Mniej widoczne są te pozytywne, które 00:39:50.680 --> 00:39:53.240 najczęściej są spoza świata politycznego. 00:39:53.320 --> 00:39:54.520 Dlaczego tak jest? 00:39:55.360 --> 00:40:01.680 Upraszczając oczywiście, ale dlatego, że biznes karmi się emocjami, monetyzuje je i 00:40:03.240 --> 00:40:09.120 te negatywy to jest zarówno pożywka dla biznesu, jak i 00:40:09.200 --> 00:40:13.720 oczywiście dla polityków, którzy też żyją z polaryzacji, z emocji, 00:40:13.800 --> 00:40:16.560 z przeciągania liny, liny. 00:40:17.160 --> 00:40:21.280 Natomiast ja powiem o dwóch projektach, które robimy w Instytucie Łączności. 00:40:21.360 --> 00:40:25.560 Robiliśmy, przekazaliśmy już je do właściciela Centrum e-Zdrowia. 00:40:26.760 --> 00:40:32.440 To sztuczna inteligencja w postaci systemów wspomagania decyzji. 00:40:32.680 --> 00:40:36.320 Pierwszy system nazywał się Kobus i było 00:40:36.400 --> 00:40:40.120 to przetwarzanie danych 00:40:41.000 --> 00:40:45.480 dotyczących wzroku dotyczących oka 00:40:46.240 --> 00:40:49.040 w celu wczesnego wykrywania retinopatii, 00:40:49.120 --> 00:40:52.920 wspomagane przez cały szereg innych danych o pacjencie. 00:40:53.000 --> 00:40:58.120 Oczywiście pacjent musiał wyrazić zgodę na to, żeby wziąć w takim badaniu udział. 00:40:59.280 --> 00:41:01.560 Drugi system to system 00:41:03.160 --> 00:41:06.440 konsylium umożliwiający w trybie zdalnym 00:41:06.520 --> 00:41:12.760 na odległość uczestnictwo wielu znakomitych lekarzy nad 00:41:12.840 --> 00:41:18.040 przypadkiem pacjenta, podczas którego przetwarzane są dane obrazowe 00:41:18.120 --> 00:41:19.440 i inne dane medyczne. 00:41:19.520 --> 00:41:25.160 Ale w szczególności tu chodzi o dane obrazowe, bo one rzadko są jednoznaczne i 00:41:25.840 --> 00:41:31.880 system wspomagania decyzji na bazie tego, czego się wyuczył, sugeruje 00:41:31.960 --> 00:41:33.600 dalsze postępowanie. 00:41:34.200 --> 00:41:40.360 Dla medyków i podpowiada im, na co warto zwrócić w tym zestawie informacji uwagę. 00:41:40.600 --> 00:41:45.840 Również pracuje na innych danych niż tylko te dane z konkretnego badania. 00:41:46.920 --> 00:41:51.200 I to są te pozytywne zastosowania. 00:41:51.440 --> 00:41:55.200 Natomiast mówiliśmy tutaj o inwestycjach 00:41:56.320 --> 00:41:58.520 zbrojeniowych i to jest 00:41:58.600 --> 00:42:00.360 to negatywne zastosowanie. 00:42:00.520 --> 00:42:02.840 Jak patrzyliśmy na Ukrainę te parę dni 00:42:02.920 --> 00:42:07.480 temu o tym My w Instytucie, ale także w 00:42:07.560 --> 00:42:13.320 środowiskach biznesowych, bardzo często mówimy, że sztuczna inteligencja w rękach 00:42:15.120 --> 00:42:19.480 wojska, obojętnie czy walczy w słusznej, czy w niesłusznej sprawie, 00:42:19.560 --> 00:42:20.920 jest straszną bronią. 00:42:21.000 --> 00:42:25.600 Nie tylko dlatego, że jest skuteczna, ale przede wszystkim to jest 00:42:26.600 --> 00:42:30.360 najskuteczniejsza, odczłowieczona broń, 00:42:30.800 --> 00:42:33.880 która zwalnia człowieka 00:42:33.960 --> 00:42:35.320 z odpowiedzialności. 00:42:36.120 --> 00:42:41.360 My w tej chwili jako społeczeństwo, jako społeczność globalna, mamy trochę już 00:42:41.440 --> 00:42:45.160 przez stulecia podwyższone wymagania co do 00:42:46.800 --> 00:42:49.080 etyki i moralności, również 00:42:49.160 --> 00:42:52.560 wynikające z gruntu religijnego. 00:42:53.160 --> 00:42:58.320 Ale czasami odnoszę wrażenie, że to jest bardziej poprawność polityczna niż 00:42:58.400 --> 00:43:01.240 rzeczywiste wartości, które wyznajemy. 00:43:01.320 --> 00:43:04.880 I ta broń właśnie operuje w tym szarym polu. 00:43:05.280 --> 00:43:10.800 Bo to już nie my wybraliśmy najlepszy cel i w sposób najbardziej 00:43:10.880 --> 00:43:13.520 skuteczny go zabiliśmy. To maszyna. 00:43:13.600 --> 00:43:17.560 To właściwie ja tylko wcisnąłem guzik i to jest straszne. 00:43:17.640 --> 00:43:23.720 Ale znowu to pokazuje, że ta broń jest w nas samych, a maszyna 00:43:23.800 --> 00:43:26.880 jest już tylko jej takim zwieńczeniem. 00:43:31.320 --> 00:43:34.480 Trochę prowokacyjnie powiem, bo nie mogę nie powiedzieć, że nasi gospodarze 00:43:34.560 --> 00:43:39.000 projektując zakres tej dyskusji wpadli w pułapkę, którą zastawia marketing AI, bo 00:43:39.080 --> 00:43:42.920 my nie powinniśmy rozmawiać o AI, jeżeli takie pytanie sobie zadajemy, co? 00:43:43.000 --> 00:43:44.360 A demokracja. 00:43:44.480 --> 00:43:48.240 Nie mamy szansy na dyskusję, która doprowadzi nas do jakiś konstruktywnych 00:43:48.320 --> 00:43:51.680 konkluzji, bo rozmawiamy tak, jakbyśmy zadali pytanie drewno, 00:43:51.760 --> 00:43:53.880 ekologia albo pytanie komputer a człowiek. 00:43:54.120 --> 00:43:57.280 No tak jakby w takim ujęciu jest to technologia, jak powiedziała Anna 00:43:57.360 --> 00:44:01.520 Streżyńska, transparentna moralnie, ale w tych konkretnych 00:44:01.960 --> 00:44:04.000 zastosowaniach, o których rozmawiamy. 00:44:04.480 --> 00:44:08.240 Szczęśliwie na ten poziom schodzimy już jest bardzo, bardzo różnie i 00:44:08.320 --> 00:44:10.320 zupełnie inaczej ocenimy deepfake. 00:44:10.400 --> 00:44:15.240 Zupełnie inaczej ocenimy projekt właśnie opisany przez Annę Streżyńską, 00:44:15.320 --> 00:44:18.080 badawczy, dotyczący ludzkiego oka. 00:44:18.160 --> 00:44:21.960 Ja dlatego wolę sobie to terytorium, na którym ja się poruszam. 00:44:22.040 --> 00:44:25.680 Zakreślić węziej i mówić o konkretnym użyciu algorytmów rekomendujących 00:44:25.760 --> 00:44:27.360 treści w rękach firm. 00:44:27.440 --> 00:44:31.320 I tutaj bardzo dziękuję za wprowadzenie, wprowadzenie tej perspektywy 00:44:31.880 --> 00:44:35.840 polityczno ekonomicznej, bo ona jest kluczowa w rękach firm, które mają 00:44:35.920 --> 00:44:38.480 konkretne interesy, których nie ukrywają. 00:44:38.640 --> 00:44:42.480 I to nie mówię teraz o tym, że opowiedziały się te amerykańskie firmy po 00:44:42.560 --> 00:44:44.480 stronie Trumpa, bo musiał albo chciały. 00:44:44.560 --> 00:44:48.480 Nie chcę wnikać i w tym momencie powinniśmy symetrycznie traktować się tak 00:44:48.560 --> 00:44:51.240 jak do tej pory TikToka, czyli z dużą podejrzliwością. 00:44:51.320 --> 00:44:54.160 Są to firmy, które mogą być użyte w wojnie kognitywnej. 00:44:54.240 --> 00:44:56.800 Po prostu tak jest, mogą być użyte. Ja mówię o czymś innym. 00:44:56.880 --> 00:45:02.000 Mówię o tym, że jako komercyjne struktury zarządzane przez najczęściej giełdowych 00:45:02.440 --> 00:45:08.600 akcjonariuszy mają jeden cel zarobić, a od Goebbelsa albo wcześniej wiemy, że zarabia 00:45:08.680 --> 00:45:13.520 się w mediach przynajmniej na na, że w ogóle robi się 00:45:14.280 --> 00:45:18.800 emocje, grzeją i że ludzie, których się zaangażuje w cokolwiek czy w manię 00:45:18.880 --> 00:45:23.840 zakupów, czy w jakąś wojnę, która jest też świetną przecież dźwignią 00:45:23.920 --> 00:45:29.680 dla biznesu, czy czy w jakieś emocjonalne poruszenie, że to jest 00:45:29.760 --> 00:45:30.920 biznesowo opłacalne. 00:45:31.000 --> 00:45:32.800 Więc dokładnie to robią, dokładnie to robią. 00:45:32.880 --> 00:45:38.320 To nie jest I tutaj do Anny Streżyńskiej moja jakby I polemika i zgoda. 00:45:38.400 --> 00:45:40.640 Tak to eksploatuje. To co w nas jest. 00:45:40.720 --> 00:45:44.080 Przecież to nie AI wynalazła system pierwszy naszego mózgu. 00:45:44.240 --> 00:45:46.240 Mamy go od czasów. 00:45:46.320 --> 00:45:47.760 Nie będę teraz się wygłupiała. 00:45:47.840 --> 00:45:52.640 Nie jestem neurobiolożką, ale bardzo długo mamy ten system, który działa napędzany 00:45:52.720 --> 00:45:55.760 prostymi emocjami, prostymi odruchami, ciekawością, niepokojem, 00:45:55.840 --> 00:45:57.760 strachem, potrzebą wspólnoty. 00:45:58.080 --> 00:46:03.000 Więc tak technologia wyzyskuje to, co w nas najsłabsze, najbardziej podatne. 00:46:03.080 --> 00:46:05.120 Ale ona nie działa w próżni. 00:46:05.200 --> 00:46:09.800 Więc dziękuję, że nas wracasz do fundamentalnej sprawy, bo ktoś ją tak 00:46:09.880 --> 00:46:14.240 projektuje, żeby ten cel osiągnęła, a ktoś inny mógłby zaprojektować inaczej. 00:46:14.320 --> 00:46:19.480 I teraz chciałam wnieść przykłady pozytywne z tej mojej wąskiej, ale jednak 00:46:19.960 --> 00:46:22.400 ważnej dziedziny, jaką są media społecznościowe. 00:46:22.480 --> 00:46:23.840 Dzisiaj jesteśmy. 00:46:23.920 --> 00:46:26.160 Skazaliśmy się trochę, zostaliśmy skazani. 00:46:26.240 --> 00:46:29.960 Już nie będę wnikała kura czy jajko, ale znajdujemy się na platformach 00:46:30.040 --> 00:46:34.800 komercyjnych, które działają napędzane zyskiem reklamodawców i tymi prostymi 00:46:34.880 --> 00:46:38.640 emocjami i widzimy dewastacyjne skutki tego dla polityki. 00:46:38.720 --> 00:46:43.760 Ale nie musimy nawet tworzyć alternatyw europejskich, nie musimy wyobrażać sobie 00:46:43.840 --> 00:46:47.080 jakiegoś europejskiego publicznego Facebooka, który będzie uczy 00:46:47.920 --> 00:46:50.560 ludzi, edukował co do obywatelskich. 00:46:52.600 --> 00:46:54.440 Co do tego, na czym polega demokracja. 00:46:54.520 --> 00:46:58.560 Nie musimy iść w takim żonki i idyllę, żeby to naprawić. 00:46:58.640 --> 00:47:03.160 My nawet moglibyśmy zostawić ludzi tam, gdzie są, zostawić dane tam, gdzie są na 00:47:03.240 --> 00:47:05.920 serwerach amerykańskich czy europejskich. Nieważne. 00:47:06.040 --> 00:47:06.800 To jest fetysz. 00:47:06.880 --> 00:47:10.280 To naprawdę nie jest istotne, kto ma ten serwer, ani jaka jest ta sieć. 00:47:10.360 --> 00:47:12.560 Sieć powinna być jedna, globalna, bo ona się przydaje. 00:47:12.800 --> 00:47:13.400 To ma sens. 00:47:13.480 --> 00:47:16.040 Ludzie dążą do tego, żeby być w największej sieci. 00:47:16.120 --> 00:47:19.960 My powinniśmy odzyskać prostsze warstwy do projektowania. 00:47:20.040 --> 00:47:23.720 Tańsze, przede wszystkim tańsze, czyli interfejs użytkownika. 00:47:23.800 --> 00:47:25.400 Tak. To co mamy na telefonie? 00:47:25.640 --> 00:47:29.720 Chyba najtańsza warstwa i warstwę algorytmiczną droższą, ale nie tak drogą 00:47:29.800 --> 00:47:31.800 jak to, co opisywała Aleksandra i Edwin. 00:47:31.880 --> 00:47:35.120 Bo tu nie mówimy o elemenach, tu nie mówimy o potężnych systemach, które 00:47:35.200 --> 00:47:38.720 potrzebują już nie wiem ilu elektrowni i miliardów, żeby tam się 00:47:38.800 --> 00:47:40.400 wykarmić, nauczyć działać. 00:47:40.480 --> 00:47:45.240 Mówimy o systemach rekomendacyjnych, które takie eksperymenty się już toczą. 00:47:45.320 --> 00:47:49.680 Wystarczy, z tego, co się orientuję, nawet 5 milionów dolarów wystarczyłoby takiemu 00:47:49.760 --> 00:47:53.200 serwisowi jak Blue Sky, który w tym momencie jest takim eksperymencie, żeby 00:47:53.280 --> 00:47:58.560 rozwinąć niezależny od komercyjnych bytów, zarządzany tak, jak chcemy, 00:47:58.640 --> 00:48:00.400 demokratycznie, oddolnie, społecznie. 00:48:00.480 --> 00:48:04.840 Tu możemy sobie puścić wodze fantazji przez jakąś spółdzielnię, nawet system 00:48:04.920 --> 00:48:08.920 rekomendacyjny, który będzie zasysał treści i Twittera, i TikToka, i 00:48:09.000 --> 00:48:11.360 z Instagrama, i z BBC, i z TVP. 00:48:11.440 --> 00:48:16.920 I ktokolwiek wystawi taki fit, czyli wystawi taki strumień i kreował fit dla 00:48:17.000 --> 00:48:21.560 mnie, który jest taki, jak ja chcę, to znaczy może niekoniecznie dowolny, bo 00:48:21.640 --> 00:48:24.800 niekoniecznie chcemy, żeby ludzie siedzieli w banieczkach swoich, ale jest 00:48:24.880 --> 00:48:31.080 wolny od od deepfake'ów, bo to nie jest trudno, żeby oznaczany był deepfake i 00:48:31.160 --> 00:48:34.400 wykrywany przez algorytm jako modyfikowana treść. 00:48:34.480 --> 00:48:38.080 Wolny od dezinformacji, którą fact checker, którego ja wybrałam, 00:48:38.160 --> 00:48:39.400 bo jest ich zwykle wielu. 00:48:39.480 --> 00:48:45.760 Tak powinno być, uznaję za dezinformację, który pochodzi najprostsze rozwiązanie ze 00:48:45.840 --> 00:48:50.200 źródeł, które ja chcę śledzić, bo wybrałam sobie, że mam te trzy fundacje i te cztery 00:48:50.280 --> 00:48:54.720 media, i tych 15 influencerów, którym ufam i od nich chcę się uczyć czegokolwiek, 00:48:54.960 --> 00:48:58.000 od biologii molekularnej po politykę. Mogę to zrobić. 00:48:58.080 --> 00:48:59.720 Ten eksperyment ma się dobrze. 00:48:59.800 --> 00:49:03.560 30 milionów ludzi siedzi dzisiaj już na Blue Sky, czyli na tym systemie, który 00:49:03.640 --> 00:49:06.720 opisuję, który wyrósł na algorytmie Twittera, który był 00:49:06.800 --> 00:49:08.160 otwarty w tamtym momencie. 00:49:08.520 --> 00:49:12.200 Podkreślam, że nie chcę analizować, że jest bardzo proste, ale to jest o wiele 00:49:12.280 --> 00:49:16.320 prostsze niż te inwestycje, o których Edwin i Alexandra mówili. 00:49:16.760 --> 00:49:20.440 I to by nie kosztowało 100 miliardów euro, tylko kosztowałoby kilka 00:49:20.520 --> 00:49:22.440 milionów euro, żeby to uruchomić. 00:49:22.520 --> 00:49:27.760 I znana mi fundacja, która próbuje to robić, o takie pieniądze poszła prosić do 00:49:27.840 --> 00:49:31.600 prezydenta Macrona, który w tym roku kalendarzowym organizował głośny szczyt. 00:49:31.680 --> 00:49:33.400 O AI, gdzie było dużo. 00:49:33.480 --> 00:49:36.680 Pewnie będziesz pamiętał lepiej jaki tam był timeline, ale tam było coś o 00:49:36.760 --> 00:49:40.560 suwerenności i o uspołecznienia, o takich ładnych rzeczach. 00:49:40.640 --> 00:49:42.560 Czy myślicie Państwo, że te pieniądze dostali? 00:49:43.040 --> 00:49:47.400 Polski wicepremier Krzysztof Gawkowski mówi Często mówi o tym, że mamy 00:49:47.480 --> 00:49:52.080 dekolonizować się, że suwerenność cyfrowa w Polsce jest ważna, że musimy 00:49:52.160 --> 00:49:54.080 wychodzić z tej zależności. Bardzo się z nim zgadzam. 