WEBVTT 00:00:13.480 --> 00:00:17.080 Dzień dobry, witam państwa serdecznie w programie Wszystkie strony miasta w 00:00:17.160 --> 00:00:19.040 kulturalnej odsłonie tego programu. 00:00:19.120 --> 00:00:24.800 Ja nazywam się Anna Kamieńska, a dzisiaj naszymi gościniami są reżyserki 00:00:24.880 --> 00:00:29.240 Elżbieta Bieńkowska Dzień dobry i Katarzyna Warzecha Dzień dobry. 00:00:29.320 --> 00:00:31.600 A będziemy rozmawiać o pieniądzach. 00:00:31.680 --> 00:00:37.560 Zapytamy gdzie są wasze pieniądze, Ponieważ to są młode reżyserki. 00:00:37.640 --> 00:00:42.320 Jak widzicie, to najpierw muszę was przedstawić, poopowiadać, co zrobiłyście 00:00:42.400 --> 00:00:47.480 fajnego, a macie już na swoim koncie bardzo duże osiągnięcia. 00:00:47.560 --> 00:00:51.680 Kasia w 2019 ukończyła reżyserię. 00:00:51.760 --> 00:00:56.120 Ukończyłaś szkołę filmową w Katowicach, a potem jeszcze Szkołę Wajdy 00:00:56.200 --> 00:01:02.640 i Twój już dyplomowy film pamiętam jest naprawdę ekstra. 00:01:02.720 --> 00:01:07.160 To był film, który pokazałaś na wielu festiwalach, zdobywał nagrody i mogę 00:01:07.240 --> 00:01:13.080 powiedzieć, zaryzykować taką śmiałą tezę, że odkryłaś Sandrę Drzymalską. 00:01:13.160 --> 00:01:14.640 Tak, też tak uważam. 00:01:14.720 --> 00:01:20.000 Ale przy pomocy kolegi Dawida Engela, który mi ją polecił, więc 00:01:20.080 --> 00:01:22.280 nie przypisuje sobie w całości tego. 00:01:22.360 --> 00:01:25.240 Ale rzeczywiście to były początki Sandry. 00:01:25.320 --> 00:01:31.320 A ja mogę dodać, że rozmawiałyśmy z Kasią o jej tekście 00:01:31.400 --> 00:01:34.680 w ogóle w centrum Gdańska, w nieistniejącym już Biowayu. 00:01:34.760 --> 00:01:36.720 I to jest jakiś tam placki. 00:01:36.800 --> 00:01:38.800 Ja mówię a kto zagra tę dziewczynę? 00:01:38.880 --> 00:01:41.440 I ona mówi Sandra Szymańska mnie nie zna. 00:01:41.520 --> 00:01:45.720 Ona jest naprawdę dobra, Ona będzie, ona będzie robić filmy. 00:01:45.800 --> 00:01:48.040 Tak, tak, tak. Potem już tylko. 00:01:48.120 --> 00:01:50.480 Najpierw Kasia Warzecha, potem już Skolimowski. 00:01:50.560 --> 00:01:51.680 Tak. 00:01:51.760 --> 00:01:55.040 No jeszcze tam po drodze jeszcze parę innych. 00:01:55.120 --> 00:01:56.720 Ale ja to do dziś pamiętam. 00:01:56.800 --> 00:01:58.160 Bo bo bo się spełniło. 00:01:58.240 --> 00:02:00.240 Więc dokładnie. Tak. 00:02:00.320 --> 00:02:01.520 No było coś takiego. 00:02:01.600 --> 00:02:06.640 Potem pracowałaś jako asystentka reżysera przy filmach takich moich 00:02:06.720 --> 00:02:09.160 ukochanych reżyserów. 00:02:09.240 --> 00:02:12.520 Czyli i Smarzowski. 00:02:12.600 --> 00:02:14.080 No to grubo. 00:02:14.160 --> 00:02:17.360 Myślę, że było na tym planie. 00:02:17.440 --> 00:02:18.920 Było tak. 00:02:19.000 --> 00:02:21.040 Z Marcinem Wroną. 00:02:21.120 --> 00:02:22.120 Tam też było grubo. 00:02:22.200 --> 00:02:27.920 No, nieocenionym, niestety już nieżyjącym, nieżyjącym reżyserze. 00:02:28.000 --> 00:02:28.840 Filip Bajon. 00:02:28.920 --> 00:02:31.160 No i Agnieszka Holland przy Zielonej granicy. 00:02:31.240 --> 00:02:35.080 Bo państwo muszą wiedzieć, że Kasia była reżyserką. 00:02:35.160 --> 00:02:36.200 Zielonej granicy. 00:02:36.280 --> 00:02:42.160 Razem z Kamilą Burą pracowaliście nad pewnymi całymi sekwencjami. 00:02:42.240 --> 00:02:42.400 Tak. 00:02:42.480 --> 00:02:46.000 Nad pewnymi całymi częściami tego filmu, Tak. 00:02:46.080 --> 00:02:50.040 No, ze względu na specyfikę tego projektu, bo tam było bardzo, bardzo 00:02:50.120 --> 00:02:52.000 mało dni zdjęciowych. 00:02:52.080 --> 00:02:56.680 Jedyna opcja, żeby ten film się udał, to było po prostu podzielenie się reżyserią 00:02:56.760 --> 00:03:02.720 i jedną trzecią zdjęć reżyserowałyśmy ja i Kamila. 00:03:02.800 --> 00:03:07.480 No i jesteś jeszcze przed debiutem fabularnym, bo tych krótkometrażowych 00:03:07.560 --> 00:03:11.880 filmów masz na swoim koncie sporo. 00:03:12.840 --> 00:03:16.040 Serial Absolutni debiutanci to chyba najbardziej z tego 00:03:16.120 --> 00:03:17.520 możemy cię znać, prawda? 00:03:17.600 --> 00:03:22.320 Też chyba dwa odcinki wyreżyserowałaś samodzielnie. 00:03:22.400 --> 00:03:23.960 No a Elżbieta. 00:03:24.040 --> 00:03:29.520 Elżbieta to jest dziewczyna numer jeden, czyli pierwszy indeks szkoły 00:03:29.600 --> 00:03:33.560 filmowej w Gdyni, a potem etiuda. 00:03:33.640 --> 00:03:39.520 Olena Etiuda Alena, 2013 rok, też mnóstwo nagród. 00:03:39.600 --> 00:03:44.560 No i nominacja do Złotej Palmy w konkursie krótkometrażowych w Cannes. 00:03:44.640 --> 00:03:45.640 Tak, zgadza się. 00:03:45.720 --> 00:03:48.080 To nie są małe rzeczy. Nie są. 00:03:48.160 --> 00:03:50.720 Nie są. To było ciekawe. 00:03:50.800 --> 00:03:53.040 Przeżycie. Tak, to było ciekawe przeżycie. 00:03:53.120 --> 00:03:54.640 Byłaś w Kan. No oczywiście. 00:03:54.720 --> 00:03:56.800 Tak. Zaproszona Poproszona zostałam. 00:03:56.880 --> 00:04:00.760 Było bardzo miło, ale tak. 00:04:00.840 --> 00:04:04.760 No dość szybko spotkał mnie. 00:04:04.840 --> 00:04:10.280 Spotkał, że osiągnęłam ten sukces, na który inni filmowcy 00:04:10.360 --> 00:04:12.840 czekają kilkadziesiąt lat. Albo całe. 00:04:12.920 --> 00:04:14.120 Życie, całe życie. 00:04:14.200 --> 00:04:17.600 A dla mnie to był pierwszy raz, kiedy. 00:04:18.600 --> 00:04:22.480 Zrobiłam kiedyś taki film o mojej koleżance Kasi 00:04:22.560 --> 00:04:26.520 Klacie, która jest wokalistką i on był kiedyś na jakimś festiwalu w Zielonej 00:04:26.600 --> 00:04:29.760 Górze, ale ja byłam wtedy w Czarnogórze na praktykach, więc nie mogłam na nim być. 00:04:29.840 --> 00:04:35.480 I pierwszy raz jak pojechałam z filmem na festiwal, to było Kany, więc jakby 00:04:35.560 --> 00:04:40.560 Ja w ogóle nawet nie wiedziałam o czym są festiwale do końca, jak tam reżyserka się 00:04:40.640 --> 00:04:42.880 powinna zachowywać i jak to wszystko wygląda. 00:04:42.960 --> 00:04:46.120 I na taką głęboką wodę zostałam rzucona. 00:04:46.200 --> 00:04:47.880 Ale było bardzo miło. 00:04:47.960 --> 00:04:52.320 Bardzo uprzejmi tam są ludzie, organizatorzy i czułam się rzeczywiście 00:04:52.400 --> 00:04:56.880 jak taka prawdziwa gwiazda gwiazda, artystka. 00:04:56.960 --> 00:04:57.760 Po prostu dla nich. 00:04:57.840 --> 00:05:03.360 Ci twórcy, reżyserzy są bardzo reżyserki bardzo ważni i żeby się dobrze czuli, Tam 00:05:03.440 --> 00:05:06.640 uczyli się mojego nazwiska, żeby dobrze je wypowiedzieć. 00:05:06.720 --> 00:05:08.520 I ciągle się mnie ktoś pytał Jak się czujesz? 