WEBVTT

00:00:22.200 --> 00:00:26.280
Dzień dobry, witam państwa w programie
Kulturalny Gdańsk i od razu ostrzegam, że

00:00:26.360 --> 00:00:31.160
dzisiaj padnie bardzo dużo niekulturalnych
słów, a mianowicie główni

00:00:31.240 --> 00:00:33.600
dło, chłam, pierdółka i szrot.

00:00:34.240 --> 00:00:38.200
A to dlatego, że zaprosiłam
do studia Korę Kowalską.

00:00:38.840 --> 00:00:40.680
Cześć, cześć, dzień dobry.

00:00:40.760 --> 00:00:44.880
To jest absolwentka kulturoznawstwa i
archeologii, czyli archeolożka i

00:00:44.960 --> 00:00:50.720
kulturoznawczyni, absolwentka
Uniwersytetu Gdańskiego, która.

00:00:51.480 --> 00:00:57.640
No mnóstwo rzeczy i mnóstwo aktywności
mam tutaj wypisanych Twoich.

00:00:57.720 --> 00:01:00.240
Ale ten powód.

00:01:00.320 --> 00:01:06.320
Ostatni i najważniejszy to jest nominacja
do Nagrody Literackiej Nike.

00:01:06.400 --> 00:01:12.080
Oraz do Nagrody Literackiej Gdynia
Tegoroczna za esej I to

00:01:12.160 --> 00:01:14.360
debiutancka książka Patrz pod nogi.

00:01:14.440 --> 00:01:16.520
O zbieraniu rzeczy.
Tak jest.

00:01:16.640 --> 00:01:17.880
Tak się właśnie wydarzyło.

00:01:17.960 --> 00:01:19.680
Tak to się właśnie wydarzyło.

00:01:20.560 --> 00:01:26.080
Ale ja Korę obserwuję
od dłuższego już czasu na Instagramie,

00:01:26.160 --> 00:01:30.520
ponieważ Ty prowadzisz
taki profil od rzeczy.

00:01:30.600 --> 00:01:36.680
Skład bajecznie kolorowy, bajecznie
piękny, a składający się głównie z

00:01:36.760 --> 00:01:40.040
przedmiotów odnalezionych,
znalezionych ze śmieci.

00:01:40.120 --> 00:01:42.040
Właściwie można by było powiedzieć.

00:01:42.120 --> 00:01:47.400
Tak, to jest taki profil, który ja
prowadzę już chyba od 10 lat i założyłam

00:01:47.480 --> 00:01:52.560
go właściwie dla siebie, jako
taki zapis tego, co ja właściwie

00:01:52.640 --> 00:01:55.040
mam, co znajduję po drodze gdzieś.

00:01:55.680 --> 00:02:00.240
No to później się przekształciło
w Dosyć o dziwo popularny profil.

00:02:00.800 --> 00:02:06.080
Jakoś samoistnie
pojawiają się tam też jakieś historie z

00:02:06.160 --> 00:02:12.000
wycieczek, bo ja też pasjami oprócz
zbierania różnych dziwnych przedmiotów,

00:02:12.080 --> 00:02:17.800
także zbieram rzeczy nienamacalne, czyli
dokumentuję relikty

00:02:18.920 --> 00:02:20.520
powojennego modernizmu.

00:02:20.640 --> 00:02:24.560
Gdziekolwiek jestem, tam staram się
zawsze, czy to mozaikę, czy jakąś starą

00:02:24.640 --> 00:02:28.600
rzeźbę, coś tam złapać na zdjęciu
i o tym opowiedzieć.

00:02:29.240 --> 00:02:32.560
Ty współpracujesz z różnymi
instytucjami kultury.

00:02:33.280 --> 00:02:37.880
Współtworzysz projekty kulturalne i
instalacje i jesteś właśnie od lat

00:02:37.960 --> 00:02:40.760
kolekcjonerką, która
zbiera i bada przedmioty.

00:02:42.040 --> 00:02:45.520
Ale też pamiętam taką
aktywność Dolne Miasto Pany.

00:02:45.760 --> 00:02:46.520
Co to było?

00:02:47.600 --> 00:02:55.720
Tak, to był taki epizod,
który gdzieś przy okazji pandemii powstał

00:02:55.800 --> 00:03:05.160
z moim mężem, który jest malarzem i
postanowiliśmy pisać wspólnie komiksy.

00:03:05.240 --> 00:03:10.000
Krótkie, krótkie historyjki obrazkowe,
nieco zgryźliwe i komentujące

00:03:10.080 --> 00:03:14.480
rzeczywistość przede wszystkim Dolnego
Miasta, na którym mieszkamy wciąż, ale też

00:03:14.880 --> 00:03:19.800
pewnych nieprzyjemności codziennego życia.
O tak.

00:03:20.760 --> 00:03:25.520
Ale to już chyba jest zamknięty projekt,
bo widziałam kilka tych fantastycznych.

00:03:25.600 --> 00:03:27.920
Zresztą to twój mąż rysuje.

00:03:28.280 --> 00:03:31.400
Tak, ja pisałam scenariusze,
wymyślałam dymki.

00:03:31.480 --> 00:03:33.040
Mąż rysował.

00:03:34.280 --> 00:03:37.920
No rzeczywiście, na chwilę to
porzuciliśmy, ale ciągle myślimy, czy nie

00:03:38.000 --> 00:03:42.120
wrócić do czegoś podobnego albo
równie śmiesznego, bo

00:03:42.920 --> 00:03:46.200
chyba oboje i to całe szczęście, tak się
dobraliśmy, że

00:03:46.840 --> 00:03:49.760
uważamy, że poczucie humoru to jest jedna
z najważniejszych

00:03:50.840 --> 00:03:54.520
rzeczy w życiu, żeby jakoś żyć.

00:03:55.360 --> 00:03:58.120
Żeby się w ogóle jakoś
szczególnie ostatnio.

00:03:58.400 --> 00:03:58.800
Tak.

00:04:00.080 --> 00:04:02.640
Już zupełnie nie załamać.
Ale wiesz co?

00:04:02.720 --> 00:04:07.080
Zobaczyłam też, że ostatnio
byłaś w programie Łowcy skarbów.

00:04:07.160 --> 00:04:08.200
Kto da więcej?

00:04:09.000 --> 00:04:10.280
Tam jestem cały czas.

00:04:10.360 --> 00:04:11.960
Jestem w roli eksperta.

00:04:12.840 --> 00:04:20.000
Wyceniam przedmioty, opisuję ich historie,
opowiadam o nich, sprawdzam, czy są,

00:04:21.480 --> 00:04:22.720
w jakim są stanie.

00:04:23.400 --> 00:04:28.680
Tak więc to jest
taki mój no praca, po prostu praca, ale na

00:04:28.760 --> 00:04:33.480
zasadzie trochę przygody,
bo myślę, że telewizja jest przygodą pod

00:04:33.560 --> 00:04:36.840
wieloma względami, ale też jest to bardzo
rozwijające, bo

00:04:38.400 --> 00:04:42.560
te przedmioty są tak różne, które z
którymi przychodzą tam ludzie, że dla mnie

00:04:42.640 --> 00:04:48.360
to też jest nauka
i co rusz jakaś nowa historia, często

00:04:48.440 --> 00:04:52.280
fascynująca, o zupełnie niepozornych
czasem przedmiotach, więc pod

00:04:52.360 --> 00:04:54.320
tym względem bardzo to lubię.

00:04:54.800 --> 00:04:59.000
Słuchaj, to każdy przedmiot jest w
jakiś sposób wartościowy, każda rzecz.

00:04:59.400 --> 00:05:04.560
Myślę, że tak, bo oczywiście jesteśmy
przyzwyczajeni, być może też przez tego

00:05:04.640 --> 00:05:08.400
typu programy, których jest coraz więcej,
ale też przez Internet, gdzie to

00:05:08.480 --> 00:05:13.680
kolekcjonerstwo, zbieractwo, szczególnie
designu albo różnych mód, które się

00:05:13.760 --> 00:05:17.000
pojawiają co jakiś czas,
jest coraz bardziej popularne.

00:05:17.080 --> 00:05:20.120
Mam wrażenie, że już wszyscy coś zbierają
albo chcieliby zbierać,

00:05:20.200 --> 00:05:21.720
albo zaraz będą zbierać.

00:05:22.640 --> 00:05:26.600
Natomiast oczywiście i dlatego wydaje mi
się, że jest taki

00:05:27.400 --> 00:05:31.080
taki trend teraz, żeby myśleć o
przedmiotach w kategoriach inwestycji,

00:05:31.160 --> 00:05:35.920
najczęściej
mówi się o ich merkantylnym sensie, o tym,

00:05:36.000 --> 00:05:40.360
ile są warte, ile będą warte, co warto
kupić, co warto sprzedać

00:05:40.440 --> 00:05:41.880
i tak dalej, i tak dalej.

00:05:41.960 --> 00:05:45.000
Pod tym względem oczywiście nie każdy
przedmiot jest wartościowy

00:05:46.120 --> 00:05:51.520
teraz, bo nie wiadomo, co będzie za jakiś
czas, ale pod innym względem, czyli

00:05:51.600 --> 00:05:55.200
historycznym i tym, co ten, o czym ten
przedmiot opowiada tak

00:05:55.280 --> 00:05:57.000
naprawdę jaką historię.

00:05:58.120 --> 00:06:01.920
To każdy jest równie wartościowy i ja
tutaj ich nie dzielę na

00:06:02.680 --> 00:06:04.360
na antyki i śmieci.

00:06:05.320 --> 00:06:08.840
No bo tak naprawdę może mieć wartość
sentymentalną dla każdego

00:06:08.920 --> 00:06:10.240
z nas jakiś przedmiot.

00:06:10.320 --> 00:06:14.840
Niekoniecznie wartość taką, którą się da
wycenić na rynku, ale po prostu lubisz

00:06:14.920 --> 00:06:16.680
takie określenie przedmiot z duszą?

00:06:17.680 --> 00:06:19.240
Nie no.
Tak.

00:06:19.320 --> 00:06:20.000
Słyszałam.

00:06:20.560 --> 00:06:21.160
Nie.

00:06:21.800 --> 00:06:30.560
Chyba dlatego, że to przypisywanie
rzeczom martwym czegoś nadnaturalnego.

00:06:30.640 --> 00:06:33.840
Jest tą taką naszą ludzką tendencją
po to, żeby uwznioślić coś.

00:06:33.920 --> 00:06:36.040
A wydaje mi się, że przedmioty
tego w ogóle nie potrzebują.

00:06:36.120 --> 00:06:40.480
One mają swoje martwe życiowe życie,
które jest równie fascynujące jak nasze.

00:06:40.560 --> 00:06:41.440
Tylko że inne.

00:06:41.520 --> 00:06:44.680
I my często nie mamy nawet
dostępu do tego życia.