00:49:54.160 --> 00:49:59.200 Czy myślicie państwo, że Polska dorzuciła chociaż mały milion do tego projektu? 00:49:59.280 --> 00:50:01.320 A ile wydaliśmy na prezydencję, która była o niczym? 00:50:01.400 --> 00:50:03.480 Przepraszam, ale może nie powinnam tego mówić, ale uważam, że 00:50:03.560 --> 00:50:04.480 to była stracona szansa. 00:50:04.560 --> 00:50:08.920 Narracyjnie, bo nie powiedzieliśmy nic nowego, nic ważnego, więc to nie trzeba 00:50:09.000 --> 00:50:13.360 wynajdywać na nowo Facebooka i nie trzeba inwestować bilionów, żeby 00:50:13.440 --> 00:50:15.080 pewne rzeczy naprawić. 00:50:15.160 --> 00:50:16.800 Ja sama to pytanie sobie zadaję. 00:50:16.880 --> 00:50:20.520 Czy my mamy do czynienia z tak rażącą niekompetencją polityków? 00:50:20.600 --> 00:50:24.720 Czy to chodzi o ten krótki horyzont tych dwóch lat i o to, że kto tam będzie 00:50:24.800 --> 00:50:26.360 rozliczał ich z takiego projektu? 00:50:26.440 --> 00:50:28.640 Łatwiej jest sprzedać giga fabryki. 00:50:28.720 --> 00:50:32.760 łatwiej jest pokazać się w telewizji z szefem Google'a. 00:50:32.840 --> 00:50:34.040 Nie wiem, dlaczego mielibyśmy. 00:50:34.120 --> 00:50:37.280 Dlaczego fabryka Google'a miałaby być ekscytująca dla Polaków dzisiaj? 00:50:37.360 --> 00:50:41.120 Dlaczego mielibyśmy pogłębiać naszą zależność od dużych firm, niż powiedzieć, 00:50:41.200 --> 00:50:46.000 że zrobiliśmy coś naprawdę mądrego za marne 5 milionów euro czy złotych z 00:50:46.080 --> 00:50:49.480 jakimiś ciekawymi badaczami, ludźmi, których nikt na świecie nie zna, bo nie są 00:50:49.560 --> 00:50:52.520 Elon Musk em, bo nie zajmują się autopromocją, tylko robotą. 00:50:52.880 --> 00:50:55.040 Albo dać pieniądze badaczom na Harvardzie. 00:50:55.120 --> 00:50:59.360 Ja znam takich grup sama pięć, a pewnie jest ich 50, którzy badają polaryzacje 00:50:59.440 --> 00:51:01.520 i badają algorytmy depolaryzujące. 00:51:01.600 --> 00:51:03.560 Dopiero co zakończyło się bardzo ciekawe. 00:51:03.640 --> 00:51:08.600 Taki challenge na Stanfordzie robił to Jonathan Stray, świetny badacz. 00:51:08.680 --> 00:51:10.360 Bardzo polecam śledzenie jego pracy. 00:51:10.760 --> 00:51:14.160 Ogłosili za 5000 dolarów albo coś równie małego, może 50. 00:51:14.240 --> 00:51:15.920 Nieważne. Ta skala wartości. 00:51:16.240 --> 00:51:17.720 Konkurs dla badaczy. 00:51:17.800 --> 00:51:22.720 Kto zrobi algorytm depolaryzujący i w warunkach laboratoryjnych, ale prawdziwych 00:51:22.800 --> 00:51:27.440 danych wziętych z prawdziwych sieci przeegzaminowali ten algorytm i co? 00:51:27.520 --> 00:51:28.800 I mamy świetne efekty. Działa? 00:51:28.880 --> 00:51:29.440 Działa! 00:51:29.720 --> 00:51:31.680 Dlaczego pieniądze publiczne na to nie idą? 00:51:31.760 --> 00:51:35.840 Więc my teraz dobijamy się do Komisji Europejskiej, żeby w ramach tej rozmowy o 00:51:35.920 --> 00:51:39.040 suwerenności technologicznej nie robić giga fabryk albo nawet robić je. 00:51:39.120 --> 00:51:44.000 To nie jest moja decyzja, co tam będzie, tylko naprawiać to, co naprawić można. 00:51:44.120 --> 00:51:48.840 Niechaj pując technologii, nie hajpując drewna, że teraz drewno nas wyzwoli. 00:51:48.920 --> 00:51:53.640 No nie no, komputer ani AI jako takie jest plastyczne, ale nas nie wyzwoli. 00:51:53.720 --> 00:51:58.240 Musimy rozmawiać o polityce, ekonomii, o finansowaniu mediów 00:51:58.680 --> 00:52:02.800 niezależnym od wielkich firm technologicznych, od reklamodawców i o 00:52:02.880 --> 00:52:07.480 finansowaniu być może nawet małych i prostych rozwiązań AI owych, które 00:52:07.560 --> 00:52:09.200 naprawią nasze realne problemy. 00:52:09.280 --> 00:52:10.800 A to nie jest super sexy. 00:52:10.880 --> 00:52:12.520 Ale myślę, że to mogłoby zadziałać. 00:52:12.600 --> 00:52:16.240 I bardzo chciałabym, żeby ktoś w polskiej polityce zaczął o tym mówić i to robić. 00:52:16.320 --> 00:52:19.080 Za 2 tygodnie w Gdańsku jest zamknięcie polskiej prezydencji. 00:52:19.160 --> 00:52:22.440 Jestem strasznie ciekawa, czy ten temat się przebije na tym szczycie. 00:52:23.760 --> 00:52:28.720 Ja bym chętnie tutaj odniosła się trochę do tego, co mówiła Kasia, ale też do tych 00:52:28.800 --> 00:52:33.640 wątków, które podniósł Edwin, dlatego że no właśnie, jesteśmy w jakiejś 00:52:33.720 --> 00:52:35.640 bardzo ciekawej sytuacji. 00:52:37.440 --> 00:52:40.320 Trzymając się tego podziału, który wcześniej zarysowałaś, 00:52:40.920 --> 00:52:44.040 te starsze algorytmy jajowe, one oczywiście miały szereg też 00:52:44.640 --> 00:52:48.360 pozytywnych zastosowań prognozowanie pogody skuteczniejsze i tak dalej. 00:52:48.440 --> 00:52:53.280 Fajne sprawy, ale to kluczowe zastosowanie, tak się wydaje. 00:52:53.360 --> 00:52:56.160 Dzisiaj to było to zastosowanie w mediach społecznościowych po prostu do 00:52:56.240 --> 00:53:02.520 profilowania i tego całego mechanizmu, czy też biznesu, lajków i 00:53:02.840 --> 00:53:06.240 kontrybucji do treści, generowania treści i tak dalej. 00:53:06.320 --> 00:53:09.400 Czyli to był taki trochę mechanizm do siebie skierowany, prawda? 00:53:09.480 --> 00:53:15.280 Znaczy jakby ci, którzy tworzyli te algorytmy, to co jakby one dawały jako 00:53:15.360 --> 00:53:18.600 wartość w pieniądzu przynajmniej wyrażoną, to wracało do nich z powrotem. 00:53:18.800 --> 00:53:23.360 I teraz zauważcie ciekawa sprawa z generatywną sztuczną inteligencją, z 00:53:23.440 --> 00:53:27.000 którą mamy do czynienia od 2,5 lat, powiedzmy w takiej formie, z którą 00:53:27.800 --> 00:53:28.640 mamy styczność. 00:53:28.720 --> 00:53:33.680 No ja pamiętam, że moja studentka pisała o GPT2 w 2020, ale to były wtedy powijaki 00:53:33.760 --> 00:53:36.040 jakieś totalne i mało kto się tym interesował. 00:53:36.280 --> 00:53:40.080 Trzeba powiedzieć też myślę, że że no właśnie ten ten start chat. 00:53:40.160 --> 00:53:43.760 GPT No to na to wcześniej pracowało z 8 lat poprzednich 00:53:44.720 --> 00:53:46.200 różnych działań badawczych. 00:53:46.280 --> 00:53:51.200 Sama spółka OpenAI od 2014 skutecznie pracuje, no ale umówmy się, że 00:53:51.280 --> 00:53:55.400 to były te 2,5 roku i od 2,5 lat doświadczamy inaczej sztucznej 00:53:55.480 --> 00:53:58.720 inteligencji, no bo powiedzmy ona jest bardziej angażująca, Myślę, że w bardziej 00:53:58.800 --> 00:54:01.360 świadomy, na jakimś poziomie przynajmniej sposób z niej korzystamy, bo 00:54:01.440 --> 00:54:02.840 z nią po prostu rozmawiamy. 00:54:03.200 --> 00:54:07.200 Ona nie działa w tle, tylko jakby staje się tym interlokutorem. 00:54:07.600 --> 00:54:09.040 Więc no wiele osób ma świadomość. 00:54:09.120 --> 00:54:12.080 Ja zresztą pamiętam te statystyki Parlamentu Europejskiego sprzed paru 00:54:12.160 --> 00:54:16.800 miesięcy, gdzie okazało się, że w generacji Z między 16 a 30 rokiem życia. 00:54:16.880 --> 00:54:21.280 No, w zasadzie regularne wykorzystanie przynajmniej raz dziennie to dotyczy 00:54:21.360 --> 00:54:23.320 co najmniej połowy tej populacji. 00:54:23.400 --> 00:54:24.800 W Polsce to było 60%. 00:54:24.880 --> 00:54:28.520 60% młodych Polaków korzysta praktycznie codziennie ze sztucznej inteligencji. 00:54:28.720 --> 00:54:32.280 Czyli ten styk z tą technologią już jest bardzo gęsty, bardzo częsty. 00:54:32.440 --> 00:54:38.080 Ale wracając do mojej poprzedniej myśli, czyli mamy tę starszą wersję AI, która 00:54:38.640 --> 00:54:42.160 głównie przynosi korzyści i skutki tym, którzy ją wytworzyli. 00:54:42.280 --> 00:54:45.560 Ale wokół tej nowej, generatywnej, sztucznej inteligencji wytwarza się 00:54:45.640 --> 00:54:48.400 właśnie ten dyskurs, o którym powiedział Edwin. 00:54:48.480 --> 00:54:50.680 Czyli w końcu skorzystacie wszyscy. 00:54:50.800 --> 00:54:54.560 Poprawa produktywności, zmiana sposobu 00:54:54.640 --> 00:54:58.120 pracy, zmiana sposobu wytwarzania RLM y 00:54:58.200 --> 00:55:03.720 wyższej klasy dla pracy opartej na wiedzy, mniejsze lelemy do zastosowań 00:55:03.800 --> 00:55:05.000 przemysłowych i tak dalej. 00:55:05.080 --> 00:55:07.120 Wszędzie zobaczycie pozytywne skutki. 00:55:07.200 --> 00:55:12.240 Niektórzy już się tak rozhulali w tej wizji, że samą koncepcję produktywności 00:55:12.320 --> 00:55:16.720 doprowadzili do punktu, w którym jakby AI pracuje samodzielnie, prawda? 00:55:16.800 --> 00:55:20.920 Stąd wszystkie debaty na temat dochodu podstawowego, że my rzeczywiście, tak jak 00:55:21.000 --> 00:55:24.240 ty powiedziałeś, w końcu usiądziemy w tych fotelach, już nic nie będziemy musieli 00:55:24.320 --> 00:55:28.520 robić, tylko dywidenda cyfrowa będzie do nas płynęła kilka tysięcy dolarów 00:55:28.600 --> 00:55:30.600 miesięcznie, chociażby od OpenAI. 00:55:30.680 --> 00:55:34.560 Sam Altman nam wszystkim da i będziemy mogli robić to, co chcemy. 00:55:35.200 --> 00:55:39.360 I wydaje mi się, że rzeczywiście Edwin słusznie tu powiedział, że pojawia się 00:55:39.440 --> 00:55:43.480 pewnego rodzaju sprawdzam, to znaczy pracę, a czy Moglu i całego tego zespołu 00:55:44.400 --> 00:55:45.840 to nie są wyłączne prace? 00:55:45.920 --> 00:55:49.720 Oczywiście widać wzrost produktywności na poszczególnych zadaniach. 00:55:49.800 --> 00:55:53.880 On czasami jest dramatyczny, to znaczy jeśli myśleć o czynności w pracy, jaką 00:55:53.960 --> 00:55:57.080 jest wysyłanie maila, no to ona się skróciła radykalnie, prawda? 00:55:57.160 --> 00:56:00.040 Tych maili można wysłać dzisiaj tysiące. 00:56:00.880 --> 00:56:06.880 Natomiast faktyczna produktywność dotycząca pracy jako takiej, a nie jakiejś 00:56:06.960 --> 00:56:10.320 poszczególnych zadań, tutaj już się pojawia bardzo, bardzo 00:56:10.440 --> 00:56:11.880 duży znak zapytania. 00:56:12.080 --> 00:56:17.400 I ja myślę, że to jest takie taka dyskusja, która nas dopiero czeka. 00:56:17.600 --> 00:56:21.040 Ale tak na poważnie, również z przedstawicielami biznesu. 00:56:21.160 --> 00:56:23.200 Słuchajcie, jak to naprawdę wygląda. 00:56:23.360 --> 00:56:26.120 Zainwestowaliście masę pieniędzy w narzędzia generatywnej 00:56:26.200 --> 00:56:27.440 sztucznej inteligencji. 00:56:27.520 --> 00:56:31.720 Z taką nadzieją, że to być może nawet czasami ludzie mają fajne intencje. 00:56:31.800 --> 00:56:35.680 Odciąży trochę Waszych pracowników, pozwoli im pracować lepiej i tak dalej. 00:56:35.760 --> 00:56:38.000 Jak wygląda zwrot z tej inwestycji? 00:56:38.080 --> 00:56:43.000 To wasze ROI, mierzone jakkolwiek jakościowo, pieniężnie, 00:56:43.480 --> 00:56:47.320 po tych dwóch latach tych eksperymentów, czy widzicie faktycznie zmianę? 00:56:47.400 --> 00:56:49.720 Bo ja słyszę, że nie. 00:56:49.920 --> 00:56:55.120 To znaczy ja słyszę, że na razie wcale nie ma żadnej jasnej i prostej odpowiedzi. 00:56:55.200 --> 00:56:59.000 I ci, którzy mieli być odbiorcami, którzy mieli skorzystać z tej generatywnej 00:56:59.080 --> 00:57:01.680 rewolucji, bardzo Oni jeszcze tego nie widzą. 00:57:01.760 --> 00:57:05.920 Tu i ówdzie to spostrzegają, ale to nie jest ta masywna zmiana, o której 00:57:06.000 --> 00:57:08.040 ta Dolina Krzemowa tutaj pisała. 00:57:08.360 --> 00:57:13.600 I naprawdę ostatnio uczestniczyłam w kilku co najmniej ciekawych dyskusjach, 00:57:14.120 --> 00:57:16.200 gdzie zaczęło się pojawiać takie pytania. 00:57:16.320 --> 00:57:21.960 No to kurcze, to może faktycznie znowu jesteśmy w tej sytuacji, w której byliśmy. 00:57:22.640 --> 00:57:25.160 Bo tam, gdzie ta produktywność się poprawiła, to jest chociażby 00:57:25.240 --> 00:57:26.280 generowanie kontentu. 00:57:26.360 --> 00:57:30.880 Dzisiaj Donald Trump może jednego dnia zrobić 17 deepfake'ów, w jednym będzie 00:57:30.960 --> 00:57:33.520 papieżem, a w drugim będzie rodem stewardem, w trzecim 00:57:33.600 --> 00:57:37.400 będzie, nie wiem no kim. Powiedzcie kim? 00:57:37.480 --> 00:57:38.560 Kim kim ma być? 00:57:38.640 --> 00:57:40.320 Może być kimkolwiek, prawda? 00:57:40.440 --> 00:57:43.800 I tutaj faktycznie to jest zmiana fundamentalna. 00:57:43.880 --> 00:57:49.000 Jemu to może posłużyć do tego, żeby całkowicie skonfundować populację, dokonać 00:57:49.080 --> 00:57:51.080 masy jakichś różnych zabiegów, prawda? 00:57:51.160 --> 00:57:55.080 I tutaj jest ewidentna zmiana, to znaczy to jest zmiana paradygmatu, 00:57:55.520 --> 00:57:59.680 jego produktywność, jeśli tak o niej pomyślimy, wzrasta bardzo i całego jego 00:57:59.760 --> 00:58:04.360 zespołu, który na social media wrzuca przerobione grafiki 00:58:04.440 --> 00:58:09.360 w stylu studia Ghibli, ludzi, których złapano na handlowaniu Fentanylem, jakby 00:58:09.600 --> 00:58:12.320 to jest po prostu tamta zmiana się dokonała. 00:58:12.400 --> 00:58:13.840 Ale czy są inne sfery? 00:58:13.920 --> 00:58:15.200 Gdzie ona się dokonała. 00:58:15.280 --> 00:58:18.640 I tu myślę, że Edwin masz dużo słuszności. 00:58:19.080 --> 00:58:21.760 Ja nie wiem, czy nastąpi korekta, czy będziemy właśnie brnęli. 00:58:21.840 --> 00:58:24.000 Tu jest moje otwarte pytanie. Może będziesz chciał jakoś. 00:58:24.080 --> 00:58:27.040 Wiesz. Tutaj też o tym porozmawiać i wy wszyscy. 00:58:27.240 --> 00:58:31.800 Natomiast ja właśnie nie wiem, bo mam wrażenie, że w związku z tym. 00:58:31.880 --> 00:58:36.040 Że to jest taką trochę dla niektórych ostatnią nadzieją, której się czepiliśmy. 00:58:36.400 --> 00:58:40.000 To ta korekta nie będzie taka, na jaką być może ta technologia zasłużyła. 00:58:40.080 --> 00:58:45.800 Tylko właśnie będzie dalej brnięcie w to, o czym mówiła Kasia, czyli fabryki. 00:58:46.000 --> 00:58:49.040 Centra danych, kolejne wydatki na infrastrukturę. 