00:05:08.600 --> 00:05:10.720 Czy bawisz się dobrze, czy jest wszystko ok. 00:05:10.800 --> 00:05:14.440 I to było bardzo, bardzo, bardzo miłe. Tak. 00:05:14.520 --> 00:05:16.280 A czy Włosi też tak się opiekują? 00:05:16.360 --> 00:05:17.360 No bo zielona granica. 00:05:17.440 --> 00:05:21.600 Ty byłaś na czerwonym dywanie w Wenecji, tam miała swoją premierę. 00:05:21.680 --> 00:05:24.800 Też tak o ciebie dba? No. 00:05:27.000 --> 00:05:32.480 To jest jakiś świetny festiwal i doświadczenie. 00:05:32.640 --> 00:05:36.400 Zresztą rozmawiałam ostatnio z Agnieszką Holland i ona powiedziała, że nigdy nie 00:05:36.480 --> 00:05:42.120 miała takiego impaktu, że po roku, bo ona była w tym roku w jury, 00:05:42.200 --> 00:05:46.960 że ludzie jeszcze teraz podchodzili do niej i mówili, i wspominali tą premierę. 00:05:47.040 --> 00:05:51.520 I nie wiem, dla mnie to było coś niesamowitego, bo to był pierwszy pokaz na 00:05:51.600 --> 00:05:56.360 świecie publiczny i nie wiedzieliśmy, czego się spodziewać, 00:05:56.440 --> 00:06:01.120 bo jednocześnie w Polsce mieliśmy ogromny hejt, lawinę hejtu. 00:06:01.200 --> 00:06:02.440 Tak. 00:06:02.640 --> 00:06:07.320 I jak skończył się ten film, to ludzie klaskali, że musieli zgasić 00:06:07.400 --> 00:06:08.560 światło, bo 15 minut. 00:06:08.640 --> 00:06:10.040 Były owacje na stojąco. 00:06:10.120 --> 00:06:11.760 Ale też płakali, prawda? 00:06:11.840 --> 00:06:14.880 Nie no, w ogóle wszyscy płakali. 00:06:14.960 --> 00:06:21.600 No i to było jakieś doświadczenie, którego nigdy chyba już nie doświadczę w takim 00:06:21.680 --> 00:06:26.680 wymiarze, takiej intensywności i takim kontekście w ogóle. 00:06:26.760 --> 00:06:30.480 No to jest, no, trudno mi nawet to opisać, bo to było 00:06:30.560 --> 00:06:37.080 po prostu niesamowite, więc nie wiem, jak zawsze jest. 00:06:37.160 --> 00:06:42.480 Ale rzeczywiście w związku z tym, że no, ten film nie był dofinansowany z 00:06:42.560 --> 00:06:46.360 Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, to były prywatne pieniądze europejskie. 00:06:46.440 --> 00:06:48.280 Pamiętam, bardzo był dumny z tego. 00:06:48.360 --> 00:06:52.320 Tak, No to tam wszyscy tak na bogato nie żyliśmy. 00:06:52.400 --> 00:06:55.960 Ale chyba chodziło o to, żeby po prostu być tam razem, więc 00:06:56.040 --> 00:06:57.120 wszystkie ręce na pokład. 00:06:57.200 --> 00:07:00.200 Wszyscy się zjechaliśmy i to nie mało. 00:07:00.280 --> 00:07:03.160 Aktorzy nie tylko realizatorzy, aktorzy. 00:07:03.240 --> 00:07:08.960 I chyba największe znaczenie miało to, że spotykamy się razem i nie jesteśmy w lesie 00:07:09.040 --> 00:07:11.200 i nie brodzimy w błocie. 00:07:11.280 --> 00:07:15.120 Często niektóre osoby w ogóle nie poznawały, bo jednak jesteś na planie 00:07:15.200 --> 00:07:19.360 filmowym, w kurtce, opatulony i tak dalej, a tutaj nagle wszyscy pięknie ubrali. 00:07:19.440 --> 00:07:20.960 No właśnie. 00:07:21.040 --> 00:07:26.720 To było bardzo śmieszne i to było takie niesamowite ukoronowanie 00:07:26.800 --> 00:07:30.720 tej pracy i takie dla nas święto. 00:07:30.800 --> 00:07:33.400 Bardzo poruszające. To było fajne doświadczenie. 00:07:33.480 --> 00:07:37.840 Na granicy, wiadomo mówi o granicy polsko białoruskiej, o tej tragedii, 00:07:37.920 --> 00:07:41.280 która wciąż wciąż trwa na granicy. 00:07:41.360 --> 00:07:43.320 Ale ja chciałam zapytać ciebie. 00:07:43.400 --> 00:07:49.120 Wiesz, bo oglądałam wczoraj Olenę, tak jak już rozmawiałyśmy, Nowego 00:07:49.200 --> 00:07:50.560 Światu nie widziałam. 00:07:50.640 --> 00:07:55.520 To jest kolejna Twoja, Twój krótki metraż, ale zastanawiałam się, 00:07:55.600 --> 00:08:02.000 bo oba łączy łączą ci bohaterowie, którzy nie są Polakami. 00:08:02.080 --> 00:08:05.160 Ty się już wtedy zajęłaś imigrantami. Jak to? 00:08:05.240 --> 00:08:09.920 No właśnie. Ja wyprzedziłam czas, wyprzedziłam czas. 00:08:10.000 --> 00:08:15.640 Już wtedy pewne rzeczy zauważyłam. 00:08:15.720 --> 00:08:20.600 I może dlatego też, że studiowałam slawistykę na Uniwersytecie Gdańskim, więc 00:08:20.680 --> 00:08:25.880 to wydawało mi się bliskie i jakby byłam na bieżąco z sytuacją w Ukrainie. 00:08:25.960 --> 00:08:28.040 Ale ja film Allena kręciłam. Zdjęcia. 00:08:28.120 --> 00:08:34.400 Był 2012 2012 roku, miesiąc po Euro 2012. 00:08:34.480 --> 00:08:41.080 Koko Koko Euro spoko i jakby inspiracją do Leny były 00:08:41.160 --> 00:08:42.840 prawdziwe zdarzenia z mojego życia. 00:08:42.920 --> 00:08:47.360 Jak zgubiłam paszport w Serbii, w Belgradzie jadąc do Czarnogóry mi wypadł 00:08:47.440 --> 00:08:53.600 przez toaletę akurat w pociągu, Ale go znalazłam. 00:08:54.720 --> 00:08:59.160 No i ja wiedziałam, że nie będę miała pieniędzy, żeby nakręcić to w Serbii, 00:08:59.240 --> 00:09:03.200 więc po prostu. 00:09:03.880 --> 00:09:04.520 Wybrałam. 00:09:04.600 --> 00:09:09.240 Zastanawiam się, skąd mogą być ci bohaterowie i jakby nie chciałam, 00:09:09.320 --> 00:09:15.280 bo chciałam opowiedzieć o historię, o miłosną, o trudnej relacji, o tym, że 00:09:15.360 --> 00:09:18.480 czasami trzeba wybrać siebie albo kogoś. To jest. 00:09:18.560 --> 00:09:23.720 Tak, a nie opowiadać o jakichś problemach politycznych. 00:09:23.800 --> 00:09:28.120 Dlatego wybrałam bohaterów z Białorusi. 00:09:30.160 --> 00:09:39.400 No a tak Czesi, Słowacy, Niemcy no nie wydawali mi się akurat odpowiedni, bo 00:09:39.480 --> 00:09:42.840 no po co by mieli tam jechać przez Polskę, bo byliśmy w Unii i w 00:09:42.920 --> 00:09:44.760 ogóle to nie byłby problem. 00:09:44.840 --> 00:09:46.640 To jeszcze tylko wyjaśnijmy, że to jest para. 00:09:46.720 --> 00:09:49.480 Para Ukraińców. Która jedzie przez Polskę do Szwecji. 00:09:49.560 --> 00:09:53.400 Po drodze gubi prom, gubi, gubi paszporty. Bilety. 00:09:53.480 --> 00:10:00.440 Zostają okradzeni i ten paszport zostaje wyrzucony przez okno jadącego pociągu i 00:10:00.520 --> 00:10:03.880 muszą go znaleźć, żeby pojechać właśnie do Szwecji. 00:10:03.960 --> 00:10:05.320 Dalej. 00:10:06.760 --> 00:10:08.320 No i? 00:10:08.400 --> 00:10:13.760 No więc to musiało być ktoś spoza Schengen, więc ten wybór jest ograniczony. 00:10:13.840 --> 00:10:23.360 I ja znam też Oksany Terefenko, która jest Ukrainką, Łemkinią, jakby jej dziadkowie 00:10:23.440 --> 00:10:27.080 zostali przesiedleni po wojnie do Słupska. 00:10:27.160 --> 00:10:30.720 No ale ona mówiła po ukraińsku, więc wiedziałam, że jest bardzo dobrą aktorką i 00:10:30.800 --> 00:10:32.800 że wiedziałam, że chciałabym z nią pracować. 