00:06:44.760 --> 00:06:48.200
I mówię tu o takim czysto
materialnym byciu przedmiotu.

00:06:48.280 --> 00:06:54.240
To, że on się zmienia w czasie, że pewne
tworzywa kruszeją, niszczeją, wchodzą w

00:06:54.320 --> 00:06:57.240
reakcje chemiczne z innymi materiałami.

00:06:57.320 --> 00:07:00.720
To jest też życie tego przedmiotu, takie
czysto materialne,

00:07:01.160 --> 00:07:02.800
o którym my często zapominamy.

00:07:03.200 --> 00:07:07.600
No, może czasem się zżymamy, jak coś nam
się zepsuje, pokruszy albo złamie, ale

00:07:08.080 --> 00:07:09.200
to właśnie z tego wynika.

00:07:09.280 --> 00:07:14.000
Więc wydaje mi się, że tu nawet nie trzeba
dodawać, że coś ma duszę, że coś jest

00:07:14.760 --> 00:07:19.400
jakimś takim elementem
czegoś wyższej metafizyki.

00:07:19.480 --> 00:07:19.760
Tak.

00:07:20.280 --> 00:07:24.480
To zupełnie dla mnie nie jest ta sfera,
która jest konieczna, żeby

00:07:24.560 --> 00:07:26.240
zainteresować się rzeczą.

00:07:26.320 --> 00:07:29.360
Ale myślę, że mówiąc przedmiot z duszą,
chodzi po prostu o tę historię,

00:07:29.440 --> 00:07:31.160
którą niesie ze sobą prawda.

00:07:31.400 --> 00:07:35.200
Mamy takie rzeczy, które dziedziczymy
czasem po dziadkach, po pradziadkach.

00:07:35.280 --> 00:07:39.520
I dla nas ten przedmiot, który może nie ma
jakiejś wartości na rynku, ma

00:07:40.200 --> 00:07:43.680
wartość właśnie wyjątkową, bo łączy
nas z tymi poprzednimi pokoleniami.

00:07:43.840 --> 00:07:45.240
Zdecydowanie tak.

00:07:45.320 --> 00:07:47.760
I też jest przedmiot.

00:07:49.760 --> 00:07:54.640
Każdy ma potencjał
pewnego takiego przetrwalnika z

00:07:54.720 --> 00:07:59.920
przeszłością, że my dzięki tym przedmiotom
w ogóle łapiemy świadomość, że

00:08:00.320 --> 00:08:02.120
przeszłość rzeczywiście istniała.

00:08:02.720 --> 00:08:04.880
Bo to najczęściej jest trochę tak.

00:08:04.960 --> 00:08:10.760
I chyba ta moja książka jest też wynikiem
takiej niezgody wewnętrznej na to, że

00:08:11.120 --> 00:08:14.320
zazwyczaj traktuje się kolekcjonerów
zbieraczy jako trochę takich

00:08:14.400 --> 00:08:19.760
nieszkodliwych wariatów, że to jest jakaś
pasja, jakieś hobby, jakieś szaleństwo.

00:08:19.840 --> 00:08:24.320
Oni sobie coś tam dłubią, ale to właściwie
nie jest aż tak istotne w kontekście

00:08:24.400 --> 00:08:26.360
życia, społeczeństwa, kultury.

00:08:26.840 --> 00:08:31.680
Ja uważam, że jest zupełnie odwrotnie, że
tak naprawdę cała nasza kultura, to, że my

00:08:31.760 --> 00:08:35.560
w ogóle trwamy,
że mamy jakąś pamięć w ogóle przeszłości,

00:08:35.640 --> 00:08:39.840
wynika z przedmiotów, z tego, że jakieś
przedmioty z przeszłości zostały

00:08:39.920 --> 00:08:42.360
i my je możemy poznawać, badać.

00:08:42.440 --> 00:08:46.160
Przecież cała historia, cała archeologia,
cała historia sztuki opiera się na

00:08:46.240 --> 00:08:51.320
materialności, na przedmiotach, które
i tu mówię w szerokim kontekście

00:08:51.400 --> 00:08:53.400
dokumenty też są materią.

00:08:53.600 --> 00:08:59.240
Tak więc właściwie każdy badacz opiera się
na zbieraniu, na kolekcjonowaniu jakichś

00:08:59.320 --> 00:09:01.880
danych, z którymi
później coś robi lub nie.

00:09:02.480 --> 00:09:05.840
No właśnie, bo można by powiedzieć i to
chyba jest twoje zdanie, że archeologia to

00:09:05.920 --> 00:09:08.080
wieczne grzebanie w
cudzych śmieciach, prawda?

00:09:08.360 --> 00:09:10.040
Zdecydowanie tak to wygląda.

00:09:10.920 --> 00:09:11.640
Ale tak.

00:09:11.720 --> 00:09:15.920
A ta czynność kolekcjonowania to jest
przecież taki bardzo atawistyczny.

00:09:16.000 --> 00:09:19.320
Jeszcze atawistyczna czynność.

00:09:19.400 --> 00:09:24.000
I tak naprawdę te pierwsze, pierwsi
ludzie, którzy w ogóle się pojawili.

00:09:24.400 --> 00:09:29.120
Zanim zaczęliśmy być rolnikami,
to byliśmy zbieraczami, łowcami.

00:09:29.200 --> 00:09:33.560
W związku z tym to chyba mamy w
genach, że chcemy mieć, chcemy szukać.

00:09:33.640 --> 00:09:38.600
Myślę, że tak, że to jest wpisane w
ludzkość, że to jest właśnie takim

00:09:38.680 --> 00:09:44.360
elementem immanentnie wpisanym w nasze
ludzkie życie, że my po prostu inaczej

00:09:45.160 --> 00:09:49.560
nie jesteśmy w stanie w ogóle funkcjonować
CJONOWAĆ bez tego zakorzenienia w

00:09:49.640 --> 00:09:51.800
czymś, co nie jest tylko nami samymi.

00:09:51.880 --> 00:09:57.320
I nawet ci, którzy twierdzą, że można być
minimalistą, że można tylko mieć 50 rzeczy

00:09:57.520 --> 00:10:01.320
w całym życiu i tak dalej, i tak dalej
Wspaniała wizja i ja absolutnie to

00:10:01.400 --> 00:10:03.320
popieram i bardzo mi się to podoba.

00:10:03.400 --> 00:10:07.640
Ale to wciąż jest jednak
życie z przedmiotami.

00:10:08.520 --> 00:10:13.200
Kiedyś taki artysta
Michael Landy brytyjski, zrobił

00:10:13.280 --> 00:10:15.480
taki eksperyment performance.

00:10:15.600 --> 00:10:21.120
Postanowił udowodnić, że da się żyć bez
przedmiotów, wszystkich i wszystkie swoje

00:10:21.200 --> 00:10:24.640
przedmioty rozłożył na części pierwsze.

00:10:25.400 --> 00:10:29.280
Poddał recyklingowi
wszystkie, łącznie ze swoim samochodem,

00:10:29.360 --> 00:10:33.000
kluczykami do mieszkania, dowodem
osobistym i tak dalej, i tak dalej.

00:10:33.320 --> 00:10:36.360
I to był proces, który trwał
kilka tygodni w galerii.

00:10:36.440 --> 00:10:37.800
On był przeszczęśliwy.

00:10:37.880 --> 00:10:41.360
Opowiadał w wywiadach, że wspaniałe
jest uczucie pozbyć się wszystkiego.

00:10:41.880 --> 00:10:46.440
Ale później, kiedy to się zakończyło, on
nie miał jak wrócić do domu, nie miał jak

00:10:46.520 --> 00:10:50.040
wyrobić sobie nowej karty kredytowej, żeby
kupić jakieś jedzenie,

00:10:50.120 --> 00:10:51.160
bo zniszczył sobie dowód.

00:10:51.240 --> 00:10:55.200
Właściwie był w pułapce kompletnej i
później, po latach opowiadał, że on

00:10:55.280 --> 00:10:56.920
się leczył na depresję przez kilka lat.

00:10:57.160 --> 00:11:00.880
Po tym wszystkim, kiedy się pozbył
wszystkich rzeczy, co miało mu dać

00:11:00.960 --> 00:11:02.960
ulgę, a przyniosło mu cierpienie.

00:11:03.320 --> 00:11:07.000
Okazało się, że to jest inny rodzaj
zniewolenia, Że jednak we współczesnym

00:11:07.080 --> 00:11:09.800
świecie nie możemy żyć bez
przedmiotów, które nam pomagają.

00:11:10.160 --> 00:11:10.800
W jakiś.
Sposób.

00:11:10.880 --> 00:11:12.440
Nie da się.
To prawda.

00:11:13.160 --> 00:11:15.920
Słuchaj, ale zdradzasz w tej książce.

00:11:16.000 --> 00:11:17.040
Ja ją w ogóle pokażę.

00:11:17.120 --> 00:11:19.600
Przede wszystkim, bo
jest wspaniałą okładkę.

00:11:19.680 --> 00:11:20.240
Różową.

00:11:20.320 --> 00:11:23.160
Ja nawet myślałam, czy nie ubrać właśnie
na różowo, ale nie

00:11:23.240 --> 00:11:24.800
znalazłam nic odpowiedniego.

00:11:25.240 --> 00:11:31.160
Patrz pod nogi
I zaczynasz od historii rodzinnej, od

00:11:31.240 --> 00:11:36.440
tego, skąd w tobie ten gen zbieractwa, jak
się okazuje odziedziczony

00:11:36.520 --> 00:11:38.000
po rodzicach, prawda?

00:11:38.320 --> 00:11:39.880
Zdecydowanie tak.
Jak to się.

00:11:39.960 --> 00:11:40.720
Jak to się zaczęło?

00:11:40.800 --> 00:11:43.360
Bo w ogóle książka jest
poświęcona rodzicom.

00:11:43.440 --> 00:11:50.000
Tak, to jest taka mała notka
i przypominasz taką historię.

00:11:50.080 --> 00:11:54.320
Jak miałaś kilka lat i pojechałaś z
rodzicami

00:11:55.320 --> 00:12:02.720
na jakąś wycieczkę, kolejne przystanki i
okazuje się, że że, że, że, że nie wiem.

00:12:02.800 --> 00:12:04.360
To był złomowiec.
Śmietnik?

00:12:05.200 --> 00:12:08.680
Złomowiec.
Co twoi rodzice robili na złomowcu?

00:12:09.000 --> 00:12:15.520
No to były takie wyprawy
cotygodniowe właściwie, że no może,

00:12:16.080 --> 00:12:19.000
jak się okazuje, niekoniecznie.

00:12:19.080 --> 00:12:23.080
Miałam typowe dzieciństwo
z chodzeniem do przedszkola i bawieniem

00:12:23.160 --> 00:12:27.640
się w piaskownicy, tylko raczej
z racji tego, że oboje rodziców są

00:12:27.720 --> 00:12:32.000
artystami, no to też
prowadzili trochę inne życie.