00:58:49.120 --> 00:58:50.400 Na razie mi się to wydaje bardzo. 00:58:50.480 --> 00:58:51.640 Rozgrzane, rozpędzone. 00:58:51.720 --> 00:58:55.080 A z drugiej strony ten evidence, te dane, które miały płynąć, żeby 00:58:55.160 --> 00:58:57.120 zasilać kolejne inwestycje. 00:58:57.200 --> 00:58:59.320 No właśnie, wydaje mi się, że one są wątpliwe. 00:58:59.400 --> 00:59:02.320 Tylko jedno zdanie, że ja akurat sobie umiem wyobrazić czat GPT. 00:59:02.760 --> 00:59:06.360 Dokładnie w tym użyciu, które trochę zarysowałem, czyli 00:59:07.400 --> 00:59:11.280 spersonalizowanego przewodnika po mediach społecznościowych, który pracuje dla mnie. 00:59:11.360 --> 00:59:14.840 To by było dla mnie piękne użycie tej technologii, czyli połączenie 00:59:15.680 --> 00:59:19.120 eksperymentów, które opisałam chwilę temu z czatem GPT, który 00:59:19.200 --> 00:59:21.680 jest takim moim właśnie. Cześć! 00:59:21.760 --> 00:59:22.760 Czego dziś szukasz? 00:59:22.840 --> 00:59:24.760 No więc chciałabym takiego doświadczenia. 00:59:24.840 --> 00:59:26.640 Dobra, robię Ci je. To by było super. 00:59:26.720 --> 00:59:29.640 I taka była obietnica. No właśnie tak. 00:59:29.720 --> 00:59:33.480 To dwa lata temu było prezentowane, a ostatecznie jest to sparingpartner 00:59:33.560 --> 00:59:34.480 do niektórych zadań. 00:59:34.800 --> 00:59:38.000 I wyszukiwanie informacji, które może o tym jeszcze mówimy o tym. 00:59:38.080 --> 00:59:43.320 Edwin Powiedz proszę, jak AI generatywna niszczy wyszukiwanie informacji? 00:59:43.400 --> 00:59:47.120 To jest też coś, co nadchodzi i nam bardzo skomplikuje, myślę demokrację. 00:59:49.440 --> 00:59:52.920 Króciutko, bo to dużo argumentów się pojawiło. 00:59:53.000 --> 00:59:57.680 Też spróbuję na końcu, może jakieś takie przyczółki też jeszcze dodatkowe. 00:59:57.760 --> 01:00:00.640 Tu trochę takich było potencjalnych punktów, gdzie można by 01:00:00.720 --> 01:00:02.360 zahaczać optymizm czy nadzieję. 01:00:02.560 --> 01:00:06.040 To jeszcze, jeszcze dorzucę, ale rzeczywiście 01:00:07.160 --> 01:00:11.000 to odwołam się znowu do modelu, bo on pokazuje też, na czym polega problem? 01:00:11.080 --> 01:00:15.920 Właśnie, że nie ma tego wzrostu produktywności, no bo 01:00:16.520 --> 01:00:20.800 zresztą wspólnie już nie pamiętam, w którym którymś z noblistów napisał książkę 01:00:20.880 --> 01:00:24.080 Over and progress 1000 lat rozwoju technologii i 01:00:24.160 --> 01:00:25.600 pokazuje, że technologie tak. 01:00:25.680 --> 01:00:28.600 One są neutralne jak są wymyślone, znaczy stają się dopiero 01:00:29.600 --> 01:00:34.760 wchodzą w obieg i mają efekt w konkretnym systemie normatywnym, który określa 01:00:34.840 --> 01:00:36.560 sposób ich działania, prawda? 01:00:36.640 --> 01:00:40.040 To jest ten system normatywny zarówno normy prawne, które regulują, ale i 01:00:40.120 --> 01:00:43.480 kulturowe, które mówią, w jaki sposób z tego korzystamy. 01:00:43.560 --> 01:00:49.120 I w tej chwili wdrażanie systemów technologicznych, cyfrowych, a 01:00:49.640 --> 01:00:54.040 w związku z tym również AI, jest wprowadzane 01:00:54.640 --> 01:00:58.520 po prostu w paradygmacie współczesnego kapitalizmu, w którym, jak w polityce 01:00:58.600 --> 01:01:04.120 wybory są często to kwartalne rozliczenia po prostu zarządów decydują. 01:01:04.800 --> 01:01:06.880 No i z punktu widzenia korporacji, firm, które. 01:01:06.960 --> 01:01:09.160 Które stosują te Metody. 01:01:09.800 --> 01:01:12.920 Liczy się po prostu efekt finansowy. 01:01:13.080 --> 01:01:16.880 W związku z tym najprostsza pokusa wykorzystania narzędzi jest, by zastępować 01:01:17.240 --> 01:01:21.400 kapitałem pracę, czyli właśnie poprzez automatyzację, eliminowanie zatrudnienia 01:01:21.480 --> 01:01:22.880 czy ograniczenie zatrudnienia. 01:01:23.160 --> 01:01:25.560 I to jest droga donikąd, bo oczywiście zwiększa się efektywność 01:01:25.640 --> 01:01:26.760 spółek pojedynczych. 01:01:26.840 --> 01:01:29.760 Krótkoterminowo cała gospodarka nic z tego nie ma. 01:01:29.840 --> 01:01:33.080 Rośnie pole bezrobocia, maleje siła nabywcza i tak dalej. 01:01:33.160 --> 01:01:36.960 W związku z czym właśnie efekt makroekonomiczny jest negatywny i 01:01:37.520 --> 01:01:41.720 stawką jest to, żebyśmy przebudowali system normatywny, który pokaże, że 01:01:41.800 --> 01:01:45.240 sztuczną inteligencję możemy zastosować czy rozwiązania. 01:01:45.320 --> 01:01:49.080 Ja mówię w uproszczeniu, ale te rozwiązania technologiczne do tego, żeby 01:01:49.160 --> 01:01:51.960 wspomagać tych pracowników, którzy są. 01:01:52.040 --> 01:01:54.880 Zwiększać ich efektywność bez eliminowania. 01:01:54.960 --> 01:01:57.640 I że wtedy efekt będzie. I tak można by. 01:01:57.720 --> 01:02:00.280 Tylko że nie mamy w tej chwili bodźców ekonomicznych. 01:02:00.360 --> 01:02:03.200 Znaczy żaden prezes tego nie zrobi, bo mu się to po prostu nie opłaca. 01:02:03.280 --> 01:02:06.160 On woli zwolnić z centrum, z call center, 01:02:06.440 --> 01:02:10.320 z Centrum Obsługi klientów pracowników i 01:02:10.400 --> 01:02:12.960 zatrudnić tam automata, który pogarsza. 01:02:13.040 --> 01:02:14.600 I to nie jest wbrew obietnicom. 01:02:14.680 --> 01:02:16.080 Jakoś się nie poprawia pracy. 01:02:16.160 --> 01:02:21.520 Bo czy wiemy, na czym polega rozmowa ze zautomatyzowanym centrum obsługi klientów? 01:02:21.800 --> 01:02:26.160 No nie da się wiele załatwić, ale z punktu widzenia efekt finansowy 01:02:26.240 --> 01:02:27.600 jest jest osiągnięty, prawda? 01:02:27.680 --> 01:02:34.040 Więc on pokazuje, że to jest droga zmian otoczenia, takie od przepisów księgowych, 01:02:34.120 --> 01:02:37.280 chociażby dotyczących rozliczenia efektów spółek i tak dalej. 01:02:37.680 --> 01:02:41.160 No i to jest do zrobienia, tylko, No, jest to pytanie, o którym mówiła Katarzyna. 01:02:41.240 --> 01:02:46.080 No, jak skłonić do tego tych, którzy odpowiadają za wytwarzanie aktów 01:02:46.160 --> 01:02:48.680 normatywnych, żeby dostrzegli, że to jest droga, prawda? 01:02:48.760 --> 01:02:51.080 I nad tym się musimy zastanowić. 01:02:51.440 --> 01:02:55.640 A teraz jakby drugi aspekt, ten dotyczący 01:02:55.720 --> 01:02:58.880 właśnie wpływu tych, tych narzędzi 01:02:59.000 --> 01:03:00.600 na sferę, która jest nam najbliższa. 01:03:00.680 --> 01:03:03.680 O niej najwięcej mówimy, bo bo też też najbardziej spektakularny sposób nas 01:03:03.760 --> 01:03:06.920 dotyka, czyli przestrzeń komunikowania. No właśnie. 01:03:07.040 --> 01:03:08.280 Dzisiaj Czaty. 01:03:08.560 --> 01:03:12.520 Chatboty zastępujące wyszukiwarki dawne i generujące odpowiedzi, które 01:03:12.840 --> 01:03:13.960 w połowie nie mają sensu. 01:03:14.040 --> 01:03:18.480 Ale wierzymy im już, bo szybko dostajemy coś i większość 01:03:18.560 --> 01:03:22.840 użytkowników nie wpadnie na pomysł, żeby zweryfikować, czy w ogóle to 01:03:23.800 --> 01:03:24.320 jest prawdziwe. 01:03:24.400 --> 01:03:27.360 Więc to oczywiście jest problem, ale tu widzę jedną nadzieję. 01:03:27.440 --> 01:03:32.240 To tak mówiliśmy nasze mózgi są produktem ewolucji jakiejś i nie 01:03:32.320 --> 01:03:33.360 zmieniają się zbyt szybko. 01:03:33.440 --> 01:03:38.200 I to wykorzystują firmy, ale też jako społeczności czy antropologia i reguły 01:03:38.320 --> 01:03:40.920 tworzenia więzi i tak dalej też się tak bardzo nie zmieniają. 01:03:41.400 --> 01:03:43.840 Przyglądałem się takim badaniom młodzieży w Polsce. 01:03:43.920 --> 01:03:47.920 Znaczy porównywałem, porównywałem, znaczy porównawczym badaniu młodzieży w Europie. 01:03:49.400 --> 01:03:53.600 I co jest ciekawe, że oczywiście młodzi korzystają zupełnie z innych mediów niż 01:03:53.680 --> 01:03:59.600 niż my, no to też te różnice są szybko co kilka lat w zasadzie przeskoki, prawda? 01:03:59.680 --> 01:04:03.160 Tam, powiedzmy bliżej trzydziestki jeszcze jest YouTube, a już tam na dole, gdzieś 01:04:03.240 --> 01:04:06.160 Dziś osiemnastkę osiemnastolatkowi Tik Tok, prawda? 01:04:06.520 --> 01:04:07.600 Ale jedno się nie zmieniło. 01:04:07.680 --> 01:04:12.680 Niezależnie od tego wieku, że na pytanie jak następuje. 01:04:14.680 --> 01:04:17.960 Interpretacja czy przyjmowanie tej informacji to jest tak, jak zawsze było, 01:04:18.040 --> 01:04:21.800 czyli jest wielo stopniowy proces polegający na tym, że o tym, co 01:04:21.880 --> 01:04:26.200 zobaczyliśmy w medium, które używamy, rozmawiamy z najbliższymi, z rodziną 01:04:26.760 --> 01:04:31.680 i to jest opisane już z socjologii wiele, wiele, wiele lat temu, 01:04:32.120 --> 01:04:35.480 bo bano się tobie, jak telewizja się przyjęła i bano się, że telewizja 01:04:35.560 --> 01:04:37.440 ma bezpośredni wpływ na odbiorców. No nie. 01:04:37.520 --> 01:04:41.320 Okazało się, że nie ma bezpośredniego wpływu na odbiorców, że to, co telewizja 01:04:41.400 --> 01:04:47.760 podawała, interpretujemy w kręgach, które tworzymy, opartych na więzi czy to 01:04:48.160 --> 01:04:52.680 krewniaczej, czy czy czy innych relacjach, ale polegających na na bliskim związku, 01:04:52.760 --> 01:04:54.680 który technologia już nie dotyka. 01:04:54.880 --> 01:05:00.200 Bo ta relacja bezpośrednia nie technologia to słabo, słabo w tym funkcjonuje. 01:05:00.280 --> 01:05:02.560 I to jest ten aspekt, który nas ciągle chroni. 01:05:02.640 --> 01:05:05.520 Oczywiście możemy dojść do takiego momentu, że wszyscy, którzy uczestniczą w 01:05:05.600 --> 01:05:10.960 tym, tej tej więzi, są ukształtowani przez technologię, że wszyscy mają tylko dostęp 01:05:11.040 --> 01:05:14.680 do obrazu świata, które zapośredniczyli przez jakieś tam 01:05:15.640 --> 01:05:20.840 spreparowane media i w związku z czym nawet ten to uspójniona wiedza może być 01:05:20.920 --> 01:05:23.880 też fałszywa, ale to ciągle jeszcze nie jest ten moment. 01:05:23.960 --> 01:05:27.720 Na pewno więc ciągle jeszcze mamy czas, żeby odpowiedzieć. 01:05:27.800 --> 01:05:31.200 I na końcu oczywiście to wszystko zależy od kontekstu kulturowego. 01:05:31.920 --> 01:05:33.320 Te procesy nie są uniwersalne. 01:05:33.400 --> 01:05:37.960 One, jak popatrzymy, jak to, o czym mówimy, dzieje się we Francji, jak dzieje 01:05:38.040 --> 01:05:41.800 się w Polsce, jak dzieje się w Czechach, to w każdym z tych krajów to jest troszkę 01:05:41.880 --> 01:05:44.240 podobnie, ale też jest zupełnie inaczej. 01:05:44.320 --> 01:05:46.920 We Francji ciągle, niezależnie od tego, co powiemy o polityce, na przykład 01:05:47.000 --> 01:05:52.000 francuskiej, żeby wystartować w wyborach na poważne stanowisko, 01:05:52.080 --> 01:05:53.240 trzeba napisać książkę. 01:05:53.320 --> 01:05:57.280 A Francuzi czytają tę książkę i o tej książce rozmawiają z kandydatem 01:05:57.360 --> 01:06:00.000 niezależnie od tego, co on robi w mediach społecznościowych, prawda? 01:06:00.080 --> 01:06:02.080 czyli kultura polityczna. 01:06:02.160 --> 01:06:05.320 Potrzeba jeszcze jest taka, że że, że, że nie. 01:06:06.280 --> 01:06:09.760 Zmierzam do tego, że ciągle nie wszystko stracone, że ciągle mamy wiele takich 01:06:09.840 --> 01:06:15.000 elementów systemu społecznego w kulturze, które które dają 01:06:15.080 --> 01:06:20.640 nam szansę właśnie zrobić to, co chociażby podpowiada, przebudować ten, ten aspekt 01:06:20.720 --> 01:06:25.120 normatywny wykorzystania technologii po to, żeby one właśnie bardziej służyły 01:06:25.280 --> 01:06:28.800 całości niż tylko tylko wybranym punktom tego systemu. 01:06:28.880 --> 01:06:31.720 Znaczy ja mogę króciutko ad vocem, bo pewnie Ania będzie chciała coś powiedzieć, 01:06:31.800 --> 01:06:37.720 a ja chciałam tylko tutaj podpisać się pod tym, co powiedziałeś ciekawym stykiem. 01:06:38.400 --> 01:06:41.480 Kultura a generatywna sztuczna inteligencja. 01:06:41.600 --> 01:06:47.040 No bo rzeczywiście my z kampusy zrobiliśmy takie badanie, gdzie była na naszej mapie, 01:06:47.120 --> 01:06:51.720 była Hiszpania, były Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Polska. 01:06:52.280 --> 01:06:56.480 I faktycznie tam zobaczyliśmy jakieś super interesujące zjawiska. 01:06:56.560 --> 01:07:00.120 To znaczy a propos tego, co Kasiu Ty mówiłaś 01:07:00.200 --> 01:07:05.760 aspiracja związana z gonieniem, która u nas jest mocno obecna, mimo że już 01:07:05.840 --> 01:07:09.120 chyba dogoniliśmy co poniektórych, podobno nawet Japonię, to jednak cały 01:07:09.200 --> 01:07:10.760 czas czujemy, że musimy gonić. 01:07:11.440 --> 01:07:14.960 I w związku z tym na przykład podejście do technologii jest takie, że ta obietnica z 01:07:15.040 --> 01:07:17.000 wysokiej produktywności jest tu bardzo żywa. 01:07:17.080 --> 01:07:19.200 Ludzie bardzo chcą korzystać z tej technologii, 01:07:20.440 --> 01:07:23.400 w tej naszej grupie, którą tam sobie sprawdzaliśmy, to 01:07:24.280 --> 01:07:28.920 naprawdę tych użytkowników, też bardzo często korzystających z AI, było w Polsce 01:07:29.000 --> 01:07:32.680 bardzo, bardzo dużo i oni korzystali z różnych narzędzi, a w Hiszpanii 01:07:32.920 --> 01:07:34.640 dużo więcej wątpiących. 01:07:34.720 --> 01:07:38.480 To znaczy rzeczywiście też oczywiście ta technologia tam się replikuje i ona ma 01:07:38.560 --> 01:07:43.840 swoje efekty i i się jakoś tam skaluje, ale no to co było najbardziej szokujące, 01:07:43.920 --> 01:07:48.920 to było to, że było aż 17% grupa, która w ogóle nie wiedziała i 01:07:49.000 --> 01:07:50.600 nic ją to nie obchodziło. 01:07:50.680 --> 01:07:53.840 Czym jest sztuczna inteligencja w Hiszpanii versus w Polsce? 01:07:53.920 --> 01:07:55.600 Gdzie to było 2% w sensie. 01:07:55.680 --> 01:07:59.320 Czyli wszyscy gdzieś tutaj czują, że trzeba się tym zainteresować w naszym 01:07:59.400 --> 01:08:02.480 kręgu kulturowym, bo to jest z jakichś przyczyn ważne albo tak 01:08:02.560 --> 01:08:03.760 jest nam to komunikowane. 