WEBVTT

00:00:15.960 --> 00:00:20.240
Dzisiaj moją gościnią jest Dorota
Sobieniecka Kańska, dyrektorka Gdańskiego

00:00:20.320 --> 00:00:24.040
Klubu Biznesu, wydawczyni, dziennikarka,
wykładowczyni i doradczyni

00:00:24.120 --> 00:00:25.400
public relations.

00:00:25.480 --> 00:00:26.560
Wyszły mi te feminatywy.

00:00:26.800 --> 00:00:28.000
Oczywiście doskonale.

00:00:28.080 --> 00:00:30.080
Już się nauczyłam, a to nie
jest wcale takie oczywiste.

00:00:30.160 --> 00:00:32.060
Muszę ci powiedzieć kilka lat temu.

00:00:32.880 --> 00:00:34.000
Teraz jesteś w biznesie.

00:00:34.080 --> 00:00:36.200
Od ilu lat jesteś w tym biznesie?
20.

00:00:36.280 --> 00:00:39.160
Aż się nie chce wierzyć, Ale myślę, że ja
byłam w tym biznesie dużo

00:00:39.240 --> 00:00:41.960
wcześniej, bo biznes jest wszędzie.

00:00:42.040 --> 00:00:47.200
I tak myślę, że od początku mojej całej
drogi zawodowej to gdzieś

00:00:47.280 --> 00:00:49.320
tam o ten biznes zahaczałam.

00:00:49.400 --> 00:00:53.240
Bo kiedy na studia poszłaś
filologiczne, to chyba źle trafiłaś.

00:00:53.640 --> 00:00:58.360
Bardzo dobrze trafiłam, bo to są studia
ogólnokształcące wyższe ogólnokształcące,

00:00:58.440 --> 00:01:00.920
dające taki szerszy pogląd na świat.

00:01:01.000 --> 00:01:04.840
Studia mnie przede wszystkim nauczyły
szybkiego czytania i szybkiego uczenia

00:01:04.920 --> 00:01:08.320
się, jak również nauczyły mnie tego, że
nawet jeżeli czegoś nie umiem,

00:01:08.400 --> 00:01:09.760
to mogę się tego nauczyć.

00:01:10.560 --> 00:01:12.760
A jaki jest ten biznes teraz?

00:01:12.840 --> 00:01:14.840
Jaki jest polski biznes?
Jak go obserwujesz?

00:01:14.920 --> 00:01:17.800
Jak się zmienia?
On się zmienia szalenie.

00:01:18.640 --> 00:01:23.200
Używając takiego kolokwialnego określenia
bo świat się cały zmienia, to dlaczego

00:01:23.280 --> 00:01:24.880
biznes miałby się nie zmienić?

00:01:25.240 --> 00:01:29.560
Wydaje mi się, że zmienia się pokoleniowo,
aczkolwiek silver tsunami cały

00:01:29.640 --> 00:01:33.720
czas wieje i bardzo, bardzo panuje.

00:01:33.800 --> 00:01:38.680
Tutaj biznes jest przynależny chyba
takiemu pokoleniu starszemu

00:01:38.760 --> 00:01:40.200
i trochę męskiemu.

00:01:40.280 --> 00:01:42.440
Także trochę o tym porozmawiamy.

00:01:42.520 --> 00:01:46.520
Chyba wciąż jednak nie
trochę, ale tak jest.

00:01:48.680 --> 00:01:49.720
Przeregulowanie.

00:01:49.800 --> 00:01:52.480
To jest najpoważniejszy problem polskiej
gospodarki, bo słyszę, że teraz

00:01:52.560 --> 00:01:54.280
będziemy deregulować, deregulować.

00:01:54.360 --> 00:01:59.920
Ja myślę, że tych problemów jest dużo
więcej i bardzo mnie przeraża wizja jednej

00:02:00.000 --> 00:02:04.040
ustawy, która ma zmienić coś, co
jest zepsute w sposób straszny.

00:02:04.320 --> 00:02:07.680
Bo to od początku tak do końca
nie było dobrze zrobione.

00:02:07.760 --> 00:02:08.440
Absolutnie.

00:02:08.520 --> 00:02:13.200
To nie są żadne pretensje do
tamtej władzy, do tamtych ludzi, którzy

00:02:13.280 --> 00:02:15.320
to tworzyli w czasie transformacji.

00:02:15.400 --> 00:02:16.600
To było mistrzostwo świata.

00:02:16.680 --> 00:02:21.000
Te cztery wielkie
transformacje, które nastąpiły, ta zmiana

00:02:21.160 --> 00:02:24.080
samorządowa to w ogóle
jest coś niebywałego.

00:02:24.400 --> 00:02:30.440
Rok 1990 roku i wtedy to, że nie wszystko
dobrze wychodziło, to, że nie posłuchano

00:02:30.520 --> 00:02:35.120
profesora Hausnera w niektórych kwestiach,
to, że nie wyciągnięto wniosków z tego, co

00:02:35.200 --> 00:02:38.680
mówił niejaki pan Wilczek, o którym już
prawie nikt nie pamięta,

00:02:39.000 --> 00:02:40.880
ale była to jakaś myśl.

00:02:40.960 --> 00:02:44.600
To co zrobił Balcerowicz i
zapłacił za to ogromną cenę.

00:02:44.680 --> 00:02:49.000
To wszystko miało swoją wartość i
to wszystko tak nie do końca jakby.

00:02:49.080 --> 00:02:52.440
No bo wiadomo, to jest proces, to cały
czas jest proces i trzeba

00:02:52.520 --> 00:02:53.840
to cały czas zmieniać.

00:02:53.920 --> 00:02:59.520
I teraz trochę mnie przeraża to, że jedna
ustawa ma deregulować coś, co jest

00:02:59.600 --> 00:03:02.120
rozregulowane w wielu,
wielu, wielu miejscach.

00:03:02.200 --> 00:03:07.160
Szczególnie ostatnie lata rozregulowały
i szczególnie martwią mnie.