00:10:32.880 --> 00:10:37.480 I też ci bohaterowie nie jechali do Polski, bo 00:10:37.560 --> 00:10:42.440 Polska wtedy nie była dla nich żadnym atrakcyjnym krajem, bo 00:10:42.520 --> 00:10:46.880 byliśmy na podobnym poziomie, gdzie bardzo dużo pieniędzy wpompowano w gospodarkę po 00:10:46.960 --> 00:10:51.400 to, żeby urządzić Euro 2012, więc jadą do Szwecji. 00:10:51.480 --> 00:10:54.640 No i to do jakiegoś innego wymiaru. 00:10:54.720 --> 00:10:56.960 Wybrzmienia nabrał teraz ten film. 00:10:57.040 --> 00:11:01.560 Ale rzeczywiście podjęłam takie decyzje, bo studiując slawistyki byłam świadoma, że 00:11:01.640 --> 00:11:05.400 moi bohaterowie mogą mówić zarówno po rosyjsku, jak i po ukraińsku. 00:11:05.480 --> 00:11:10.640 Ale ja jednak chciałam, żeby mówili po ukraińsku i mówią po ukraińsku. 00:11:10.720 --> 00:11:13.880 I to była decyzja, którą musiałam podjąć. 00:11:13.960 --> 00:11:15.960 A ty miałaś dobrą intuicję. 00:11:16.040 --> 00:11:19.960 Wiedzę ze studiów. Po prostu. 00:11:20.040 --> 00:11:23.320 I doświadczenie, bo też tam miałam wykłady. 00:11:23.400 --> 00:11:26.120 Tam z wykładowców z Ukrainy. 00:11:26.200 --> 00:11:31.800 Część kolegów tam jechała uczyć polskiego w różne miejsca, które teraz w Donbasie i 00:11:31.880 --> 00:11:39.760 tak dalej, które jakby na których odbywają się działania wojenne, Więc po prostu 00:11:39.840 --> 00:11:43.400 no nie, no niech mówią po ukraińsku. Dlaczego mają po rosyjsku? 00:11:43.480 --> 00:11:44.880 Poza tym oni byli bardziej. 00:11:44.960 --> 00:11:50.000 Ta moja bohaterka była bardziej z tej Ukrainy Zachodniej, więc tym bardziej. 00:11:50.080 --> 00:11:52.760 No i tak to było. 00:11:52.840 --> 00:11:57.360 Dobrze, a ostatni Twój film, który mogliśmy oglądać na Festiwalu 00:11:57.440 --> 00:12:01.080 Filmów w Gdyni, to siła oporu. 00:12:01.160 --> 00:12:04.840 Krótkometrażowy film historyczny o 1984 roku. 00:12:04.920 --> 00:12:09.000 W rolach głównych Lena Góra, między innymi Tamara Arciuch. 00:12:09.080 --> 00:12:14.040 No i tutaj podobno sięgnęłaś po świętości, żeby trochę poszargać. 00:12:14.120 --> 00:12:17.720 Czyli Solidarność i Człowiek z żelaza. 00:12:17.800 --> 00:12:23.120 Ponieważ rola Leny Góry jest porównywana do roli Krystyny Jandy 00:12:23.200 --> 00:12:24.480 w Człowieku z żelaza. 00:12:24.560 --> 00:12:27.760 No, historia jest bardzo z tamtych czasów. 00:12:27.840 --> 00:12:33.880 Dlaczego młoda dziewczyna, która nie pamięta tamtych czasów, zajmuje się takimi 00:12:33.960 --> 00:12:38.840 starymi rzeczami, odgrzewanym kotletem? No tak. 00:12:38.920 --> 00:12:41.440 Kto to dzisiaj w ogóle wspomina? 00:12:41.520 --> 00:12:45.880 Ja jakby źródła tej historii nie jest w moim sercu, tylko w sercu 00:12:45.960 --> 00:12:47.640 scenarzysty Tomka Stochniała. 00:12:47.720 --> 00:12:48.800 On to wymyślił, bo. 00:12:48.880 --> 00:12:51.320 Zwykle pisze scenariusze. Sama pisałaś? 00:12:51.400 --> 00:12:54.240 Tak? Nie no, pisałam do Oleny. 00:12:54.320 --> 00:12:57.240 Potem w Nowym Świecie pisałam razem z Moniką Dębińską. 00:12:57.320 --> 00:13:03.040 No i to też był pomysł Moniki i ten tekst został zaproponowany, a ja lubię. 00:13:03.120 --> 00:13:06.080 No i stwierdziłam, że może trochę politycznie się zajmę, bo 00:13:06.160 --> 00:13:07.400 mnie polityka interesuje. 00:13:07.480 --> 00:13:12.400 Jak się po latach okazało, okazało. 00:13:13.240 --> 00:13:18.680 No i lubię tę słowiańskość i słowiańskie tematy słowiańską kulturę, 00:13:18.760 --> 00:13:20.760 słowiańskie problemy. 00:13:20.840 --> 00:13:24.320 A potem jakby przygotowuję też swój pełnometrażowy film. 00:13:24.400 --> 00:13:28.400 A ten film Siła oporu też został mi zaproponowany. 00:13:28.480 --> 00:13:32.320 Zadzwonił do mnie Sławek Fabicki, mój dawny nauczyciel, który obecnie uczy 00:13:32.400 --> 00:13:35.520 też w Szkole Wajdy pisania scenariuszy. 00:13:35.600 --> 00:13:38.720 I mówi No cześć, Ela, zrobiłaś już trzydziestkę? 00:13:38.800 --> 00:13:39.880 Ja mówię nie, a co? 00:13:39.960 --> 00:13:42.440 A bo mam taki tekst i podesłali. 00:13:42.520 --> 00:13:47.400 Podesłał mi go, mi się spodobał i był historyczny. 00:13:47.480 --> 00:13:51.360 I to było bardzo dla mnie ważne, bo po pierwsze ja lubię takie filmy 00:13:51.440 --> 00:13:53.640 o kobietach walczących o siebie. 00:13:53.720 --> 00:13:58.000 To będzie mój evergreen, to będzie temat, mój topos, który będzie się 00:13:58.080 --> 00:13:59.920 pojawiał w całej mojej twórczości. 00:14:00.000 --> 00:14:01.280 To nas nie dziwi, ale cieszy. 00:14:01.360 --> 00:14:06.200 Przeplatany innymi po prostu na wiele innych, różnych sposobów opowiedzianych. 00:14:06.280 --> 00:14:11.280 Ale, ale po prostu też ta kinematografia feministyczna, kobieca. 00:14:11.360 --> 00:14:16.680 Czy to kobiece spojrzenie musi nadrobić wiele straconych lat, Więc tego na 00:14:16.760 --> 00:14:19.800 razie póki co nie jest za mało i. 00:14:19.880 --> 00:14:24.880 A po drugie był to film historyczny, a ja planuję chcę zrobić film Orunia 00:14:24.960 --> 00:14:27.560 Forever, który dzieje się też w 89 roku. 00:14:27.640 --> 00:14:30.720 I słyszałam takie głosy, że debiut historyczny. 00:14:30.800 --> 00:14:32.520 A co ty wiesz? A co ty tam? 00:14:32.600 --> 00:14:34.680 To po co ci to w ogóle i tak dalej? 00:14:34.760 --> 00:14:38.680 Więc ja chciałam też sprawdzić siebie jako reżyserkę w filmie historycznym, bo 00:14:38.760 --> 00:14:43.720 pracowałam jako cutscenka, druga reżyserka na planach filmów historycznych, Ale 00:14:43.800 --> 00:14:45.760 chciałam się sprawdzić i pokazać wszystkim. 00:14:45.840 --> 00:14:48.280 Udowodnić, że ja potrafię robić kino historyczne. 00:14:48.360 --> 00:14:51.960 Więc poczekaj trochę Ci przerwę, bo tak. 00:14:52.040 --> 00:14:56.560 Ale wzruszyłam się, ponieważ osoby z mojego pokolenia jak słyszą, że 00:14:56.640 --> 00:15:01.600 solidarność, którą przeżywaliśmy w czasach naszej młodości, to jest film historyczny, 00:15:01.680 --> 00:15:04.520 zaczyna się im łezka w oku kręci. 00:15:04.600 --> 00:15:09.960 Historyczny dlatego, że trzeba odtworzyć kostiumy i to ze względów produkcyjnych 00:15:10.040 --> 00:15:14.120 się mówi historyczny, współczesny, gdzie nie trzeba na przykład załatwiać 00:15:14.200 --> 00:15:16.720 samochodów z danej epoki i uwiarygadniać się. 00:15:16.800 --> 00:15:21.160 Ja to rozumiem, ale jakby co, to moja szafa jest do twojej dyspozycji. 00:15:21.240 --> 00:15:24.040 Kostiumów, Ale jeśli chodzi. 