WEBVTT

00:00:16.200 --> 00:00:21.240
Dzisiaj moją gościnią jest dr Anna
Strzałkowska, psycholożka, socjolożka,

00:00:21.520 --> 00:00:23.720
Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu
Gdańskiego i działaczka

00:00:23.800 --> 00:00:25.000
na rzecz praw człowieka.

00:00:25.600 --> 00:00:28.120
Nie będę ukrywać, że się znamy od dawna.
Cześć, Aniu.

00:00:28.360 --> 00:00:28.840
Cześć.

00:00:29.640 --> 00:00:33.440
Zacytuję Ciebie Ludzie są jak ptaki, które
raz wypuszczone na wolność

00:00:33.520 --> 00:00:34.880
nigdy nie zapomną o lataniu.

00:00:34.960 --> 00:00:36.720
Tą wolność dała nam Solidarność.

00:00:36.800 --> 00:00:38.560
To dał nam w Gdańsku Paweł Adamowicz.

00:00:38.640 --> 00:00:41.600
Żadne wyniki wyborów i nowe
rządy tego nie zmienią.

00:00:41.800 --> 00:00:45.640
Ty to powiedziałaś odbierając ostatnio
odznakę Solidarności Praw Człowieka

00:00:46.200 --> 00:00:48.200
Europejskiego Centrum Solidarności.

00:00:49.120 --> 00:00:51.120
Co dla Ciebie znaczy to odznaczenie?

00:00:51.200 --> 00:00:52.960
To wyróżnienie.

00:00:54.560 --> 00:00:57.160
Bardzo dużo i jestem zaszczycona.

00:00:57.360 --> 00:01:01.360
Przyjmując to To
odznaczenie Przede wszystkim dlatego, że

00:01:01.440 --> 00:01:05.200
ono jest za prawa człowieka, czyli
coś, co jest dla mnie najważniejsze.

00:01:05.520 --> 00:01:10.360
Ale z drugiej strony,
że dostaję je od zespołu Europejskiego

00:01:10.440 --> 00:01:17.280
Centrum Solidarności, który
to miejsce Europejskie Centrum

00:01:17.360 --> 00:01:20.920
Solidarności z jednej strony
jest europejskim miejscem.

00:01:21.000 --> 00:01:22.400
Jest światowym miejscem.

00:01:22.760 --> 00:01:27.920
Świadczą o tym liczne nagrody
światowe, europejskie, muzealne, ale z

00:01:28.000 --> 00:01:33.560
drugiej strony jest takim naszym lokalnym
miejscem, miejscem schronienia grup

00:01:34.480 --> 00:01:36.680
takich jak LGBT, migranci.

00:01:36.880 --> 00:01:42.360
Od samego początku było
takiej solidarności codziennie, w której

00:01:43.240 --> 00:01:47.480
ważne jest to, żeby na tym poziomie
lokalnym, naszym gdańskim

00:01:47.560 --> 00:01:48.760
budować wspólnotę.

00:01:49.160 --> 00:01:52.920
Więc czułam się z jednej strony
uhonorowana europejsko,

00:01:53.400 --> 00:01:59.040
a z drugiej strony lokalnie, przez moich
przyjaciół, Przyjaciółki, cały zespół ExU.

00:01:59.120 --> 00:02:00.600
Bardzo ważna dla mnie nagroda.

00:02:00.680 --> 00:02:02.400
Powiedziałaś miejsce schronienia.

00:02:03.120 --> 00:02:07.240
To z jednej strony dobrze, ale z drugiej
strony myślę sobie dlaczego wciąż

00:02:07.320 --> 00:02:08.960
potrzebne są miejsca schronienia?

00:02:10.280 --> 00:02:16.440
No niestety, cały czas grupy
marginalizowane, wykluczane

00:02:17.640 --> 00:02:25.400
potrzebują takich miejsc, w których będą
czuły się jak u siebie, bo to zawsze.

00:02:25.480 --> 00:02:31.560
Paweł Adamowicz też mówił, że Gdańsk jest
i ma być tym miastem domem dla tych,

00:02:31.640 --> 00:02:34.520
którzy tutaj przebywają,
którzy chcą tutaj mieszkać.

00:02:34.760 --> 00:02:38.600
I to jest bardzo trudne, żeby stworzyć
miejsce, w którym

00:02:39.320 --> 00:02:47.280
osoby, które nie są włączone w główny nurt
życia społecznego, czuły się no

00:02:47.360 --> 00:02:50.400
właśnie, jak w domu czuły się chciane.

00:02:51.080 --> 00:02:52.760
To jest chyba najważniejsze.

00:02:53.080 --> 00:02:58.440
I też powiem od razu nie bez przyczyny
marsze równości kończą się bardzo często

00:02:59.040 --> 00:03:02.320
pod Europejskim Centrum Solidarności.

00:03:03.040 --> 00:03:07.760
Tam wiele, wiele lat
spotykaliśmy się jako Tolerado.

00:03:08.000 --> 00:03:15.760
Tam odbyła się pierwsza historyczna
rozmowa o tęczowych rodzinach w 2014 i 15

00:03:15.840 --> 00:03:23.560
roku, kiedy ten temat był bardzo
niepopularnym tematem, trudnym tematem.

00:03:24.160 --> 00:03:29.200
Samo to, że
trzeba było wynająć dodatkową ochronę i

00:03:29.280 --> 00:03:33.240
policja była przed Europejskim Centrum
Solidarności, to były takie czasy.

00:03:33.320 --> 00:03:36.880
To był początek
rządów Prawa i Sprawiedliwości.

00:03:36.960 --> 00:03:39.920
No dobrze, ale minęło te
10 lat czy ponad 10 lat.

00:03:40.120 --> 00:03:44.560
Sporo się zmieniło,
ale nie zmieniło się na tyle, żeby właśnie

00:03:44.640 --> 00:03:47.000
być spokojnym, być usatysfakcjonowanym.