00:03:07.240 --> 00:03:10.960
Martwi mnie sytuacja małych i średnich
przedsiębiorców, tych najmniejszych,

00:03:11.040 --> 00:03:16.040
którzy nie mają swojej wielkiej
reprezentacji korporacyjnej ze sztabem

00:03:16.120 --> 00:03:21.320
prawników, księgowych i doradców, ale tej
pani, która prowadzi

00:03:21.760 --> 00:03:27.120
jakiś maleńki zakładzik, igiełka czy Czy
ktoś, kto robi jakiś druk wielkoformatowy

00:03:27.200 --> 00:03:30.800
I to są często jednoosobowe
działalności gospodarcze.

00:03:30.880 --> 00:03:35.600
Ci ludzie nie są w stanie sobie poradzić
z Nowym Ładem, nie mogli sobie poradzić.

00:03:35.680 --> 00:03:37.240
Wielu z nich na tym poległo.

00:03:37.320 --> 00:03:41.080
Wielu z nich poległo na ZUS ach i pewnie
jeszcze polegnie, jeżeli

00:03:41.160 --> 00:03:42.680
to nie zostanie załatwione.

00:03:42.760 --> 00:03:47.840
I mamy tak wiele różnych pułapek, które na
nas czekają, że jeżeli się nie jest

00:03:47.920 --> 00:03:50.240
omnibusem, to naprawdę
trudno sobie poradzić.

00:03:50.320 --> 00:03:54.280
Dlatego dziwię się czasami, prowadząc
zajęcia na uczelniach, kiedy pytam

00:03:54.360 --> 00:03:58.440
studentów, kim chcą zostać Studentów
ekonomii, studentów zarządzania,

00:03:58.520 --> 00:04:01.120
studentów, również innych nauk ścisłych.

00:04:01.240 --> 00:04:04.800
I oni mówią, że chcą zostać
przedsiębiorcami i że chcą

00:04:04.880 --> 00:04:06.640
prowadzić działalność biznesową.

00:04:06.880 --> 00:04:10.040
Pytam o to i tak chyba lepiej,
bo ja słyszę, że influencerami.

00:04:10.240 --> 00:04:10.920
A to to jest.

00:04:11.000 --> 00:04:16.040
To chyba jest bardziej roztropne,
dlatego że influencer No to coś jakby.

00:04:16.120 --> 00:04:18.240
To jest takie bardziej chyba kieszonkowe.

00:04:18.400 --> 00:04:24.040
Natomiast tutaj ta działalność biznesowa
ciągnie za sobą odpowiedzialność karną,

00:04:24.360 --> 00:04:31.640
księgową, skarbową, prawną i oni sobie nie
zdają sprawy, że zostają sami wobec świata

00:04:31.720 --> 00:04:36.040
biznesu, gdzie muszą sami odpowiadać za
swoje decyzje i za decyzje, za swoje

00:04:36.120 --> 00:04:38.160
decyzje i za ludzi,
których będą zatrudniać.

00:04:38.240 --> 00:04:42.520
No dobrze, ale chyba jednak mimo wszystko
Polak potrafi, Bo przy takiej historii,

00:04:42.600 --> 00:04:47.000
kiedy wszystko idzie jak po grudzie,
no jednak biznes w Polsce się rozwija.

00:04:47.120 --> 00:04:49.640
On świetnie potrafi i to
jeszcze tak świetnie potrafi.

00:04:49.720 --> 00:04:50.280
Naprawdę.

00:04:50.360 --> 00:04:55.160
Ja myślę, że my mamy taki polski gen
dodatkowy, który powoduje kombinowania czy

00:04:55.240 --> 00:05:00.200
czego To kombinowanie to jest takie słowo,
z takim trochę pejoratywnym znaczeniu.

00:05:00.280 --> 00:05:06.400
Ja myślę, że umiemy się zorganizować i
umiemy nawet zrobić sobie całą karierę

00:05:06.480 --> 00:05:09.880
zawodową ze start upu na
przykład czy ze start upów.

00:05:10.520 --> 00:05:13.280
Potrafimy wykorzystywać sytuacje,
potrafimy się odnaleźć

00:05:13.360 --> 00:05:14.120
w różnych miejscach.

00:05:14.200 --> 00:05:17.640
Wystarczy popatrzeć na Polaków za granicą,
którzy się świetnie tam

00:05:18.080 --> 00:05:19.040
potrafili odnaleźć.

00:05:19.120 --> 00:05:23.040
Jedni lepiej, drudzy gorzej, wiadomo, ale
jednak myślę, że generalnie

00:05:23.120 --> 00:05:24.160
my sobie radzimy.

00:05:24.240 --> 00:05:27.160
Narzekamy okropnie, Ale, ale, ale!

00:05:27.240 --> 00:05:29.800
No dobrze, ale jeszcze jedno
pytanie dotyczące tej regulacji.

00:05:29.880 --> 00:05:31.580
Ty myślisz, że coś z tego będzie?

00:05:31.920 --> 00:05:33.680
Pogadają, pogadają, spotkają się.

00:05:33.760 --> 00:05:35.080
Ja czekam na to, że będzie.

00:05:35.160 --> 00:05:39.120
Bardzo liczę na panią minister Majewską,
Agnieszkę Majewską,

00:05:39.800 --> 00:05:43.240
która jest rzeczniczką małych i średnich
przedsiębiorców, ponieważ jest to osoba

00:05:43.320 --> 00:05:47.600
szalenie konkretna, prawniczka, która już
ma przygotowaną tą właściwie ustawę na

00:05:47.680 --> 00:05:52.120
biurku i ona już ją złożyła do prezesa
Rady Ministrów na początku

00:05:52.200 --> 00:05:54.800
lutego i tam z ogromną uwagą.

00:05:54.880 --> 00:05:58.320
To jest osoba, która przez parę lat
dobrych słuchała małych i średnich

00:05:58.400 --> 00:06:03.080
przedsiębiorców i bardzo
była w nieustannym dialogu z nimi.

00:06:03.160 --> 00:06:07.600
I naprawdę to, co ona przygotowała, nie
wiem, czy ona obejmuje jej projekt,

00:06:07.680 --> 00:06:12.240
obejmuje wszystkie potrzeby, ale na
pewno obejmuje ogromny obszar tego, co.