00:12:34.360 --> 00:12:39.160
Ale było to w pewnym sensie przywilejem
też dla mnie, bo poświęcali mi bardzo dużo

00:12:39.240 --> 00:12:44.360
czasu i spędzaliśmy razem dużo czasu,
chociażby na wszelkiej maści wyprawach.

00:12:44.440 --> 00:12:51.480
A że oboje lubili przedmioty, które
traktowali nie tylko kolekcjonersko, ale

00:12:51.560 --> 00:12:55.000
może przede wszystkim jako taką
abstrakcyjną materię artystyczną, z której

00:12:55.080 --> 00:12:58.480
można zrobić jakieś
asamblaż, coś przemienić.

00:12:59.280 --> 00:13:06.040
Więc ta potrzeba ciągłego szukania jakichś
ciekawych przedmiotów była w nich duża.

00:13:06.480 --> 00:13:11.000
No więc wszelkiej maści takie
dziwne przestrzenie w latach 90.

00:13:11.080 --> 00:13:16.040
Który wówczas było bardzo dużo w Gdańsku i
okolicach, czyli właśnie złomowce, jakieś

00:13:16.120 --> 00:13:20.200
ryneczki, targi, opuszczone
domy i tak dalej, i tak dalej.

00:13:20.320 --> 00:13:22.000
To wszystko były nasze przestrzenie.

00:13:22.080 --> 00:13:27.120
Jeździliśmy tam i szukaliśmy
jakichś dziwnych rzeczy za grosze.

00:13:27.760 --> 00:13:31.360
Więc ja po prostu w tym
wzrastałem jakoś naturalnie.

00:13:31.640 --> 00:13:34.600
To było dla mnie naturalne, że
w domu jest bardzo dużo rzeczy.

00:13:36.360 --> 00:13:41.880
Dziwiłam się tym, którzy nie mieli w domu
przedmiotów raczej w tą stronę, więc też

00:13:41.960 --> 00:13:45.320
nic dziwnego, że poszłam w tym kierunku.

00:13:45.400 --> 00:13:48.280
A czy to jest tak, że Jarmark
Dominikański to też był taki.

00:13:48.440 --> 00:13:52.000
Oj, zdecydowanie.
Zdecydowanie moment w roku.

00:13:52.080 --> 00:13:54.120
Obowiązkowy.
Obowiązkowy.

00:13:54.720 --> 00:13:58.040
Wszyscy czekali na to
już gdzieś tak od maja.

00:13:58.360 --> 00:14:04.000
I zawsze ten pierwszy dzień 6 rano
to był ważny moment i.

00:14:04.280 --> 00:14:06.280
Tylko zdobywanie czy też wymienianie się.

00:14:06.880 --> 00:14:12.760
Oczywiście wymiana, kontakty,
spotykanie tych samych znajomych co roku

00:14:13.480 --> 00:14:15.520
no to to było bardzo żywe.

00:14:15.760 --> 00:14:18.280
Teraz już może na tym jarmarku
trochę jest tego mniej.

00:14:18.640 --> 00:14:19.960
Też jest mniej ciekawych rzeczy.

00:14:20.040 --> 00:14:23.120
No niestety to się
wszystko gdzieś rozprasza.

00:14:23.800 --> 00:14:29.120
No ale wówczas, w latach 90 tych
można było znaleźć wspaniałe skarby, ale

00:14:29.200 --> 00:14:33.920
przede wszystkim też poczuć tą atmosferę
tych starszego pokolenia kolekcjonerów.

00:14:34.240 --> 00:14:36.040
Siedzieć, rozmawiać.

00:14:36.400 --> 00:14:40.320
No i przede wszystkim jak ja już trochę
podrosłam i miałam powiedzmy swoje

00:14:40.400 --> 00:14:44.880
kieszonkowe, to zazwyczaj wyglądało
to tak, że rozdzieliliśmy się na trzy.

00:14:44.960 --> 00:14:49.240
Każdy szedł swoją stroną, bo to jest
największa prawda o chodzeniu po wszelkiej

00:14:49.320 --> 00:14:51.360
maści jarmarkach i targach staroci.

00:14:51.440 --> 00:14:53.120
Nie da się tego robić grupowo.

00:14:53.200 --> 00:14:55.800
Tak naprawdę każdy szuka czegoś innego,
więc w pewnym momencie

00:14:55.880 --> 00:14:57.040
trzeba się rozdzielić.

00:14:57.520 --> 00:15:01.760
I dopiero potem spotykaliśmy się ponownie
w jakimś miejscu i każdy

00:15:01.840 --> 00:15:03.880
pokazywał, co ma skarby.

00:15:03.960 --> 00:15:10.120
No więc tak, to były zawsze te takie
ekscytujące chwile, bo w pewnym sensie też

00:15:10.200 --> 00:15:13.160
rywalizowałam z własnymi rodzicami trochę.

00:15:13.240 --> 00:15:18.040
No ale to jest taka rywalizacja przyjemna,
bo potem i tak te rzeczy gdzieś

00:15:18.120 --> 00:15:20.280
wymienialiśmy między sobą i.

00:15:21.240 --> 00:15:23.200
No a w gruncie rzeczy i
tak wszystkie są wspólne.

00:15:23.280 --> 00:15:26.560
Więc tak mieszkaliście, duże mieszkanie
mieliście, żeby zebrać

00:15:26.640 --> 00:15:27.720
te wszystkie rzeczy?

00:15:28.040 --> 00:15:35.560
Nie, To adaptacja strychu,
którą rodzice sami dokonali w latach 80.

00:15:35.640 --> 00:15:39.960
Więc właściwie niewielka przestrzeń, tyle
że wysoka, więc całe szczęście

00:15:40.040 --> 00:15:42.840
w górę można było to zostawić.

00:15:44.000 --> 00:15:49.040
Ty w tej książce podajesz 8 zasad
kolekcjonerstwa 9, a nawet 9.

00:15:49.120 --> 00:15:49.600
Tak.

00:15:49.720 --> 00:15:53.240
No zobacz,
8 jest ciekawe, że nie można mieć

00:15:53.320 --> 00:15:56.400
wszystkiego, ale chyba zawsze można
próbować, jak się jest takim

00:15:56.480 --> 00:15:58.360
kolekcjonerem z prawdziwego zdarzenia.

00:15:58.440 --> 00:16:01.920
Wszyscy próbują, ale chyba nie o to
chodzi, żeby mieć wszystko,

00:16:02.480 --> 00:16:08.040
bo jak się już ma wszystko, to
jest chyba poczucie straty, że

00:16:09.200 --> 00:16:12.440
że się zebrało wszystkie
możliwe do zebrania elementy.

00:16:12.520 --> 00:16:14.520
No i co dalej?
To jest już martwa kolekcja.

00:16:14.600 --> 00:16:17.960
Zamknięta kolekcja to już
nie jest nic ekscytującego.

00:16:18.040 --> 00:16:18.720
To zawsze chodzi.

00:16:18.800 --> 00:16:21.360
Zbiera się nie po to, żeby
w końcu dojść do jakiegoś.

00:16:21.440 --> 00:16:23.600
Właśnie ta droga jest ważniejsza.
Droga jest zawsze.

00:16:23.680 --> 00:16:25.360
Ważniejsza.
Zdecydowanie tak.

00:16:26.120 --> 00:16:29.840
A myślę, że im kolekcjonerzy starsi i
bardziej doświadczeni,

00:16:30.920 --> 00:16:35.240
tym mniej chętnie w ogóle zbierają i tym
są bardziej

00:16:36.360 --> 00:16:38.920
niechętni wobec poszerzania zbioru.

00:16:39.000 --> 00:16:41.080
Oni są już zmęczeni tym zbieraniem.

00:16:41.160 --> 00:16:45.720
To jest taka tendencja, którą ja widzę też
wśród tych, którzy zbierają 20, 30, 40

00:16:45.800 --> 00:16:50.160
lat, że tam już nie ma takiej ekscytacji
młodzieńczej, takiego, że wszystko

00:16:50.240 --> 00:16:53.440
muszę wszędzie być, na każdym targu.

00:16:53.520 --> 00:16:57.360
To jest już na spokojnie, to jest na
zasadzie odpuszczania i to

00:16:57.440 --> 00:16:58.840
też jest przyjemny moment.

00:16:58.920 --> 00:17:02.000
Ja już chyba jestem w takim momencie,
że ja już też nic nie muszę.

00:17:02.360 --> 00:17:05.200
Bo ja też przeczytałam trochę z lękiem.

00:17:05.280 --> 00:17:11.480
Szczerze Ci powiem na Twoim Facebooku, że
że Ciebie to zbieranie już zmieniło, że

00:17:11.560 --> 00:17:16.240
niewiele nabywam, znajduję jeszcze mniej i
nie wiem, czy to chwilowa żałoba, czy

00:17:16.960 --> 00:17:22.000
czy ostateczne zamknięcie tematu i
czy już znasz odpowiedź na to pytanie.

00:17:22.080 --> 00:17:24.880
Czy to żałoba, czy to zamknięcie tematu?

00:17:24.960 --> 00:17:27.360
Chyba nigdy nie będę znać tej odpowiedzi.

00:17:27.440 --> 00:17:29.160
Myślę, że to też o to chodzi.

00:17:31.120 --> 00:17:33.040
Ja w ogóle nie wiem, czy to.

00:17:33.120 --> 00:17:36.160
Czy to w tym wszystkim
chodzi o posiadanie.

00:17:36.240 --> 00:17:37.640
Myślę, że zupełnie nie.

00:17:38.120 --> 00:17:44.400
I pisząc tą książkę miałam trochę taką
nadzieję, że czytelnicy przemyślą

00:17:44.480 --> 00:17:46.720
pięć razy zanim zaczną coś zbierać.

00:17:47.120 --> 00:17:51.920
Bo myślę, że wyraz tej książki wcale nie
jest taki pozytywny, że dobra, teraz

00:17:52.000 --> 00:17:55.040
wszyscy powinniśmy zbierać absolutnie
wszystko, wręcz przeciwnie.

00:17:55.400 --> 00:18:00.240
Ja tam gdzieś meandruje w tych historiach,
pokazując, że to jest w gruncie rzeczy

00:18:00.320 --> 00:18:04.520
udręka, że to jest pewnego rodzaju
samotność, że te rzeczy dają

00:18:04.600 --> 00:18:06.240
pewnego rodzaju satysfakcję.

00:18:06.320 --> 00:18:13.320
Ale jest dużo w tym
jakiegoś takiego wewnętrznego bólu, że to

00:18:13.400 --> 00:18:21.360
też trochę nas różni wobec innych ludzi,
że zaczynamy się zamykać w jakimś, w

00:18:21.440 --> 00:18:27.000
jakiejś sferze tylko my i przedmioty, że
może nie idźmy w tą stronę aż tak, aż tak.