00:15:24.120 --> 00:15:26.520 A poza tym. 00:15:27.600 --> 00:15:32.080 Ja chciałam jakby też właśnie zderzyć się z tym mitem 00:15:32.160 --> 00:15:37.240 Solidarności i mitem bohatera romantycznego Gdańszczanka. 00:15:37.320 --> 00:15:38.240 Tak? No właśnie. 00:15:38.320 --> 00:15:41.360 I ta Solidarność, jak każdy gdańszczanin i gdańszczanka wie, wylewa 00:15:41.440 --> 00:15:42.840 się z każdego rogu. 00:15:42.920 --> 00:15:47.200 Ja pamiętam, widziałam teoretycznie te wybory, ale 00:15:47.280 --> 00:15:52.280 miałam tam kilka miesięcy, więc nie pamiętam, ale widziałam. 00:15:53.360 --> 00:16:01.160 Ale żyję od samego początku w ogromnym cieniu tych wydarzeń, tego mitu, bo moja 00:16:01.240 --> 00:16:08.520 mama pracowała właśnie w wodociągach i tam na koncerty w stoczni były zawsze bilety. 00:16:08.600 --> 00:16:12.840 Jean Michel Jar, Kylie Minogue wszystko to. 00:16:12.920 --> 00:16:14.360 Mój ojciec też pracował w stoczni. 00:16:14.440 --> 00:16:16.440 To mnie na wodowanie zabrał. 00:16:16.520 --> 00:16:18.840 To coś kiedyś sadziłam drzewo. 00:16:18.920 --> 00:16:20.480 Z Lechem Wałęsą. 00:16:20.560 --> 00:16:23.440 I mniej więcej to. 00:16:23.520 --> 00:16:25.760 Właśnie jesteś kombatantką. Nie ukrywajmy. 00:16:25.840 --> 00:16:31.120 Każdy i każdy oczywiście miał swoją wersję tej historii i. 00:16:31.680 --> 00:16:37.200 No i ja miałam takie poczucie, że no kurczę, 00:16:37.280 --> 00:16:42.120 bardzo wpływa to na moje życie, a jakby tego nie przeżyłam i 00:16:42.200 --> 00:16:43.520 chciałabym się z tym zderzyć. 00:16:43.600 --> 00:16:45.640 I rozmawiałam o tym z Wojciechem Marczewskim. 00:16:45.720 --> 00:16:49.640 On powiedział, że miał to samo, bo on się urodził chyba pod koniec lub tuż po II 00:16:49.720 --> 00:16:53.600 wojnie światowej, że on też żył w cieniu tego przeżycia, tej II wojny 00:16:53.680 --> 00:16:55.480 światowej, a sam tego nie doświadczył. 00:16:55.560 --> 00:17:01.960 I też zrobił z tego filmu o akowcach i powiedział chyba mu już nie pamiętam 00:17:02.040 --> 00:17:06.640 dokładnie kto, więc nie będę podawać nazwisk, ale była to ważna osoba z 00:17:06.720 --> 00:17:10.320 literatury, że to najlepszy film jaki powstał o 00:17:10.400 --> 00:17:13.160 akowcach, bo z pewnym dystansem o tym opowiedział. 00:17:13.240 --> 00:17:15.360 No tak, nie aż tak zaangażowany. Dokładnie. 00:17:15.440 --> 00:17:16.640 Więc ja też. 00:17:16.720 --> 00:17:21.400 Ale dziewczyny, poczekajcie, bo my musimy dojść do współczesności. 00:17:21.480 --> 00:17:23.360 Dlaczego was w ogóle zaprosiłam? 00:17:23.440 --> 00:17:26.840 Nie tylko dlatego, że jesteście fantastycznymi reżyserkami, ale dlatego, 00:17:26.920 --> 00:17:33.600 że Wysokie Obcasy wciągnęły was na listę 50 śmiałych kobiet, 00:17:33.680 --> 00:17:37.840 czyli tych kobiet, które nas inspirowały w ubiegłym roku i nie tylko. 00:17:37.920 --> 00:17:44.440 Wasza twórczość było tą inspiracją, ale też wasza walka o przysługujące wam prawa. 00:17:44.520 --> 00:17:48.000 Nie tylko wam, ale w ogóle filmowcom. 00:17:48.080 --> 00:17:52.240 Ela jest przewodniczącą Koła Młodych Stowarzyszenia Filmowców Polskich, także 00:17:52.320 --> 00:17:58.840 widać to jej energia rozsadzająca ekran musi mieć jakieś drugie ujście. 00:17:58.920 --> 00:18:03.000 I obie zaangażowaliście się w walkę o te tantiemy. 00:18:03.080 --> 00:18:05.680 Wyjaśnijmy, co to właściwie, o co chodzi. 00:18:05.760 --> 00:18:10.720 Bo jak opowiada się o waszej drodze artystycznej, to wydawałoby się, że tak. 00:18:10.800 --> 00:18:16.240 Dziewczyny, które mają taki sukces na początku swojej drogi Canvy, Wenecja to 00:18:16.320 --> 00:18:18.280 po prostu opływają w luksusy, prawda? 00:18:18.360 --> 00:18:23.440 Szampan od rana, krewetki, te rzeczy. 00:18:23.520 --> 00:18:27.320 A tu się okazuje, że rzeczywistość jednak jest zupełnie inna. 00:18:27.400 --> 00:18:30.080 No co z tymi filmami? O co chodzi. 00:18:30.160 --> 00:18:33.520 Z tą właśnie sytuacją tantiem ową? 00:18:33.600 --> 00:18:35.920 Pierwszy raz na głos. 00:18:36.000 --> 00:18:38.680 Podjęłyśmy próbę obalenia tego mitu. 00:18:38.760 --> 00:18:43.840 Bo ludzie znają nas właśnie z tego czerwonego dywanu. 00:18:43.920 --> 00:18:47.680 Co jest procentem naszego życia? 00:18:47.760 --> 00:18:49.200 To jest tak naprawdę ułamek. 00:18:49.280 --> 00:18:53.040 To jest zazwyczaj zwieńczenie wielu lat pracy. 00:18:53.120 --> 00:18:56.560 To jest jeden dzień z dwóch czy trzech, a czasem dziesięć lat. 00:18:56.640 --> 00:18:57.480 Tak, dokładnie. 00:18:57.560 --> 00:19:02.960 I wiadomo, że chcemy ładnie wyglądać tam w ciągu tego dnia często chodzimy w 00:19:03.040 --> 00:19:05.720 wypożyczonych ciuchach, pożyczonej biżuterii i tak dalej. 00:19:05.800 --> 00:19:08.880 Tak więc jakby. 00:19:10.480 --> 00:19:17.000 Nagle zrozumiałyśmy, że coś jest nie tak, że naprawdę wszyscy 00:19:17.080 --> 00:19:21.520 myślą, że my jesteśmy bogaci, a tak nie jest. 00:19:21.680 --> 00:19:25.360 Raptem wczoraj kolega wrzucił, który pracuje w firmie, 00:19:25.440 --> 00:19:27.120 jest bardzo dobrym drugim reżyserem. 00:19:27.200 --> 00:19:32.560 Wrzucił link do OLX, że spadł mu. 00:19:32.640 --> 00:19:39.160 Poleca się, jako że może złożyć łóżko jako złota rączka, złota rączka. 00:19:39.240 --> 00:19:43.200 Więc taka jest rzeczywistość polskiego filmowca. 00:19:43.280 --> 00:19:47.200 No bo przecież nie jesteście na etatach, pracujecie od projektu do projektu, a 00:19:47.280 --> 00:19:51.400 każdy z tych projektów to jest bardzo kosztowna rzecz. 00:19:51.480 --> 00:19:57.080 Więc żeby zebrać pieniądze na kolejny projekt, to też jest trudna sprawa, nie? 00:19:57.160 --> 00:20:01.800 No i często też my akurat też piszemy teksty, często zanim w 00:20:01.880 --> 00:20:03.160 ogóle znajdziesz producenta. 00:20:03.240 --> 00:20:07.080 To jest kwestia roku, dwóch, żeby samemu za darmo pracować, żeby 00:20:07.160 --> 00:20:09.160 napisać jakiś tekst. 00:20:09.240 --> 00:20:11.600 Więc co się okazało? 00:20:11.680 --> 00:20:21.120 Okazało się, że prawo, które i ustawa, która została napisana 20 czy 30 lat temu. 00:20:21.200 --> 00:20:29.320 To było tak szczerze, to było tak, że o prawa autorskie, o tantiemy zostały 00:20:29.400 --> 00:20:35.680 zabezpieczone w Polsce w 94 roku po raz pierwszy i próbowano zrobić to tak jak w 00:20:35.760 --> 00:20:40.560 systemie amerykańskim, że to bezpośrednio producent wypłaca te tantiemy twórcom. 00:20:40.640 --> 00:20:43.920 Tylko że u nas nie ma tradycji wielkich studiów. 