00:06:13.440 --> 00:06:17.640
Tego, o co chodzi tym, którzy nie
mają tak naprawdę swojego głosu.

00:06:18.320 --> 00:06:21.840
A co jest dzisiaj takie najbardziej
utrudniające przedsiębiorcom działalność?

00:06:21.920 --> 00:06:28.920
Ja myślę, że niepewność, niepewność,
labilność przepisów prawnych, skarbowych,

00:06:29.400 --> 00:06:34.920
labilność odpowiedzialności, gdzie nie
wiadomo kto tak naprawdę, czy to jest to?

00:06:35.000 --> 00:06:41.560
A druga rzecz to jest sprawa lęku
urzędników przed podejmowaniem decyzji.

00:06:41.640 --> 00:06:46.440
I ja się temu nie dziwię, że urzędnik woli
podjąć decyzję bezpieczną, czyli

00:06:48.360 --> 00:06:54.920
decyzję, gdzie nikt nie zarzuci później
urzędnikowi, że Postąpił w sposób jakby

00:06:55.000 --> 00:06:57.280
przesadnie życzliwy wobec biznesu.

00:06:57.360 --> 00:07:02.120
Pamiętajmy, że od wielu lat
ten świat biznesu i administracji

00:07:02.200 --> 00:07:03.680
bardzo się od siebie oddalił.

00:07:04.040 --> 00:07:10.120
Coraz mniej urzędnicy chcą rozmawiać z
przedsiębiorcami, boją się wręcz tych

00:07:10.200 --> 00:07:14.840
spotkań, boją się tych konsultacji, bo
wszędzie gdzieś tam wisi takie widmo,

00:07:15.280 --> 00:07:20.360
brzydkie widmo lobbingu w tym złym tego
słowa znaczeniu, jak i również korupcji.

00:07:20.440 --> 00:07:22.320
I ja się temu nie dziwię.

00:07:22.400 --> 00:07:25.800
Ja się nie dziwię, że urzędnik woli
odmówić, aniżeli pójść na rękę, bo potem

00:07:25.880 --> 00:07:28.960
powiedzieć a dlaczego pani
była taka dobra dla kogoś?

00:07:29.040 --> 00:07:31.280
Bo być może to jakaś
była korzyść dodatkowa.

00:07:31.360 --> 00:07:35.360
Ale wiesz, gdyby przepisy były prostsze i
nie byłoby takiego pola do uznaniowości,

00:07:35.440 --> 00:07:37.320
to też byłoby pewnie w
dużej mierze łatwiej.

00:07:37.400 --> 00:07:38.080
Zdecydowanie.

00:07:38.160 --> 00:07:42.560
A poza tym jednak ta niejednoznaczność
przepisów, jak również to, że nie ma.

00:07:42.640 --> 00:07:47.320
Nawet jeżeli ja się zwrócę do urzędu
skarbowego o interpretację, to i tak

00:07:47.760 --> 00:07:50.640
ta interpretacja nie zwalnia
mnie z odpowiedzialności.

00:07:50.720 --> 00:07:55.360
Nawet jeżeli się do niej przychylę, Także
to jest wszystko bardzo skomplikowane.

00:07:55.440 --> 00:07:59.840
Myślę, że niepewność jest czymś
najtrudniejszym dla przedsiębiorców.

00:07:59.920 --> 00:08:03.160
Przy czym duzi sobie poradzą,
bo tam jest większa inercja.

00:08:03.600 --> 00:08:07.840
Ale widzimy też po dużych
przedsięwzięciach, nawet tutaj, w Gdańsku.

00:08:07.920 --> 00:08:12.720
Przecież mamy tutaj
na opłotkach firmę North Wolt, która

00:08:13.240 --> 00:08:17.920
wielkich nadziei nam dostarczała przez
przez przez wiele lat, wielkich

00:08:18.000 --> 00:08:19.760
nadziei w wielu aspektach.

00:08:19.840 --> 00:08:24.160
I nagle okazało się, że z powodów
niezależnych, niezależnych od nas, od

00:08:24.240 --> 00:08:26.440
naszej strony polskiej,
to wszystko się okaże.

00:08:26.520 --> 00:08:29.160
Jak wygląda biznes, jaki
jest biznes Pomorza?

00:08:29.520 --> 00:08:33.760
Biznes Pomorza jest
mniej morski niż kiedyś.

00:08:34.200 --> 00:08:39.000
Jest bardzo elastyczny, a to
bardzo, bardzo jest.

00:08:39.720 --> 00:08:43.280
Bardzo jest, tak mi się wydaje, otwarty.

00:08:43.760 --> 00:08:45.840
I biznes Pomorza jest.

00:08:46.120 --> 00:08:52.280
Stara się cały czas ścigać ze
światem i cały czas się uczy.

00:08:52.880 --> 00:08:59.960
Bardzo jest rozwinięta ta gałąź
związana z usługami logistycznymi.

00:09:00.080 --> 00:09:02.760
Logistyka, wiadomo, tu jest bardzo ważna.

00:09:03.360 --> 00:09:06.840
Trochę nas to martwi, bo ja kiedyś
pracowałam w Krajowej Izbie Gospodarki

00:09:06.920 --> 00:09:11.560
Morskiej i teraz mnie tak trochę martwi,
że to może tak mniej jest tutaj jakby

00:09:11.640 --> 00:09:14.800
istotne dla nas mniej,
mniej eksponowane, więcej.

00:09:14.880 --> 00:09:16.600
Port się rozwija, porty się rozwijają.

00:09:16.680 --> 00:09:19.560
Tak, ale to jest usługowa
działalność, natomiast natomiast.

00:09:19.640 --> 00:09:23.400
Ale port lotniczy tak samo jeszcze
bardziej się rozwija i rozwija.

00:09:24.240 --> 00:09:27.560
Słuchaj, ale nie masz takiego czasem
wrażenia, że na przykład w sferze takiej

00:09:27.880 --> 00:09:32.800
trochę medialno politycznej to
na przykład politycy czy samorządowcy

00:09:33.000 --> 00:09:37.440
głównie skupiają się na tym utraconym
Lotosie i na utraconej Enerdze.