00:03:47.280 --> 00:03:50.400
Środowiska, o których mówisz,
miały takie poczucie,

00:03:51.240 --> 00:03:54.800
że są bezpieczne i że ci, którzy im to
bezpieczeństwo obiecali,

00:03:54.880 --> 00:03:55.960
coś dla nich zrobili.

00:03:57.360 --> 00:03:59.560
No cały czas nie mamy praw.

00:03:59.640 --> 00:04:00.840
Równych praw.

00:04:00.920 --> 00:04:05.320
I w zasadzie póki nie mamy równych
praw, nie możemy czuć się bezpieczni.

00:04:05.480 --> 00:04:11.720
Zawsze jest to motywacja do tego, żeby
dzielić ludzi na tych, którzy mają prawa i

00:04:11.800 --> 00:04:18.720
mogą zawrzeć związek małżeński, partnerski
i tych, którzy są tym.

00:04:20.880 --> 00:04:25.400
Tym gorszym sortem,
tym, którym nie nadajemy tych praw.

00:04:25.480 --> 00:04:29.920
To zawsze motywuje do podziałów, a
podziały zawsze motywują

00:04:30.400 --> 00:04:31.760
w konsekwencji do przemocy.

00:04:32.080 --> 00:04:36.000
A powiedz, czy Twoim zdaniem, w którym
momencie jesteśmy, jeśli chodzi o prawa

00:04:36.440 --> 00:04:38.320
mniejszości, ale także prawa kobiet?

00:04:38.400 --> 00:04:44.560
Ostatnio w tej kampanii prezydenckiej
sporo było takich tekstów na temat

00:04:44.640 --> 00:04:46.480
kobiet, które mnie trochę przerażały.

00:04:46.560 --> 00:04:49.440
To znaczy, że w przestrzeni publicznej
pojawiały się

00:04:50.280 --> 00:04:53.120
teksty, które moim zdaniem nigdy się nie
powinny pojawić jakieś

00:04:53.200 --> 00:04:54.800
babochłopach w armii.

00:04:54.880 --> 00:04:59.120
O tym, że miejsce kobiety jest
przy garach.

00:04:59.560 --> 00:05:00.760
Gdzie my jesteśmy?

00:05:00.880 --> 00:05:02.760
Czy mamy jakiś odwrót?

00:05:02.840 --> 00:05:04.600
Jak to ktoś powiedział dziaderstwo.

00:05:04.680 --> 00:05:06.320
Przepraszam, nie chcę nikogo obrazić.

00:05:06.400 --> 00:05:07.520
Trzyma się dobrze.

00:05:08.800 --> 00:05:12.680
No rzeczywiście,
jesteśmy cały czas w tym samym punkcie.

00:05:12.760 --> 00:05:18.920
Ja, jako działaczka na rzecz osób LGBT,
muszę powiedzieć nie ma żadnej ustawy.

00:05:19.120 --> 00:05:26.000
Nie ma ustawy o zakazie mowy nienawiści
wobec nas, nie ma związków partnerskich.

00:05:26.080 --> 00:05:30.600
Nie ma ustawy o uzgodnieniu płci i nie.
Będzie.

00:05:30.680 --> 00:05:31.240
Szeregu.

00:05:31.720 --> 00:05:38.080
I niestety dzisiaj już wiemy,
no bo nowy prezydent zapowiedział

00:05:38.160 --> 00:05:40.640
to w kampanii, że tego nie będzie.

00:05:40.760 --> 00:05:47.120
Więc rzeczywiście tak samo jest z prawami
kobiet, że był ten czas,

00:05:47.720 --> 00:05:54.400
czas pierwszych rządów Donalda Tuska,
Teraz ten czas, który w którym być

00:05:54.480 --> 00:05:56.440
może trzeba było się nie oglądać.

00:05:56.560 --> 00:06:04.280
Na zmianę na stanowisku prezydenta
i trzeba było przedkładać te ustawy.

00:06:04.360 --> 00:06:08.320
Dzisiaj będzie jeszcze trudniej
i mamy tego świadomość.

00:06:09.160 --> 00:06:14.800
Jesteśmy 30 lat za Irlandią, która ma już

00:06:14.880 --> 00:06:19.160
pełne prawa dla kobiet, dla osób LGBT.

00:06:19.240 --> 00:06:23.240
O tym pisze Marta Abramowicz w swojej
książce Irlandia wstaje z kolan.

00:06:24.880 --> 00:06:28.880
To ty jesteś w takim nastroju,
jeśli chodzi o to, co robisz.

00:06:30.040 --> 00:06:35.560
Ja myślę, że jest wielkie
poruszenie w naszym ruchu kobiecym.

00:06:36.000 --> 00:06:37.080
A nie zniechęcenie.

00:06:38.520 --> 00:06:43.520
Jest strach, nie zniechęcenie.

00:06:43.600 --> 00:06:46.520
Kobiety się nie zniechęcają,
szczególnie te, które są.

00:06:46.600 --> 00:06:49.280
W Strajku Kobiet, które
są w radach kobiet.

00:06:49.520 --> 00:06:53.760
Ja akurat jestem bardzo mocno
zaangażowana w rady kobiet.

00:06:54.200 --> 00:07:00.160
I rzeczywiście po takim osłuchaniu
się i żałobie, bo rzeczywiście.

00:07:00.240 --> 00:07:06.040
Myślałyśmy, że zostanie wybrany prezydent
prodemokratyczny, który opowiada się za

00:07:06.120 --> 00:07:13.680
prawami kobiet, to po tym pierwszym takim
szoku i żałobie postanowiłyśmy działać

00:07:14.280 --> 00:07:15.480
od razu dalej.

00:07:16.520 --> 00:07:21.160
I o tyle Rady kobiet i chcę tutaj
powiedzieć o tym całym Ruchu, bo to jest

00:07:21.240 --> 00:07:24.560
najszybciej rozwijający się teraz
ruch samorządowy Rady Kobiet.