00:18:27.320 --> 00:18:31.840
Że może czasem wystarczy
przeczytać jakąś historię, A może nie

00:18:31.920 --> 00:18:36.120
trzeba tego wszystkiego mieć, bo
satysfakcja może być taka sama.

00:18:36.960 --> 00:18:40.920
No bo musimy przypomnieć, że to nie jest
żaden, żaden zbiór

00:18:41.360 --> 00:18:47.960
przykładów i podpowiedzi, jak zbierać, jak
kolekcjonować tylko esej naukowy tak

00:18:48.040 --> 00:18:52.360
naprawdę, ale to do czytania
i dla zwykłych ludzi również.

00:18:53.400 --> 00:18:57.600
Dużo czasu poświęcasz Gdańskowi, czy
uważasz, że to jest wyjątkowo

00:18:57.680 --> 00:18:59.480
dobre miasto dla kolekcjonera?

00:19:00.440 --> 00:19:01.560
Jak ty widzisz w ogóle Gdańsk?

00:19:01.640 --> 00:19:02.920
Mieszkasz w ogóle na Dolnym Mieście?

00:19:03.000 --> 00:19:05.640
To w ogóle też specjalne miejsce, prawda?

00:19:07.200 --> 00:19:12.200
Gdańsk jest dla mnie w ogóle takim
trudnym miastem, tak bym to ujęła.

00:19:12.280 --> 00:19:14.400
To jest moja relacja z tym miastem.

00:19:14.480 --> 00:19:18.920
Jest trochę love hate relationship
z wielu względów.

00:19:19.000 --> 00:19:23.120
Oczywiście już tam nie wchodząc głęboko,
ale też myślę, że Gdańsk jest trudny, bo

00:19:23.200 --> 00:19:26.720
on jest wielowarstwowy
i te warstwy wyłażą.

00:19:27.160 --> 00:19:29.200
I dla mnie to było zawsze
oczywiste, że jest.

00:19:29.280 --> 00:19:31.740
Takie miasto, które jest
zbudowane na innym mieście.

00:19:31.840 --> 00:19:34.000
Metaforycznie trochę.
Zdecydowanie tak.

00:19:34.080 --> 00:19:39.600
To jest trochę Troja, że w Gdańsku
mamy, mamy wiele i każdy jest inny.

00:19:40.040 --> 00:19:43.760
I to jest z jednej strony fascynujące, ale
z drugiej strony to jest trudna

00:19:43.840 --> 00:19:46.600
przeszłość, którą trudno też poskładać.

00:19:46.920 --> 00:19:52.480
Szczególnie, że tutaj
nastąpiła właściwie całkowita anihilacja

00:19:52.560 --> 00:19:55.760
miasta i też całkowita wymiana ludności.

00:19:56.360 --> 00:20:02.960
Więc ta specyfika powojenna, że my
próbowaliśmy, my, gdańszczanie, nowi

00:20:03.040 --> 00:20:05.960
gdańszczanie zbudować
sobie jakąś tożsamość.

00:20:06.040 --> 00:20:09.120
No bo każdy potrzebuje jakiejś historii,
jakiejś tożsamości,

00:20:09.800 --> 00:20:16.240
to myślę, że w Gdańsku to jest dosyć
mocne, że my jednak ciągle odwołujemy się

00:20:16.320 --> 00:20:21.200
do tego przedwojennego Gdańska, szukamy
tych śladów i one nas fascynują, że tu nie

00:20:21.280 --> 00:20:26.720
ma takiego oddzielenia jak na innych
poniemieckich terenach, że tam było takie

00:20:26.800 --> 00:20:30.600
odcięcie, że wszystko, co
poniemieckie, odrzucamy.

00:20:30.920 --> 00:20:31.600
Tutaj nie.

00:20:32.640 --> 00:20:37.000
Co często jest zarzucane gdańszczanom, że
my mamy jakąś dziwną fiksacje, ale ta

00:20:37.080 --> 00:20:41.200
fiksacja też z czegoś wynika i wydaje mi
się, że wynika z tej gdańskiej specyfiki,

00:20:41.280 --> 00:20:44.360
że tutaj właściwie trudno określić,
że to jest miasto poniemieckie.

00:20:44.440 --> 00:20:49.040
Ja bym powiedziała, że to jest po prostu
Gdańsk i te rzeczy, które znajdujemy.

00:20:49.160 --> 00:20:50.440
Po prostu dla historii.

00:20:50.720 --> 00:20:56.880
Myślę, że trochę tak, ale też z tego, że
znajdując Gdańsk też jest pełen ruin.

00:20:56.960 --> 00:21:00.240
Znaczy może teraz już nie, ale był i ja.

00:21:00.320 --> 00:21:02.800
Moje dzieciństwo tak wyglądało,
że się chodziło na ruiny.

00:21:02.880 --> 00:21:06.480
Że się grzebała w tej ziemi butem I tam
zawsze coś wyskakiwało,

00:21:06.560 --> 00:21:07.760
zawsze coś wychodziło.

00:21:07.840 --> 00:21:11.480
Czy niemiecki napis na fasadzie Do tej
pory one gdzieś tam są,

00:21:12.040 --> 00:21:15.520
Czy jakieś kawałki starych butelek
w piwnicy z napisem Danzig?

00:21:15.680 --> 00:21:21.000
To wszystko u nas było w dużych ilościach,
więc to zainteresowanie przeszłością

00:21:21.080 --> 00:21:24.680
poprzez przedmioty, a właściwie poprzez
śmieci, poprzez resztki

00:21:25.440 --> 00:21:28.720
jest w Gdańsku myślę, że bardzo
duże i bardzo specyficzne.

00:21:28.800 --> 00:21:33.560
Przecież my mamy strasznie dużo
Fanów przedmiotów z przedwojennego

00:21:33.640 --> 00:21:38.360
Gdańska, kolekcjonerów zbieraczy, ale też
tych, którzy na przykład podrabiają takie

00:21:38.440 --> 00:21:43.400
przedmioty jakieś odznaczenia
wojskowe, militaria.

00:21:44.000 --> 00:21:48.000
Hełm.
Hełm no to widać też na jarmarku.

00:21:49.200 --> 00:21:54.360
No ale tak, ta specyfika jest u nas bardzo
silna i ona też mnie bardzo mocno

00:21:54.440 --> 00:21:57.920
interesuje, że że u nas to po
prostu wygląda trochę inaczej.

00:21:58.000 --> 00:22:01.840
I dlatego myślę, że ten Gdańsk jest
niezwykle interesującym

00:22:01.920 --> 00:22:04.320
miejscem i takim wciąż żywym.

00:22:04.480 --> 00:22:08.240
Może to też wynika z tego, że ja po
prostu przegrzebałam ten Gdańsk od dołu.

00:22:08.320 --> 00:22:13.480
Mówiąc krótko jako archeolog, pracując w
wielu różnych miejscach w centrum miasta,

00:22:13.880 --> 00:22:19.280
Więc widziałam ten Gdańsk podziemny i on
jest dla mnie po prostu morzem ruin

00:22:21.000 --> 00:22:27.040
i morzem błota, w którym są te różne
przedmioty z różnych wieków i każdy z

00:22:27.120 --> 00:22:28.800
nich opowiada zupełnie inną historię.

00:22:28.880 --> 00:22:33.720
I to też jest w pewnym sensie
przytłaczające, bo jak się znajduje,

00:22:34.360 --> 00:22:39.120
tak jak to było chociażby pod Muzeum II
Wojny Światowej, na takim wielkim

00:22:39.200 --> 00:22:40.800
wykopie, który trwał dwa lata.

00:22:41.840 --> 00:22:43.320
Jak się znajduje?
Wchodziłeś tam?

00:22:43.400 --> 00:22:45.200
Byłeś tam?
Tak, Ja tam pracowałam.

00:22:46.600 --> 00:22:52.360
No to jak się znajduje zakopaną skrzynię z
zastawą kuchenną?

00:22:52.440 --> 00:22:53.800
Ale taką zwykłą.

00:22:53.880 --> 00:22:59.440
Przetarte talerzyki, jakiś dzbanuszki,
trzy szklanki wyszczerbione i to wszystko

00:22:59.520 --> 00:23:05.000
popakowane w gazety, zostawione
po to, żeby potem wrócić.

00:23:05.080 --> 00:23:06.080
Ale nikt nie wrócił.

00:23:07.200 --> 00:23:09.760
I my to później wygrzebujemy
jako archeolodzy.

00:23:10.600 --> 00:23:13.800
No, trzeba się zastanowić, co z
tym zrobić, do kogo to należy?

00:23:15.200 --> 00:23:17.440
Już teraz właściwie do nikogo.

00:23:17.520 --> 00:23:22.280
Tak, no bo No tak, że to też jest taka
zmiana znaczenia,

00:23:22.680 --> 00:23:26.880
ale też zmiana kontekstu, że że to jest
ostatni moment, kiedy archeolog coś

00:23:26.960 --> 00:23:30.160
wykupuje, na przykład taką
skrzynię przez kogoś schowaną.

00:23:30.880 --> 00:23:34.800
To jest ostatni moment, kiedy widzi
to w tym prawdziwym kontekście.

00:23:34.880 --> 00:23:39.200
Jak się to już przeniesie, rozdzielimy
je, włożę do gabloty w muzeum.

00:23:40.440 --> 00:23:41.200
To nie jest.
To.

00:23:42.040 --> 00:23:44.320
Więc archeolog niszczy.

00:23:46.600 --> 00:23:48.280
Ku wyższemu celowi.

00:23:48.400 --> 00:23:52.400
Ale ja się tak zastanawiam po latach,
czy ten cel rzeczywiście tam jest?

00:23:52.600 --> 00:23:56.080
Że może czasem lepiej byłoby to zostawić?
Zostawić?

00:23:56.160 --> 00:23:59.200
No właśnie, bo takie wyabstrahowane
przedmioty w gablocie.

00:23:59.280 --> 00:24:03.280
A zresztą ty też piszesz o tych gablotach,
prawda, że pewne rzeczy wyglądają lepiej?

00:24:03.480 --> 00:24:05.840
W gablocie za szkłem?
Tak, zawsze.

00:24:05.920 --> 00:24:10.560
Taka prawda, że to prawda, że jak wsadzimy
coś do gabloty, to od razu mamy takie

00:24:10.640 --> 00:24:13.280
wrażenie, że to jest
namaszczona, że to jest lepsze.

00:24:13.800 --> 00:24:16.880
Nie musi takie być, ale,
ale tak nam się wydaje.

00:24:16.960 --> 00:24:18.400
To szkło jakoś nobilituje.

00:24:20.440 --> 00:24:22.480
Ale czasem też fałszywie nobilituje.

00:24:22.560 --> 00:24:26.200
I to są właśnie te historie takie, że że
muzeum w ogóle jest dla

00:24:26.280 --> 00:24:27.720
mnie trudną przestrzenią.