00:09:37.520 --> 00:09:41.040
No ale to jest chyba naturalne, że
przywiązujemy się do swoich skarbów

00:09:41.520 --> 00:09:46.240
rodzinnych i do swoich czempionów i do
swoich takich cudownych

00:09:47.680 --> 00:09:50.320
osiągnięć, które były kiedyś fantastyczne.

00:09:50.400 --> 00:09:51.680
To minęło, skończyło się.

00:09:51.760 --> 00:09:53.400
Trudno się nam z tym pogodzić.

00:09:54.040 --> 00:09:56.760
I może dlatego ciągle tak jak stary
człowiek, który ciągle wspomina,

00:09:56.840 --> 00:09:58.320
że za jego czasów było lepiej.

00:09:58.400 --> 00:10:02.040
Ale ja myślę, że to
szukanie przyszłości jest.

00:10:02.120 --> 00:10:07.320
Jest przed nami otwarte i młode pokolenie,
które bardzo mocno wchodzi do biznesu.

00:10:07.760 --> 00:10:12.440
Bo pamiętajmy, że ten
nasz biznes pomorski,

00:10:13.320 --> 00:10:17.440
nie tylko zresztą tworzyli
ludzie z tego pokolenia, które

00:10:17.520 --> 00:10:23.120
przekształcało transformację gospodarczą,
przeprowadzało i to byli dyrektorzy firm

00:10:23.200 --> 00:10:29.120
państwowych, które potrafiły przejść tą
trudną transformację, sprywatyzować się

00:10:29.200 --> 00:10:33.840
albo sprywatyzować, albo sprzedać, albo
cokolwiek zrobić, w każdym razie tak

00:10:33.920 --> 00:10:36.720
przekształcić, żeby to
mogło dalej funkcjonować.

00:10:36.800 --> 00:10:44.480
I ci ludzie byli tym takim bardzo,
bardzo doświadczonym trzonem biznesowym.

00:10:44.640 --> 00:10:49.080
Ludzie, którzy z niejednego pieca jedli,
którzy bardzo często przeżyli wiele

00:10:49.160 --> 00:10:54.160
upadków i podnosili się z nich,
otrzepywali i dalej działali.

00:10:54.240 --> 00:10:55.680
Ale ci młodzi teraz są gorsi.

00:10:56.360 --> 00:10:58.960
Ja nie wiem, czy są gorsi,
ale ja myślę, że oni są.

00:10:59.840 --> 00:11:02.920
Może to źle zabrzmi, ale
oni są inaczej wykształceni.

00:11:03.000 --> 00:11:05.960
Nie chcę powiedzieć lepiej,
ale są inaczej wykształceni.

00:11:06.040 --> 00:11:09.280
To są ludzie, którzy bardzo
często są wykształceni za granicą.

00:11:09.360 --> 00:11:12.960
Oni jeżdżą po świecie, oni tam
jeżdżą na Erasmusa, pracują.

00:11:13.040 --> 00:11:14.560
To potencjał wydaje się być duży.

00:11:14.760 --> 00:11:15.880
Ogromny, ogromny.

00:11:15.960 --> 00:11:23.040
I wydaje mi się, że właśnie to jest taką
siłą to, że tutaj ma powstać uczelnia

00:11:23.120 --> 00:11:25.120
Fahrenheita, zespół uczelni Fahrenheita.

00:11:25.200 --> 00:11:29.720
My w tym również pokładamy ogromną
nadzieję, bo jeżeli będzie silny ośrodek

00:11:29.800 --> 00:11:34.720
uniwersytecki, naprawdę silny, który
będzie stanowił przeciwwagę dla wszystkich

00:11:34.800 --> 00:11:39.120
innych ośrodków
również, no, nie wiem, czy europejskich

00:11:39.200 --> 00:11:44.520
łatwo się uda z Erasmusem czy z innymi
uniwersytetami walczyć, ale przynajmniej

00:11:44.600 --> 00:11:46.040
będziemy mieli pozycję dobrą.

00:11:46.120 --> 00:11:52.160
I to spowoduje jednak ściągnięcie i kadr,
i kadr do nauczania, i nauczycieli,

00:11:52.240 --> 00:11:54.640
i studentów, i potem kadry.
A czy biznes.

00:11:54.720 --> 00:11:57.080
Już się nauczył współpracować
z nauką i nauka z biznesem?

00:11:57.160 --> 00:11:58.680
Czy to jest jeszcze rozwój?

00:11:58.760 --> 00:12:03.040
Cały czas mamy problem, dlatego, że mam
wrażenie, że żyjemy w bańkach

00:12:03.120 --> 00:12:05.640
różnych, że cały czas.

00:12:06.960 --> 00:12:09.800
I to nie jest tylko wina po
jednej stronie, tylko po każdej.

00:12:10.080 --> 00:12:11.920
Może nie wina.
To jest inne myślenie.

00:12:12.360 --> 00:12:18.400
Kiedy jestem na posiedzeniu
Rady Konsultacyjnej na Politechnice, to

00:12:18.920 --> 00:12:23.160
studenci czy doktoranci przedstawiają
projekty i przedstawiciele biznesu, którzy

00:12:23.240 --> 00:12:26.400
są w tej radzie zaraz pytają
Dobra, ale jak wy to sprzedacie?

00:12:26.480 --> 00:12:29.080
Jak to się sprzeda?
I chcą od razu rezultatu.

00:12:29.960 --> 00:12:34.240
Naukowcy są inaczej ukształtowani.

00:12:34.320 --> 00:12:36.720
Oni chcą mieć prawo do błędu.

00:12:36.800 --> 00:12:38.680
Oni chcą mieć prawo do eksperymentu.

00:12:38.760 --> 00:12:42.320
Chcą mieć prawo do tego, że oni
tego nie muszą komercjalizować sami.

00:12:42.760 --> 00:12:44.880
Że potrzebują kogoś, kto
im to skomercjalizuje.

00:12:44.960 --> 00:12:49.000
Uczelnie to już robią powoli już zaczynają
się tym zajmować, ale to też jest jeszcze

00:12:49.080 --> 00:12:54.800
cały czas oddalone od biznesu i to
dlatego, że uczelnie są daleko, terminowo

00:12:54.880 --> 00:12:57.880
patrzące, a biznes patrzy na jutro.