00:07:25.120 --> 00:07:26.840
Na poziomie gmin.
One powstają głównie.

00:07:26.920 --> 00:07:32.120
Na poziomie gmin, powiatów, ale też
województw, bo są też rady kobiet

00:07:32.200 --> 00:07:36.840
wojewódzkie i powiatowe, i miejskie.

00:07:37.720 --> 00:07:43.120
I chcę powiedzieć, że jak rozmawiamy z
dziewczynami na wszystkich poziomach

00:07:43.200 --> 00:07:48.800
struktury tych samorządowych, to
dziewczyny mówią idziemy dalej.

00:07:48.880 --> 00:07:53.920
I teraz my jesteśmy mocno polityczne, bo
jesteśmy przy samorządach,

00:07:54.000 --> 00:07:55.440
ale jesteśmy partyjne.

00:07:55.960 --> 00:07:56.880
Co to oznacza?

00:07:56.960 --> 00:08:05.000
To oznacza, że jesteśmy ponad podziałami i
zabieramy się teraz bardzo mocno za bardzo

00:08:05.080 --> 00:08:08.040
konkretne kwestie, na
przykład obrony cywilnej.

00:08:08.120 --> 00:08:11.320
My w ogóle nie jesteśmy
przygotowani do tej obrony cywilnej.

00:08:11.400 --> 00:08:17.200
Dziewczyny z Przemyśla, jak
z Rzeszowa czy z tej ściany wschodniej,

00:08:17.280 --> 00:08:22.000
która jest najbliżej przecież
tych terenów zagrożonych wojną.

00:08:22.080 --> 00:08:27.760
Jak poszły do swoich urzędów miasta, to
urzędnicy zaczęli szukać jakichś papierów

00:08:27.840 --> 00:08:30.600
o obronie cywilnej, których nie znaleźli.

00:08:30.840 --> 00:08:37.120
Więc my jesteśmy zatroskane tym, że
nie jesteśmy przygotowani, przygotowane

00:08:37.880 --> 00:08:43.800
i że w zasadzie naszą rolą teraz jest
zająć się tym, czym kobiety bardzo często

00:08:43.880 --> 00:08:50.680
się zajmują, budując właśnie wspólnoty
lokalne i ponad podziałami PO-PiS

00:08:51.360 --> 00:08:52.760
tymi partyjnymi.

00:08:52.840 --> 00:08:59.760
Jest coś znacznie ważniejszego, jak
wspólnota, która potrzebuje wsparcia w

00:08:59.840 --> 00:09:05.120
sytuacji jakiegokolwiek kryzysu, kryzysu
jednostki, w sytuacji choroby,

00:09:05.520 --> 00:09:08.680
ale też kryzysu typu powódź.

00:09:08.760 --> 00:09:15.520
Przecież niedawno przeżyliśmy powódź czy
też nawet wojna, jeśli miałaby przyjść.

00:09:15.600 --> 00:09:17.160
Czyli taka praca u podstaw.

00:09:18.600 --> 00:09:21.840
Praca, która nas łączy, a.
Nie dzieli.

00:09:22.080 --> 00:09:23.160
A nie dzieli.

00:09:23.320 --> 00:09:28.240
Praca, która jest potrzebna w każdej
wspólnocie, Praca, która daje nadzieję,

00:09:29.400 --> 00:09:33.640
a nie tworzy lęk, bo
to jest zadaniem rad kobiet.

00:09:33.880 --> 00:09:39.080
Rady Kobiet dają tą nadzieję i zamieniają
ten lęk w coś, co jest

00:09:39.160 --> 00:09:41.400
bardzo konkretne i potrzebne.

00:09:41.680 --> 00:09:46.680
No właśnie w ochronę Ludności
cywilnej czy też Rady Kobiet.

00:09:46.760 --> 00:09:51.320
Z jednej strony są radami eksperckimi,
doradzają marszałkom, wojewodom,

00:09:51.760 --> 00:09:56.840
ale z drugiej strony tworzą taką grupę
kobiet, która często staje się grupą

00:09:56.920 --> 00:09:59.240
wsparcia dla kobiety
doświadczającej przemocy.

00:09:59.320 --> 00:10:06.600
Ona przychodzi i może
doznać wsparcia i takiego zrozumienia.

00:10:06.920 --> 00:10:10.640
Aniu, rozmawiałyśmy trzy lata temu w tym
studiu a propos kobiet

00:10:10.720 --> 00:10:12.200
doświadczających przemocy.

00:10:12.280 --> 00:10:16.520
To Ty byłaś wtedy po takim doświadczeniu
przemocy albo było właściwie

00:10:16.600 --> 00:10:17.680
w doświadczeniu przemocy.

00:10:17.760 --> 00:10:20.680
Telewizja publiczna
postanowiła przykleić ci łatkę.

00:10:20.760 --> 00:10:24.720
Ówczesna telewizja Jacka Kurskiego ci
łatkę zamieszany w morderstwo

00:10:24.800 --> 00:10:27.440
twojej koleżanki z liceum Darii.

00:10:27.520 --> 00:10:29.960
To taka głośna była sprawa,
niewyjaśniona do dzisiaj.

00:10:30.280 --> 00:10:31.120
Morderstwo.

00:10:31.880 --> 00:10:34.760
Oni zrobili z ciebie współwinną.

00:10:34.840 --> 00:10:36.200
Rozmawiałyśmy wtedy o tym.

00:10:36.280 --> 00:10:41.960
Pamiętam, że mówiłaś, że
Że jest sporo takich też niefajnych

00:10:42.040 --> 00:10:45.160
reakcji, że boisz się o swoje
bezpieczeństwo, o

00:10:45.240 --> 00:10:49.240
bezpieczeństwo swojej rodziny.
Absolutnie.

00:10:50.040 --> 00:10:51.160
Ostatnio był wyrok.