00:24:27.800 --> 00:24:33.680
Jakiekolwiek, bo to jest pewna narracja,
oczywiście dla celów edukacyjnych, więc

00:24:33.800 --> 00:24:36.920
się zgadzamy na tą narrację,
ale to jest narracja fałszywa.

00:24:37.000 --> 00:24:42.560
To są tylko pewne
rzeczy złożone w jakimś, w jakimś nowym

00:24:42.640 --> 00:24:46.200
kontekście, zupełnie sztucznym, które mają
opowiedzieć nam w najlepszy

00:24:46.280 --> 00:24:47.920
możliwy sposób jakąś historię.

00:24:48.320 --> 00:24:49.760
Pytanie czy opowiadają.

00:24:49.880 --> 00:24:51.320
No właśnie, pytanie czy opowiadają?

00:24:51.400 --> 00:24:55.360
W sumie to nudzą nas te
muzealne przedmioty najczęściej, prawda?

00:24:55.440 --> 00:24:58.480
Może teraz te muzea troszeczkę inaczej
opowiadają o różnych rzeczach i

00:24:58.560 --> 00:25:00.960
starają się budować opowieści jednak.

00:25:01.160 --> 00:25:04.400
Ale kiedyś te przedmioty za szkłem
rzeczywiście nie budziły jakichś

00:25:04.480 --> 00:25:06.840
emocji specjalnie dużych.
No właśnie.

00:25:06.920 --> 00:25:08.840
I oczywiście muzeum.

00:25:08.920 --> 00:25:14.360
To próbuje muzeum jako instytucja próbuje
to wciąż przekształcać, próbować

00:25:14.440 --> 00:25:15.600
znajdować jakieś nowe drogi.

00:25:15.680 --> 00:25:20.400
I bardzo dobrze,
ale wciąż wydaje mi się to być pewną

00:25:20.480 --> 00:25:26.080
przestrzenią martwą, która
nie wiem, czy wzbudza zainteresowanie

00:25:26.160 --> 00:25:28.840
w ogóle materią, czy wręcz przeciwnie.

00:25:29.800 --> 00:25:33.800
Ja myślę, że ty jesteś tak trochę
tak cię widzę,

00:25:34.480 --> 00:25:41.000
że twoje naukowe zainteresowania są mocno
przełamane przez artystyczne, czego

00:25:41.080 --> 00:25:43.480
dowodem może być ta wystawa w Wilnie.

00:25:44.080 --> 00:25:46.360
To nie są moje rzeczy tak zatytułowana.

00:25:46.440 --> 00:25:50.440
I wtedy te rzeczy, które zbierasz i
zbierałaś, nagle powstają w

00:25:50.520 --> 00:25:52.040
zupełnie nowym kontekście.

00:25:52.400 --> 00:25:57.080
Powstają z tego
rzeźby, powiedziałabym nawet te wszystkie

00:25:57.160 --> 00:26:03.120
malutkie, multiplikowane puzderka,
muszelki, kamyki, koraliki.

00:26:03.200 --> 00:26:08.040
Nagle zupełnie mają nowe
życie, zupełnie nowe życie.

00:26:10.600 --> 00:26:14.320
Czy to jest pierwsza taka próba
w ten sposób przedstawienia.

00:26:14.560 --> 00:26:15.280
Na taką skalę?

00:26:15.360 --> 00:26:23.400
Tak, to rzeczywiście miałam
dla mnie wspaniałą okazję pokazać

00:26:23.480 --> 00:26:28.760
historię, która też jest dla mnie trudna,
bo bo to ta wystawa,

00:26:28.840 --> 00:26:30.160
to nie są moje rzeczy.

00:26:30.240 --> 00:26:36.000
W Wilnie opowiada historię jednego dnia,
kiedy

00:26:37.560 --> 00:26:42.520
mówiąc krótko weszłam do kontenera, gdzie
były wyrzucone rzeczy po jednej osobie.

00:26:43.320 --> 00:26:48.480
Zebrałam, co się dało, że tak powiem, ile
uniosłam, a właściwie zabrałam

00:26:48.560 --> 00:26:49.840
to, co mi się podobało.

00:26:49.920 --> 00:26:53.960
Może tak, bo to też jest zawsze jednak
wybór co wziąć, co zostawić, co nas

00:26:54.040 --> 00:26:55.720
interesuje w danym momencie, a co nie.

00:26:56.440 --> 00:26:59.720
I to też jest zawsze wybór
niesprawiedliwy, raczej wynikający

00:26:59.800 --> 00:27:01.360
z pewnych estetycznych pobudek.

00:27:01.440 --> 00:27:07.400
Tak że oczywiście wazon asteroid wezmę, no
bo przecież słynny wazon, ale może jakiś

00:27:07.480 --> 00:27:09.400
taki tam brzydszy, to już zostawię.

00:27:09.480 --> 00:27:16.880
Tak więc to zawsze też jest jest historia
o tym, który wyciąga te przedmioty, ale

00:27:17.840 --> 00:27:21.920
to jest też historia o tej osobie
zmarłej kiedyś tam.

00:27:22.000 --> 00:27:24.800
No i ktoś inny postanowił po
prostu oczyścić mieszkanie.

00:27:25.760 --> 00:27:29.480
I gdzieś z tych resztek
pojawiłam się po prostu.

00:27:29.560 --> 00:27:34.000
Historia kobiety, która urodziła się
na Kresach, w okolicach Wilna, bo.

00:27:34.080 --> 00:27:35.400
To też jest wileńskie.

00:27:36.320 --> 00:27:40.160
Z jednej strony od strony mamy mam
wileńskie korzenie.

00:27:41.440 --> 00:27:44.280
Zaczęłam przeglądać jej dokumenty, jakieś
zapiski

00:27:45.360 --> 00:27:49.880
pisane na brudno życiorysy w zależności
od instytucji, do której je pisała.

00:27:49.960 --> 00:27:52.240
Za każdym razem trochę inne,
bo to były takie czasy.

00:27:52.320 --> 00:27:53.160
Lata 50.

00:27:53.240 --> 00:27:57.240
Trzeba było trochę ściemniać, trochę
prosić, właściwie o wszystko się prosić.

00:27:57.320 --> 00:28:03.000
Wówczas bardzo trudne początki jej w
zupełnie obcym mieście w Gdańsku, do

00:28:03.080 --> 00:28:05.280
którego przyjechała sama na studia.

00:28:06.360 --> 00:28:09.480
No ale jakoś się
zadomowiła i dalej tu żyła.

00:28:10.480 --> 00:28:14.200
Świetnie szyła, bo te wszystkie sukienki
były przez nią ręcznie szyte, Niektóre

00:28:14.280 --> 00:28:16.080
niedokończone nigdy nie doszły.

00:28:16.840 --> 00:28:18.480
Sukienka, która jest na zdjęciu.

00:28:19.200 --> 00:28:22.040
Więc gdzieś mi się złożyło w taki obraz.

00:28:22.120 --> 00:28:25.680
Oczywiście poszatkowane,
ale bardzo mi bliski.

00:28:26.080 --> 00:28:28.840
I z drugiej strony też taki, że ja się
zaczęłam zastanawiać, czy ja w ogóle mam

00:28:28.920 --> 00:28:31.800
prawo do tych przedmiotów,
że właściwie ja je wzięłam.

00:28:32.080 --> 00:28:36.760
W pewnym sensie też przechowuję historię i
pamięć o tej kobiecie, której przecież nie

00:28:36.840 --> 00:28:41.360
znam i nigdy nie poznałam, a która
urodziła się tego samego dnia co ja.

00:28:41.440 --> 00:28:43.880
Co też było dla mnie
jakąś dziwną koincydencją.

00:28:44.360 --> 00:28:49.880
I już wtedy poczułam, że to nie jest taki
zbiór, który ja na przykład mogłabym

00:28:50.600 --> 00:28:54.400
rozdać, sprzedać, używać nawet.

00:28:55.000 --> 00:28:58.960
Więc schowałam to z powrotem w siaty i do
piwnicy, ale z taką myślą w głowie, że

00:28:59.040 --> 00:29:03.880
muszę kiedyś z tego zrobić wystawę, że to
po prostu zasługuje na pokazanie

00:29:04.440 --> 00:29:08.640
i na opowieść, że to nawet nie te rzeczy
są istotne, że one są ładne czy brzydkie,

00:29:08.720 --> 00:29:13.280
czy takie, czy siakie, tylko po prostu, że
opowiadają o kimś, że o tej relacji, która

00:29:13.360 --> 00:29:17.040
została zerwana, ale ona dalej
istnieje, tylko już w innej formie.

00:29:18.320 --> 00:29:21.840
No i przepraszam, że ci przerywam, ale tam
jest taka kartka na tych

00:29:21.920 --> 00:29:23.080
wszystkich rzeczach.

00:29:23.160 --> 00:29:24.840
Poszłam do ogrodu na chwilę.

00:29:24.920 --> 00:29:26.600
Tak bardzo poruszające.

00:29:26.680 --> 00:29:32.440
I wiesz, no po prostu wzruszająca
i bardzo metaforyczna, bo to takie.

00:29:32.520 --> 00:29:34.200
Poszłam do ogrodu na chwilę.

00:29:34.280 --> 00:29:36.440
To można sobie tłumaczyć
na wiele sposobów.

00:29:36.720 --> 00:29:38.640
To było jakiś krótki komunikat.

00:29:38.720 --> 00:29:42.040
A dzisiaj, kiedy tej osoby
nie ma, no to metafizyka.

00:29:42.280 --> 00:29:44.680
Zdecydowanie tak.
To gdzieś się tam przeplata.

00:29:44.760 --> 00:29:49.840
I też kiedy znalazłam tę kartkę,
pomyślałam no tak, no właściwie ona poszła

00:29:49.920 --> 00:29:55.160
do tego ogrodu, może
gdzieś tam jest jeszcze, albo nawet jeżeli

00:29:55.240 --> 00:29:58.240
nie, to ja jestem i ja pamiętam o tym.

00:30:00.000 --> 00:30:02.480
No i pytanie oczywiście,
czy ja jestem już teraz nią?

00:30:02.760 --> 00:30:06.880
Czy te rzeczy są moje, czy
czy jeszcze nie, czy już nie?

00:30:07.320 --> 00:30:11.920
No to są takie pytania, może metafizyczne,
ale myślę, że też artystyczne w pewnym

00:30:12.000 --> 00:30:17.000
sensie i abstrakcyjne, bo bo te rzeczy
trochę są taką abstrakcyjną materią, którą

00:30:17.080 --> 00:30:22.440
można przekształcać I to poszukiwanie, w
jaką stronę można to przekształcić, że

00:30:22.520 --> 00:30:26.360
niekoniecznie pokazać w gablocie
kategoriami, opowiadać o historii

00:30:26.440 --> 00:30:31.600
poszczególnych elementów, tylko pokazać
to jako pewnego rodzaju masę, która jest.