00:12:57.960 --> 00:13:01.600
I my się przede wszystkim martwimy tym, z
czego zapłacimy ZUS i z czego

00:13:01.680 --> 00:13:04.320
zapłacimy pensje i podatki.
No tak, tak, to jest takie.

00:13:05.200 --> 00:13:08.120
A nie inwestycje i nie poszukiwanie.

00:13:08.200 --> 00:13:11.200
A powiedz mi przedsiębiorca biznesmen
to brzmi twoim zdaniem dumnie?

00:13:11.280 --> 00:13:14.920
Bo ja znalazłam takie badania, co prawda
sprzed wielu lat, z których wynikało, że

00:13:15.000 --> 00:13:18.840
jak Polaków zapytano, to oni ocenili, że
przedsiębiorcy to są pracowici i

00:13:18.920 --> 00:13:22.040
kreatywni, ale jednocześnie
nie dbają o pracowników.

00:13:22.280 --> 00:13:26.400
Wydaje mi się, że to nie jest prawda tak
do końca, dlatego że niedbałość o

00:13:26.480 --> 00:13:31.960
pracowników jest bronią jakby w
ogóle przeciw bierne działanie.

00:13:32.040 --> 00:13:35.320
No bo moim interesem jest tak,
żeby moja firma dobrze działała.

00:13:35.400 --> 00:13:38.080
Czy ja mam roboty, Czy ja mam
pracowników, muszę o nich dbać.

00:13:38.160 --> 00:13:41.320
Im lepszy jest dobrostan ludzi,
tym bardziej to się opłaca.

00:13:41.400 --> 00:13:43.000
I widać.
Kryzys na rynku pracy.

00:13:43.520 --> 00:13:46.400
I nie potrafię tego powiedzieć,
czy już jest widoczne.

00:13:46.480 --> 00:13:50.320
No Jest demografia, która sprzyja
temu, że tego kryzysu nie widać.

00:13:50.560 --> 00:13:51.000
Jest.

00:13:51.080 --> 00:13:55.200
Jest imigracja, którą widać i która
sprzyja temu, że nie widać kryzysu.

00:13:55.280 --> 00:13:56.760
Nie wiem, jak to będzie naprawdę.

00:13:56.840 --> 00:14:02.080
Ten kryzys jest na pewno w różnych
branżach i zobaczymy, w

00:14:02.160 --> 00:14:03.240
jakich branżach nastąpi.

00:14:03.320 --> 00:14:07.440
Jeżeli będzie ograniczona imigracja,
to zobaczymy wtedy w branżach usługowych,

00:14:07.520 --> 00:14:10.400
co się będzie działo, kto będzie pracował
w hotelach, przy sprzątaniu

00:14:10.480 --> 00:14:11.480
ulic i tak dalej.

00:14:11.560 --> 00:14:14.480
Ale to jest to, z czym w tej
chwili Anglia się boryka.

00:14:14.600 --> 00:14:19.160
Nie chcieli imigrantów, bo im się
nie podobało I teraz nagle się

00:14:19.240 --> 00:14:20.960
okazuje, że tam nie ma kto pracować.

00:14:21.600 --> 00:14:25.440
Przy czym mają wykwalifikowanych
pracowników i te kadry wykwalifikowanych,

00:14:25.520 --> 00:14:30.240
wysoko wykwalifikowanych mają, ale
jeszcze ktoś musi wykonywać proste.

00:14:30.320 --> 00:14:32.160
Prace, których nie chce wykonywać.

00:14:32.240 --> 00:14:34.760
Brytyjczyk, tak jak wiele
prac nie chce wykonywać Polak.

00:14:34.840 --> 00:14:36.080
Do tego doszliśmy Tak, bo.

00:14:36.160 --> 00:14:39.560
Kiedyś Polak wykonywał doskonale tę pracę
w Stanach Zjednoczonych czy w Wielkiej

00:14:39.640 --> 00:14:42.320
Brytanii, a teraz już jest lepiej.

00:14:42.400 --> 00:14:45.080
I myślę, że nie ma w tym nic złego.
Jest ok.

00:14:45.160 --> 00:14:47.040
No tak świat wygląda po prostu.

00:14:47.120 --> 00:14:51.840
Są te przepływy migracyjne i
zmieniają się różne role w życiu.

00:14:51.920 --> 00:14:57.160
Jedni są szczęśliwi, że mogą dostać pracę
w Polsce nawet na gorszym stanowisku, niż

00:14:57.240 --> 00:15:03.040
mieliby w swoim kraju ogarniętym wojną czy
w kraju, w którym im się źle żyje i są

00:15:03.120 --> 00:15:05.200
szczęśliwi mogąc tutaj lepiej zarobić?

00:15:05.280 --> 00:15:08.160
Czy tak jak było z Polakami
na emigracji zapominamy?

00:15:08.560 --> 00:15:12.600
Sporo badań, sporo artykułów, sporo
treści na temat kobiet w biznesie.

00:15:12.680 --> 00:15:14.160
Kobiety, mężczyźni.

00:15:14.520 --> 00:15:17.600
Tak się zastanawiam, ile lat my będziemy
jeszcze o tym dyskutować, Że kobiety tu

00:15:17.680 --> 00:15:21.880
lepsze, tam gorsze, ale wciąż mają pod
górkę zarówno w biznesie, jak

00:15:21.960 --> 00:15:24.360
i te, które pracują na etacie.

00:15:24.640 --> 00:15:27.000
Bo tutaj jest chyba
takie podwójne myślenie.

00:15:27.080 --> 00:15:31.480
Z jednej strony naprawdę jest wielka
nierówność, to jest po prostu widać

00:15:31.560 --> 00:15:33.800
w gołych liczbach, w obliczeniach.

00:15:33.880 --> 00:15:36.840
Wystarczy zapytać zespołu do spraw kobiet.

00:15:37.160 --> 00:15:40.800
Już jest w tej chwili Rada do spraw Kobiet
przy marszałku, Tam są badania bardzo

00:15:40.880 --> 00:15:46.480
dokładnie przeprowadzone
i bardzo dokładne, zebrane raporty z i z

00:15:46.560 --> 00:15:49.120
GUS u i ze wszystkich możliwych źródeł.