00:10:51.600 --> 00:10:55.840
Wyrok na ojca Darii,
który właściwie cię nękał.

00:10:56.200 --> 00:10:58.000
Ten wyrok jest na.

00:10:58.280 --> 00:11:00.760
On został po prostu skazany
za to, że cię nękał, prawda?

00:11:01.400 --> 00:11:01.880
Tak.

00:11:02.560 --> 00:11:04.600
Dla mnie cała sytuacja nękania.

00:11:04.680 --> 00:11:05.880
Bo to rzeczywiście.

00:11:08.720 --> 00:11:13.360
Proces był z powództwa
prokuratora o nękanie.

00:11:14.640 --> 00:11:15.800
Tak, oskarżenia.

00:11:16.120 --> 00:11:18.160
Ale telewizja wpisywała
się w ten sam nurt.

00:11:18.240 --> 00:11:20.840
Tak że ty jesteś zamieszana?
Absolutnie tak.

00:11:20.920 --> 00:11:25.200
I też chcę powiedzieć, że mocno
oddzielam tamtą telewizję.

00:11:25.280 --> 00:11:28.640
I rzeczywiście ta sytuacja
zaczyna się w 2021.

00:11:28.720 --> 00:11:33.080
Dla mnie, kiedy Telewizja Polska
przyjeżdża do mnie i mówi, że chce nagrać

00:11:33.160 --> 00:11:35.560
materiał o mojej przyjaciółce Darii.

00:11:35.640 --> 00:11:39.600
Nigdy nie odmówiłam, więc zgodziłam się,
mając z tyłu głowy, że

00:11:39.680 --> 00:11:41.440
jest to Telewizja Polska.

00:11:42.200 --> 00:11:47.720
No i oczywiście powinnam
być bardziej ostrożna,

00:11:48.360 --> 00:11:54.440
ponieważ oni przyjechali nagrać
materiał o mnie jako aktywistce LGBT.

00:11:55.280 --> 00:12:03.480
Wtenczas mieliśmy ten największy
hejt skierowany całą machiną państwa

00:12:03.560 --> 00:12:06.920
polskiego, także telewizji, na osoby LGBT.

00:12:08.000 --> 00:12:11.040
I od tego się zaczyna.

00:12:11.120 --> 00:12:18.800
Ale tym, który kierował tą
telewizję i co telewizja wykorzystała,

00:12:19.200 --> 00:12:24.680
wiedząc już, że prokuratura
wykluczyła mój udział, jakikolwiek

00:12:24.760 --> 00:12:27.440
udział i to wielokrotnie wykluczała.

00:12:29.240 --> 00:12:35.280
Był ojciec, który był motywowany przez
detektywa amatora, detektyw amator,

00:12:35.360 --> 00:12:37.640
który od 10 lat fascynował się.

00:12:37.720 --> 00:12:38.840
Jest mnóstwo takich osób.

00:12:38.920 --> 00:12:42.960
Ja w ogóle nie wiedziałam, że
jest taki rynek podziemny.

00:12:43.040 --> 00:12:48.360
Tych osób fascynujących się zbrodniami,
niewyjaśnionymi szczególnie,

00:12:48.440 --> 00:12:50.200
ale też na tle seksualnym.

00:12:50.520 --> 00:12:54.280
Więc to ma bardzo wysoką klikalność.

00:12:54.560 --> 00:13:02.960
Na tym jacyś ludzie robią sobie wielkie
no właśnie, oglądalności na TikToku.

00:13:03.560 --> 00:13:10.200
No i ten detektyw amator
wyssał z palca jakąś hipotezę o tym,

00:13:10.280 --> 00:13:14.760
że że ja wiem, kto jest tym zabójcą.

00:13:14.840 --> 00:13:19.960
Potem już to się rozszerzyło do tego, że
ja już byłam tam i że

00:13:20.520 --> 00:13:24.120
ja jakoś brałam udział w tym
morderstwie, co było absurdalne.

00:13:24.320 --> 00:13:32.280
Dla mnie najważniejsze jest to, że ten
wyrok, no przecina jednoznacznie

00:13:33.560 --> 00:13:42.960
to to Powiązanie mnie nakazuje oskarżonemu
odwołanie, przeproszenie, powiedzenie, że

00:13:43.040 --> 00:13:46.520
to były kłamstwa oraz zabezpiecza mnie.

00:13:46.600 --> 00:13:52.680
Jest szereg tych środków włączonych
jak kurator, jak zakaz zbliżania.

00:13:52.760 --> 00:13:54.800
To jest dla mnie najważniejsze.
Bezpieczeństwo.

00:13:55.040 --> 00:13:58.920
Proszę powiedz mi, jak wyglądało wasze
życie w ciągu ostatnich tych czterech lat?

00:13:59.960 --> 00:14:01.800
Takie ze względu na bezpieczeństwo.

00:14:01.880 --> 00:14:04.520
Ty miałaś przecież ochronę
policyjną w pewnym momencie, prawda?

00:14:05.520 --> 00:14:06.640
Niewyobrażalnie.

00:14:08.120 --> 00:14:12.640
Tego się nie da opowiedzieć jednym słowem.
To są.

00:14:14.120 --> 00:14:18.200
To są migawki, które zostaną
ze mną na całe życie.

00:14:18.280 --> 00:14:23.640
Wyjeżdżam samochodem z synem i mam
porozlepianą moją przyjaciółkę

00:14:24.360 --> 00:14:26.240
na płocie przed płotem.

00:14:26.680 --> 00:14:32.440
Wszędzie to są montowane kamery nam
właśnie na naszym płocie.

00:14:32.520 --> 00:14:36.400
To jest ciągła obserwacja, a potem
wrzucanie tego do internetu,

00:14:36.480 --> 00:14:38.560
tych zdjęć, tych filmików.