00:20:44.000 --> 00:20:51.200 Studiów filmowych, filmowych, które nie mogą zamknąć jednego dnia działalności 00:20:51.280 --> 00:20:56.000 i następnego dnia otworzyć następny, następny i być jakby 00:20:56.080 --> 00:21:00.640 W sensie nie chodzi mi o to, że nie ma u nas takich studiów, które dla których 00:21:00.720 --> 00:21:05.080 ten wizerunek jest ważny i one są jakby strategia wieloletnia 00:21:05.160 --> 00:21:07.320 działań jest bardzo istotna. 00:21:07.400 --> 00:21:15.440 No i wiadomo, że te tantiemy nie były wypłacane, więc zmieniono ten system i. 00:21:16.280 --> 00:21:23.960 W 2000 roku i wtedy walczono to jakby prawo do tantiem, Z tym, że no wtedy nikt 00:21:24.040 --> 00:21:31.720 na poważnie nie brał internetu, ledwo DVD tam jakoś wpisali i tak dalej kasety VHS. 00:21:31.800 --> 00:21:36.240 I jakby ta ustawa została napisana, że nie przewidywała przyszłości, 00:21:36.320 --> 00:21:37.360 nie była otwarta. 00:21:37.440 --> 00:21:40.520 Zostały wymienione te nośniki, z których tamte kanały, z których 00:21:40.600 --> 00:21:42.280 trzeba tantiemy płacić. 00:21:42.360 --> 00:21:47.560 Wyjaśnijmy to tantiemy to jest taka część, która musi do was trafić, ponieważ 00:21:47.640 --> 00:21:51.760 produkujecie, użyjmy tego eleganckiego słowa. 00:21:51.840 --> 00:21:56.680 To dzieło filmowe, a potem ono jest udostępniane w telewizji, w kinie. 00:21:56.760 --> 00:21:57.560 To jest jedna rzecz. 00:21:57.640 --> 00:22:03.600 Robiąc dane dzieło, nie wiemy, jaki będzie sukces, jego tantiemy. 00:22:03.680 --> 00:22:07.360 To jest wprost proporcjonalne do tego, jaki sukces miał ten film, czyli ile osób 00:22:07.440 --> 00:22:12.320 obejrzało, ile poszło do kina, ile razy jest wyświetlana w telewizji i tak dalej. 00:22:12.400 --> 00:22:15.800 No i teraz znalazł się internet i okazuje się, że te rzeczy mogą 00:22:15.880 --> 00:22:16.880 się pojawić w internecie. 00:22:16.960 --> 00:22:21.560 Mało tego, na platformach streamingowych, a wy nie dostajecie od tego ani złotówki. 00:22:21.640 --> 00:22:23.920 Tak, dokładnie tak. 00:22:24.000 --> 00:22:28.200 No bo ta ustawa tego nie przewidywała i te platformy to wykorzystywały. 00:22:28.280 --> 00:22:30.160 Ale Unia Europejska w którymś momencie. 00:22:30.240 --> 00:22:35.560 W 2019 roku wprowadziła taką dyrektywę, która to regulowała, ale ona nie 00:22:35.640 --> 00:22:39.960 uregulowała wprost, jak to ma być wprowadzone w każdym kraju, bo każdy kraj 00:22:40.040 --> 00:22:43.880 ma prawo do dostosowania tego do swojego systemu. 00:22:43.960 --> 00:22:49.560 No i to było tuż przed pandemią i wiemy, jak bardzo ta pandemia zmieniła rynek 00:22:49.640 --> 00:22:54.920 filmowy, dystrybucyjny, tego, jak nawyki ludzi, którzy oglądają 00:22:55.000 --> 00:22:59.240 filmy i bardzo dużo zaczęło się oglądać na platformach, one miały gigantyczne zyski, 00:22:59.320 --> 00:23:02.160 którymi nie musiały się dzielić z twórcami. 00:23:02.240 --> 00:23:04.000 Na przykład Nowy Świat. 00:23:04.080 --> 00:23:06.200 Ten film powstał w 2015 roku. 00:23:06.280 --> 00:23:11.880 Od 2016 jest na różnych platformach i ja do. 00:23:13.080 --> 00:23:18.320 W zeszłym roku, pod koniec 2023 roku po raz pierwszy dostałam tantiemy z Netflixa. 00:23:18.400 --> 00:23:21.640 Francis to 46 zł. 00:23:21.720 --> 00:23:23.200 No tak. 00:23:23.280 --> 00:23:28.600 Tak, ale rzeczywiście polskie produkcje przede wszystkim są oglądane w Polsce, 00:23:28.680 --> 00:23:34.800 więc nam zależało na tym, bo to teraz jeszcze to. 00:23:34.880 --> 00:23:36.800 O co w tym chodzi? 00:23:36.880 --> 00:23:38.920 To pytanie zazwyczaj pada. Ale jak to? 00:23:39.000 --> 00:23:40.240 To dotychczas tego nie było. 00:23:40.320 --> 00:23:41.720 Przecież to jest. 00:23:41.800 --> 00:23:44.080 Oczywiste. I oczywiste, że wam się to należy. 00:23:44.160 --> 00:23:45.600 I my. 00:23:45.680 --> 00:23:51.280 Kiedy okazało się, że ministerstwo wypisało ten najważniejszy punkt z ustawy, 00:23:51.400 --> 00:23:54.880 zleciliśmy badania Stowarzyszenie Filmowców Polskich. 00:23:54.960 --> 00:23:56.520 Co Polacy o tym sądzą? 00:23:56.600 --> 00:23:59.480 I z tych badań wynikło na dłużej. 00:23:59.560 --> 00:24:07.080 Przez bardzo dobrą, wiarygodną firmę zrobioną, wynikło, że ponad 80 84% uważa 00:24:07.160 --> 00:24:10.000 Polaków, że totalnie nam się to należy. 00:24:10.080 --> 00:24:12.760 Jak kilka osób mówiło jak psu buda. 00:24:12.840 --> 00:24:17.200 Tak, właśnie to jest bardzo ciekawe, że my jako społeczeństwo przeszliśmy 00:24:17.280 --> 00:24:18.280 wielką przemianę. 00:24:18.360 --> 00:24:23.280 No bo jak ja byłam w podstawówce na początku lat dwutysięcznych, to oglądanie 00:24:23.360 --> 00:24:27.160 filmów z nielegalnych źródeł nie było czymś wstydliwym, tylko. 00:24:27.240 --> 00:24:29.080 Było naganne. Nagannym, tylko. 00:24:29.160 --> 00:24:31.040 Było. Normą. 00:24:31.120 --> 00:24:32.400 Ale kiedy? 00:24:32.480 --> 00:24:37.680 Ale jednak jako społeczeństwo przeszliśmy pewną drogę i dzisiaj ludzie 00:24:37.760 --> 00:24:44.560 wcale tak nie chcą oglądać z nielegalnych źródeł, że doceniają tę wartość i uważają, 00:24:44.640 --> 00:24:48.280 że powinno być sprawiedliwie i wolą oglądać z legalnego źródła. 00:24:48.360 --> 00:24:52.480 Więc to jest w ogóle wielkie szapoba dla nas wszystkich. 00:24:52.560 --> 00:24:56.600 I właśnie to ludzie nas popierali, Bo to jest tak oczywiście padały takie 00:24:56.680 --> 00:25:01.920 argumenty, że stolarz nie dostaje od każdego stołu wyprodukowanego. 00:25:02.000 --> 00:25:07.680 No tak, ale w Ikei ci projektanci dostają pewne procent. 00:25:07.760 --> 00:25:11.920 Chodzi o to, że oczywiście jeżeli ja zrobię film, którego nikt nie będzie 00:25:12.000 --> 00:25:14.600 oglądał, no to ja nic nie dostanę. 00:25:14.680 --> 00:25:18.600 Ale mój film jest pokazywany w kinie, na platformie i tak dalej. 00:25:18.680 --> 00:25:22.080 Platforma pobiera pieniądze od użytkowników, kino pobiera 00:25:22.160 --> 00:25:23.440 pieniądze za bilet. 00:25:23.520 --> 00:25:26.720 I to jest ważne, że my dostajemy tantiemy od ilości sprzedanego popcornu. 00:25:26.800 --> 00:25:30.080 Tylko od biletów jakby. 00:25:30.560 --> 00:25:32.400 I. 00:25:33.280 --> 00:25:40.520 No i wszyscy na tym zarabiają, to dlaczego korzystając z tego i te utwory. 00:25:40.840 --> 00:25:42.560 Powielając. Powielając. 00:25:42.640 --> 00:25:45.800 Tak, też robią to po to, żeby zarobić pieniądze. 00:25:45.880 --> 00:25:54.040 I te utwory będą pewnie powielane wiele lat po naszej śmierci i tak dalej. 