00:15:49.200 --> 00:15:53.800
Przy współpracy Uniwersytetu Gdańskiego
robiliśmy takie badania i z tego wychodzi

00:15:53.880 --> 00:15:58.360
czarno na białym, że kobiety zarabiają
mniej za tą samą pracę,

00:15:58.440 --> 00:16:00.400
którą wykonują mężczyźni.

00:16:00.480 --> 00:16:03.960
Przy czym trudno jest tutaj mieć
pretensje do mężczyzn czy do kobiet.

00:16:04.040 --> 00:16:04.880
Po prostu tak jest.

00:16:04.960 --> 00:16:08.160
Myśmy inaczej były, my kobiety,
inaczej byłyśmy wychowywane.

00:16:08.240 --> 00:16:12.200
Kobiety Przeważnie, kiedy im się zadaje
pytanie czy zostaniesz prezesem,

00:16:12.720 --> 00:16:15.920
to ona mówi Wiesz, ja nie wiem, czy ja się
nadaję, bo może ja powinnam

00:16:16.000 --> 00:16:17.320
jeszcze się czegoś nauczyć.

00:16:17.400 --> 00:16:18.840
Ja nie wiem, czy mam takie kompetencje.

00:16:18.920 --> 00:16:21.320
Mężczyzna nie pyta, czego prezesem.

00:16:21.640 --> 00:16:26.080
Tylko pyta, a nawet nie pyta, tylko mówi,
że tak, a potem ewentualnie zrezygnuje.

00:16:26.280 --> 00:16:29.280
I kobiety są bardzo często wykorzystywane.

00:16:31.520 --> 00:16:32.640
To jest obojętne.

00:16:33.800 --> 00:16:37.240
Obojętne napięcie, że tak powiem,
emocjonalne, przy tym

00:16:37.320 --> 00:16:38.640
słowie wykorzystywane.

00:16:38.880 --> 00:16:40.840
Na stanowiskach członków zarządu.

00:16:40.920 --> 00:16:43.920
Wiceprezeski do.
Pracy.

00:16:44.280 --> 00:16:49.400
A prezes, który piastuje, który
reprezentuje, bardzo często jest.

00:16:49.480 --> 00:16:51.320
Ale to jest też pewien.

00:16:51.400 --> 00:16:55.600
To jest też pewien stereotyp myślenia, bo
też są kobiety, które są bardzo silne,

00:16:55.680 --> 00:17:00.360
które potrafią zarządzić biznesem, które
potrafią być czasami bardziej restrykcyjne

00:17:00.440 --> 00:17:02.320
wobec swoich pracowników niż mężczyźni.

00:17:02.400 --> 00:17:05.600
Mówi, że kobiety mają więcej empatii,
że one lepiej zarządzają, bo są.

00:17:05.680 --> 00:17:07.400
Mężczyzna na wojnę, kobieta.

00:17:07.560 --> 00:17:10.680
Ale są kobiety, które są, jak czasami
żartujemy, bardziej

00:17:10.760 --> 00:17:12.320
dziaderski od dziadersów.

00:17:13.400 --> 00:17:14.000
Jest takie pojęcie.

00:17:14.080 --> 00:17:18.560
Nie wiem, czy słyszałaś Szklany klif, że
kobiety właśnie bardzo często powołuje się

00:17:18.640 --> 00:17:22.720
na te wysokie stanowiska
do firm, które wymagają właśnie

00:17:22.840 --> 00:17:25.840
restrukturyzacji jakichś
działań naprawczych.

00:17:26.040 --> 00:17:28.880
Bo sprawczość większa
czy szaleństwo większe.

00:17:29.280 --> 00:17:30.160
Większe szaleństwo.

00:17:30.320 --> 00:17:33.920
Ja właściwie trudno powiedzieć, czy to
jest jakiś jakiś trend, czy

00:17:34.000 --> 00:17:35.800
to jest w ogóle jakaś zasada.

00:17:35.960 --> 00:17:40.520
Myślę, że że to się wszędzie może
zdarzyć i te klify, one są wszędzie.

00:17:40.600 --> 00:17:43.560
Właściwie mi się wydaje, że cały biznes
jest takim klifem, jednym wielkim,

00:17:43.640 --> 00:17:45.640
gdzie naprawdę łatwo się przewrócić.

00:17:45.720 --> 00:17:53.640
I to, i to w sposób bardzo, bardzo, bardzo
łatwo i czasami w błahych sprawach często.

00:17:53.720 --> 00:17:57.320
Jeżeli chodzi o kobiety, to jeszcze
chciałam podnieść taki element.

00:17:57.400 --> 00:18:01.680
Nas bardzo denerwuje to i drażni, że
jesteśmy protekcjonalnie traktowane.

00:18:01.880 --> 00:18:07.080
To, że pani Asia zrobi kawkę, chociaż pani
Asia jest wiceprezeską dużej firmy,

00:18:07.560 --> 00:18:12.360
pani Asia zanotuje, a pan prezes
będzie teraz przedstawiał stanowisko.

00:18:12.440 --> 00:18:14.520
I to jest to, że jest
pani Asia i pan prezes.

00:18:14.600 --> 00:18:14.840
No dobrze.

00:18:14.920 --> 00:18:19.600
Ale jeśli to pokolenie odejdzie, czy te
pokolenia, które dzisiaj rządzą i będzie

00:18:19.680 --> 00:18:22.040
młode, młodsze pokolenie, będzie inaczej?

00:18:22.120 --> 00:18:26.520
Będzie inaczej, Bo ja już widzę po
placyku, gdzie się bawią dzieci z

00:18:26.600 --> 00:18:31.800
opiekunami, z rodzicami, bo ja mam wnuka
sześcioletniego i przeżyłam 6 lat

00:18:31.880 --> 00:18:36.760
obserwacji, co się dzieje właśnie z
pokoleniem młodych ludzi już w tej chwili

00:18:36.840 --> 00:18:38.840
czterdziestolatków, ale i tych młodszych.

00:18:38.920 --> 00:18:40.360
I jakie jest podejście?