00:14:38.640 --> 00:14:43.800
To jest ciągłe oczernianie mnie, ale też
to jest motywowanie moich przyjaciół,

00:14:43.880 --> 00:14:52.400
mojej klasy, która na szczęście wiedziała
jak jest i oparła się tym insynuacją i

00:14:52.880 --> 00:14:55.480
i motywacją do tego, żeby mnie oczernić.

00:14:55.560 --> 00:14:58.360
Oni nawet kontaktowali się z moimi
najbliższymi,

00:14:58.920 --> 00:15:06.880
prosząc, żądając, wymuszając, żeby
złożyli nieprawdziwe świadectwo o mnie

00:15:06.960 --> 00:15:10.440
jako o tej zaangażowanej
w to, w to morderstwo.

00:15:10.600 --> 00:15:15.840
To jest wyjątkowo trudne
w sytuacji, kiedy to jest moja

00:15:15.920 --> 00:15:19.160
przyjaciółka i ja też noszę ten ból.

00:15:19.240 --> 00:15:23.400
Ja też chciałabym znaleźć
tych morderców, tego mordercę.

00:15:23.960 --> 00:15:27.120
Dla mnie też to jest
ciągle niezamknięta sprawa.

00:15:27.280 --> 00:15:31.280
I chcę tylko powiedzieć, że
jak ja doświadczam tego

00:15:31.360 --> 00:15:33.880
rodzaju przemocy mężczyzn.

00:15:33.960 --> 00:15:40.560
Kiedyś mężczyźni krzywdzili Darię i teraz
Dzisiaj znowuż mężczyźni w zasadzie

00:15:40.640 --> 00:15:46.240
ukierunkowują tę przemoc wobec mnie,
kobiety, która jest w zasadzie bezbronna.

00:15:46.320 --> 00:15:47.360
No bo co ja mogę?

00:15:47.440 --> 00:15:54.000
Ja mam oczywiście zawsze ze sobą mam
jakieś środki bezpośredniej ochrony.

00:15:54.080 --> 00:15:57.440
Ale nie o to chodzi, żeby ciągle
czuć czyjś oddech na plecach.

00:15:57.520 --> 00:15:58.640
To nie o to chodzi.

00:15:58.720 --> 00:16:04.680
Ale też chcę powiedzieć, że to jest też
mama Darii, która też doświadczała

00:16:04.760 --> 00:16:06.560
tego rodzaju przemocy.

00:16:06.640 --> 00:16:08.960
To są moi rodzice, to są moi bracia.

00:16:09.360 --> 00:16:16.120
Chcę powiedzieć, że jak jedna osoba w
rodzinie doświadcza tego, to przecież cała

00:16:16.200 --> 00:16:23.080
rodzina się martwi, dzwoni, denerwuje.

00:16:23.160 --> 00:16:29.840
I to jest trudność całej naszej rodziny,
która skończyła się tym, że opuściłyśmy

00:16:29.920 --> 00:16:33.600
Gdańsk wyprowadził się stąd.

00:16:33.840 --> 00:16:37.440
Tym momentem, w którym ja powiedziałam
wyprowadzamy się, była

00:16:37.520 --> 00:16:38.880
napaść na naszego syna.

00:16:40.680 --> 00:16:42.880
Tego nie byłam już w stanie unieść.

00:16:43.120 --> 00:16:49.240
Kiedy on przychodzi i jest poturbowany
i nie byłyśmy w stanie

00:16:49.320 --> 00:16:50.880
go ochronić przed tym.

00:16:51.560 --> 00:16:54.120
No dobrze, ale po tym wyroku
to jest jakiś rodzaj ulgi.

00:16:55.480 --> 00:17:00.400
No bo to nie gwarantuje ci niestety,
że będziesz w pełni bezpieczna.

00:17:00.480 --> 00:17:05.640
Zawsze się może znaleźć jakiś kolejny
szaleniec, który może cię nękać.

00:17:05.720 --> 00:17:06.720
Jak ty to czujesz?

00:17:06.800 --> 00:17:09.880
Czy to na ten moment to jest ok?

00:17:11.160 --> 00:17:16.440
To jest jakaś forma sprawiedliwości,
tej symbolicznej.

00:17:16.520 --> 00:17:21.920
Ja też chcę powiedzieć, że to, co było dla
mnie szalenie ważne, to to, że moja

00:17:22.000 --> 00:17:25.840
rodzina, ale też moja wspólnota
gdańszczan, gdańszczanek też moja

00:17:25.920 --> 00:17:31.440
wspólnota LGBT, też moja wspólnota
katolicka, bo przecież Tygodnik Powszechny

00:17:32.560 --> 00:17:39.160
nigdy nie uwierzyli w żadne te
kłamstwa i zawsze mnie wspierali.

00:17:39.240 --> 00:17:41.040
I to jest po prostu moc wspólnoty.

00:17:41.120 --> 00:17:45.360
Dlatego ja tak cały czas mówię o
wspólnocie, bo ja bym tego nie przeżyła.

00:17:45.440 --> 00:17:50.760
Znaczy myślę sobie jak osoba, która by nie
doświadczyła w tym momencie, kiedy działy

00:17:50.840 --> 00:17:55.320
się te najstraszniejsze rzeczy,
doświadczyłam największej,

00:17:55.960 --> 00:18:02.760
największego wsparcia, akceptacji od tych
wszystkich moich wspólnot, do których

00:18:02.840 --> 00:18:06.840
należałam i chciałabym też
z ogromną wdzięcznością.

00:18:06.920 --> 00:18:11.240
To jest rola wspólnoty, żeby stać
za tym członkiem, członkinią.

00:18:11.320 --> 00:18:15.720
Kiedy jest napadany, kiedy jest
oczerniany albo też choruje.

00:18:16.560 --> 00:18:18.800
No właśnie, Albo też choruje.

00:18:19.200 --> 00:18:21.720
To, co się wydarzyło, nie pozostawiło.