01:08:03.840 --> 01:08:06.400 A w Hiszpanii, gdzie jest bardzo dużo kultury, słowa i 01:08:06.920 --> 01:08:11.240 gadania, takich gęstych, częstych interakcji społecznych, okazuje się, że ta 01:08:11.320 --> 01:08:14.160 technologia oczywiście jest, ale jest inaczej. 01:08:14.240 --> 01:08:18.160 I to jest, myślę, że bardzo, bardzo ciekawe, na co wskazujesz, bo 01:08:18.640 --> 01:08:23.680 z całą pewnością nawet dla generacji Zet, alfa czy beta, która będzie tą technologią 01:08:23.760 --> 01:08:28.400 wzrastać, tak czy siak, to doświadczenie kulturowe będzie różne i w związku z tym 01:08:28.480 --> 01:08:32.200 pomysły na to, jak wykorzystywać tą generatywną sztuczną inteligencję albo 01:08:32.280 --> 01:08:35.400 kiedy z niej po prostu nie korzystać, raczej też mogą być 01:08:35.480 --> 01:08:37.280 bardzo, bardzo rozmaite. 01:08:37.360 --> 01:08:40.000 Więc my tu jesteśmy akurat w Polsce w dosyć specyficznym punkcie. 01:08:40.080 --> 01:08:42.760 Nie wiem, czy chcieliśmy sobie kiedykolwiek tak myśleć, ale jesteśmy 01:08:42.840 --> 01:08:47.320 jakimiś entuzjastami technologicznymi, z całą pewnością o ogromnych 01:08:47.400 --> 01:08:48.880 aspiracjach, chęciach. 01:08:49.080 --> 01:08:52.240 Sentyment w stosunku do sztucznej inteligencji, niezależnie od naszej 01:08:52.560 --> 01:08:55.440 mrocznej tutaj trochę debaty w Polsce jest bardzo pozytywny. 01:08:55.520 --> 01:09:00.120 To znaczy ogólnie jest wielka chęć korzystania, jest jakieś takie, są z tym 01:09:00.200 --> 01:09:04.800 związane nadzieje, No a inni też widziałam, że na przykład ten odbiór w 01:09:04.880 --> 01:09:09.560 UK jest letni, bym powiedziała tak zgodnie z tymi danymi, które żeśmy tam zobaczyli, 01:09:09.640 --> 01:09:15.200 Więc to jest bardzo interesujący filtr, co teraz właśnie tutaj powiedziałeś i myślę, 01:09:15.280 --> 01:09:19.760 że my go trochę nie doceniamy, to znaczy raczej traktujemy to jako wehikuł, który 01:09:19.840 --> 01:09:24.160 będzie podobnie wszędzie rezonował, a wydaje się, że że właśnie dopiero 01:09:24.240 --> 01:09:25.760 zaczniemy widzieć, jak bardzo nie. 01:09:28.320 --> 01:09:32.320 Wydaje mi się, że z tym naszym entuzjazmem dla technologii 01:09:32.400 --> 01:09:36.280 to trochę w naszej bańce, bo jak ja co roku. 01:09:36.400 --> 01:09:37.560 Rośnie ta bańka. 01:09:37.680 --> 01:09:41.520 Rośnie i powiedziałabym, że my jesteśmy takimi natywnymi, 01:09:43.320 --> 01:09:49.400 entuzjastycznie, ale nieświadomymi użytkownikami technologii, bo się mówi 01:09:49.480 --> 01:09:54.040 powszechnie, że bardziej korzystamy z elektronicznych banków, Ze wszystkich 01:09:54.120 --> 01:09:58.120 elektronicznych sposobów płatności mamy obywatela. 01:09:58.200 --> 01:10:04.440 Różne inne rzeczy, ale jak co roku recenzuję badania. 01:10:06.040 --> 01:10:09.720 Właśnie takiej absorpcji i akceptacji dla technologii. 01:10:10.080 --> 01:10:16.760 To poza domyślnie naturalnymi sceptykami typu ludność. 01:10:16.840 --> 01:10:20.760 Z małych miejscowości ludzie starsi, 01:10:21.480 --> 01:10:25.000 kobiety w trzecim szeregu. 01:10:26.120 --> 01:10:30.120 To młodzież między 18 a 24 rokiem życia. 01:10:30.200 --> 01:10:31.960 Jest również najbardziej. 01:10:32.040 --> 01:10:34.160 Sceptycznie do technologii nastawiona. 01:10:34.480 --> 01:10:36.840 Więc to jest trochę takie. 01:10:37.680 --> 01:10:44.560 Myślę mentalny też pewien jakiś taki splot czy kolaps różnych myśli, przemyśleń. 01:10:44.720 --> 01:10:46.320 I stopnia świadomości. 01:10:46.760 --> 01:10:49.360 Natomiast zastanawiałam się. 01:10:50.440 --> 01:10:51.560 Bo pewnie jest. 01:10:51.960 --> 01:10:54.800 Pora też się zastanowić, co w związku z tym robić. 01:10:54.880 --> 01:10:59.480 I tutaj bardzo podzielam pogląd Kasi na 01:11:00.760 --> 01:11:03.080 zagadnienia związane z odzyskiwaniem 01:11:03.160 --> 01:11:08.040 pewnych poziomów technologii jako łatwych, 01:11:08.120 --> 01:11:11.080 ale zarazem owocnych w tym odbiciu 01:11:11.600 --> 01:11:15.480 obywatelskości i naszego wpływu. 01:11:15.560 --> 01:11:18.160 Natomiast zastanawiałam się, co powinno 01:11:18.240 --> 01:11:23.720 nastąpić, żeby żeby efekt był taki jak 01:11:24.200 --> 01:11:28.320 tutaj na wystawie stałej, żeby ludzie 01:11:28.400 --> 01:11:31.960 upomnieli się o swoje prawa cyfrowe. 01:11:32.800 --> 01:11:39.360 To znaczy, krótko mówiąc, co zrobić, żeby prawa cyfrowe były jak kiełbasa, albo jak 01:11:39.440 --> 01:11:46.160 wolność słowa, albo jak wolność zrzeszania się, Bo w tej gradacji przecież 01:11:46.480 --> 01:11:48.480 wydarzenia sierpniowe szły. 01:11:50.440 --> 01:11:55.080 I żeby zaangażowały więcej ludzi niż my w naszej bańce. 01:11:55.160 --> 01:12:00.080 Gdzie te dyskursy, umówmy się, bardzo często odbywamy w ogóle w tym samym gronie 01:12:00.160 --> 01:12:02.520 albo w bardzo podobnym gronie po prostu. 01:12:03.040 --> 01:12:08.800 I mamy takie poczucie, że niekoniecznie decydenci nas słuchają 01:12:09.440 --> 01:12:12.920 i tak naprawdę to na decydentach w sumie 01:12:13.160 --> 01:12:16.480 powinniśmy móc polegać, że za 01:12:17.400 --> 01:12:22.040 zagadnienia, o których dzisiaj rozmawiamy, zabiorą się na wszystkich tych 01:12:22.120 --> 01:12:26.800 deficytowych polach, o których mówiłam, które tkwią w nas samych, ale również 01:12:26.880 --> 01:12:33.440 jeśli chodzi o ten poziom regulacyjny dotyczący sztucznej inteligencji. 01:12:33.520 --> 01:12:38.520 I pytanie jest takie czy my, jako społeczeństwo potrafimy formułować te 01:12:38.600 --> 01:12:43.520 postulaty, postulaty, czy my rzeczywiście mamy możliwość i 01:12:44.200 --> 01:12:48.040 z niej korzystamy, uczestniczyć w dyskursie Się legislacyjnym. 01:12:48.640 --> 01:12:55.600 Czy te postulaty nie giną w dlatego, że wyrażamy je podobnie jak 01:12:56.040 --> 01:12:59.640 administracja nauczyła się regulować w 01:12:59.720 --> 01:13:04.400 sposób jedyny sobie znany via Bruksela, 01:13:04.480 --> 01:13:09.120 via przepisy regulacyjne 01:13:09.880 --> 01:13:16.320 o określonym, bardzo podobnym i replikowalnym raz zarazem schemacie. 01:13:17.760 --> 01:13:22.440 Czy my potrafimy z kolei wydobyć z siebie takie postulaty, które 01:13:22.520 --> 01:13:28.760 wyjdą poza ten schemat, które spowodują, że zaczniemy być słyszalni? 01:13:28.840 --> 01:13:35.160 Bo kiedy my postulujemy ograniczenia, kiedy postulujemy restrykcje, kiedy 01:13:35.240 --> 01:13:40.840 postulujemy do regulowania, to świat przestaje nas słuchać i co 01:13:40.920 --> 01:13:46.280 więcej, uruchamia się bardzo dużo ludzi, którzy z jednej strony prowadzą biznes 01:13:46.360 --> 01:13:48.800 albo politycy korzystają na emocjach. 01:13:48.880 --> 01:13:53.080 Różne rzeczy tu możemy dopisać, ale jeszcze jest cała masa ludzi, którzy mówią 01:13:53.600 --> 01:13:54.840 o co właściwie kaman. 01:13:55.080 --> 01:13:57.240 To mi pomaga, to jest dla mnie korzystne. 01:13:57.320 --> 01:14:02.240 Ja się zgadzam, żeby pracowali na moich danych, bo sobie nie zdają 01:14:02.320 --> 01:14:05.440 sprawy z ze wszystkich efektów. 01:14:05.520 --> 01:14:10.680 I teraz pytanie jest czy my potrafimy w tym dyskursie sformułować tak te myśli, 01:14:10.760 --> 01:14:16.240 żeby nie wylać dziecka z kąpielą, uruchomić pewną ostrożność, uruchomić te 01:14:16.320 --> 01:14:19.400 właśnie dobre warstwy, łatwo osiągalne, 01:14:19.480 --> 01:14:23.600 ale jednocześnie nie zamykające biznesu i 01:14:24.840 --> 01:14:29.440 uruchomić tak, żeby nadal korzystać z korzyści, ale żeby była 01:14:29.520 --> 01:14:30.600 społeczna kontrola. 01:14:30.680 --> 01:14:32.280 Realna społeczna kontrola. 01:14:32.360 --> 01:14:35.680 Nie kontrola polityczna, nie kontrola 01:14:36.040 --> 01:14:40.040 deklaratywnie wyrażana w parze, tylko 01:14:40.120 --> 01:14:45.120 kontrola rzeczywiście ze strony społeczeństwa, które jest zainteresowane, 01:14:45.200 --> 01:14:50.600 które jest świadome i które potrafi 01:14:52.400 --> 01:14:57.240 uruchomić również organizacje społeczne, 01:14:57.320 --> 01:15:02.680 które w tej kontroli mogą na bieżąco stale brać udział, a nie tylko ad hoc kowo 01:15:03.200 --> 01:15:06.000 alarmować, jeżeli dzieje się coś złego. 01:15:06.240 --> 01:15:09.280 I myślę, że tu znowu wracamy do tych naszych umiejętności 01:15:09.360 --> 01:15:11.000 podstawowych, demokratycznych. 01:15:11.080 --> 01:15:12.440 Jak nie potrafimy. 01:15:14.480 --> 01:15:19.280 Sobie zbudować podstaw demokracji, to potem nie potrafimy jej 01:15:19.360 --> 01:15:21.960 uruchamiać, żeby coś uzyskać. 01:15:23.360 --> 01:15:27.480 Ja mam jeszcze takie pytanie, bo ten wątek się pojawił tutaj parokrotnie. 01:15:27.920 --> 01:15:29.280 Mianowicie tych. 01:15:31.840 --> 01:15:35.000 Tych rzeczy, tych treści, które są generowane przez sztuczną 01:15:35.280 --> 01:15:37.200 inteligencję z różnym skutkiem. 01:15:37.280 --> 01:15:42.120 Niektóre, tak jak pan Bendyk powiedział, niektóre z tych odpowiedzi są idiotyczne 01:15:42.200 --> 01:15:44.400 i widać od razu, że coś jest nie tak. 01:15:44.480 --> 01:15:50.320 Ale z jednej strony to też jest wskazywane jako zagrożenie dla demokracji, bo jest to 01:15:50.400 --> 01:15:57.160 erozja w ogóle wiary w wiadomości, w to, co nas otacza, co do nas dociera. 01:15:58.040 --> 01:16:00.400 Chociaż czasami dobrze się z tym czujemy, bo dostajemy te informacje, 01:16:00.480 --> 01:16:02.640 które nam po prostu robią dobrze. 01:16:03.200 --> 01:16:08.480 Są takie informacje, które oczekujemy, ale z drugiej strony, zahaczając troszeczkę 01:16:08.560 --> 01:16:11.240 też o wątek ukraiński, bardzo często jest. 01:16:11.760 --> 01:16:15.520 Bardzo często treści dezinformujący są tworzone przy pomocy modeli 01:16:15.600 --> 01:16:16.640 sztucznej inteligencji. 01:16:17.120 --> 01:16:22.440 I tu jest trochę paradoks, ponieważ no zaskakująco właśnie sztuczna inteligencja 01:16:22.520 --> 01:16:26.560 zdemokratyzowała tego typu zmagania. 01:16:26.640 --> 01:16:29.720 Otóż nie trzeba mieć ani specjalnie umiejętności, żeby 01:16:29.800 --> 01:16:31.400 wytworzyć jakiegoś deepfake. 01:16:32.120 --> 01:16:34.200 Nie trzeba mieć nawet super sprzętu. 01:16:34.280 --> 01:16:40.320 Możemy użyć laptopa, na którym codziennie pracujemy po kilku, kilkunastu promptach 01:16:40.400 --> 01:16:44.200 Wygenerować filmik, który potem może stać się viralem i wpłynąć na 01:16:44.280 --> 01:16:45.640 wynik wyborów prezydenckich. 01:16:45.720 --> 01:16:48.760 To już nie musi być sztab ludzi, którzy wiedzą jak to robić. 01:16:49.040 --> 01:16:52.640 Kilka lat temu próbowałem zobaczyć, jak zrobić deepfake i to 01:16:52.720 --> 01:16:53.840 zdecydowanie przerosło. 01:16:53.920 --> 01:16:55.800 Natomiast teraz większość tych modeli. 01:16:56.560 --> 01:17:00.840 W ciągu pół godziny jestem w stanie wygenerować filmik z czyjąś twarzą, potem 01:17:00.920 --> 01:17:06.480 jeszcze głosem, który będzie mówił coś odwrotnego niż niż zazwyczaj. 01:17:06.560 --> 01:17:08.720 Czy to nie jest tak, że właśnie to daje? 01:17:09.000 --> 01:17:13.200 Daje ludziom narzędzia do właśnie takiego zaangażowania się w politykę? 01:17:13.280 --> 01:17:14.800 Nie zawsze z dobrych pobudek jak tutaj. 01:17:14.880 --> 01:17:19.080 Często słyszymy, że to raczej po naszej stronie jest ten problem. 01:17:19.520 --> 01:17:22.520 Że tylko sztuczna inteligencja to rezonuje, ale że to paradoksalnie 01:17:22.600 --> 01:17:26.560 demokratyzuje właśnie chociażby taką walkę informacyjną, która jest dzisiaj. 01:17:27.040 --> 01:17:30.440 Takie hybrydowe zmagania są kluczem na przykład tego, co 01:17:30.520 --> 01:17:33.080 robi Rosja, może poza Ukrainą, ale. 01:17:33.880 --> 01:17:35.360 Ale w naszym kontekście. 01:17:36.640 --> 01:17:42.040 Czy my nie często nie machamy ręką w pewnym sensie i nie oswajamy się z tym i 01:17:42.120 --> 01:17:44.520 nie jest nam łatwiej potem zaakceptować to. 01:17:44.600 --> 01:17:49.000 Mój mąż chodzi za mną i za każdym razem, kiedy zobaczy fejkowe zdjęcie 01:17:50.560 --> 01:17:53.160 w internecie, takie widać, że przerysowane. 01:17:53.240 --> 01:17:55.320 Sztuczna inteligencja albo nie widać. 01:17:55.400 --> 01:17:59.760 Co gorsza i się zastanawia czy to prawda i mówi czemu nie zmusisz 01:17:59.960 --> 01:18:01.320 ich, żeby to oznaczali? 01:18:01.400 --> 01:18:03.480 Czy to jest prawda? Muszą oznaczać. 01:18:03.640 --> 01:18:05.160 A no właśnie, ale tego nie robią. 01:18:05.920 --> 01:18:10.000 A ja bardzo często łapię się na tym, że macham ręką i mówię Ale 01:18:10.080 --> 01:18:12.080 jakie to ma znaczenie? A ma. 01:18:12.160 --> 01:18:15.920 Bo jak się zgadzam na to, że taki chłam i 01:18:16.000 --> 01:18:19.280 do mnie dociera i nie jest porządnie 01:18:19.360 --> 01:18:24.560 oznaczony, to się za chwilę zgodzę z tym i już to zrobiłam, że jak 01:18:25.040 --> 01:18:31.320 szukałam informacji w internecie na temat zużycia prądu przez centra przetwarzania 01:18:31.400 --> 01:18:36.760 danych i chatgpt podał nieprawdziwe dane, dzieląc je w dodatku na 01:18:37.400 --> 01:18:40.360 geograficznie i czasowo. 01:18:41.160 --> 01:18:43.080 I ja to zaakceptowałam. 01:18:43.680 --> 01:18:45.240 W ogóle nie sprawdzając. 01:18:45.360 --> 01:18:50.600 Czyli my w swoich głowach robimy progres, a od tego jest tylko krok do tego, żeby 01:18:50.960 --> 01:18:56.520 tolerować wszelkie inne postaci nieprawdy, nawet tej, która jest później 01:18:56.840 --> 01:18:59.160 nieprawdą o gigantycznym znaczeniu. 