00:30:31.760 --> 00:30:33.280
Co one tworzą?
Ciągle żywa.

00:30:34.920 --> 00:30:37.040
A czy Ty pamiętasz taki
przedmiot, który był początkiem?

00:30:37.120 --> 00:30:40.480
To w ogóle jest możliwe, żeby znaleźć
taki, który jest początkiem kolekcji?

00:30:41.920 --> 00:30:43.560
Chyba nie jest możliwe, prawda?

00:30:43.920 --> 00:30:49.000
Chyba nie, bo ja dosyć szybko załapałam, o
co chodzi i w dzieciństwie

00:30:49.080 --> 00:30:50.400
najbardziej lubiłam mieć dużo.

00:30:50.680 --> 00:30:53.200
Nieważne czego, ale dużo.

00:30:53.280 --> 00:30:55.320
Miałaś dużo gumek, dużo ołówków.

00:30:55.400 --> 00:30:59.840
Też dużo starych biletów,
dużo starych banknotów.

00:30:59.920 --> 00:31:03.360
Po to, żeby na przykład używać ich trochę
performatywne, na przykład

00:31:03.440 --> 00:31:04.360
do zabawy w sklep.

00:31:04.440 --> 00:31:07.680
Sama ze sobą oczywiście, bo byłam
jedynaczką, więc musiałam sobie wymyślać

00:31:07.760 --> 00:31:11.160
te zabawy, ale rzeczy temu sprzyjały.

00:31:11.600 --> 00:31:15.240
Więc to było raczej na
zasadzie na masę, wtedy masę.

00:31:16.160 --> 00:31:21.320
No a później gdzieś to się zaczęło
przekształcać w jakieś nici zainteresowań,

00:31:21.680 --> 00:31:27.800
powolutku drążące
pytanie co ja w ogóle zbieram?

00:31:28.160 --> 00:31:29.320
No właśnie, co ty zbierasz?

00:31:29.480 --> 00:31:35.920
Bo wiesz, ja pamiętam swoje dzieciństwo i
swoją młodość, ale to były lata 60, 70 i

00:31:36.000 --> 00:31:40.960
wtedy to się zbierało
różne piękne naszym zdaniem przedmioty,

00:31:41.040 --> 00:31:46.800
ponieważ rzeczywiście nie było niczego w
tym PRL u, więc pamiętam z gumy balonowej

00:31:46.880 --> 00:31:52.200
te fantastyczne opowieści o Kaczora
Donaldzie, ale nawet opakowania po

00:31:52.280 --> 00:31:57.360
perfumach, po alkoholach, puszki, prawda?

00:31:57.920 --> 00:32:03.280
No takie zupełnie prozaiczne przedmioty,
które nam wydawały się zresztą no to

00:32:03.360 --> 00:32:06.560
dlatego, że były gdzieś tam z Zachodu i
były takim zupełnie

00:32:07.040 --> 00:32:08.720
oddechem z innego świata.

00:32:09.160 --> 00:32:13.040
A co dzisiaj zbiera Kora Kowalska?
Nic.

00:32:14.400 --> 00:32:16.520
I jest to najbardziej Bardziej
satysfakcjonująca

00:32:16.600 --> 00:32:17.880
odpowiedź, jaka może być.

00:32:18.920 --> 00:32:23.000
Bo myślę, że ja w ogóle zaczęłam się
pisząc tą książkę.

00:32:23.080 --> 00:32:25.080
Zaczęłam się zastanawiać,
czy ja w ogóle zbieram.

00:32:25.160 --> 00:32:29.360
Oczywiście wertując te wszystkie naukowe
rozprawy o tym, jak funkcjonuje

00:32:29.440 --> 00:32:31.000
kolekcja, jaka powinna być.

00:32:31.080 --> 00:32:34.200
Oczywiście jest bardzo dużo takich
tekstów, które opowiadają, czym jest

00:32:34.280 --> 00:32:37.320
prawdziwa kolekcja, a
czym jest ta nieprawdziwa.

00:32:38.040 --> 00:32:42.840
Mnóstwo porad, każda właściwie mało
istotna w gruncie rzeczy, bo

00:32:42.920 --> 00:32:44.880
każdy zbiera co innego i inaczej.

00:32:47.040 --> 00:32:49.880
I zdałam sobie sprawę, że
właściwie mi nie chodzi o to, żeby.

00:32:49.960 --> 00:32:54.480
Żeby zbierać, żeby mieć dużo wszystkiego,
tak jak w dzieciństwie,

00:32:55.800 --> 00:33:00.320
że chyba dużo bardziej satysfakcjonujące
jest po prostu pozwolenie sobie na

00:33:00.400 --> 00:33:05.760
spotkanie jakiegoś przedmiotu, na jakiś
kontakt z materią, poznawanie

00:33:06.720 --> 00:33:09.840
tej rzeczy jako czegoś abstrakcyjnego.
Po prostu.

00:33:10.720 --> 00:33:11.760
Nawet przez chwilę.

00:33:12.560 --> 00:33:14.120
A czy ja muszę to w gablotę?

00:33:14.200 --> 00:33:15.120
Już nie muszę.

00:33:15.200 --> 00:33:20.960
Oczywiście są jakieś historie, które lubię
szczególnie wciąż i które czasem nie mogę

00:33:21.040 --> 00:33:27.200
się powstrzymać przed kolejną za grosze
kupioną plastikową broszką z lat 60.

00:33:27.280 --> 00:33:30.160
Albo jakąś drobiażdżkiem art deco.

00:33:30.240 --> 00:33:31.920
Albo jeszcze czymś innym.

00:33:32.000 --> 00:33:37.600
Oczywiście, że tak, bo
każdy czasem ma chwile słabości, ale.

00:33:38.400 --> 00:33:40.600
Ale czy to jest jakoś ustrukturyzowane?

00:33:40.680 --> 00:33:44.920
Myślę, że niekoniecznie I nawet
nie sądzę, żeby musiało być.

00:33:45.280 --> 00:33:48.880
A czy myślisz o emocjach,
które wzbudzają te przedmioty?

00:33:48.960 --> 00:33:52.520
Jak je zdobywasz i nabywasz?

00:33:52.680 --> 00:34:00.680
Czy one mają śmieszyć, wzruszać, czy
być sympatyczne, a może odrażające?

00:34:01.480 --> 00:34:02.720
Przede wszystkim muszą poruszać.

00:34:02.800 --> 00:34:09.880
Jakkolwiek to jest tak, że mój ojciec
zawsze ładnie mówił o tym, że po prostu

00:34:09.960 --> 00:34:12.480
pewne rzeczy się do niego uśmiechają.
Okej.

00:34:13.120 --> 00:34:19.920
I wtedy wiadomo, że to jest taki błysk, że
pochylamy się nad tym przedmiotem.

00:34:20.000 --> 00:34:22.640
I to mogą być zupełnie różne aspekty.

00:34:23.040 --> 00:34:26.520
To coś może być po
prostu uroczo nieporadne.

00:34:26.600 --> 00:34:30.840
To często na przykład jest moim takim
zmysłem smaku, że jak

00:34:30.920 --> 00:34:32.880
coś jest niedzisiejsze.

00:34:32.960 --> 00:34:37.560
Niekoniecznie udane, ale czuć w tym jakąś
szczerość, to to mi się to

00:34:37.640 --> 00:34:39.680
podoba, to jestem zainteresowana.

00:34:40.360 --> 00:34:45.960
Jak coś ma nie dzisiejszy design
albo coś zupełnie niepraktycznego, albo z

00:34:46.040 --> 00:34:50.520
kolei ma niesamowity dobór
kolorystyczny, może przypadkowe.

00:34:50.600 --> 00:34:55.320
Na przykład pod wpływem czasu coś wyblakło
i nagle okazało się, że ma

00:34:55.560 --> 00:34:57.200
zupełnie inny, piękny kolor.

00:34:57.440 --> 00:35:03.360
To są takie drobiazgi, które dzieją się tu
i teraz, więc trudno mi właściwie

00:35:03.440 --> 00:35:07.280
powiedzieć, że przedmiot musi być
taki i taki, bo niektórzy tak mają.

00:35:07.600 --> 00:35:09.400
Ja zbieram tylko rzeczy.

00:35:09.800 --> 00:35:11.480
Świetny design z PRL u.

00:35:11.560 --> 00:35:14.440
Tylko pikasiaki tylko z Ćmielowa.

00:35:14.520 --> 00:35:16.240
No i wtedy to jest konkret, tak?

00:35:17.960 --> 00:35:21.600
No mnie może Pikasiak oczywiście
zachwycić, ale też nie musi wcale.

00:35:22.480 --> 00:35:23.320
Więc to jest.

00:35:23.520 --> 00:35:27.440
To jest takie puszczenie wodzy
i puszczenie.

00:35:27.520 --> 00:35:31.680
Siebie samego na fale, na
fale materii i trochę takie.

00:35:32.280 --> 00:35:33.760
Zaangażowanie wszystkich zmysłów.

00:35:33.840 --> 00:35:35.120
I wtedy jest najprzyjemniej.

00:35:35.320 --> 00:35:39.200
Słuchaj, a czy zbieranie
może być niebezpieczne?

00:35:39.280 --> 00:35:41.440
Oj, zdecydowanie.
Zdecydowanie.

00:35:41.520 --> 00:35:44.160
Dobra, to teraz trochę
kryminałów poproszę.

00:35:44.640 --> 00:35:48.840
Zdecydowanie tak I to nawet
niekoniecznie w takim kontekście, kiedy

00:35:48.920 --> 00:35:52.280
ktoś postanawia zbierać
rzeczy niebezpieczne.

00:35:52.480 --> 00:35:53.920
Chociaż oczywiście też są tacy.

00:35:56.560 --> 00:35:59.640
Tutaj pozdrawiam znajomych,
którzy chodzą po lasach.

00:36:00.480 --> 00:36:05.120
No okej, może być to
niebezpieczne pod każdym względem.

00:36:06.760 --> 00:36:10.440
Natomiast nie ze względu na przedmioty,
tylko ze względu na ludzi innych, prawda?

00:36:10.720 --> 00:36:14.800
Też, ale myślę, że to, co jest
najniebezpieczniejsze w zbieraniu, to co

00:36:14.880 --> 00:36:20.280
dzieje się z naszą psychiką,
to, że rzeczywiście niektórzy tracą

00:36:20.360 --> 00:36:27.240
kompletnie możliwość takiego zdrowego
rozsądku, rozsądkowego podejścia do życia.

00:36:27.320 --> 00:36:30.560
Czyli ta relacja z przedmiotami jest
ważniejsza niż relacja z ludźmi.

00:36:30.840 --> 00:36:36.040
Przepuszczają całe fortuny
na to, żeby coś zdobyć.

00:36:36.720 --> 00:36:41.200
Potrafią nawet ukraść coś, żeby to mieć.