00:18:21.800 --> 00:18:27.040
Nie pozostało bez wpływu na Twój organizm,
na Twoją psychikę i na Twoje zdrowie.

00:18:27.800 --> 00:18:34.160
Mówię o tym, ponieważ Ty się z tym nie
kryjesz, że chorujesz na nowotwór, że

00:18:34.240 --> 00:18:38.440
twoje piękne loki dzisiaj nie są twoimi
naturalnymi lokami, ponieważ

00:18:38.520 --> 00:18:39.800
jesteś po chemioterapii.

00:18:40.800 --> 00:18:44.960
Chociaż wczoraj
przechodząc w sklepie pani mnie zaczepiła

00:18:45.040 --> 00:18:47.240
i mówi Pani ma takie piękne włosy.

00:18:47.320 --> 00:18:48.680
One są faktycznie piękne.

00:18:49.120 --> 00:18:50.320
Ja mówię dziękuję.

00:18:51.360 --> 00:18:52.320
To było zabawne.

00:18:52.960 --> 00:18:56.200
Czym jest dla ciebie ta choroba i
to doświadczenie, które teraz masz?

00:18:57.120 --> 00:19:04.440
Ja jeszcze nie wiem, dlatego, że dwa
miesiące temu byłam osobą w pełni zdrową

00:19:05.200 --> 00:19:10.320
i zupełnie inaczej układałam sobie
myśli o tych przyszłych latach.

00:19:10.480 --> 00:19:13.000
Dwa miesiące temu rzeczywiście
przyszła diagnoza.

00:19:13.440 --> 00:19:14.800
Diagnoza z.

00:19:17.040 --> 00:19:22.800
Takim przesiewowym jakimś badaniu,
na które też od razu namawiam.

00:19:22.880 --> 00:19:24.080
Bardzo namawiam.

00:19:24.760 --> 00:19:30.640
U mnie to są błędy diagnostyczne, dlatego,
że 2 lata temu robiłam te badania, 10

00:19:30.720 --> 00:19:36.320
miesięcy przed diagnozą robiłam badanie
mammograficzne, które wykluczyło

00:19:36.400 --> 00:19:40.000
jakiekolwiek zmiany,
a ja nie wiedziałam, że badanie

00:19:40.080 --> 00:19:44.640
mammograficzne trzeba
wesprzeć badaniem USG.

00:19:44.720 --> 00:19:50.320
I wykorzystuję ten moment, żeby o tym
powiedzieć, bo jeśli ja nie wiedziałam, to

00:19:50.400 --> 00:19:54.200
myślę sobie, że mnóstwo kobiet
nie wie i dostaje taki wynik.

00:19:54.280 --> 00:20:01.520
Nie ma żadnych zmian niepokojących,
a one były, one były od ponad dwóch lat i

00:20:01.600 --> 00:20:06.080
być może mogłabym uniknąć
niektórych teraz konsekwencji

00:20:06.720 --> 00:20:13.160
czy przerzutów, gdyby nie ta diagnoza,
która się pojawiła i która mnie uspokoiła.

00:20:13.800 --> 00:20:19.800
No ale dwa miesiące temu otrzymałam inną
diagnozę i jestem w procesie leczenia.

00:20:20.320 --> 00:20:24.520
I chcę powiedzieć, że Rak to nie wyrok.

00:20:25.880 --> 00:20:31.040
Raka się teraz bardzo dobrze
i nowoczesnymi metodami leczy.

00:20:31.120 --> 00:20:37.800
Mówię o tym dlatego, że dla nas
chorujących nadzieja jest najważniejsza.

00:20:38.240 --> 00:20:44.040
I też to jest moment, w którym
doświadczyłam mocy wspólnoty.

00:20:44.720 --> 00:20:49.560
Tyle osób, jak napisałam na Facebooku, że
te włosy wrócą, bo akurat Dawid Linkowski

00:20:49.640 --> 00:20:53.920
zrobił mi dzień przed chemią,
zrobił mi sesję zdjęciową.

00:20:54.000 --> 00:20:58.360
Gdzie ja mam te włosy,
te moje loki i napisałam.

00:20:58.440 --> 00:21:02.840
Potem już byłam bez włosów,
Napisałam te loki wrócą za rok.

00:21:02.920 --> 00:21:09.720
Jesteśmy umówieni z Dawidem na kolejną
sesję, ale napisało do mnie tak dużo osób,

00:21:09.800 --> 00:21:15.720
nawet takich prostych komunikatów Słuchaj,
jakbyś chciała i nawet moich sąsiadów.

00:21:15.800 --> 00:21:19.600
Jakbyś chciała.
Zrobię ci zakupy, przyniosę te ziemniaki.

00:21:19.680 --> 00:21:20.800
Po prostu zadzwoń.

00:21:20.880 --> 00:21:25.920
Ja jestem, jak myślę o tym, co było dla
mnie najważniejsze w tym momencie

00:21:26.000 --> 00:21:33.760
dowiedzenia się o chorobie, to to, że ja
mam ogromne pokłady we wspólnocie

00:21:33.840 --> 00:21:36.000
tych zasobów, które są.

00:21:36.080 --> 00:21:38.120
Otulają mnie w tym momencie.

00:21:38.240 --> 00:21:40.160
Permanentną grupę wsparcia.
Po prostu.

00:21:40.240 --> 00:21:41.240
Absolutnie tak.

00:21:41.320 --> 00:21:48.280
I że jak ja będę po chemii i nie będę
mogła czasami wyjść i zrobić sobie tych

00:21:48.360 --> 00:21:51.480
zakupów, to ja mam do kogo zadzwonić.

00:21:51.680 --> 00:21:56.560
Najważniejsze to jest, żeby
zadzwonić albo napisać

00:21:57.000 --> 00:22:01.440
smsa, jeśli nie jesteśmy blisko z
taką osobą i powiedzieć ja jestem.