01:19:00.640 --> 01:19:05.480 Ja bym może tylko szybko powiedziała, że rzeczywiście jest tak, że Rosja, z tego co 01:19:05.560 --> 01:19:11.240 wiem, bardzo ostro wzięła się za doszkalanie, owanie, 01:19:11.840 --> 01:19:15.880 również za pomocą technik, które nie do końca są w porządku i dozwolone, 01:19:16.040 --> 01:19:19.640 rozmaitych modeli, które są dostępne zarówno komercyjnie, jak i open source, 01:19:19.800 --> 01:19:22.200 żeby budować po prostu inny obraz tego kraju. 01:19:22.400 --> 01:19:26.200 Nie dlatego, że my się na niego złapiemy, tylko być może ludzie za 10 lat się za 01:19:26.280 --> 01:19:31.120 niego złapią, kiedy już pewne wydarzenia zbledną i będzie można polegać na modelu 01:19:31.200 --> 01:19:35.520 AI, żeby się dowiedzieć, co się faktycznie działo na linii Ukraina Rosja, Więc na 01:19:35.600 --> 01:19:39.040 pewno mówimy też o rzeczach, które są mocno 01:19:39.120 --> 01:19:44.720 wychylone moim zdaniem w jakąś przyszłość i o tym, że to dzisiejsi użytkownicy tych 01:19:44.800 --> 01:19:49.160 modeli mają jeszcze pozakładane filtry i nawet jeśli będą mieć założone jakieś tam 01:19:49.240 --> 01:19:53.280 filtry, nauczą się w szkole, że warto nie ufać tym treściom, to być może nie będą 01:19:53.360 --> 01:19:57.320 mieć żadnego bezpośredniego, innego punktu odniesienia niż niż te modele. 01:19:57.400 --> 01:20:00.360 Pewnie Kasia będzie chciała powiedzieć trochę o tym, jaką hubą 01:20:00.440 --> 01:20:01.560 na internecie jest. 01:20:01.640 --> 01:20:05.160 W pewnym sensie pasożytem jest generatywna sztuczna inteligencja. 01:20:05.240 --> 01:20:08.520 Bo o tym, bo o tym mówiłaś, ale ja rzeczywiście też. 01:20:08.600 --> 01:20:12.920 Znaczy zgadzam się, że z jednej strony jest coś bardzo kuszącego, ciekawego w tej 01:20:13.000 --> 01:20:19.080 demokratyzacji, znaczy w tym, że każdy z nas może teraz zrobić viralowego mema albo 01:20:19.160 --> 01:20:22.440 wykręcić deepfake'a i w satyrze politycznej akurat rzeczywiście świetnie 01:20:22.520 --> 01:20:29.000 to się to się może stosować i nawet być jakąś formą kontroli społecznej. 01:20:29.080 --> 01:20:32.240 Czemu nie można o tym tak z całą pewnością pomyśleć? 01:20:32.480 --> 01:20:38.480 Ale jeżeli rzeczywiście w przyszłych kampaniach, ale też w komunikacji 01:20:38.560 --> 01:20:43.240 politycznej jako takiej, będzie wyścig na to, kto wykręcił lepszego deepfake'a, 01:20:43.480 --> 01:20:45.040 no to jesteśmy trochę w kłopocie. 01:20:45.120 --> 01:20:50.000 To znaczy, bo to jest sztuka i z całą pewnością można zobrazować jakąś emocję 01:20:50.080 --> 01:20:53.360 społeczną w ten sposób albo wypompować ludziom przyszłość i powiedzieć 01:20:53.440 --> 01:20:55.080 im, jak powinni o czymś myśleć. 01:20:55.800 --> 01:21:01.600 I jakby wyobrażam sobie, że to może być bardzo ciekawe dla wielu osób, ale no 01:21:02.560 --> 01:21:06.080 ja chciałabym wrócić do tej swojej pierwszej myśli, znaczy mnie by naprawdę 01:21:06.160 --> 01:21:12.200 bardzo żywotnie zainteresowała jakaś odwrotna myśl, tzn. 01:21:12.280 --> 01:21:15.960 Taka, żeby właśnie powiedzieć słuchajcie, ja też będę korzystać z tej technologii, 01:21:16.040 --> 01:21:19.040 ale właśnie nie po to, żeby wam serwować kolejne deepfake. 01:21:19.120 --> 01:21:20.200 I mam na to inny pomysł. 01:21:20.280 --> 01:21:25.840 Konia z rzędem temu, kto to, kto to dobrze wymyśli, a być może to też zarezonuje. 01:21:25.920 --> 01:21:31.280 Tak Ania mówiła o tym, że młodzi ludzie poszukują autentyczności 01:21:31.360 --> 01:21:34.440 pewnego rodzaju i ja się z tym zgadzam, to wystarczy zobaczyć, jaki 01:21:34.520 --> 01:21:36.440 jest odbiór młodych ludzi. 01:21:36.520 --> 01:21:40.120 Tutaj mamy trochę młodych osób na sali, rozmaitych portali 01:21:40.200 --> 01:21:41.720 randkowych, z tego co wiem. 01:21:41.800 --> 01:21:44.600 Po prostu młodzi ludzie już kompletnie nie chcą o tym słyszeć. 01:21:44.680 --> 01:21:49.800 To znaczy doświadczenie randkowania, spotykania się z ludźmi zostało zaburzone 01:21:49.880 --> 01:21:55.760 przez Tindera i inne portale, że po prostu wśród tej najmłodszej generacji tam nie ma 01:21:55.840 --> 01:21:59.720 chętnych albo jest coraz mniej chętnych, żeby z tych narzędzi korzystać. 01:21:59.800 --> 01:22:04.080 Jest świetny wywiad z właścicielką Bąbla na ten temat, która właśnie tak trochę nie 01:22:04.160 --> 01:22:08.800 rozumie, dlaczego młodzi ludzie nie lubią tych portali randkowych, skoro tak łatwo 01:22:08.880 --> 01:22:12.800 jest kogoś przez nie poznać i No i dziennikarz właśnie z nią rozmawia o 01:22:12.880 --> 01:22:15.120 tym, że tam jest jakieś poszukiwanie autentyczności. 01:22:15.200 --> 01:22:18.680 Paradoksalnie zwrot ku sztucznej inteligencji też może być próbą 01:22:18.760 --> 01:22:23.720 poszukiwania autentyczności, ponieważ Instagram albo też kontakty w sieci 01:22:23.800 --> 01:22:26.000 takiej może autentyczności nie dają. 01:22:26.080 --> 01:22:31.200 Paradoksalnie właśnie wydaje mi się, że sztuczna Inteligencja wchodzi w miejsce 01:22:31.280 --> 01:22:33.960 mediów społecznościowych, które pod wieloma względami są nieudanym 01:22:34.040 --> 01:22:37.520 eksperymentem, doświadczeniem hejtu i właśnie takiego 01:22:38.320 --> 01:22:42.000 filtrowania rzeczywistości, ale też rzeczywistości zafałszowanej od razu, 01:22:42.080 --> 01:22:44.360 syntetycznej, z filtrami i tak dalej. 01:22:44.440 --> 01:22:49.440 No właśnie, kontakt w sumie z sympatycznym modelem, który jest tak jakby trochę pod 01:22:49.520 --> 01:22:54.120 Ciebie ustawiony, powie Ci coś, co Ci się tam przyda, powiedzmy do czegoś 01:22:54.200 --> 01:22:59.560 i Cię nie dokuczy Ci jest może być interpretowane jako lepsze jakościowo 01:22:59.640 --> 01:23:04.120 doświadczenie kontaktu z kimkolwiek, ktokolwiek by to nie był czy człowiek, ale 01:23:04.200 --> 01:23:07.080 przynajmniej jest w miarę serdecznie, sympatycznie, a to jest bardziej 01:23:07.160 --> 01:23:11.280 autentyczne niż to jakby wskakiwanie sobie nawzajem na plecy, 01:23:11.960 --> 01:23:16.120 nie wiem, gdzieś na Instagramie czy czy TikToku i dręczenie się wzajemnie. 01:23:16.200 --> 01:23:20.960 Więc jakby to jest dziwna sytuacja, w której się znaleźliśmy i na pewno 01:23:21.040 --> 01:23:25.160 sztuczna inteligencja nie jest remedium na załamane jakoś tam relacje społeczne, 01:23:25.600 --> 01:23:28.960 które zawdzięczamy tak poprzedniej rewolucji technologicznej? 01:23:29.040 --> 01:23:33.600 Nie aż tak bardzo, ale wydaje mi się, że jest jakiś ciekawy 01:23:33.680 --> 01:23:36.920 wytrych w tym wszystkim, jakby pewnego rodzaju zaburzenie trendu, czyli nie 01:23:37.000 --> 01:23:43.360 dalsza eskalacja deepfakeowości, tylko jakaś jakaś próba zastosowania tej 01:23:43.440 --> 01:23:46.880 technologii po to, żeby ją, powiedzmy, obnażyć i zacząć rozmowę od nowa. 01:23:47.000 --> 01:23:49.440 Na razie nie mam języka, żeby to jakoś inaczej nazwać. 01:23:49.520 --> 01:23:54.560 Ja tu krótką kwestię dorzucę, bo myślę, że taką dyskusję pamiętam sprzed 25 lat, 01:23:54.640 --> 01:23:58.680 kiedy prowadziłem pod tytułem Internet, Sezam czy śmietnik kultury. 01:23:59.120 --> 01:24:02.920 I nie chcę powiedzieć, że wtedy wszystko już było i wszystkie 01:24:03.000 --> 01:24:04.040 problemy się pojawiły. 01:24:04.120 --> 01:24:05.840 Natomiast tam część odpowiedzi się znalazła. 01:24:05.960 --> 01:24:10.200 Odpowiedź była taka, że dopóki w tym zalewie teraz deepfake'ów 01:24:10.720 --> 01:24:16.440 i innych śmieciowych treści są źródła, które dostarczają prawdziwe treści, 01:24:17.040 --> 01:24:21.720 to ciągle jesteśmy uratowani w tym sensie, że możemy do nich dotrzeć i teraz 01:24:21.800 --> 01:24:23.960 zilustruje to aktualną sytuacją. 01:24:24.040 --> 01:24:27.200 Otóż teraz analizujemy LIZUJEMY w fundacji. 01:24:27.280 --> 01:24:29.480 Jak wyglądała reakcja na powódź w zeszłym roku? 01:24:29.560 --> 01:24:32.520 W jaki sposób organizowały się lokalne społeczności? 01:24:32.920 --> 01:24:35.000 Jak podejmowały działanie w oparciu? 01:24:35.280 --> 01:24:37.120 Jak tworzyły wiedzę o swojej sytuacji? 01:24:37.880 --> 01:24:42.680 No i okazało się, że kluczowe z punktu widzenia mieszkańców tych terenów było 01:24:42.760 --> 01:24:44.640 po prostu najważniejsze informacje. 01:24:44.720 --> 01:24:45.880 Były lokalne gazety. 01:24:46.240 --> 01:24:48.160 To był jedyne sprawdzone, pewne wiarygodne. 01:24:48.240 --> 01:24:52.480 Dla nich żaden internet, żaden ten tylko po prostu gazety, bo im ufali. 01:24:52.560 --> 01:24:55.280 Po prostu. I to sprowadza się do tego, że oczywiście. 01:24:55.360 --> 01:24:59.040 Po pierwsze dbajmy o prasę lokalną i 01:24:59.280 --> 01:25:02.600 lokalne instytucje medialne, bo to. 01:25:02.960 --> 01:25:05.240 Ale to też przypomina, że my nie żyjemy w internecie. 01:25:05.320 --> 01:25:09.680 My żyjemy lokalnie, my żyjemy w konkretnych miejscach, gdzie musimy 01:25:09.760 --> 01:25:12.040 rozwiązywać swoje sprawy, czasami walczyć o życie. 01:25:12.120 --> 01:25:13.680 No jak przychodzi powódź, prawda? 01:25:13.760 --> 01:25:15.760 A w Ukrainie mają inne jakby kontekst. 01:25:16.080 --> 01:25:19.000 Ten kontekst powoduje, że odkrywamy rolę prawdziwej informacji i 01:25:19.080 --> 01:25:20.840 gotowość do jej pozyskiwania. 01:25:21.520 --> 01:25:24.680 Bo to, o czym mówimy, no, to jest cecha społeczeństwa właśnie tak 01:25:25.040 --> 01:25:26.120 żyjącego w bezpieczeństwie. 01:25:26.200 --> 01:25:28.800 I to wszystko co jest, to nie jest informacja, to jest to jest rozrywka, de 01:25:28.880 --> 01:25:32.360 facto jest sfera jakiejś zabawy, którą, w której uczestniczymy, no bo 01:25:32.440 --> 01:25:34.000 właśnie, bo jest fun, prawda? 01:25:34.280 --> 01:25:38.960 Natomiast decyzje, które znaczy oczywiście polityczne decyzje, które podejmujemy, to 01:25:39.040 --> 01:25:40.960 też coraz częściej traktujemy jako zabawę. 01:25:41.040 --> 01:25:45.920 No, widzimy, że dla wielu osób wybory polityczne to jest to jest gra, 01:25:46.600 --> 01:25:51.000 a niekoniecznie świadomość, że to są śmiertelnie poważne kwestie. 01:25:51.080 --> 01:25:55.280 Ale, ale właśnie tak jak zejdziemy do takiego poziomu tam, gdzie życie naprawdę 01:25:55.600 --> 01:25:59.680 przebiega, no to odkrywamy znaczenie i ciągle to myślę, 01:25:59.760 --> 01:26:05.640 że to jest, dopóki te procesy makro nie zniszczą tej podstawowych instytucji, 01:26:05.720 --> 01:26:06.720 które ciągle jeszcze mamy. 01:26:06.800 --> 01:26:09.640 Wcześniej mówiłem o tych antropologicznych mechanizmach, ale to jest połączenie 01:26:09.720 --> 01:26:14.240 właśnie to jedno działa z drugim, no to to ciągle możemy jakby sobie poradzić. 01:26:14.320 --> 01:26:17.640 Tylko teraz jak przełożyć ten poziom lokalny na przykład na wpływanie na 01:26:17.800 --> 01:26:22.000 politykę na poziomie już państwa, które mogłoby podejmować działanie 01:26:22.080 --> 01:26:23.240 normatywne, Nienormatywne. 01:26:23.320 --> 01:26:27.240 Tu nie znaleźliśmy mechanizmu i kończę tylko, bo to jest dziwne 01:26:27.320 --> 01:26:28.480 źródło, żeby szukać optymizmu. 01:26:28.560 --> 01:26:33.320 Ale mnie to jednak trochę natchnęło, jak popatrzyłem, bo obawialiśmy się, jak 01:26:33.480 --> 01:26:37.080 Donald Trump przyszedł do władzy, że oligarchia przejmie władzę. 01:26:37.360 --> 01:26:39.680 Elon Musk będzie wiceprezydentem i będzie decydował. 01:26:39.760 --> 01:26:42.400 No nie ma już, no już nie ma już Elona Muska. 01:26:42.480 --> 01:26:43.040 No właśnie o to chodzi. 01:26:43.120 --> 01:26:46.120 Okazało się, że sfera polityki jest autonomiczna. 01:26:46.240 --> 01:26:49.760 Znaczy jest kształtowana przez różnego rodzaju lobby. 01:26:49.840 --> 01:26:53.000 Ale w takim państwie jak Stany Zjednoczone, techno, oligarchia cyfrowa 01:26:53.080 --> 01:26:55.920 jest zbyt mała, żeby móc wpłynąć na władzę. 01:26:56.000 --> 01:27:02.480 Znaczy to jest zbyt złożony system i on moderuje interesy różnych lobby. 01:27:02.560 --> 01:27:04.280 I to też jest bardzo ciekawe. 01:27:04.560 --> 01:27:09.640 Donald Trump się okazał po prostu, jakkolwiek go nie lubię, no to jednak 01:27:11.080 --> 01:27:13.040 No właśnie, Politykiem jednak. 01:27:13.320 --> 01:27:17.680 A ciekawe, bo mówiło się o nim, że on jest marionetką. 01:27:20.200 --> 01:27:22.680 Elona Muska. To ja tylko ad vocem. 01:27:22.760 --> 01:27:26.160 Trzy krótkie rzeczy, bo Anna Streżyńska pytała o to, czy można 01:27:26.240 --> 01:27:27.280 uregulować technologię. 01:27:27.680 --> 01:27:32.560 No, to jest temat na inne spotkanie, ale z mojej perspektywy najlepsze pomysły, 01:27:32.640 --> 01:27:35.120 które wypracowywaliśmy przez 15 lat. 01:27:35.200 --> 01:27:36.200 Ja nie zmieniłam pracy. 01:27:36.280 --> 01:27:41.200 Ja mogę wskazać naście osób, które między polityką a biznesem przepływały. 01:27:41.440 --> 01:27:45.160 My robimy to, co robiliśmy konsekwentnie, mimo że jest to ciężka robota. 01:27:45.240 --> 01:27:48.760 Więc wydaje mi się, że jestem dobrym doradcą, że jak my coś proponujemy, to 01:27:48.840 --> 01:27:52.760 polityk może pomyśleć ok, za tym coś stoi. 01:27:52.840 --> 01:27:56.560 Oni są nie partyjni, oni są ponad podziałami, oni się na tym znają. 01:27:56.720 --> 01:27:59.960 Nigdy nie udało nam się przekonać ani w Parlamencie Europejskim, już nie mówię o 01:28:00.040 --> 01:28:04.600 polskim, bo to w ogóle się nie liczy nikogo do radykalnego, trudnego 01:28:04.680 --> 01:28:08.440 rozwiązania, tylko radykalne, proste, czyli nigdy nieskuteczne albo w ogóle 01:28:08.520 --> 01:28:10.000 nie radykalne i proste przechodzą. 01:28:10.080 --> 01:28:15.560 Stąd gadka o innowacji zawsze wypłynie na wierzch i giga fabryki albo inne takie 01:28:15.640 --> 01:28:17.960 przepraszam, bullshit się przyjmą. 