00:25:54.120 --> 00:26:02.080 No wciąż Antygona jest wydawana jakby po tylu latach, tak, ale no już tam 00:26:02.160 --> 00:26:05.280 prawa autorskie, prawa do domeny autorskie, do domeny 00:26:05.360 --> 00:26:12.200 publicznej przychodzą po 70 latach od śmierci autora, więc no dlaczego my 00:26:12.280 --> 00:26:15.120 mielibyśmy nie czerpać z tego zysków? 00:26:15.200 --> 00:26:19.440 No wiesz, tak naprawdę wydaje mi się, że to jest rodzaj kradzieży, bo jeżeli 00:26:19.520 --> 00:26:23.760 takie platformy streamingowe no, już tam nie wymieniamy nazw, tak? 00:26:23.840 --> 00:26:28.920 Zaciągają wasze dzieło, to są wasze prawa autorskie, no po prostu waszą pracę 00:26:29.000 --> 00:26:31.480 i okazuje się, że na tym zarabiają. 00:26:31.560 --> 00:26:33.960 No to to jest skandaliczne, że tak. 00:26:34.040 --> 00:26:36.560 Macie, że wszyscy trzymamy się prawa. 00:26:36.640 --> 00:26:42.120 I to była cała walka, że prawo polskie nas nie chroniło i nie respektowało 00:26:42.200 --> 00:26:47.760 prawa, które Unia Europejska nadała i zasugerowała, i zobowiązała. 00:26:47.840 --> 00:26:52.080 Polska przez wiele lat płaciła kary, miała karę za to, że nie 00:26:52.160 --> 00:26:54.760 wprowadziła tej dyrektywy. To jest w ogóle absurdalne. 00:26:54.840 --> 00:26:57.840 To dla nas była imperatywem do tego, żeby wyjść na ulicę. 00:26:57.920 --> 00:26:59.160 Bo o co tu chodzi? 00:26:59.240 --> 00:27:03.000 Kto ma interes w tym, skoro to nie płaci polski podatnik, 00:27:03.080 --> 00:27:06.000 tylko płacą to zagraniczne korporacje. Dokładnie. 00:27:06.080 --> 00:27:10.600 Więc jakby stąd Dla nas to było zero jedynkowe, że to jest niesprawiedliwe. 00:27:10.680 --> 00:27:17.160 Jeśli będzie prawo, które Polska napisze, to zagraniczne firmy będą to respektować. 00:27:17.240 --> 00:27:22.960 I stąd była ta nasza wielka niezgoda, że i zapytanie o co chodzi? 00:27:23.040 --> 00:27:25.480 Dla kogo politycy, do jakiej bramki oni walą? 00:27:25.560 --> 00:27:30.160 Czy oni chcą chronić nas, twórców, czy chronić zagraniczne korporacje. 00:27:30.240 --> 00:27:33.440 Czy są pod wpływem jakichś lobbystów. 00:27:33.520 --> 00:27:38.560 Lobbystów, lobbyści to napisałyście list i poszłyście do ministra. 00:27:38.640 --> 00:27:42.080 To było tak, że my się zdzwoniliśmy, już nie wiem kto. 00:27:42.160 --> 00:27:45.280 Nie, nie, to było tak, że. 00:27:45.880 --> 00:27:48.080 Ja byłam już. 00:27:48.160 --> 00:27:53.120 Znaczy to było tak, że dochodziły takie w środowisku 00:27:53.200 --> 00:27:57.400 plotki, że prawdopodobnie ten zapis zostanie wykreślony, że takie przecieki 00:27:57.480 --> 00:28:04.560 mieliśmy z różnych źródeł i to stwierdziliśmy wszyscy wspólnie, że 00:28:04.640 --> 00:28:12.640 my powinniśmy walczyć jako młodzi, bo po prostu pamiętam, jak Ilona Łepkowska 00:28:12.720 --> 00:28:19.520 poszła do redaktora Mazurka i bardzo duży hejt się na nią wylał, że ona taka bogata, 00:28:19.600 --> 00:28:22.480 czego ona chce, dlaczego chce jeszcze więcej pieniędzy? 00:28:22.560 --> 00:28:28.720 Więc jakby bogatsi o to doświadczenie, wszyscy wiedzieliśmy, że myśmy chcieli 00:28:28.800 --> 00:28:34.320 walczyć, bo tak naprawdę my cierpimy, bo ona sobie radzi dobrze, a 00:28:34.400 --> 00:28:35.960 my nie mamy co do gara włożyć. 00:28:36.040 --> 00:28:41.560 Więc nie chcieliśmy, żeby nasi starsi koledzy, tłuste koty tak zwane 00:28:41.640 --> 00:28:46.480 szły, bo wtedy to by się w ogóle wiarygodne myśmy chcieli pokazać prawdziwy 00:28:46.560 --> 00:28:50.840 też ten jakby szerszy obraz tego środowiska filmowego, że w każdej branży 00:28:50.920 --> 00:28:54.280 są tłuste koty, w dziennikarstwie są też dziennikarze, którzy zarabiają dużo 00:28:54.360 --> 00:28:58.320 pieniędzy i są tacy, którzy prawie, prawie nic, prawie nic. 00:28:58.400 --> 00:29:02.960 Więc i w każdej branży są stolarze, którzy zarabiają bardzo dużo. 00:29:03.040 --> 00:29:06.240 Może tacy, co trochę mniej, więc. 00:29:06.320 --> 00:29:10.120 Ale wielu z nas też debiutowało na platformach streamingowych. 00:29:10.200 --> 00:29:13.960 I tak jak właśnie nasi starsi koledzy mają tantiemy, przez cały czas w telewizji 00:29:14.040 --> 00:29:21.640 leci, lecą ich rzeczy, znachory, tak jak ja na przykład pierwszy raz zrobiłam 00:29:21.720 --> 00:29:25.960 większą rzecz, czyli serial dla platformy streamingowej 00:29:26.040 --> 00:29:29.240 I wiedzieliśmy, że to jest przede wszystkim nasz interes, bo oni będą 00:29:29.320 --> 00:29:32.320 dostawać te tantiemy, a my już nie będziemy mieli wyboru, bo prawdopodobnie 00:29:32.400 --> 00:29:35.040 nie będziemy w ogóle robić dla telewizji, tylko dla tych platform. 00:29:35.120 --> 00:29:36.400 Więc to była. 00:29:36.480 --> 00:29:40.800 Telewizja, już przenosi się do Internetu, ten sposób oglądania się zmienia, więc. 00:29:40.880 --> 00:29:43.520 Ta telewizja jest takim umierającym medium. 00:29:43.600 --> 00:29:47.480 Znaczy nie jest umierającym tylko w naszej bańce. 00:29:47.560 --> 00:29:52.360 Może chodzi też o to, że liczy się na przykład 00:29:52.440 --> 00:29:55.000 na podstawie ustawy liczy się sposób emisji. 00:29:55.080 --> 00:29:59.400 Bo jeżeli w ten sposób emisja odbędzie się przez internet, to wtedy podstawą jest to, 00:29:59.480 --> 00:30:02.360 że to jest pole eksploatacji, jest internet, a jeżeli sposoby emisji jest to 00:30:02.440 --> 00:30:07.360 nadawanie sygnału poprzez nadajniki, no to to jest jakby telewizja, to technologia 00:30:07.440 --> 00:30:12.440 też ma bardzo duże znaczenie, chociaż sama telewizja dla użytkownika 00:30:12.520 --> 00:30:16.960 może być tak naprawdę niezmienna, to jednak to, w jaki sposób ona dociera do 00:30:17.040 --> 00:30:21.000 jego odbiornika jest bardzo istotne dla rozliczeń. 00:30:21.080 --> 00:30:26.280 Tak jak ja oglądam w laptopie programy telewizyjne. 00:30:26.360 --> 00:30:27.400 To tak. 00:30:27.480 --> 00:30:30.720 Te finansowania są różne, tak? No nie ma, nie ma tych. 00:30:30.800 --> 00:30:33.120 Nie rozumiem. 00:30:33.200 --> 00:30:37.240 Tak jak teraz tłumaczymy, to właśnie tak politykom przez pół roku. 00:30:37.320 --> 00:30:40.200 O tym nie wiedzieli, nie wiedzieli, a teraz już wiedzą. 00:30:40.280 --> 00:30:43.320 I co się wydarzyło? Słuchajcie, no dobra, to po kolei. 00:30:43.400 --> 00:30:44.600 Napisaliśmy ten list. Tak. 00:30:44.680 --> 00:30:46.960 Grupowo. Grupowo napisaliśmy. 00:30:47.040 --> 00:30:51.600 I myśleliśmy, że zrobimy taki, ponieważ spotkaliśmy się w kinie Kultura, która 00:30:51.680 --> 00:30:55.600 jest od Ministerstwa Kultury 50 metrów. 