00:36:41.280 --> 00:36:47.520
Oszukać kogoś, podebrać komuś, zniszczyć
sobie jakieś relacje, kontakty

00:36:47.600 --> 00:36:49.200
po to tylko, żeby coś zdobyć.

00:36:49.280 --> 00:36:51.000
No to już jest absolutne szaleństwo.

00:36:51.080 --> 00:36:53.560
Myślę, że to jest taka droga bez odwrotu.

00:36:54.280 --> 00:36:55.720
Trzeba się mieć na baczności.

00:36:55.800 --> 00:36:59.360
Oczywiście trzeba się też mieć na
baczności w ogóle w zbieraniu, bo to może

00:36:59.440 --> 00:37:05.960
przecież przekształcić się w zbieractwo
chorobliwe, które kończy się logo manią i

00:37:06.040 --> 00:37:09.920
kończy się cierpieniem
wszystkich osób wokół i

00:37:10.600 --> 00:37:15.240
i siebie samego, więc
jest bardzo dużo pułapek,

00:37:17.080 --> 00:37:25.840
więc myślę, że w głowie posiadanie z tyłu
głowy zawsze nie muszę tego mieć jest.

00:37:25.960 --> 00:37:28.480
Bardzo ważne dla każdego zbieracza.
Tak.

00:37:29.640 --> 00:37:32.880
A powiedz mi, a gdybyś musiała
oddać wszystkie te swoje rzeczy?

00:37:33.520 --> 00:37:36.120
Wyobrażasz sobie?
Wyobrażałaś sobie taką sytuację?

00:37:36.560 --> 00:37:40.160
Ja sobie to wyobrażam codziennie
dla zdrowia psychicznego, okej.

00:37:42.720 --> 00:37:43.680
Jest to trudne.

00:37:43.760 --> 00:37:48.080
Oczywiście, że to jest trudna myśl, bo
oczywiście zaraz to jest trochę na

00:37:48.160 --> 00:37:55.320
zasadzie wspierania się samemu z
sobą, czyli no dobra, oddać, ale komu?

00:37:55.640 --> 00:38:00.480
I już zaczynam myśleć, że kto najbardziej
by zasługiwał, A może jakaś instytucja?

00:38:00.560 --> 00:38:01.400
A może coś tam.

00:38:02.240 --> 00:38:04.520
Się układa Trochę z tą rzeczywistością.

00:38:04.600 --> 00:38:08.080
Układam się, ale to jest też trochę
oszukiwanie samego siebie, bo to jest

00:38:08.160 --> 00:38:10.240
wciąż tak naprawdę
oddanie, ale nie do końca.

00:38:10.600 --> 00:38:12.400
Na swoich warunkach.
Na swoich warunkach.

00:38:12.480 --> 00:38:19.000
A żeby tak całkowicie puścić i odpuścić,
to myślę, że to jest trudna myśl.

00:38:19.560 --> 00:38:24.560
Miałam tego próbkę w momencie, kiedy te
wszystkie rzeczy pojechały do Wilna,

00:38:25.080 --> 00:38:29.120
Zapakowałam je, kurier odebrał,
powiedziałam no dobra, a teraz jak one tam

00:38:29.200 --> 00:38:33.720
nie dotrą, bo coś się stanie, nie wiem,
kurier zgubi, zgubi paczki.

00:38:34.120 --> 00:38:36.080
Co wtedy?
Czy ja będę cierpieć?

00:38:36.160 --> 00:38:37.640
Czy będę czuć stratę?

00:38:38.600 --> 00:38:41.400
Albo na przykład jak ktoś, nie wiem, na
wystawie coś ukradnie, weźmie,

00:38:41.480 --> 00:38:42.720
zabierze, zniszczy się.

00:38:44.520 --> 00:38:48.600
I miałam takie poczucie a już okej, jakby.

00:38:49.280 --> 00:38:51.200
Czy jesteś w stanie oddać?
Chyba tak.

00:38:51.280 --> 00:38:52.840
Chyba coraz bardziej tak.

00:38:53.960 --> 00:38:55.920
Jeszcze nie wszystko.
Okej.

00:38:56.560 --> 00:38:59.880
Ale powoli się przyzwyczaiłam
do tej myśli, że.

00:39:00.080 --> 00:39:03.640
Jest taki przedmiot w tej kolekcji, który
uważasz za najcenniejszy dla siebie.

00:39:06.200 --> 00:39:07.120
Mam taką.

00:39:08.600 --> 00:39:09.120
To jest.

00:39:09.640 --> 00:39:12.440
To jest takie pytanie, które chyba
też każdy powinien sobie zadać.

00:39:12.520 --> 00:39:18.240
Co w razie, gdyby coś się
strasznego działo, co się zabierze.

00:39:18.520 --> 00:39:20.240
Co zabieramy jako pierwsze?
Tak.

00:39:20.960 --> 00:39:22.360
Co w ogóle ze sobą zabieramy?

00:39:22.800 --> 00:39:26.400
Ja mam zawsze taką myśl, być może
głupiutką i wynikającą z tego, że tak

00:39:26.480 --> 00:39:28.680
naprawdę tego zagrożenia
jeszcze wciąż nie ma.

00:39:28.760 --> 00:39:30.080
Jakiegoś poważnego.

00:39:30.680 --> 00:39:35.120
No, oprócz tych podstaw, o których każdy
myśli, dokumenty, cokolwiek,

00:39:36.000 --> 00:39:39.280
to ja zawsze patrzę takim tęsknym okiem na
taką małą gablotkę,

00:39:40.000 --> 00:39:44.280
gablotkę, w której mam takie plastikowe,
kolorowe misie z lat sześćdziesiątych,

00:39:44.520 --> 00:39:47.760
które zbieram na kolory już teraz
coraz mniej, bo ich po prostu nie ma.

00:39:49.440 --> 00:39:51.960
Ale trochę uzbierałam i bardzo je lubię.

00:39:52.600 --> 00:39:53.440
Nie wiem dlaczego.

00:39:53.520 --> 00:39:59.040
Być może tu mi się włącza ten taki
nieznośny sentyment i nostalgia, które

00:39:59.120 --> 00:40:03.360
zazwyczaj staram się w życiu odseparować
od takiego stricte racjonalnego,

00:40:03.440 --> 00:40:04.880
naukowego podejścia.

00:40:05.320 --> 00:40:07.560
Ale to ta kolekcja rozpoczęła się.

00:40:07.640 --> 00:40:09.600
Ona tam zresztą gdzieś jest na zdjęciu.

00:40:10.400 --> 00:40:11.880
Takie kolorowe.

00:40:12.680 --> 00:40:18.720
Ja tutaj mam na razie papugi fiolet,
ale to też mogę pokazać, prawda?

00:40:19.360 --> 00:40:22.680
No tak, to moja kolejna
obsesja, czyli stary plastik.

00:40:23.400 --> 00:40:27.600
O
tak, bo ta kolekcja zaczęła się od złotego

00:40:27.680 --> 00:40:29.720
małego misia, który był mojej mamy.

00:40:29.800 --> 00:40:35.000
To tu są guziki,
to tam gdzieś chyba będą jeszcze dalej.

00:40:35.120 --> 00:40:37.960
Dobrze to szukam, szukam.
Ty opowiadaj.

00:40:38.040 --> 00:40:45.360
No a później dokupiłam kolejne, gdzieś tam
pozbierane z różnych, z różnych miejsc, w

00:40:45.440 --> 00:40:47.920
różnych kolorach i one są
kompletnie, właściwie nic nie warte.

00:40:48.000 --> 00:40:51.360
Oczywiście teraz kolekcjonerzy zabawek, bo
wszyscy już teraz wszystko zbierają,

00:40:51.960 --> 00:40:54.960
też chętnie je kupują, więc
one mają już wyższe ceny.

00:40:55.040 --> 00:41:02.400
No ale umówmy się tak w sensie
ogólnoludzkim to one nie są wiele warte.

00:41:03.960 --> 00:41:08.160
Ale może przez to, że są małe i że się
mieszczą w dłoni, to myślę, że w razie

00:41:08.240 --> 00:41:11.120
czego to bym ze dwa chyba
schowała do kieszeni.

00:41:11.360 --> 00:41:12.120
Przynajmniej dwa.

00:41:12.840 --> 00:41:14.960
A tu są nasze misie.

00:41:15.120 --> 00:41:19.320
Ale kiedy pytano
Ukraińców, którzy uciekali,

00:41:20.720 --> 00:41:26.040
czego nie wzięli, a co powinno się znaleźć
w tej torbie podróżnej, to były

00:41:26.120 --> 00:41:27.600
jednak zdjęcia najczęściej.

00:41:28.400 --> 00:41:30.280
Ty też masz taką kolekcję zdjęć.

00:41:30.360 --> 00:41:32.920
Czy to nie jest ten zakres zainteresowań?

00:41:33.680 --> 00:41:40.200
Ja zbieram zdjęcia stare, obcych ludzi,
więc to chyba nie jest wtedy

00:41:40.280 --> 00:41:41.760
taka myśl, że trzeba je.

00:41:43.960 --> 00:41:45.760
Gdzieś zachować.

00:41:46.560 --> 00:41:47.520
Natomiast.

00:41:49.560 --> 00:41:56.920
Spora część jakichś zdjęć rodzinnych
całe szczęście została gdzieś

00:41:57.000 --> 00:42:01.600
przekopiowana na dyski, więc
nawet w tej niematerialnej formie.

00:42:01.680 --> 00:42:03.440
Ale są.
Więc.

00:42:03.760 --> 00:42:06.840
Więc tutaj jestem spokojna, że zostaną.

00:42:06.960 --> 00:42:09.720
Ja chciałam Cię zapytać, czy przedmioty
mają poczucie humoru,

00:42:10.800 --> 00:42:15.760
ale jak zobaczyłam te żaby z Meksyku,
to pomyślałam sobie, że nie ma co

00:42:15.840 --> 00:42:18.160
pytać, to po prostu trzeba to zobaczyć.

00:42:18.240 --> 00:42:19.280
Niesamowite.

00:42:20.000 --> 00:42:21.680
Właściwie nie wiem, co to jest.
To są żaby.

00:42:21.760 --> 00:42:25.120
Prawdziwe, wypreparowane.
To gorzej.

00:42:25.200 --> 00:42:27.200
No to właśnie.
No właśnie.

00:42:27.280 --> 00:42:29.560
A propos tych przedmiotów,
które budują niesmak.

00:42:29.640 --> 00:42:30.000
Mogą.

00:42:30.600 --> 00:42:35.600
To jest właśnie jedna z tych historii,
że czasem są takie przedmioty, które są

00:42:35.680 --> 00:42:42.880
tak kuriozalne i tak właściwie nieetyczne
po latach, jak się okazuje.

00:42:42.960 --> 00:42:48.360
No bo jaki jest sens hodowania żab tylko
po to, żeby je zabić, wypreparować i

00:42:48.760 --> 00:42:54.960
uformować je później
na kształt pijanych amatorów piwa?