01:28:18.040 --> 01:28:22.880 A to co opowiadałam o rozwarstwieniu mediów społecznościowych, takie słowa jak 01:28:22.960 --> 01:28:27.160 interoperacyjność albo zakazanie używania danych behawioralnych. 01:28:27.240 --> 01:28:29.000 Strasznie trudne pojęcie. Nikt tego nie rozumie. 01:28:29.080 --> 01:28:30.480 W Brukseli nie ma szans. 01:28:30.560 --> 01:28:33.840 Tak więc tutaj ja też wracałabym do ludzi, 01:28:33.920 --> 01:28:38.200 Ale do ludzi czy do tej twojej idei? 01:28:38.280 --> 01:28:40.000 Czy można edukować ludzi? Nie. 01:28:40.080 --> 01:28:43.800 Wydaje mi się, że nie mówimy tutaj o merytokracji i jedyna nadzieja jest w 01:28:43.880 --> 01:28:47.880 merytokracji brukselskiej, jeśli chodzi o korekty technologiczne, bo to nie jest 01:28:47.960 --> 01:28:50.480 temat na demokratyczne głosowanie. 01:28:50.600 --> 01:28:54.920 Po prostu musielibyśmy być wszyscy ekspertami, a to jest niemożliwe. 01:28:55.320 --> 01:28:59.480 Ja nadzieję upatruję w tym, co opisał Edwin Bendyk, czyli powrocie do tych 01:29:01.120 --> 01:29:04.560 wspólnot, rodzin, grup harcerskich. 01:29:04.640 --> 01:29:07.520 I co ciekawe, bardzo polecam państwu, jeśli jeszcze tego nie mieliście w ręku. 01:29:07.600 --> 01:29:12.040 Książka ostatnia Jonathana White'a niespokojna generacja już po polsku, która 01:29:12.120 --> 01:29:13.520 jest opowiadana w dyskursie jako taka. 01:29:13.600 --> 01:29:16.280 Książka przeciwko telefonem komórkowym. To w ogóle nie jest o tym. 01:29:16.520 --> 01:29:20.560 To jest książka o powrocie do dzieciństwa i o tym, jak straciliśmy dzieciństwo, jak 01:29:20.640 --> 01:29:22.920 nasze dzieci straciły dzieciństwo takie jak moje. 01:29:23.480 --> 01:29:25.880 Generacja, która wychowuje się ze smartfonami, straciła 01:29:25.960 --> 01:29:28.040 dzieciństwo nie przez smartfon. 01:29:28.120 --> 01:29:33.640 Tam były głębsze procesy społeczne, które stworzyły pole dla Instagrama. 01:29:33.720 --> 01:29:36.920 A potem my tego nie wycofaliśmy się jako rodzice, jako 01:29:37.000 --> 01:29:40.320 społeczeństwo z dzieciństwa, tych młodych ludzi. 01:29:40.400 --> 01:29:44.080 A na tę próżnię wszedł internet, który wydawał się nieszkodliwy. 01:29:44.240 --> 01:29:48.320 Ludzie starszych pokoleń nie widzieli nic złego w tym, że dziecko siedzi przy 01:29:48.400 --> 01:29:51.720 telefonie, bo dla nich samych to było No przecież to się może wydarzyć. 01:29:51.800 --> 01:29:52.800 Co może pójść nie tak? 01:29:52.880 --> 01:29:55.480 On tylko siedzi w telefonie i coś tam przewija. 01:29:55.560 --> 01:29:57.160 Bardzo dużo rzeczy może pójść. Nie tak. 01:29:57.240 --> 01:29:59.400 Bardzo dużo. I teraz co rekomenduje hejt? 01:29:59.480 --> 01:30:02.320 On pisze o zakazie telefonów w szkołach, ale to jest banał i to się wydarzy. 01:30:02.400 --> 01:30:03.280 Z hejtem czy bez? 01:30:03.720 --> 01:30:09.160 Ogrom jego rekomendacji w 80% dotyczy zdroworozsądkowych interwencji typu 01:30:09.240 --> 01:30:14.840 zbudujcie plac zabaw z trawą, zróbcie wymianę dzieci w wakacje między domami 01:30:14.920 --> 01:30:17.200 rzeczy, które działy się w średniowieczu, to przytacza. 01:30:17.680 --> 01:30:20.240 Trawy nadal jeszcze mamy w Polsce. Mamy jej sporo. 01:30:20.320 --> 01:30:24.920 Idźcie do lasu, może zaraz go nie będziemy mieli, ale może się uda coś tam ochronić. 01:30:25.000 --> 01:30:27.760 On mówi rzeczy, które z perspektywy Europejczyka brzmią 01:30:28.240 --> 01:30:30.280 tak zdroworozsądkowo, że aż śmiesznie. 01:30:30.400 --> 01:30:33.400 Bo Ameryka już jest na Marsie, a my jeszcze trochę na ziemi. 01:30:33.480 --> 01:30:35.960 On mówi o tym, żeby przywrócić dzieciom dzieciństwo, zabrać je 01:30:36.040 --> 01:30:37.120 z kosmosu na ziemię. 01:30:37.280 --> 01:30:38.640 My się musimy tym zająć. 01:30:38.720 --> 01:30:42.040 Ja nie wiem, czy my możemy uregulować technologię, czy to nie jest za trudne dla 01:30:42.120 --> 01:30:45.720 nas, ale my na pewno możemy zrobić plac zabaw i to kosztuje już żadne pieniądze. 01:30:45.800 --> 01:30:49.960 Ja teraz w szkole, gdzie mam swoje dzieci, o tym rozmawiam, Nie o tym, czy smartfony 01:30:50.040 --> 01:30:54.440 mają być w szafce, czy czy, czy, czy czy w plecaku, bo to jest dyskusja zastępcza, 01:30:54.520 --> 01:30:56.440 a świetnie się w polityce rozgrywa. 01:30:56.560 --> 01:30:57.560 Super się o to pokłócić. 01:30:57.640 --> 01:30:59.800 To jest idealny temat na Twittera. 01:31:00.120 --> 01:31:02.040 Rozmawiajmy o tym i o tym rozmawiamy. 01:31:02.120 --> 01:31:04.120 Jak ulepszyć plac zabaw? Proste. 01:31:04.200 --> 01:31:07.560 Jak przywołać dzieci do harcerstwa czy podobnej grupy? 01:31:07.640 --> 01:31:11.920 Jak sprawić, żeby one umiały gadać, spierać się i żeby ich grupa koleżeńska, 01:31:12.000 --> 01:31:15.520 prawdziwa, nie ta Fejkowa, była ich grupą kontrolną, kiedy zobaczą 01:31:15.600 --> 01:31:16.600 fejka w internecie. 01:31:16.680 --> 01:31:20.160 To jest moim zdaniem najtańszy i najlepszy sposób powrotu do demokracji. 01:31:24.720 --> 01:31:25.440 Teraz tylko. 01:31:26.480 --> 01:31:27.960 Tak. Mogę odpowiedzieć. 01:31:28.840 --> 01:31:29.400 Oczywiście. 01:31:29.680 --> 01:31:34.120 A potem chcemy, chcielibyśmy rozszerzyć debatę i oddać mikrofon publiczności. 01:31:34.200 --> 01:31:35.440 Ale oczywiście proszę. 01:31:35.520 --> 01:31:41.080 Ja tylko chcę prowokacyjnie tutaj rzucić taki pomysł, zupełnie nie uczesany, bo z 01:31:41.160 --> 01:31:45.480 jednej strony słuchałam tego, co powiedział Edwin o lokalności, szczególnie 01:31:45.560 --> 01:31:49.880 mediów podczas powodzi, ale taka lokalność to bliskość źródła, 01:31:49.960 --> 01:31:51.800 bliskość odbiorcy również. 01:31:51.880 --> 01:31:57.600 Czyli demokracja, czyli pluralizm, bo też wielość źródeł informacyjnych. 01:31:57.960 --> 01:32:02.600 A z drugiej strony Kasia powiedziała o tych próbach dotarcia do 01:32:03.160 --> 01:32:08.360 ministrów, polityków, regulatorów, nieskutecznych próbach, 01:32:09.280 --> 01:32:14.200 szczególnie jeśli chodzi o odważne Pomysły, ale też jeśli chodzi o 01:32:14.280 --> 01:32:19.680 wprowadzenie ekspertów do debaty i do procesu decyzyjnego. 01:32:20.200 --> 01:32:23.920 I mi się to skojarzyło od razu. 01:32:24.000 --> 01:32:28.000 Obie te rzeczy skojarzyły mi się z technologią blockchain, 01:32:28.440 --> 01:32:35.040 czyli z wielostronnym potwierdzeniem prawidłowości wyniku. 01:32:35.640 --> 01:32:41.560 I być może nie jest to już pora na to, żeby odgórnie przez Brukselę i parlament 01:32:41.680 --> 01:32:44.800 przechodziły regulacje takie, jakie znamy 01:32:44.880 --> 01:32:48.920 jednostronnie, politycznie i mało 01:32:50.520 --> 01:32:56.640 z małym poziomem wiedzy o naturze tych technologii, regulujące 01:32:57.400 --> 01:32:59.320 tę technologię i jej zjawiska. 01:32:59.400 --> 01:33:04.480 Być może właśnie relacja, jak i później kontrola, 01:33:04.560 --> 01:33:10.520 weryfikacja, pewnego rodzaju certyfikacja to jest proces ciągły, wielo źródłowy, w 01:33:10.600 --> 01:33:14.640 którym biorą udział przedstawiciele społeczeństwa, 01:33:14.720 --> 01:33:18.400 naukowców, jednostek wyspecjalizowanych. 01:33:18.520 --> 01:33:23.560 Pojedyncze osoby znajdujące się blisko źródła, dziennikarze weryfikujący. 01:33:23.640 --> 01:33:25.000 No po prostu my wszyscy. 01:33:25.080 --> 01:33:31.280 Tak jak dziś tak naprawdę demokratyczne są teoretycznie technologie powszechne. 01:33:31.480 --> 01:33:33.960 Powszechne jest zmiana, powszechne są wyzwania. 01:33:34.040 --> 01:33:39.600 To być może ta odpowiedź regulacyjna też powinna być odpowiedzią powszechną, a nie 01:33:39.680 --> 01:33:44.880 elitarną w takim sensie wyłączności politycznej. 01:33:45.160 --> 01:33:49.520 Po prostu taki jest mój pomysł na teraz. 01:33:50.880 --> 01:33:55.640 Tak żeby właśnie włączyć trochę taki blockchain, to wielokrotnie Nie, 01:33:56.080 --> 01:34:00.760 już mamy 5, 7, 6, tak że zbliżamy się, wchodzimy w ostatnie 01:34:00.840 --> 01:34:05.200 20 parę minut i gdyby ktoś z państwa miał jakieś pytanie tam koleżanka jest z 01:34:05.280 --> 01:34:08.640 mikrofonem, tutaj jest pierwsze, mogę podać swój. 01:34:14.400 --> 01:34:15.120 Dzień dobry. 01:34:15.200 --> 01:34:18.640 Łukasz Misiewicz, Uniwersytet Gdański Szanowni Państwo, mnóstwo tutaj 01:34:19.480 --> 01:34:21.800 myśli się po tej dyskusji kłębi. 01:34:21.880 --> 01:34:26.720 Natomiast chciałbym państwu zadać takie pytanie dotyczące trochę pewnych wątków, 01:34:26.800 --> 01:34:30.920 które się tutaj pojawiły w dyskusji w sposób taki rozproszony, bo tak 01:34:31.000 --> 01:34:37.240 mówiliście państwo na pewno o tym, jak jaką rolę sztuczna inteligencja pełni na 01:34:37.320 --> 01:34:41.600 przykład w wojnie, w procesach politycznych. 01:34:41.680 --> 01:34:46.840 Doskonale wiem, jak mikro targetowanie działało chociażby w ostatniej kampanii. 01:34:47.520 --> 01:34:52.200 Natomiast zastanawia mnie to, jak bardzo 01:34:52.320 --> 01:34:54.760 te kwestie związane z używaniem sztucznej 01:34:54.840 --> 01:34:59.840 inteligencji przez takie wielkie podmioty, które mają potężną władzę również 01:34:59.920 --> 01:35:01.840 nad nami jako społeczeństwem. 01:35:02.600 --> 01:35:07.800 Jak bardzo mówienie o tym różni się od mówienia o używaniu sztucznej inteligencji 01:35:07.880 --> 01:35:11.960 przez przeciętnych ludzi, bo tutaj mam wrażenie, że mamy do czynienia raczej 01:35:12.040 --> 01:35:14.920 z takimi dyskursami dyscyplinowania. 01:35:15.400 --> 01:35:21.200 Jeżeli jesteście państwo blisko nauki, to doskonale Państwo sami na pewno 01:35:22.080 --> 01:35:27.160 spotykacie się z tym, że czasopisma naukowe na przykład mają swoje regulacje 01:35:27.240 --> 01:35:30.440 dotyczące używania sztucznej inteligencji studentów. 01:35:30.520 --> 01:35:34.040 Również tutaj próbujemy dyscyplinować, jak oni mają używać tej 01:35:34.120 --> 01:35:35.080 sztucznej inteligencji. 01:35:35.160 --> 01:35:39.640 I zastanawiam się, czy widzicie państwo gdzieś tutaj problem taki na tej osi 01:35:39.720 --> 01:35:42.880 właśnie władzy, że z jednej strony wielkie 01:35:42.960 --> 01:35:47.120 podmioty są bardzo trudne do tego, żeby je 01:35:47.200 --> 01:35:51.360 w jakiś sposób tutaj uregulować, a z drugiej strony 01:35:52.480 --> 01:35:59.440 to, co robią indywidualne osoby, jest bardzo ściśle zdyscyplinowane i też 01:36:00.160 --> 01:36:03.680 używanie sztucznej inteligencji w taki indywidualny sposób jest raczej 01:36:03.760 --> 01:36:08.040 postrzegane GANE w mediach jako pewnego rodzaju zagrożenie. 01:36:08.120 --> 01:36:11.880 Zresztą nawet tutaj pani profesor wspominała o tym, że 01:36:13.520 --> 01:36:18.680 sztuczna inteligencja mogłaby być na przykład używana do pisania ustaw. 01:36:18.760 --> 01:36:22.960 I była taka sytuacja w Brazylii, gdzie sztuczna inteligencja napisała ustawę. 01:36:23.040 --> 01:36:27.680 Natomiast to zostało ogłoszone dopiero po jej wprowadzeniu, 01:36:28.240 --> 01:36:33.640 bo No właśnie, ten strach przed tym, że można by było ogłosić, że 01:36:34.160 --> 01:36:37.640 to rozwiązanie było stworzone przez sztuczną inteligencję, 01:36:37.720 --> 01:36:41.360 było na tyle kontrowersyjne, że to zrobiono dopiero po fakcie. 01:36:41.440 --> 01:36:45.760 I chciałbym zapytać właśnie, czy widzicie państwo jakieś zagrożenia związane z tym, 01:36:45.880 --> 01:36:51.920 z tymi nierównościami dotyczącymi tego, jak mówimy o sztucznej inteligencji, z 01:36:52.000 --> 01:36:55.920 jakimi wyzwaniami próbujemy się mierzyć w przypadku tych wielkich 01:36:56.000 --> 01:36:59.080 podmiotów i tych indywidualnych. 01:37:00.840 --> 01:37:07.000 Ja mogę spróbować podjąć jakieś pierwszej próby i pewnie będziecie mieć 01:37:07.080 --> 01:37:08.480 też bardzo ciekawe myśli. 01:37:08.560 --> 01:37:09.960 To jest bardzo dobre pytanie. 01:37:10.480 --> 01:37:17.240 Na razie bym się odniosła do studentów i studentek, bo rzeczywiście 01:37:17.400 --> 01:37:20.080 wydaje mi się, że pewnego rodzaju rechot. 01:37:20.160 --> 01:37:25.080 Moich studentów budzi próba zakazu, to znaczy oni wręcz wtedy 01:37:25.160 --> 01:37:28.480 zaczynają w ogóle to narzędzie traktować jako jeszcze ciekawsze. 01:37:29.240 --> 01:37:34.160 No właśnie dlatego, że ktoś próbuje im tutaj mówić, że że nie wolno, zwłaszcza że 01:37:34.240 --> 01:37:38.400 jeszcze dodatkowo jest to podszyte tym, że oni doskonale wiedzą, że być może to 01:37:38.480 --> 01:37:43.320 będzie w jakiś sposób wymagana umiejętność później, kiedy skończą studia i że oni 01:37:43.400 --> 01:37:45.200 muszą się zaznajomić z tą technologią. 01:37:45.280 --> 01:37:48.680 Więc jak ktoś tutaj mówi, że będzie ich ścigał, to oni jeszcze lepsze produkty 01:37:48.760 --> 01:37:52.400 wtedy wstrzykują i potem jeszcze na to nakładka tak zwana 01:37:52.480 --> 01:37:55.880 humanize, czyli przepisz ten tekst na bardziej jak człowiek, jeszcze 01:37:55.960 --> 01:37:57.120 zrób błędy ortograficzne. 01:37:57.200 --> 01:38:00.760 No i zobaczymy profesorze, czy Ty to sprawdzisz. 01:38:01.080 --> 01:38:02.160 Powodzenia. 01:38:02.960 --> 01:38:05.720 Więc tutaj się wytworzyła taka bardzo zdrowa. 01:38:05.800 --> 01:38:10.000 Myślę, że u młodzieży jakiś taki błąd w stosunku do tego podejścia, ale też ja na 01:38:10.080 --> 01:38:13.320 przykład mam z moimi studentami sporo dyskusji, 01:38:14.320 --> 01:38:18.120 takich dla mnie trudnych, ciekawych, bardzo otwierających 01:38:18.200 --> 01:38:20.240 mi głowę na ten temat. 01:38:20.640 --> 01:38:25.680 Co oni w ogóle uważają o tym, że no właśnie, że należy się wstydzić tego, 01:38:25.760 --> 01:38:27.600 że się korzysta ze sztucznej inteligencji. 01:38:27.680 --> 01:38:29.920 Czy oni się mają przyznawać, nie przyznawać? 