00:30:55.680 --> 00:30:59.520 Stwierdziliśmy, że napiszemy list i zorganizujemy tak zwany 00:30:59.600 --> 00:31:05.040 sztab, sztab kryzysowy, że będziemy siedzieć cały dzień tam i różni ludzie 00:31:05.120 --> 00:31:08.160 będą mogli do nas przychodzić i będziemy wyjaśniać i zobaczymy, jaki jest w ogóle 00:31:08.240 --> 00:31:12.560 zainteresowanie, bo nie chcieliśmy od razu organizować protestów i tak dalej, żeby 00:31:12.640 --> 00:31:17.920 się nie zbłaźnić po prostu, że przyszło 10 osób czy tam 5, bo na zebraniu 00:31:18.000 --> 00:31:23.960 w sprawie pisania listu było 10 osób, więc my byłyśmy przekonane, że w 10 osób. 00:31:24.040 --> 00:31:27.800 Może pójdziemy do tego ministerstwa i zaniesiemy ten list. 00:31:27.880 --> 00:31:32.920 Ale że będziemy dopiero tę świadomość budować, Tak. 00:31:33.000 --> 00:31:39.400 No ale nasz bardzo dobry kolega Brunon Hawryluk napisał bardzo osobisty post. 00:31:40.120 --> 00:31:48.080 Ja zrobiłam mema do tego postu i i on bardzo się poniósł, bardzo się poniósł. 00:31:48.160 --> 00:31:52.600 Ale też kapitałem była też ta złość środowiska na te doniesienia o wykreśleniu 00:31:52.680 --> 00:31:56.400 tego przepisu i też ta widoczność. 00:31:56.480 --> 00:32:01.520 Znaczy to, że na przykład ludzie są niektórzy twórcy zobowiązani do tego, że 00:32:01.600 --> 00:32:03.600 ich film osiągnie sukces na platformie. 00:32:03.680 --> 00:32:07.600 Oni są zobowiązani do publikowania tego, że to jest sukces w mediach 00:32:07.680 --> 00:32:11.800 społecznościowych, a nic za to nie dostają i mają takie poczucie niesprawiedliwości, 00:32:11.880 --> 00:32:13.840 więc to był właściwy moment. 00:32:13.920 --> 00:32:19.240 No i ten Bruna post chyba 200 razy został udostępniony w ogóle i tam największe tuzy 00:32:19.320 --> 00:32:24.320 polskiego kina w ogóle udostępniały i tak dalej, więc myśmy na bieżąco zmieniali to, 00:32:24.400 --> 00:32:27.080 organizowali, zmieniali te organizacje. 00:32:27.160 --> 00:32:31.440 Zrobiliśmy wydarzenie na Facebooku, tam się zapisało chyba 1000 osób. 00:32:31.520 --> 00:32:33.120 I tego się nie spodziewaliśmy. 00:32:33.200 --> 00:32:37.120 Więc słuchajcie, to teraz paradoksalnie właśnie internet wam pomóc. 00:32:37.200 --> 00:32:38.720 Tak bardzo. Bardzo, bardzo. 00:32:38.800 --> 00:32:42.560 Ta cała kampania, nazwijmy to, jest oparta na social mediach. 00:32:42.640 --> 00:32:47.040 I to jest plus, że młodzi się wzięli, bo wiemy, jak z tego korzystać. 00:32:47.120 --> 00:32:52.360 I rzeczywiście nagle przyszło bardzo dużo osób i zrobił się rodzaj protestu. 00:32:52.440 --> 00:32:57.920 Policja też protestów ministerstwo, ministerstwo zamknęło sprawę. 00:32:58.000 --> 00:32:59.640 To było świetne dla nas. 00:32:59.720 --> 00:33:02.640 Właśnie potrzebowaliśmy. Przyszło. 00:33:02.720 --> 00:33:07.640 Nie, nie, nie, to było tak, że to było. 00:33:08.000 --> 00:33:11.360 No, na szczęście na przykład ja miałam dzięki firmie Nowy Świat. 00:33:11.440 --> 00:33:14.600 Doświadczenie, bo tam miałam scenę protestu, to miałam doświadczenie. 00:33:14.680 --> 00:33:16.240 Świetne, bo nie wiedziałam, co robić. 00:33:16.320 --> 00:33:17.360 A tu już hasła zaczęłaś. 00:33:17.440 --> 00:33:19.200 Wszyscy zaczęli krzyczeć i. 00:33:19.280 --> 00:33:23.400 Już miałam doświadczenie w Wyreżyserowaniu protestu i też moje 00:33:23.480 --> 00:33:24.680 doświadczenie kibicowskie. 00:33:24.760 --> 00:33:31.320 Bardzo mi to pomogło więc w organizacji tego wszystkiego. 00:33:31.400 --> 00:33:36.120 Czyli państwo widzą jakiś protest do Elżbiety Gdański? 00:33:36.200 --> 00:33:37.640 No i zebrało się dużo osób. 00:33:37.720 --> 00:33:41.120 Mieliśmy przygotowany jakiś tekst, ale nagle okazało się, że jest trochę osób, 00:33:41.200 --> 00:33:44.120 które samo by chciało powiedzieć coś od siebie. 00:33:44.200 --> 00:33:44.920 Tak byśmy. Mieli. 00:33:45.000 --> 00:33:46.200 Przygotowane odczytanie. 00:33:46.280 --> 00:33:49.600 Ale najpierw chcieliśmy, żeby jak najwięcej podpisów 00:33:49.680 --> 00:33:51.320 było pod tym listem, który tam zaniesie. 00:33:51.400 --> 00:33:53.720 Nie, mieliśmy kopię dla ministerstwa, dla nas kopię. 00:33:53.800 --> 00:33:55.600 I dla premiera, i. Dla premiera, i też kopie. 00:33:55.680 --> 00:33:58.360 Więc cztery podpisy trzeba było czterech dokumentów złożyć. 00:33:58.440 --> 00:34:02.240 Nie mieliśmy aż tyle kartek, ale nam przywieźli potem i tam chyba 00:34:02.320 --> 00:34:03.680 ponad dwieście osób się podpisało. 00:34:03.760 --> 00:34:05.360 I to pamiętam, że już pod koniec dnia. 00:34:05.440 --> 00:34:09.000 Agnieszka Grochowska 5 minut przed zamknięciem. 00:34:09.080 --> 00:34:13.360 Jeszcze można? Tak, tak, zapraszamy i. 00:34:13.440 --> 00:34:15.280 No i potem to podpisywanie listy. 00:34:15.360 --> 00:34:17.840 Jak już mieliśmy tam na konkretną godzinę mieliśmy. 00:34:17.920 --> 00:34:19.440 To się trochę przesunęło. 00:34:19.520 --> 00:34:21.600 Mieliśmy tam transparenty zrobione na bieżąco. 00:34:21.680 --> 00:34:25.240 Rozdzielaliśmy zadania i hasła i. 00:34:25.320 --> 00:34:29.200 Przyszli też dziennikarze i przyszli. 00:34:29.280 --> 00:34:30.480 Na żywo był. Streaming na żywo. 00:34:30.560 --> 00:34:38.080 Myśmy tam w liście napisali, że też dzieli nas tam 170 metrów, więc niech. 00:34:38.160 --> 00:34:41.920 Niech ta odległość to 170 kroków. 00:34:42.000 --> 00:34:46.240 Niech ta odległość nie stanie na przeszkodzie w naszym porozumieniu 00:34:46.320 --> 00:34:47.480 z kina Kultura. 00:34:47.560 --> 00:34:52.280 No i nagle cały na biało pojawił się Mateusz Banasiuk, aktor 00:34:52.360 --> 00:34:56.440 bardzo rozpoznawalny, bardzo dużo grający. 00:34:56.520 --> 00:34:58.120 Piękna Boczarska. 00:34:58.200 --> 00:35:02.000 Ale też dużo grający właśnie w hitach platform internetowych. 00:35:02.080 --> 00:35:06.360 I on po prostu miał takie wystąpienie życia, tak. 00:35:06.440 --> 00:35:08.240 Jak Kordian Montblanc. 00:35:08.320 --> 00:35:10.440 I w ogóle uważam, że to jest świetny pomysł. 00:35:10.520 --> 00:35:13.400 Gdybym była aktorką, to też bym przyszła na protest, gdzie są sami reżyserzy? 00:35:13.480 --> 00:35:15.360 Zrobili sobie casting. 00:35:15.440 --> 00:35:18.120 Ale on to zrobił z potrzeby. Totalnie, totalnie. 00:35:18.200 --> 00:35:21.360 Sprawiedliwości i Sprawiedliwości serca, a nie kalkulacji. 00:35:21.440 --> 00:35:26.240 I też Marysia Sadowska była, ale pamiętam, że Mateusz najbardziej tak 00:35:26.320 --> 00:35:29.920 po prostu taki rozdzierający. 00:35:30.000 --> 00:35:32.960 I on powiedział zaczął się wypowiadać w imieniu swoich kolegów, 00:35:33.040 --> 00:35:35.000 powiedział OK, ja mam pieniądze. 