00:22:01.520 --> 00:22:04.400
No właśnie, bo rozmawiałyśmy o tym przez
telefon, że

00:22:05.600 --> 00:22:11.520
powiedziałaś mi coś takiego, że twój
coming out wcześniejszy, że jesteś osobą

00:22:11.600 --> 00:22:15.840
nieheteronormatywną, był łatwiejszy
dla ciebie niż twój coming out.

00:22:15.920 --> 00:22:18.640
Z tym, że masz, że chorujesz na nowotwór.
Bo co?

00:22:18.720 --> 00:22:20.840
Bo ludzie nie są w stanie tego przyjąć.

00:22:21.800 --> 00:22:25.680
Tak, rzeczywiście,
to jest bardzo trudna informacja, co też

00:22:25.760 --> 00:22:29.280
pokazuje, że my cały czas nie rozmawiamy.

00:22:29.360 --> 00:22:32.920
Też zaskoczeniem było to, ile
osób się do mnie odezwało.

00:22:33.000 --> 00:22:38.400
Ja też chorowałam albo choruję,
też mam nowotwór.

00:22:38.800 --> 00:22:41.040
I ja sobie pomyślałam ale dlaczego?

00:22:41.120 --> 00:22:42.440
Dlaczego ja o tym nie wiem?

00:22:42.520 --> 00:22:47.120
Ja bym chciała być przy Tobie i ja być
może jestem taka też

00:22:48.080 --> 00:22:53.640
zaznajomiona z tematem, bo przez ostatnie
trzy lata towarzyszę mojej bliskiej

00:22:53.720 --> 00:22:59.400
przyjaciółce Marcie Siciarek, która też
napisała o tej swojej chorobie i

00:22:59.480 --> 00:23:02.560
ja przeżywałam ten każdy moment.

00:23:03.080 --> 00:23:07.680
I to jest takie niesamowite, że jak ona
zakończyła to leczenie, to ja weszłam w to

00:23:07.760 --> 00:23:10.720
leczenie, ale już z
zupełnie inną świadomością.

00:23:10.800 --> 00:23:12.320
Łatwiej.
Myślę, że jest Ci łatwiej.

00:23:12.440 --> 00:23:16.400
Absolutnie jest mi łatwiej, bo ja
przerobiłam też i też byłam w takiej

00:23:16.480 --> 00:23:19.040
otwartości z nią, w tych rozmowach.

00:23:19.920 --> 00:23:23.920
I to jest też bardzo pomocne.

00:23:24.000 --> 00:23:25.640
Jak możemy mówić?

00:23:25.720 --> 00:23:29.920
Bo najtrudniejsze,
jak zauważyłam, jest to.

00:23:30.000 --> 00:23:35.840
Jak tworzy się jakaś czarna dziura wokół
osoby chorującej osoby na przykład.

00:23:35.920 --> 00:23:40.360
I są takie osoby były, że
przestawały do mnie dzwonić.

00:23:40.560 --> 00:23:43.520
Dzwoniły do Marty
zapytać jak ja się czuję.

00:23:44.120 --> 00:23:48.920
Albo jak bliskie mi osoby
zaczynają mnie traktować.

00:23:49.680 --> 00:23:53.360
No, czy założyłaś już sweterek?

00:23:53.440 --> 00:23:55.360
Albo dlaczego ty jeszcze nie śpisz?

00:23:55.440 --> 00:23:56.880
O godzinie 22.00.Jak małe dziecko?

00:23:57.760 --> 00:23:59.600
Jak tak zmienia się?

00:23:59.680 --> 00:24:01.280
Oczywiście to jest z troski.

00:24:01.400 --> 00:24:03.200
Ale ja potrzebuję być.

00:24:03.320 --> 00:24:04.680
Ja potrzebuję też pracować.

00:24:04.760 --> 00:24:06.960
Wszyscy mówią A to już
jesteś na zwolnieniu.

00:24:07.040 --> 00:24:08.640
Nie, ja potrzebuję pracować.

00:24:08.800 --> 00:24:14.800
Pracuję na rzecz praw człowieka i
choroba jest tylko wycinkiem mojej całej.

00:24:14.960 --> 00:24:20.280
Całego życia.
To dosłownie tak jak z byciem lesbijką.

00:24:20.360 --> 00:24:26.280
Że jak ktoś na mnie patrzy, to moja
orientacja jest jakimś elementem mojej

00:24:26.360 --> 00:24:29.520
tożsamości, Moja choroba jest
jakimś elementem mojej tożsamości.

00:24:29.600 --> 00:24:35.720
Ale ja mam kalendarz i ja jestem
ekspertką, ja mam spotkania, ja działam na

00:24:35.800 --> 00:24:40.480
rzecz praw człowieka, mam dużo do
zrobienia i oczywiście choroba odbiera mi,

00:24:41.680 --> 00:24:43.000
odbiera mi siły.

00:24:43.640 --> 00:24:44.960
Szczególnie leczenie.

00:24:45.400 --> 00:24:52.440
Może wcale nie choroba, Chemia, czyli
leczenie, przez które potrzebuję przejść.

00:24:52.520 --> 00:24:58.600
Też tak mówiłam do syna Synu, te włosy
wypadły, ale one są efektem

00:24:58.880 --> 00:25:00.840
leków, a nie choroby.

00:25:01.920 --> 00:25:02.920
One odrosną.

00:25:03.440 --> 00:25:08.400
Tak bardzo dużo miałam takich
rozmów właśnie o nadziei, a.

00:25:10.440 --> 00:25:17.360
Tak jak myślę o takich rozmowach, to
bardzo często też spotykałam się z takimi

00:25:17.440 --> 00:25:22.040
reakcjami, bo ludzie nie są
przyzwyczajeni i nie wiedzą, jak reagować.

00:25:22.960 --> 00:25:27.880
Ja mam taki apel, żeby nas nie straszyć,
to znaczy nie wspominać

00:25:27.960 --> 00:25:29.560
babci, która umarła na raka.