01:38:30.000 --> 01:38:33.640 Czy mają pokazywać mi te listy swoich projektów, czyli w zasadzie trochę intymną 01:38:33.720 --> 01:38:36.480 rozmowę z modelem, czy mają mi nie pokazywać swoich projektów, 01:38:36.560 --> 01:38:38.400 kiedy korzystają już z tego jaja? 01:38:38.920 --> 01:38:42.920 Ja nie wiem, czy my tu mamy gotową materię, ale akurat w tej formie buntu 01:38:43.000 --> 01:38:45.680 widzę, muszę powiedzieć coś bardzo autentycznego, To znaczy jeśli to 01:38:45.760 --> 01:38:50.960 prowokuje do takich lokalnych, autentycznych dyskusji na sali, to ja 01:38:51.040 --> 01:38:52.320 się z tego tylko i wyłącznie cieszę. 01:38:52.400 --> 01:38:53.880 Pewnie są jakieś grupy wsparcia w tym temacie. 01:38:53.960 --> 01:38:57.040 No właśnie, ale wiesz, ty powiedziałaś o grupach wsparcia, takich, że jakby 01:38:57.120 --> 01:39:00.360 dzieciaki mogą być dla siebie nawzajem grupą wsparcia, która przedyskutuje to, 01:39:00.440 --> 01:39:03.800 czy coś wygląda na deepfake, że tam się ta rozmowa powinna odbywać, że jest jakiś 01:39:03.880 --> 01:39:06.560 produkt technologii i potem my to wspólnie mielimy. 01:39:06.640 --> 01:39:10.440 Ja mam wrażenie, że w jakiś sposób ta sztuczna inteligencja jest taką prowokacją 01:39:10.520 --> 01:39:14.240 w stosunku do systemu edukacji i z całą pewnością oraz publikacji naukowych. 01:39:14.320 --> 01:39:18.360 Tak samo, gdzie wcale nie ma tak naprawdę prostych odpowiedzi, ale to 01:39:18.440 --> 01:39:19.800 jest jakoś tam odświeżające. 01:39:19.880 --> 01:39:23.240 Moim zdaniem akurat tutaj bym powiedziała, że jest dużo, dużo z tego wynika 01:39:23.320 --> 01:39:28.520 pozytywnych rzeczy, zwłaszcza że no na przykład rozmawiamy o kulturze czytania 01:39:28.600 --> 01:39:32.360 i moi studenci mówią, że jeżeli muszą tylko pozyskać informację, to oni będą 01:39:32.440 --> 01:39:34.080 rozmawiać z tekstem za pomocą chat. 01:39:34.160 --> 01:39:38.200 GPT Jeśli chcą naprawdę doświadczyć literackiego tekstu, który pięknie 01:39:38.280 --> 01:39:39.840 płynie, to na przykład będą czytać. 01:39:40.240 --> 01:39:43.920 Ja wiem, że to jest grupa w bańce, że nie każdy ma taką możliwość, żeby w 01:39:44.000 --> 01:39:45.720 ogóle na to w ten sposób spojrzeć. 01:39:45.800 --> 01:39:49.200 Ale może właśnie takich rozmów powinniśmy mieć wszędzie więcej i 01:39:49.600 --> 01:39:54.480 i szybko zaczynać, i wcześnie zaczynać również w procesie edukacyjnym te rozmowy, 01:39:54.560 --> 01:39:58.760 bo na pewno w klasach już w podstawówce jest na to absolutnie Myślę, że miejsce i 01:39:58.840 --> 01:40:01.040 te rozmowy mogą być bardzo, bardzo ciekawe. 01:40:01.680 --> 01:40:05.480 Druga pula rozmów to jest rozmowa o wyróżniku. 01:40:05.560 --> 01:40:09.200 To znaczy, jeśli wszyscy korzystamy z tej zdemokratyzowanej technologii, wszyscy 01:40:09.280 --> 01:40:12.320 napisali esej na piątkę, to kto napisał dobry esej? 01:40:12.400 --> 01:40:19.120 Tak naprawdę esej jest ciekawy, skoro wszyscy z tego skorzystaliśmy. 01:40:19.600 --> 01:40:23.320 I tutaj znowu otwiera się jakaś bardzo ciekawa rozmowa. 01:40:23.400 --> 01:40:27.320 Ja w tym sensie bym nawet powiedziała okej, może nie wszystkim się to spodoba, 01:40:27.400 --> 01:40:31.680 że dla mnie to jest bardzo, bardzo fajny moment. 01:40:31.760 --> 01:40:36.240 To znaczy jednak myślę, że o edukacji możemy powiedzieć 01:40:36.320 --> 01:40:38.600 sporo też negatywnych rzeczy. 01:40:38.960 --> 01:40:41.680 Zachodziła tam pewnego rodzaju fabrykacja fikcji. 01:40:42.040 --> 01:40:44.600 Ja na przykład miałam trochę kłopot z tym, że ja miałam wrażenie, że szkoła, 01:40:44.680 --> 01:40:47.680 zwłaszcza na długo, odwróciła się od technologii, traktując ją jako 01:40:47.760 --> 01:40:49.280 zło, którym ona często była. 01:40:49.360 --> 01:40:53.480 Po prostu nie rozmawiała aktywnie o tym, co to jest, tylko po prostu udawała, że 01:40:53.560 --> 01:40:57.520 tego nie ma, że to się dzieje poza szkołą i tego też tak trochę jest. 01:40:57.600 --> 01:41:00.400 Co z tego, że schowacie wszyscy telefony w szkole? 01:41:00.480 --> 01:41:03.840 Jak nie będziemy o tym gadać, to potem po prostu jak tylko się zacznie przerwa 01:41:03.920 --> 01:41:07.280 długa, to je, to je wyjmiemy, czy tam jak tylko wyjdziecie z murów. 01:41:07.440 --> 01:41:11.160 Więc ja myślę, że ja bym traktowała to jako zaczyn do tej rozmowy, o 01:41:11.240 --> 01:41:13.520 której mówili Kasia i Edwin. 01:41:15.720 --> 01:41:17.080 Żywej rozmowy ludzi. 01:41:18.280 --> 01:41:22.000 Ja tylko jeszcze dodam, że też podejście świata nauki nie jest do końca 01:41:22.080 --> 01:41:25.960 takie jednoznaczne do używania AI, bo z jednej strony czasopisma 01:41:26.040 --> 01:41:29.640 coraz częściej wprowadzają konieczność od kliknięcia, że nie 01:41:29.720 --> 01:41:33.280 korzystało się z AI nawet w przypadku robienia przypisów, 01:41:33.400 --> 01:41:34.880 bo akurat to jest znaczne ułatwienie. 01:41:35.080 --> 01:41:39.520 Ostatnio oczywiście ja ostatnio musiałem zmienić styl cytowania, bo wysyłałem 01:41:39.600 --> 01:41:41.280 ten sam tekst do innego czasopisma. 01:41:41.360 --> 01:41:43.160 Normalnie by mi to zajęło dzień. 01:41:43.240 --> 01:41:46.120 Tak, czat GPT zajął to kilkadziesiąt sekund. 01:41:47.320 --> 01:41:50.920 Dokładnie i trzeba zadeklarować, że się korzystało z AI. 01:41:51.280 --> 01:41:52.520 A z drugiej strony jest. 01:41:52.720 --> 01:41:54.160 Wyszukiwarka też jest okej. No. 01:41:56.240 --> 01:41:56.600 Tak. 01:41:56.680 --> 01:42:00.200 A z drugiej strony jestem redaktorem jednego z czasopism naukowych wydawanych 01:42:00.280 --> 01:42:03.920 przez wielki koncern przez Taylor and Francis, który ostatnio podpisał umowę z 01:42:04.000 --> 01:42:07.800 Microsoftem, udostępniając wszystkie swoje zasoby wszystkich swoich czasopism do 01:42:07.880 --> 01:42:10.880 szkolenia ich modeli za dwa miliardy dolarów. 01:42:11.720 --> 01:42:13.400 Więc to jest bardzo duża niekonsekwencja. 01:42:14.000 --> 01:42:18.000 Wraca do pytania Łukasza o te właśnie relacje władzy, że ty jako autor 01:42:18.080 --> 01:42:19.560 nie możesz, ale jako wydawca. 01:42:19.640 --> 01:42:23.720 No to już jak najbardziej wspomożemy te, te, te modele. 01:42:23.800 --> 01:42:27.520 I teraz się z innymi redaktorami naczelnymi zastanawiamy, jak do tego 01:42:27.600 --> 01:42:33.800 podejść, bo się obawiamy zalewu generowanych wtórnie wtórnych materiałach 01:42:33.960 --> 01:42:36.120 artykułów, których będzie dużo. 01:42:36.200 --> 01:42:38.000 Niestety już powoli widać. 01:42:38.080 --> 01:42:42.440 Są takie próby, chociaż one są pisane lepszym językiem, mniej błędów, więc to 01:42:42.520 --> 01:42:46.960 też trochę najlepiej wychodzi, ale no jest to bardzo takie 01:42:47.040 --> 01:42:51.040 niejednoznaczne stanowisko, nawet w takim drobnym wycinku. 01:42:52.160 --> 01:42:55.800 Czy ktoś jeszcze miałby jakieś pytanie albo komentarz? 01:42:55.880 --> 01:42:56.520 Dokładnie. 01:43:03.640 --> 01:43:06.120 Bo ja tutaj mam jeszcze kilka pytań. 01:43:06.200 --> 01:43:11.040 Szczerze mówiąc, ja oczywiście rozumiem, że pani profesor ma pociąg. 01:43:11.120 --> 01:43:12.680 Niestety PKP. 01:43:13.840 --> 01:43:15.440 Nie wybacza. Ale czeka. 01:43:15.520 --> 01:43:17.360 Czeka, na pewno się spóźni. 01:43:17.800 --> 01:43:21.360 Dziękujemy bardzo serdecznie za udział w tej dyskusji. 01:43:21.440 --> 01:43:24.480 Za przejechanie do nas bardzo dziękujemy. 01:43:25.760 --> 01:43:29.040 Tak, tutaj sobie wypisałem kilka pytań. 01:43:29.120 --> 01:43:31.520 Właśnie już poruszyliśmy. 01:43:31.600 --> 01:43:33.560 Ale jest jeszcze jedna rzecz, bo to jest takie. 01:43:34.520 --> 01:43:37.240 Dochodzimy do takiego pytania właśnie co robić, jak żyć? 01:43:37.800 --> 01:43:42.280 I jednym z bardzo często pojawiających się zarzutów jest to, że 01:43:42.360 --> 01:43:43.800 on bierze sporo pracy. 01:43:43.880 --> 01:43:47.760 Niektórym osobom, właśnie tak jak mówiliśmy tutaj, wspomoże 01:43:47.840 --> 01:43:50.880 ich w swojej pracy, tylko zautomatyzuje tę pracę, co oznacza, że 01:43:50.960 --> 01:43:54.800 ta praca też jest pytanie o jej wartość. 01:43:55.000 --> 01:43:59.720 Jeżeli może być tak zrobiona i takie odbieranie pracy 01:44:00.400 --> 01:44:04.120 też może doprowadzić do kryzysu demokracji, ponieważ pojawią się nowe 01:44:04.200 --> 01:44:06.120 nierówności społeczne i tak dalej. 01:44:06.200 --> 01:44:10.040 Natomiast znowu z drugiej strony to jest refleksja, którą dostałem po 01:44:10.120 --> 01:44:13.960 ostatnim rachunku od hydraulika, że są zawody, w których sztuczna inteligencja 01:44:14.040 --> 01:44:16.480 nie wykluczy, nie zabierze. 01:44:16.880 --> 01:44:21.480 Właśnie takie jak hydraulik, który za godzinę pracy wziął ponad 2000 zł. 01:44:21.560 --> 01:44:23.640 I naprawdę zacząłem mu mocno zazdrościć. 01:44:24.200 --> 01:44:26.360 Tym bardziej, że jego praca jest pewna. 01:44:26.440 --> 01:44:30.760 No bo trudno sobie wyobrazić sztuczną inteligencję, która będzie 01:44:30.840 --> 01:44:32.400 właśnie instalowała podgrzewacz wody. 01:44:33.320 --> 01:44:37.160 I czy właśnie tutaj ta obawa jest słuszna, 01:44:38.400 --> 01:44:40.520 Zwłaszcza obawa powiązana z jej 01:44:40.920 --> 01:44:43.920 konsekwencjami demokratycznymi, czyli właśnie tej destabilizacji 01:44:44.000 --> 01:44:45.200 rynku pracy i tak dalej. 01:44:46.880 --> 01:44:51.120 Ja czytałam takie raporty, które wskazują, że właśnie nie 01:44:52.840 --> 01:44:59.400 te osoby, które wykonują konkretne, bardzo materialne zadania, ani nie ci, którzy są 01:44:59.480 --> 01:45:05.840 geniuszami, tylko tacy jak ja, czyli przeciętniacy, są najbardziej zagrożeni. 01:45:05.920 --> 01:45:08.400 I przyznam, że mocno mnie to 01:45:09.960 --> 01:45:13.120 zastanowiło, bo to pokazuje, jak bardzo 01:45:13.560 --> 01:45:15.720 los dużej grupy 01:45:16.360 --> 01:45:20.800 ludności ludzkości jest uzależniony od 01:45:20.880 --> 01:45:27.160 tego, czy ma w sobie ten jakiś boski wyróżnik, czy potrafi chociażby nadal 01:45:27.240 --> 01:45:30.320 myśleć, czy już potrafi tylko kopiować, 01:45:32.200 --> 01:45:34.720 wykonywać prace wprawdzie wymagające 01:45:34.800 --> 01:45:41.800 pewnej wiedzy, ale możliwe do zastąpienia, rutynowe, powtarzalne i to jest pewnie 01:45:42.400 --> 01:45:46.720 70% albo 80% ludzkości i 01:45:46.800 --> 01:45:49.920 sama się tego zaczęłam bać. 01:45:50.000 --> 01:45:54.760 Oczywiście to nie będzie natychmiast i zaraz, bo gdzieś tam liczy 01:45:54.840 --> 01:45:56.200 się rachunek ekonomiczny. 01:45:56.280 --> 01:46:01.880 Czy na tym etapie jest łatwiej zastąpić mnie osobą? 01:46:03.080 --> 01:46:04.280 Osobą sztuczną? 01:46:04.880 --> 01:46:06.440 Ale jeden. 01:46:06.760 --> 01:46:09.080 Jedna rozmowa dała mi ponownie do myślenia. 01:46:09.160 --> 01:46:09.640 Dosłownie. 01:46:09.720 --> 01:46:16.560 Wczoraj rozmawiałam z profesorem, który oceniał system sztucznej inteligencji 01:46:16.640 --> 01:46:23.560 przygotowany dla radiologów, żeby wykonywał za nich opisy 01:46:24.200 --> 01:46:30.360 dokonanych badań i system długoterminowo był lepszy niż radiolog. 01:46:30.440 --> 01:46:36.760 Ponieważ radiolog jest bardziej obciążony i nie ma czasu 01:46:37.360 --> 01:46:43.680 rzetelnie przejrzeć dokumentacji i przygotować faktycznie staranny opis, 01:46:43.760 --> 01:46:47.280 zwykle trochę idzie na łatwiznę. 01:46:47.560 --> 01:46:51.960 Natomiast sztuczna inteligencja o wiele celniej wyłapywała wszystkie możliwe 01:46:52.040 --> 01:46:55.160 zagrożenia, jakieś światłocienie tej. 01:46:57.720 --> 01:47:01.320 Wyniku czy tej diagnozy i szybciej 01:47:01.400 --> 01:47:05.520 alarmowała, co by oznaczało, że sprawdzała 01:47:05.600 --> 01:47:09.640 się jako pracownik lepiej, a i była być może już tańsza. 01:47:09.720 --> 01:47:13.960 Dalej nie drążyłam tego tematu, ale to temat, nad którym warto 01:47:14.040 --> 01:47:15.680 się osobno zastanowić. 01:47:16.200 --> 01:47:21.760 Ja się poczułam wywołana do tablicy jako przedstawicielka tego zawodu, 01:47:21.840 --> 01:47:24.720 który się najbardziej przestraszył. 01:47:25.080 --> 01:47:29.800 Scenarzyści zarówno na poziomie organizacji światowej, 01:47:29.880 --> 01:47:32.920 jak i na poziomie organizacji krajowych. 01:47:33.000 --> 01:47:38.920 Wszyscy właściwie już napisali taki ogromny list protestujący, ponieważ to 01:47:39.000 --> 01:47:44.360 polega na tym, że najpierw się zasysa właśnie wszystkie scenariusze, co jest 01:47:44.880 --> 01:47:50.040 oczywiście dzieje się bez rekompensaty jakiejkolwiek autorom. 01:47:50.120 --> 01:47:55.400 Zabiera się im te wszystkie ich pomysły, wrzuca się sztucznej inteligencji, która 01:47:55.480 --> 01:48:00.440 niewątpliwie będzie w stanie generować kolejne tasiemcowe seriale 01:48:00.520 --> 01:48:01.960 i różne inne rzeczy. 01:48:02.440 --> 01:48:07.240 Często pomysły, też z bardzo wybitnych dzieł zostaną zastosowane do dzieł, 01:48:07.320 --> 01:48:09.400 powiedzmy delikatnie, mniej wybitnych. 01:48:09.480 --> 01:48:12.680 Ale najistotniejsze jest co innego to będzie taniej, taniej, 01:48:12.760 --> 01:48:13.960 a właściwie za darmo. 01:48:14.200 --> 01:48:17.760 Czyli z punktu widzenia producentów jest to świetny pomysł. 01:48:17.840 --> 01:48:22.000 Z punktu widzenia scenarzystów jest to generalnie postrzegane jako 01:48:22.360 --> 01:48:25.320 sporej skali katastrofa. 01:48:25.400 --> 01:48:29.080 I to dotyczy również innych kreatywnych zawodów kompozytorów, 01:48:29.160 --> 01:48:30.880 autorów tekstów, piosenek. 