00:18:40.440 --> 00:18:44.400
Już jest zupełnie inny podział ról w
rodzinie i ojciec tak samo się zajmuje

00:18:44.480 --> 00:18:48.360
dzieckiem jak matka i takie same ma
obowiązki i tak samo potrafi pójść

00:18:48.440 --> 00:18:50.520
na urlop tacierzyński jak kiedyś.

00:18:50.600 --> 00:18:52.040
To było nie do pomyślenia.

00:18:52.680 --> 00:18:57.640
I to już jest coraz bardziej w sposób
bardzo naturalne traktowane, że że rodzice

00:18:57.720 --> 00:19:01.480
oboje są w tym procesie wychowywania
dziecka, odpowiedzialności za nie, że to

00:19:01.560 --> 00:19:04.000
już nie spada tylko na
matkę i tylko na kobietę.

00:19:04.200 --> 00:19:08.320
I coraz bardziej mężczyźni liczą się z
tym, że jednak kobieta też ma prawo

00:19:08.400 --> 00:19:10.720
zrobić karierę i już inaczej są wychowani.

00:19:10.800 --> 00:19:14.440
I ja myślę, że to jest
ogromny właśnie postęp, jeżeli chodzi o

00:19:14.520 --> 00:19:18.200
wychowanie i ten pokoleniowy
wydaje się, że zmieni wszystko.

00:19:18.280 --> 00:19:22.600
Nie ma sensu uczyć już naszych starszych
kolegów tego że, że, że, że nie

00:19:22.680 --> 00:19:25.320
należy traktować protekcjonalnie.
Bo mentalność.

00:19:25.880 --> 00:19:26.760
To już się nie.
Zmieni.

00:19:26.840 --> 00:19:31.080
A powiedz mi tak jak przyglądasz się tym
różnym biznesom i biznesowi, to

00:19:32.360 --> 00:19:37.600
tak myślisz, że mogłaś też jakiś biznes
taki rozkręcić w życiu dawnej

00:19:37.680 --> 00:19:39.560
młodości, czy raczej nie w życiu?
W życiu?

00:19:39.640 --> 00:19:42.560
Nie dlatego, że po pierwsze,
bo to jest kwestia charakteru.

00:19:42.640 --> 00:19:48.480
Ja nie mam takich zdolności, nie
mam umiejętności pracy zespołowej.

00:19:49.200 --> 00:19:50.880
Ja nie potrafię.
Samokrytyka.

00:19:51.000 --> 00:19:52.760
Tak, tak, ja nie potrafię, ja wolę.

00:19:52.840 --> 00:19:53.960
Ja jestem samotnym wilkiem.

00:19:54.040 --> 00:19:56.000
Ja wolę sama, sama robić swoje.

00:19:56.640 --> 00:20:00.280
Ja mogę z zespołem współpracować, ale ja
nie potrafię zarządzić z zespołem tak, jak

00:20:00.360 --> 00:20:03.720
powinno się w biznesie działać, żeby być
elementem tego zespołu,

00:20:04.440 --> 00:20:05.760
żeby być liderem zespołu.

00:20:05.840 --> 00:20:08.200
Tego nie potrafię i ja
sobie z tego zdaję sprawę.

00:20:08.280 --> 00:20:13.640
Poza tym być może chyba nigdy nie miałam
takich ambicji i zawsze wolałam się przy

00:20:13.720 --> 00:20:18.560
kimś, że tak powiem, ogrzać w jakimś takim
dobrym świetle kogoś, kto mnie

00:20:18.640 --> 00:20:20.320
uczy i całe życie się uczę.

00:20:20.400 --> 00:20:24.960
I tak jak zaczęłam swoją pracę zawodową od
pracy w Teatrze Muzycznym u Jerzego Gruzy

00:20:25.160 --> 00:20:29.080
i uważałam to był szef wszystkich moich
szefów, bo to był człowiek, który mnie

00:20:29.240 --> 00:20:35.000
nauczył najwięcej z dziedziny zarządzania
zespołem, poznawania swoich ograniczeń,

00:20:35.160 --> 00:20:39.080
poznawania ograniczeń innych ludzi,
szacunku do ludzi, jak również

00:20:39.160 --> 00:20:41.960
niepozwolenia sobie wchodzić na głowę.

00:20:42.560 --> 00:20:42.960
Taki był.

00:20:43.280 --> 00:20:46.920
Tak bardzo stanowczy był taki były
momenty, że on potrafił wszystko poświęcić

00:20:47.000 --> 00:20:49.000
po to, żeby się nie dać zaszantażować.

00:20:49.400 --> 00:20:52.320
No dobrze, bo ty byłaś w Głosie
Wybrzeża przez wiele, wiele lat.

00:20:52.400 --> 00:20:54.120
Wybrzeża ciągnie cię do pisania?

00:20:54.200 --> 00:20:55.240
Nie znoszę pisać.

00:20:55.320 --> 00:20:58.560
Nigdy nie lubiłam pisać,
Dlatego zawsze kochałam gazety.

00:20:59.080 --> 00:21:03.240
Ja zawsze kochałam radio, chociaż w radiu
trudno później poprawić, bo jak się

00:21:03.320 --> 00:21:06.080
napisze, to jeszcze można trzy
razy przeczytać i poprawić.

00:21:06.280 --> 00:21:10.440
Ale radio zawsze było takie cudowne,
dlatego, że tylko się napisało

00:21:10.520 --> 00:21:12.280
scenariusz i potem już szło.

00:21:12.680 --> 00:21:14.720
A to cyzelowanie i to pisanie.

00:21:14.800 --> 00:21:16.920
Język mówiony różni się od pisanego.

00:21:17.000 --> 00:21:22.440
Język pisany to widać nawet po koleżankach
i kolegach, radiowcach czy telewizorach

00:21:22.520 --> 00:21:24.480
tak zwanych, którzy pisali do gazet.

00:21:24.560 --> 00:21:29.440
To był zupełnie inny rodzaj narracji i i
mnie zawsze bardziej

00:21:29.520 --> 00:21:30.760
odpowiadał ten żywy język.

00:21:30.840 --> 00:21:34.560
A poza tym pisanie jest bardzo nudne,
żmudne i to jest bardzo ciężka praca.