00:42:55.400 --> 00:42:57.200
No zupełna głupota.

00:42:57.280 --> 00:43:00.640
A jednak ktoś to w Meksyku
w latach 70 tych robił.

00:43:01.080 --> 00:43:05.360
I to była bardzo popularna
pamiątka turystyczna wówczas.

00:43:06.920 --> 00:43:08.680
No szalony pomysł.

00:43:09.120 --> 00:43:12.640
Natomiast właśnie po latach to już
niekoniecznie nam się podoba

00:43:12.720 --> 00:43:14.320
z wielu względów Tak być może.

00:43:14.520 --> 00:43:20.840
I całe szczęście nasza wrażliwość
się zmienia i to dobrze.

00:43:20.920 --> 00:43:22.600
Natomiast co zrobić z takim fantem?

00:43:22.880 --> 00:43:23.960
No bo to jest też pytanie.

00:43:24.440 --> 00:43:28.120
Te przedmioty są, jak ktoś je już zrobił.

00:43:29.600 --> 00:43:32.840
Czy w ramach protestu
powinniśmy je niszczyć?

00:43:32.920 --> 00:43:33.800
Uważam, że nie.

00:43:33.880 --> 00:43:38.880
Skoro one zostały już wykonane,
to powinniśmy je dalej zachować.

00:43:38.960 --> 00:43:41.320
To jest trochę tak jak z
przedmiotami ze swastyką.

00:43:41.400 --> 00:43:42.760
No taki relikt przeszłości.

00:43:42.840 --> 00:43:48.960
Że póki one są, to my pamiętamy o tym, że
coś można było zrobić lepiej albo czegoś

00:43:49.040 --> 00:43:52.240
może nie warto było robić,
a jak już to zniszczymy.

00:43:52.320 --> 00:43:53.880
To tak trochę jak z pomnikami nie.

00:43:54.320 --> 00:43:57.080
Wycieramy pamięci, nie
będziemy o tym pamiętać.

00:43:57.600 --> 00:44:00.600
Ale rozumiem, że właściwie to chyba już
znam odpowiedź na to pytanie,

00:44:00.680 --> 00:44:02.520
które chciałam zadać.
Czy materiał jest ważny?

00:44:02.600 --> 00:44:04.120
Czy to jest plastik, Czy to jest drewno?

00:44:04.200 --> 00:44:06.400
Nie ma to znaczenia w twoich zbiorach.

00:44:07.200 --> 00:44:09.000
Czy szkło?
Nie ma.

00:44:09.120 --> 00:44:13.280
Mnie interesuje właściwie
każda materia i jej specyfika.

00:44:13.400 --> 00:44:15.640
Szczególnie sobie ukochałam plastik.

00:44:16.040 --> 00:44:18.720
Bo plastik też jest niedoceniany.

00:44:18.800 --> 00:44:21.720
Najczęściej nam się kojarzy
współcześnie z czymś bardzo negatywnym.

00:44:22.680 --> 00:44:23.200
Np.

00:44:23.360 --> 00:44:30.520
Unikamy plastiku, zżymamy się na te
miliony opakowań plastikowych, na to, że

00:44:30.600 --> 00:44:32.560
już nie ma co z tym robić i tak dalej.

00:44:32.640 --> 00:44:37.160
Natomiast początki plastiku były
zupełnie inne i są niezwykle fascynujące.

00:44:37.240 --> 00:44:39.240
I powstawanie nowych tworzyw.

00:44:39.800 --> 00:44:45.280
Pomysłowość ludzka, ale też taka chęć
ekologiczna w pewnym sensie, bo plastik

00:44:45.360 --> 00:44:47.640
miał być tworzywem, które uratuje świat.

00:44:47.720 --> 00:44:49.320
No tak, miał chronić drzewa.

00:44:50.520 --> 00:44:56.080
Miał chronić wszystko, miał chronić słonie
przed używaniem kości słoniowej.

00:44:56.160 --> 00:44:57.280
I tak dalej, i tak dalej.

00:44:58.000 --> 00:44:59.800
No, okazało się zupełnie odwrotnie.

00:44:59.880 --> 00:45:04.280
Postulatach, że po prostu
plastik okazał się potworem,

00:45:04.880 --> 00:45:09.440
którego stworzyliśmy i nad którym już
kompletnie nie potrafimy zapanować.

00:45:09.560 --> 00:45:13.360
Natomiast myślę, że warto
wrócić do początków.

00:45:13.440 --> 00:45:18.400
Warto przyjrzeć się, w jaki sposób
wytwarzano te pierwsze tworzywa

00:45:18.480 --> 00:45:21.520
i co z nich wytwarzano i po co.

00:45:21.880 --> 00:45:26.040
Żeby być może wziąć z tego jakąś
naukę na to, jak to teraz funkcjonuje.

00:45:26.600 --> 00:45:30.200
Ja bym jeszcze chciała powiedzieć na
koniec poprosić cię, żebyś opowiedziała o

00:45:30.280 --> 00:45:33.720
tych fajkach glinianych z XVIII, XIX
wieku, które znalazłaś

00:45:33.800 --> 00:45:35.320
na gdańskich bastionach.

00:45:36.160 --> 00:45:37.560
Wciąż można je znaleźć.

00:45:38.120 --> 00:45:40.040
Właśnie, co to za przedmioty?

00:45:40.560 --> 00:45:43.520
No to są typowe fajki do palenia tytoniu.

00:45:43.800 --> 00:45:49.960
Gliniane, bardzo popularne właściwie w
całej Europie, ale przede wszystkim też w

00:45:50.040 --> 00:45:53.760
tym rejonie Hanzy,
gdzie te kontakty handlowe mieliśmy

00:45:53.840 --> 00:45:56.600
bardzo bliskie, z Holandią chociażby.

00:45:57.080 --> 00:46:02.440
Więc tego typu przedmiotów można znaleźć
w gdańskiej ziemi wciąż bardzo dużo.

00:46:02.920 --> 00:46:04.920
Oczywiście nie tak dużo jak kiedyś.

00:46:05.000 --> 00:46:08.680
Natomiast powstało ogromne, wspaniałe,
fascynujące kolekcje wielu

00:46:08.760 --> 00:46:13.320
kolekcjonerów gdańskich właśnie fajek.
Tylko fajek.

00:46:14.480 --> 00:46:19.640
I rzeczywiście na bastionach
wokół wypływu Motławy,

00:46:20.400 --> 00:46:26.760
wokół fosy Gdańskiej, wciąż w tej ziemi,
mimo, że ona już została dana milion razy,

00:46:27.320 --> 00:46:31.960
to no Sebastiana zostało zbudowane ze
śmieci, po prostu z ziemi

00:46:32.040 --> 00:46:33.360
przemieszanej ze śmieciami.

00:46:34.160 --> 00:46:38.920
Więc w tej ziemi jest bardzo dużo tych
przedmiotów i czasem wystarczy nawet po

00:46:39.000 --> 00:46:44.960
deszczu wyjść i popatrzeć na te
takie kopczyki, które krety robią.

00:46:45.360 --> 00:46:50.480
I tam bardzo często można znaleźć wciąż
ustnik takiej fajki, najczęściej już nie

00:46:50.560 --> 00:46:54.320
zdobiony, taki zwykludki,
nagi, ale to wciąż tam siedzi.

00:46:54.760 --> 00:46:58.560
Ale Ty w ogóle Piszesz w tej
książce, że deszcz jest takim.

00:46:58.920 --> 00:47:00.440
Wspiera bardzo kolekcjonerów.

00:47:00.920 --> 00:47:05.000
Jest sprzymierzeńcem szczególnie w tych
miastach, które rzeczywiście są zbudowane

00:47:05.080 --> 00:47:08.320
na śmieciach, bo trzeba to powiedzieć
Gdańsk taki właśnie jest, bo

00:47:08.400 --> 00:47:10.040
my przecież jesteśmy bagnem.

00:47:10.280 --> 00:47:14.200
My jesteśmy na bagnach, więc cały czas,
przez lata, przez stulecia trzeba było

00:47:14.280 --> 00:47:19.200
podnosić poziom, na czym podnieść poziom
ziemią wymieszaną z gruzem, z czymś, co

00:47:19.280 --> 00:47:21.120
się tam gdzieś wyrzuciło i tak dalej.

00:47:21.200 --> 00:47:26.080
Więc tam po prostu w tej ziemi
jest mnóstwo, no, wówczas śmieci.

00:47:26.160 --> 00:47:31.240
W tamtych stuleciach dla nas już
teraz po prostu reliktów przeszłości.

00:47:31.520 --> 00:47:34.320
W przyszłości oczywiście
to zupełnie inaczej brzmi.

00:47:34.560 --> 00:47:38.960
Ja ogromnie zachęcam, zresztą nie muszę
zachęcać, bo cała nasza rozmowa jest tak

00:47:39.040 --> 00:47:43.080
fascynująca, że moglibyśmy tu rozmawiać,
bo tych tematów jest bardzo dużo i uważam,

00:47:43.160 --> 00:47:47.360
że to jest Biblia każdego zbieracza
i każdego wrażliwego człowieka.

00:47:48.760 --> 00:47:54.600
Kora ta Kowalska archeolożka,
kulturoznawczyni, osoba, która uważa,

00:47:54.680 --> 00:47:56.760
że Gdańsk zbudowany jest na śmieciach.

00:47:56.960 --> 00:47:59.120
Dziękuję Ci bardzo za obecność.

00:47:59.960 --> 00:48:03.840
Ale jeszcze ostatnie pytanie czy
to będzie miało ciąg dalszy?

00:48:03.920 --> 00:48:04.880
Czy ta książka.

00:48:05.960 --> 00:48:08.600
Zdecydowanie będę pisać kolejne książki.

00:48:10.520 --> 00:48:15.120
Natomiast myślę, że do rzeczy wrócę,
ale już w innym kontekście.

00:48:15.200 --> 00:48:17.240
I nie wiem, czy przy drugiej książce.

00:48:17.320 --> 00:48:21.960
Mam trochę inne pomysły, których nie
jeszcze nie zdradzę,

00:48:23.280 --> 00:48:29.480
ale myślę, że też to może być interesujące
i takim, mam nadzieję, innym spojrzeniem

00:48:29.560 --> 00:48:32.960
na może też nasze tutaj rejony pomorskie.

00:48:33.720 --> 00:48:35.280
Dobrze, to już jestem bardzo ciekawa.

00:48:35.360 --> 00:48:38.640
A teraz gratuluję Ci
tych nominacji do nagród.

00:48:38.720 --> 00:48:41.680
Mam nadzieję, że to zaowocuje nagrodami.

00:48:41.760 --> 00:48:42.800
Serdecznie dziękuję.

00:48:42.880 --> 00:48:45.720
Dzięki za spotkanie i za rozmowę.
Dziękuję.