01:48:31.120 --> 01:48:36.240 Także tu czają się niebezpieczeństwa, które tylko regulacje mogą w jakiś sposób 01:48:36.320 --> 01:48:40.360 uregulować, bo to jest kwestia po prostu kradzieży własności intelektualnej, 01:48:40.440 --> 01:48:43.640 która następuje przez cały czas. Dziękuję. 01:48:44.120 --> 01:48:48.720 Ja może dodam do tego pytanie i tej właśnie kwestii, bo akurat w obszarze 01:48:48.800 --> 01:48:51.400 kultury to jest specyficzna w ogóle oczywiście historia. 01:48:51.560 --> 01:48:56.360 Po pierwsze to jest kwestia respektowania praw twórców i to trzeba robić 01:48:57.120 --> 01:49:01.320 jakby wspomagać regulacjami, ale też jest istotny czynnik całego czegoś, co się 01:49:01.560 --> 01:49:04.440 kulturą nazywa, czyli jak w ogóle kultura mówi o sobie i nadaje 01:49:04.520 --> 01:49:05.760 wartość dziełom, prawda? 01:49:06.080 --> 01:49:10.960 Tak długo, jeżeli będzie uznawać produkcje automatyczne za wartościowe i będą nam się 01:49:11.040 --> 01:49:14.520 podobać, no to los żywych twórców jest przegrany. 01:49:14.600 --> 01:49:16.360 Ale czy tak musi być? Tak nie musi być. 01:49:16.440 --> 01:49:20.760 To znaczy to jest wartość, którzy nie jest rzeczą obiektywną. 01:49:20.840 --> 01:49:25.280 Znaczy ona jest kreowana przez cały obieg kultury, przez recenzentów, przez to 01:49:26.000 --> 01:49:30.000 teraz ten obiekt recenzencki to już nie są tylko tradycyjne media, ale 01:49:30.080 --> 01:49:32.040 właśnie blogosfera i tak dalej. 01:49:32.120 --> 01:49:37.320 Ciekawe jest na przykład, jak ruch młodzież na TikToku, popularność 01:49:37.400 --> 01:49:39.040 kanału dotyczących książek, prawda? 01:49:39.120 --> 01:49:41.480 I omawiania tego, co się dzieje. 01:49:41.560 --> 01:49:44.960 I teraz od tego, jakie będziemy dostawać, znowu wracamy do tej lokalności, 01:49:45.040 --> 01:49:46.480 do tych grup referencyjnych. 01:49:46.600 --> 01:49:51.520 Jeżeli w tych grupach tworzonych przez, przez odbiorców kultury 01:49:51.760 --> 01:49:56.040 będzie norma, że tak, to, co wytwarza sztuczna inteligencja jest wartościowe i 01:49:56.120 --> 01:49:58.360 nam się podoba, no to, no to przegramy. 01:49:58.440 --> 01:50:03.520 Jeżeli nie będzie, jeżeli stwierdzimy, że po prostu tego chłamu nie chcemy, nie 01:50:04.000 --> 01:50:07.160 będziemy umieli go społecznie, nie indywidualnie, społecznie odróżniać 01:50:07.240 --> 01:50:12.440 właśnie poprzez system nadawania wartości, no to to wtedy będzie zupełnie inaczej, to 01:50:12.520 --> 01:50:15.920 sobie poradzimy, Tylko to trochę trzeba czasu, to zmiana idzie tak szybko, że 01:50:16.360 --> 01:50:19.400 te dyskusje o zabieraniu pracy scenarzystom się powtarzają. 01:50:19.720 --> 01:50:24.200 Strajki w Stanach Zjednoczonych mniej więcej co 10 15 lat są, prawda? 01:50:24.280 --> 01:50:28.320 Właśnie o to, jak dzielić się między światem technologii a twórcami. 01:50:28.400 --> 01:50:31.280 No i teraz był ostatnio właśnie związany ze sztuczną inteligencją. 01:50:31.640 --> 01:50:33.400 No, nie jest przesądzone to. 01:50:33.480 --> 01:50:36.040 Natomiast dobrze, że jest tak duży opór właśnie po to, żeby 01:50:36.480 --> 01:50:38.680 wytworzyć jakąś odpowiedź. 01:50:38.760 --> 01:50:43.360 Natomiast generalnie jak się popatrzy na te dyskusje o automatyzacji, 01:50:43.440 --> 01:50:44.880 ona trwa od ponad 200 lat. 01:50:45.000 --> 01:50:51.320 Adam Smith ją zaczął swoim opisując zalety podziału pracy i to 01:50:51.400 --> 01:50:55.400 dokładnie to jest rozmowa o tym, o podziale pracy między maszyny a człowieka 01:50:55.720 --> 01:51:00.000 i najpierw podziale pracy, żeby można było ją algorytmizować, 01:51:00.520 --> 01:51:04.640 czyli jak najwięcej oderwać od unikatowych koncepcji kompetencji człowieka i 01:51:04.720 --> 01:51:09.880 przekazać mniej wykwalifikowaną ludziom, na przykład w jakimś systemie 01:51:09.960 --> 01:51:11.240 wytwarzania wartości. 01:51:11.320 --> 01:51:14.880 Tak, tak powstał system maszyny, której sztuczna inteligencja jest kontynuacją. 01:51:14.960 --> 01:51:16.480 Tu się jakby niewiele zmieniło. 01:51:16.560 --> 01:51:22.320 Warto spojrzeć na Amazon, który jest taką firmą, która najwięcej inwestuje 88,5 01:51:22.400 --> 01:51:26.240 miliarda dolarów W zeszłym roku na badania i rozwój Amazon wydał ciągle 01:51:26.320 --> 01:51:27.600 potrzebuje pracowników. 01:51:27.920 --> 01:51:30.520 Ciągle, mimo że automatyzuje cały proces. 01:51:30.600 --> 01:51:36.280 Ciągle są ludzie po prostu coraz lepiej wykorzystywani, coraz bardziej wyzyskiwani 01:51:36.360 --> 01:51:40.760 przez ten system, który który po kawałku już każdy mikro ruch 01:51:41.240 --> 01:51:45.960 analizuje i Ale, ale, ale jakoś nie zostali zastąpieni przez roboty. 01:51:46.040 --> 01:51:48.440 Chociaż teoretycznie wydawałoby się, że mogli. 01:51:48.520 --> 01:51:49.400 A dlaczego nie. 01:51:50.000 --> 01:51:52.280 Zostali zastąpieni w magazynach, a nie zostali. 01:51:52.360 --> 01:51:58.560 A wprowadzenie AI do robotów czy AI do tych zadań, które Anna Streżyńska dobrze 01:51:58.640 --> 01:52:02.040 opisała, generuje potrzebę ludzi na innym kawałku. 01:52:02.120 --> 01:52:03.560 Ale w tych innych też się okazuje, że nie. 01:52:03.640 --> 01:52:08.320 Bo na przykład jeżeli mówimy o księgowej na przykład czy księgowym, no to to nie 01:52:08.400 --> 01:52:12.720 jest wykonywanie algorytmów, to jest interpretowanie i zastosowanie zastosowań 01:52:12.800 --> 01:52:15.720 do konkretnego kontekstu przedsiębiorstwa i tak dalej, prawda? 01:52:15.800 --> 01:52:18.040 Lub jeżeli mówimy o obsłudze bankowej. 01:52:18.120 --> 01:52:20.840 Oczywiście część banków próbuje, część wraca z kolei do obsługi 01:52:21.680 --> 01:52:25.520 ludzkiej, bo widzi, że relacyjność jest kluczem, a nie załatwienie 01:52:25.600 --> 01:52:26.960 konkretnej transakcji, prawda? 01:52:27.040 --> 01:52:28.320 Co może zrobić robot? 01:52:28.400 --> 01:52:31.120 Tylko właśnie relacja z odbiorcą. 01:52:31.200 --> 01:52:35.280 I nagle jak się tak popatrzy, no to to jest to znacznie bardziej złożone 01:52:35.360 --> 01:52:37.040 i ten proces automatyzacji. 01:52:37.120 --> 01:52:41.000 Ja pamiętam prognozy sprzed 15 lat, to już dzisiaj połowę miejsc 01:52:41.080 --> 01:52:42.080 pracy powinno nie być. 01:52:42.160 --> 01:52:45.840 Gdyby się spełniły te prognozy sprzed 15 lat dotyczące właśnie 01:52:46.040 --> 01:52:47.400 zagrożenie automatyzacją. 01:52:47.480 --> 01:52:51.840 No, tak się nie stało ze względu na to, że praca ma komponent relacyjny, 01:52:51.920 --> 01:52:52.920 a nie tylko wykonania. 01:52:53.000 --> 01:52:55.080 Znaczy część można delegować do maszyny. 01:52:55.160 --> 01:53:01.800 Pozostaje komponent, który jest oparty na relacji i tego się nie da zastąpić. 01:53:02.840 --> 01:53:04.320 To ja może tylko dwie krótkie rzeczy. 01:53:04.400 --> 01:53:06.720 Ad vocem do Edwina Konie. 01:53:06.800 --> 01:53:11.920 My faktycznie produkujemy trochę wiedzy i na wstępie została ona wspaniale. 01:53:12.200 --> 01:53:17.280 To nie są moje publikacje, to są wspólne nasze dzieła i jest tam poradnik AI 01:53:17.360 --> 01:53:21.200 non-fiction, dobrze tłumaczący czym jest, a czym nie jest, a do czego 01:53:21.280 --> 01:53:22.400 się nadaje, do czego się nie nadaje. 01:53:22.480 --> 01:53:23.960 I tam jest o nadzorze człowieka. 01:53:24.040 --> 01:53:27.520 I mamy podcasty, i mamy wywiady z ludźmi, którzy zajmują się tym 01:53:27.600 --> 01:53:29.320 tematem, między innymi i z tej. 01:53:30.200 --> 01:53:34.720 Wtórna wiedza, jaką ja mam, pozwala mi sądzić, że tak, to będzie rewolucyjna, 01:53:34.800 --> 01:53:38.680 kolejna rewolucyjna technologia, która nam coś rozwali, a coś otworzy. 01:53:38.760 --> 01:53:41.800 Ale niewątpliwie człowiek będzie tu bardzo potrzebny. 01:53:41.880 --> 01:53:42.480 Nie umiem. 01:53:42.560 --> 01:53:46.360 Chyba nikt nie potrafi ocenić, ile tych ludzi będzie potrzebnych i jak bardzo 01:53:46.440 --> 01:53:47.880 te role będą musiały się przebudować. 01:53:47.960 --> 01:53:51.640 To znaczy czy racjonalnie, czy nastąpi taka korekta racjonalna, 01:53:51.720 --> 01:53:53.200 wydawałoby się pracy hydraulika? 01:53:53.280 --> 01:53:58.320 Tu też zauważyłam sama, że nastąpiła w górę, ale korekta pracy pielęgniarki nie 01:53:58.400 --> 01:54:01.320 nastąpiła, a to jest chyba i nauczyciela. 01:54:01.440 --> 01:54:07.040 To są te dwie prace, które są absolutnie poza zastępowalności i racjonalnie chyba 01:54:07.120 --> 01:54:10.560 nie ma kogoś, kto powiedziałby, że nie są to najcenniejsze społecznie zawody 01:54:10.640 --> 01:54:12.560 i jakoś cały czas zarabiają mało. 01:54:12.640 --> 01:54:17.680 Więc ja czekam na tę korektę, która zdewaluuje pracę copywritera czy pracę 01:54:17.760 --> 01:54:21.280 prawnika, takiego korporacyjnego, który przetwarza przepisy czy 01:54:21.360 --> 01:54:23.760 pracę prostego programisty. 01:54:24.560 --> 01:54:27.520 I to będzie słuszne społecznie, a dowartościuje pracę 01:54:27.600 --> 01:54:28.680 nauczyciela czy pielęgniarki. 01:54:28.760 --> 01:54:29.800 Ale nie wiem. 01:54:29.880 --> 01:54:32.440 I teraz zmierzam do To co powiedziałam zmierza do. 01:54:32.520 --> 01:54:37.000 A kluczowe prace jakie na pewno wygeneruje nam obecność AI na różnych rynkach to 01:54:37.080 --> 01:54:41.560 będzie nadzorca AI, czyli ten człowiek, który nadzoruje system i człowiek, który 01:54:41.640 --> 01:54:44.000 tłumaczy to co robi system w innych działach. 01:54:44.080 --> 01:54:45.440 I to są prace przyszłości. 01:54:45.520 --> 01:54:50.680 Na pewno szkoła zrobiłaby dobrą robotę, gdyby przestała karać dzieci za 01:54:50.880 --> 01:54:54.840 korzystanie z komputerów i kalkulatorów i Wikipedii, przestała odpytywać ich z 01:54:54.920 --> 01:54:58.440 replikowanej wiedzy, która jest nikomu niepotrzebna, a zaczęła uczyć ich tego, 01:54:58.520 --> 01:55:01.120 czyli krytycznego myślenia i komunikacji. 01:55:01.200 --> 01:55:02.720 Bo to będą prace przyszłości. 01:55:02.800 --> 01:55:05.640 Ale nie o tym chcę, bo to jest trochę dygresja. 01:55:06.040 --> 01:55:07.120 Pytał pan o demokrację? 01:55:07.200 --> 01:55:10.200 No właśnie, to jest temat numer jeden dla państwa. 01:55:10.280 --> 01:55:12.840 Świetny przykład tego, co państwo będzie musiało negocjować. 01:55:12.920 --> 01:55:18.200 Państwo musi wejść w negocjacje, w spory zbiorowe, nie czekać, aż się wydarzy 01:55:18.280 --> 01:55:21.400 kolejna katastrofa, jak z górnictwem czy rolnictwem. 01:55:21.480 --> 01:55:24.560 Tylko teraz się tym zająć. A co się dzieje? 01:55:24.640 --> 01:55:27.080 Mamy ten temat zastępowalności człowieka. 01:55:27.160 --> 01:55:31.040 To jest chyba numer jeden temat w mediach, czyli zgrzany w sposób spolaryzowany, 01:55:31.120 --> 01:55:33.280 uproszczony, clickbaitowy. 01:55:33.360 --> 01:55:34.880 Czy AI nas zbawi, czy zabije? 01:55:34.960 --> 01:55:36.640 Tego jest mnóstwo. 01:55:37.400 --> 01:55:41.600 A czy jest poważny raport Polska 2050, który tego dotyczy? 01:55:41.680 --> 01:55:44.280 Czy my wiemy, co zamierza zrobić ministerstwo? 01:55:44.360 --> 01:55:49.920 Jedno czy drugie w temacie kultury twórców, w temacie reprezentacji mediów, 01:55:50.000 --> 01:55:54.560 które są również media musiały zastrajkować w sposób brutalny, żeby 01:55:54.640 --> 01:55:58.560 państwo wkroczyło w ich spory z big tech ami i łaskawie pomogło im 01:55:58.640 --> 01:56:01.920 wynegocjować system mediacji. No to jest granda. 01:56:02.000 --> 01:56:05.000 To jest kolejny obszar, w którym nie ma państwa i jest to numer jeden. 01:56:05.080 --> 01:56:09.240 Temat wydaje mi się dla dla niektórych resortów, a one nie są tam 01:56:09.320 --> 01:56:13.000 obecne, a jednocześnie karmią się tym tematem clickbaitowe media, 01:56:13.080 --> 01:56:15.400 strasząc nas i dezinformując. 01:56:15.480 --> 01:56:16.960 Więc to tak a propos demokracji. 01:56:17.040 --> 01:56:20.280 To jest kolejny przykład tego, że państwo musi się zająć problemami i 01:56:20.360 --> 01:56:22.280 wtedy nie będzie katastrofy. 01:56:23.840 --> 01:56:24.960 Proszę państwa, tak? 01:56:28.280 --> 01:56:32.920 Ja myślę, że to jest dobre zakończenie, ponieważ tak 01:56:33.000 --> 01:56:35.520 zerkam na zegarek, mija nam czas. 01:56:35.600 --> 01:56:39.600 Niestety myślę, że ten temat moglibyśmy jeszcze długo, długo rozmawiać o nim, 01:56:39.680 --> 01:56:42.840 długo dyskutować, ale czas nas goni i trzeba zwolnić. 01:56:42.920 --> 01:56:44.200 To pomieszczenie też. 01:56:44.840 --> 01:56:48.200 Także proszę państwa, bardzo państwu dziękuję serdecznie za przybycie tutaj. 01:56:48.280 --> 01:56:49.920 Przede wszystkim dziękuję naszym panelistom. 01:56:50.000 --> 01:56:51.320 Pani Katarzyna Szymielewicz. 01:56:54.800 --> 01:56:56.160 Pani Anna Streżyńska. 01:56:59.200 --> 01:57:04.440 I pan Edwin Bendyk, i także pani Aleksandra Przegalińska, 01:57:04.520 --> 01:57:08.280 która musiała złapać pociąg na dworcu Gdańsk Główny. 01:57:08.400 --> 01:57:10.080 Dziękuję też Państwu za przyjście tak liczne. 01:57:10.160 --> 01:57:12.800 Dziękuję też wszystkim, którzy oglądali transmisję z tego wydarzenia. 01:57:12.880 --> 01:57:14.600 Ona też powinna być później dostępna. 01:57:14.720 --> 01:57:15.960 Można sobie do tego wrócić. 01:57:16.040 --> 01:57:19.600 Także bardzo wszystkim, bardzo wszystkim dziękuję, którzy umożliwili, 01:57:21.560 --> 01:57:23.840 że to wydarzenie się mogło wydarzyć. 01:57:23.920 --> 01:57:26.800 Całej ekipie technicznej, ludziom z biblioteki. 01:57:27.040 --> 01:57:30.560 Ci, którzy pracowali w pocie czoła, żeby wszystko było, wszystko 01:57:30.640 --> 01:57:32.040 działało, wszystko się spięło. 01:57:32.120 --> 01:57:34.580 Także jeszcze raz wszystkim Wam dziękuję serdecznie. 01:57:34.800 --> 01:57:35.320 Dziękuję bardzo.