00:21:34.640 --> 00:21:38.400
I to nieprawda, że się ma lekkie pióro, bo
to jest po prostu Ciężka,

00:21:38.480 --> 00:21:39.600
katorżnicza praca.

00:21:39.680 --> 00:21:44.800
Szczególnie pisanie wywiadów,
gdzie trzeba dokładnie uchwycić

00:21:44.880 --> 00:21:46.680
myśl osoby, z którą się rozmawia.

00:21:46.760 --> 00:21:49.680
To jak mówi, w jaki sposób mówi, kiedy się
przepisze słowo po słowie

00:21:49.760 --> 00:21:51.040
w ogóle nie oddaje tego.

00:21:51.120 --> 00:21:52.160
Czego absolutnie nie oddaje.

00:21:52.240 --> 00:21:56.000
Poza tym można zrobić mu krzywdę, bo można
z niego, że tak powiem, sprawić wrażenie,

00:21:56.080 --> 00:21:59.880
że jest to osoba, która nie do końca
jest ogarnięta, że tak powiem, umysłowo.

00:22:00.000 --> 00:22:01.640
Ale ty mówisz o tym trudnej pracy.

00:22:01.720 --> 00:22:03.120
Dzisiaj dziennikarstwo jest inne.

00:22:03.200 --> 00:22:06.720
Dzisiaj dziennikarze piszą
kilka tekstów dziennie.

00:22:07.600 --> 00:22:08.960
Taki jest pęd.

00:22:09.120 --> 00:22:10.800
Dzisiaj nie ma czasu na cyzelowanie.

00:22:10.880 --> 00:22:13.160
Ale myśmy też kiedyś pisali
kilka tekstów dziennie.

00:22:13.240 --> 00:22:17.160
Ja pamiętam swoje karty wierszówkowe,
gdzie miałam 80 pozycji w miesiącu, z

00:22:17.240 --> 00:22:21.520
czego były cztery reportaże i cztery duże
wywiady, a reszta to były małe informacje,

00:22:21.880 --> 00:22:24.480
ale wydaje mi się, że zawsze
się tak samo ciężko pracowało.

00:22:24.560 --> 00:22:26.080
Natomiast kiedyś inaczej.

00:22:26.440 --> 00:22:32.200
Co innego znaczył język i język polski,
którym się posługujemy i posługiwaliśmy,

00:22:32.360 --> 00:22:38.320
miał ogromną wagę i wszyscy przywiązywali
do tego ogromną wagę, Właśnie do sposobu

00:22:38.400 --> 00:22:40.640
mówienia, do sposobu akcentowania.

00:22:40.720 --> 00:22:43.600
Przecież ja pamiętam czasy, kiedy
Ty Agnieszko jesteś chyba za młoda.

00:22:43.680 --> 00:22:46.360
Ale Ty miałaś kartę mikrofonową.
Miałam, miałaś.

00:22:46.440 --> 00:22:49.920
Oczywiście to były czasy, kiedy
dziennikarz radiowy musiał przejść przez

00:22:50.320 --> 00:22:55.080
naprawdę bardzo, bardzo, bardzo
takie gęste sito.

00:22:55.280 --> 00:22:58.880
Trzeba było umieć właściwie
właściwą stację głosu mieć.

00:22:58.960 --> 00:23:01.400
Trzeba było właściwie akcentować język.
A teraz nie.

00:23:01.480 --> 00:23:02.640
Trzeba, a teraz.
Nie trzeba.

00:23:02.720 --> 00:23:04.680
Takie czasy, bo teraz.
Jest chyba bardziej naturalnie.

00:23:04.760 --> 00:23:06.720
To też jest inaczej.
Po prostu mówi się.

00:23:06.960 --> 00:23:08.520
Gorzej, lepiej, inaczej.
Prawda?

00:23:08.680 --> 00:23:10.400
Pomylę się.
Trudno, idę dalej.

00:23:10.480 --> 00:23:13.120
Tak jest, Tak ludzie
rozmawiają, tak ludzie mówią.

00:23:13.320 --> 00:23:17.760
A to, co było kiedyś, jak patrzymy, kiedy
Edyta Wojtczak zapowiadała w telewizji,

00:23:17.840 --> 00:23:23.280
czy ja pamiętam, Wojtczak, to były
To były piękne, przygotowane frazy.

00:23:24.000 --> 00:23:25.440
Ona była jak aktorka właściwie.

00:23:25.800 --> 00:23:29.040
I Loska przecież tak samo Krystyna
Loska, ona wszystko na pamięć, prawda?

00:23:29.120 --> 00:23:29.960
Nic z kartki.

00:23:30.160 --> 00:23:33.920
To było i wszystko było
wycyzelowane i była dbałość o język.

00:23:34.320 --> 00:23:37.800
Mnie trochę martwi to, że my w ogóle
wszyscy przestaliśmy zwracać

00:23:37.880 --> 00:23:39.760
uwagi, uwagę na język.

00:23:39.840 --> 00:23:44.440
Pamiętam słowa profesora wrocławskiego,
który mówił, że językoznawca obserwuje

00:23:44.520 --> 00:23:47.960
zmiany języka, a nie stara
się być purystą językowym.

00:23:48.320 --> 00:23:53.920
I bardzo się pilnuję z tym i
nie pouczam innych, jak należy mówić, bo

00:23:54.880 --> 00:23:57.960
tylko po prostu sobie widzę,
że się inaczej teraz mówi.

00:23:58.040 --> 00:24:00.840
Ale czasem to drażni.
Bardzo drażni, bardzo mnie drażni.

00:24:00.920 --> 00:24:05.680
Nawet kiedy ludzie świata wysokiego
świata muzyki mówią opera, a nie opera.

00:24:05.840 --> 00:24:09.360
I te akcenty zawsze mnie
denerwują, kiedy słucham radia.

00:24:09.440 --> 00:24:14.520
No tak, ale ci, których to
drażni, są już w mniejszości.

00:24:14.600 --> 00:24:17.120
Bardzo ci dziękuję za to
spotkanie i za tę rozmowę.

00:24:17.200 --> 00:24:18.600
Ja również bardzo dziękuję.