00:25:30.120 --> 00:25:35.280
W tym momencie albo wszystkich
osób, albo nie mówić takich rzeczy.

00:25:36.080 --> 00:25:37.400
Wszystkich osób z rodziny.

00:25:37.480 --> 00:25:46.360
Bo ja to ostatnio usłyszałam, że i babcia,
i wujek i niestety, albo też nie mówić.

00:25:47.560 --> 00:25:52.400
Sześć lat temu zakończyła
leczenie i już żyje 6 lat.

00:25:53.080 --> 00:25:55.400
I to jest takie ma być wspierające.

00:25:56.080 --> 00:25:57.120
To taki sukces.

00:25:57.200 --> 00:26:00.680
Że sukcesem jest to, że ktoś żyje 6 lat.

00:26:00.760 --> 00:26:07.240
Nie, to jest choroba przewlekła, która
jest dzisiaj wielu nowotworów jest wiele,

00:26:07.800 --> 00:26:12.200
w wielu przypadkach całkowicie wyleczalne.
I ja idę też.

00:26:12.280 --> 00:26:14.840
Pozdrawiam.
Tylko potrzeba czasu na to.

00:26:14.920 --> 00:26:17.320
Trzeba czasu i cierpliwości.

00:26:17.640 --> 00:26:21.680
A tak filozoficznie myślisz
sobie czasem po co to?

00:26:21.760 --> 00:26:22.800
Po co to się dzieje?

00:26:24.640 --> 00:26:30.880
Filozoficznie tak, bo dla mnie ważne jest
nie to, co nam się wydarza w życiu, że

00:26:31.200 --> 00:26:35.400
jestem taki, a nie inny, że mam nowotwór.

00:26:37.800 --> 00:26:40.360
Ale to co my z tym zrobimy?

00:26:40.440 --> 00:26:46.040
Ja już widzę, że od czasu diagnozy
ja nie zajmuję się bzdurami.

00:26:46.720 --> 00:26:47.800
I to jest szkoda czasu.

00:26:48.120 --> 00:26:53.760
Ale naprawdę
ja też pozbyłam się jakiegoś takiego lęku

00:26:53.840 --> 00:26:58.080
społecznego w takim sensie, że może
bym jakoś dzieliła włos na czworo.

00:26:58.160 --> 00:26:59.320
Czy ja mogę do niej zadzwonić?

00:26:59.400 --> 00:27:00.640
Czy ja mogę poprosić?

00:27:00.720 --> 00:27:10.080
Ja po prostu zyskałam odwagę, a z drugiej
strony taką odwagę, taką społeczną też.

00:27:10.160 --> 00:27:12.240
Szkoła, odwaga to ją zawsze miałaś.

00:27:12.480 --> 00:27:16.920
Ale też miałam wiele takich
zawsze wątpliwości, zahamowań.

00:27:17.840 --> 00:27:23.520
Jak pewnie każda kobieta czy osoba
socjalizowana do roli kobiety.

00:27:24.600 --> 00:27:33.000
Wiemy o co chodzi, mamy te ograniczenia
swoje i tych takich wewnętrznych krytyków,

00:27:33.080 --> 00:27:36.080
którzy cały czas nam sączą
to, czego się pozbyłam.

00:27:36.360 --> 00:27:39.160
Ja po prostu nie mam na to
czasu i nie mam czasu na bzdury.

00:27:39.240 --> 00:27:42.720
I to, co było dla mnie najciekawsze, to
to, że ludzie mówią to teraz jesteś

00:27:42.800 --> 00:27:44.400
w centrum, zaraz po diagnozie.

00:27:44.480 --> 00:27:49.840
Jest takie hasło, które się mówi do osoby
zdiagnozowanej to teraz jesteś w centrum.

00:27:49.920 --> 00:27:53.760
Nie wiem jakim centrum, ale jesteś w
centrum zainteresowania

00:27:53.920 --> 00:27:55.880
i tłumaczą mi to teraz.

00:27:55.960 --> 00:28:01.040
Na przykład jak nie masz ochoty z kimś
rozmawiać, to możesz z nim nie rozmawiać.

00:28:01.600 --> 00:28:05.040
I sobie myślę naprawdę to trzeba mieć taką
chorobę, żeby

00:28:05.800 --> 00:28:11.360
pozwolić sobie na to, co co Coś, co
powinno być oczywiste swój zdrowy egoizm.

00:28:11.440 --> 00:28:13.520
Po prostu absolutnie zdrowy egoizm.

00:28:14.320 --> 00:28:18.640
Bardzo Ci dziękuję za to spotkanie
i za tę rozmowę, i za tę otwartość.

00:28:18.760 --> 00:28:21.440
To niesamowite, jak w
Tobie jest dużo siły.

00:28:21.800 --> 00:28:29.080
Oczywiście życzę Ci, żebyś przeszła
szybko i sprawnie i z mocą przez to, co

00:28:29.320 --> 00:28:33.640
musisz przejść i to, co jest przed Tobą.

00:28:34.280 --> 00:28:37.600
Absolutnie jest to choroba przewlekła,
więc lepszym lub gorszym

00:28:37.680 --> 00:28:39.120
sposobem na pewno Cię wyleczą.

00:28:39.440 --> 00:28:42.320
Tak, ale chyba też potrzebujesz.

00:28:42.400 --> 00:28:43.480
I tego Ci życzę.

00:28:44.320 --> 00:28:48.480
Jednak mniej stresu w życiu,
bo to stres nas zabija.

00:28:48.560 --> 00:28:52.720
I miejmy nadzieję, że te historie, które
tej przemocy też, której doświadczyłeś,

00:28:52.800 --> 00:28:56.120
że one się jednak jakoś skończą.
Tego Ci życzę.

00:28:56.200 --> 00:28:57.880
Bardzo serdecznie dziękuję Ci bardzo.

00:28:57.960 --> 00:28:59.000
Bardzo dziękuję.