00:35:35.080 --> 00:35:40.520 Mam to szczęście, że mogę żyć z tego, co robię i jestem rozchwytywany. 00:35:40.600 --> 00:35:44.840 Ale mówię w imieniu moich kolegów, którzy są nauczycielami jogi i 00:35:44.920 --> 00:35:47.280 jeżdżą na uberze i tak dalej. 00:35:47.360 --> 00:35:52.520 Mówię w ich imieniu, żeby obronić i wykorzystać swoją sławę do 00:35:52.600 --> 00:35:53.960 tego, żeby ktoś go wysłuchał. 00:35:54.040 --> 00:35:57.360 I rzeczywiście to była taka osoba, która była najbardziej przebijająca. 00:35:57.440 --> 00:36:03.520 I od tego momentu Mateusz stał się naszym ambasadorem, 00:36:03.600 --> 00:36:08.680 bo zrozumieliśmy, że nikogo nie obchodzi jakaś młoda reżyserka, jakby nikt 00:36:08.760 --> 00:36:11.600 mnie nie zna i nie interesują ludzie. 00:36:11.680 --> 00:36:14.960 Którzy mają media. Tylko tego z tego filmu. 00:36:15.040 --> 00:36:17.280 Poza tym poza tym na przykład. 00:36:17.360 --> 00:36:23.080 Ale też chciałam tutaj zaznaczyć, bo to jest bardzo ważne, że wcześniej właśnie za 00:36:23.160 --> 00:36:26.360 to organizacja zbiorowego zarządzania tymi prawami, które 00:36:26.440 --> 00:36:29.920 zbiera te tantiemy, próbowali angażować właśnie aktorów, 00:36:30.000 --> 00:36:33.360 zachęcić, ale bali się, bali się, że nie dostaną pracy, że będą 00:36:33.440 --> 00:36:34.160 jakieś czarnej liście. 00:36:34.240 --> 00:36:40.800 I Mateusz był pierwszym aktorem odważnym, bardzo odważnym, który to 00:36:40.880 --> 00:36:43.640 pokazał, że nie trzeba i. 00:36:43.720 --> 00:36:49.520 I myślę, że dodał odwagi wielu innym aktorom i aktorkom, które potem, i twórcom 00:36:49.600 --> 00:36:53.800 też, bo bo wszyscy się bali bardzo, nikt nie chciał tutaj pracy. 00:36:53.880 --> 00:36:57.360 I tak do mnie ludzie dzwonili i się pytali, czy się nie boję. 00:36:57.440 --> 00:37:00.840 Wiesz co, ja się bardziej boję tego, że ja nie będę miała kasy na emeryturę. 00:37:00.920 --> 00:37:04.800 Ja bardziej się tego boję niż tego, że teraz nie dostanę pracy, skoro i tak 00:37:04.880 --> 00:37:07.960 dostanę za to pieniądze, które będą jak. 00:37:08.040 --> 00:37:08.760 Ci. 00:37:08.840 --> 00:37:11.760 Dziewczyny, ponieważ za chwilę nas tego studia wyrzucą. 00:37:11.840 --> 00:37:17.680 Moi szefowie, powiedzcie to się udało, Ten zapis Ochroniłyście. 00:37:17.760 --> 00:37:19.520 Powiem tak. Znalazł w ustawie. 00:37:19.600 --> 00:37:23.440 Po kursie asertywności powiem, że nie to się udało, tylko nam się udało, 00:37:23.520 --> 00:37:29.960 bo to była nasza praca półroczna, gdzie poświęciłyśmy my i bardzo dużo 00:37:30.040 --> 00:37:34.600 naszych kolegów, bardzo dużo czasu i energii, i emocji, bo to naprawdę, 00:37:34.680 --> 00:37:42.000 naprawdę scenariusz był jak z House of Cards i były naprawdę bardzo dużo zwrotów. 00:37:42.080 --> 00:37:43.000 Akcji O Jezu! 00:37:43.080 --> 00:37:48.080 I teraz jak sobie przypominam o tym, to naprawdę był to bardzo wyczerpujący rok i 00:37:48.160 --> 00:37:54.080 taki, że tam wszyscy działali na zasadzie wszystko albo nic, 00:37:54.160 --> 00:37:59.880 łącznie z prawnikami, którzy naprawdę no widać, że i tak zaangażowani, 00:37:59.960 --> 00:38:02.200 jakby to było właśnie walka o życie. 00:38:02.280 --> 00:38:03.480 Pospolite ruszenie. 00:38:03.560 --> 00:38:08.000 I naprawdę my kończyliśmy zazwyczaj rozmawiać ze sobą, bo mieliśmy takie 00:38:08.080 --> 00:38:12.160 komunikatory grupowe, często o godzinie 12:00, a o 00:38:12.240 --> 00:38:16.040 ósmej rano już byliśmy pod Sejmem i szliśmy do Sejmu, 00:38:16.320 --> 00:38:19.840 Żeby rozmawiać z kolejnymi osobami, protestować i tak dalej. 00:38:19.920 --> 00:38:22.400 Przekonywać dziewczyny, to jak to jest teraz? 00:38:22.480 --> 00:38:25.880 Teraz to jest tak, że mamy zagwarantowane to prawo. 00:38:25.960 --> 00:38:32.720 Prezydent podpisał ustawę, ona weszła w życie chyba we wrześniu. 00:38:32.800 --> 00:38:36.840 We wrześniu, już nie pamiętam, czy to był 20 publikacji. 00:38:36.920 --> 00:38:37.160 Tak. 00:38:37.240 --> 00:38:40.040 I od tego momentu nasze prawa ma znaczenie. 00:38:40.120 --> 00:38:42.520 Ma znaczenie, ponieważ premiery. Września. 00:38:42.600 --> 00:38:43.520 20 września. 00:38:43.600 --> 00:38:47.080 Premiery serialu zazwyczaj. Są na jesień. 00:38:47.160 --> 00:38:50.320 Ale są. Mają żywotność przez tydzień największą. 00:38:50.400 --> 00:38:53.320 Więc to, czy to jest jeden dzień w tą czy wewte, ma bardzo duże 00:38:53.400 --> 00:38:55.000 znaczenia dla kogoś, kto w. 00:38:55.080 --> 00:38:56.120 Tym czasie miał premiery. 00:38:56.200 --> 00:38:59.920 No bo wszyscy wiedzą, że po prostu te platformy 00:39:00.000 --> 00:39:04.360 co tydzień wypuszczają jakieś nowości, co tydzień, co tydzień te po prostu. 00:39:04.440 --> 00:39:06.880 Więc ludzie nie są w stanie aż tylu rzeczy obejrzeć. 00:39:06.960 --> 00:39:12.040 I to, co było 20 września o 20 września nasze prawa są zabezpieczone, czyli 00:39:12.120 --> 00:39:17.680 wszystko, co jest oglądane od tego czasu będzie rozliczone, Będzie 00:39:17.760 --> 00:39:18.960 nam za to zapłacone. 00:39:19.040 --> 00:39:20.640 Obojętnie ile będą trwały negocjacje. 00:39:20.720 --> 00:39:25.320 Negocjacje, no bo one trwają dosyć długo, bo to są tajne umowy, 00:39:25.400 --> 00:39:30.800 bo też te organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi one 00:39:30.880 --> 00:39:35.800 dostają, bazują na raportach i to czasami jest o wiele cenniejsze niż te 00:39:35.880 --> 00:39:37.640 pieniądze, które trzeba nam zapłacić. 00:39:37.720 --> 00:39:46.280 To, ile ktoś ogląda, szczególnie dla spółek notowanych na giełdzie, które jakby 00:39:46.360 --> 00:39:48.320 polegają na inwestorach zewnętrznych. 00:39:48.400 --> 00:39:53.080 Ale w to nie wchodźmy, bo to już jest kolejna wielka wiedza. 00:39:53.160 --> 00:39:59.240 Ja chciałabym tylko powiedzieć, że te prawa, owszem, one są zapewnione, te 00:39:59.320 --> 00:40:02.720 pieniądze kiedyś do was spłyną, ale tam są takie widełki. 00:40:02.800 --> 00:40:08.440 We Francji na przykład 5% muszą płacić właściciele platform. 00:40:08.520 --> 00:40:12.000 Ile w Polsce udało się wywalczyć, tego. 00:40:12.080 --> 00:40:15.160 Jeszcze nie wiadomo ile, bo to jest w toku. 00:40:15.240 --> 00:40:23.640 Ale my chcieliśmy zacząć od półtora procent, tak jak w tantiemy były z kin. 00:40:23.720 --> 00:40:28.160 Z kina jestem trochę mniej, ale z telewizji po prostu tyle, ile płacą i 00:40:28.240 --> 00:40:33.800 tylko tyle, ile płacą już te platformy i te podmioty na od swoich zysków na Polski 00:40:33.880 --> 00:40:38.520 Instytut Sztuki Filmowej, bo telewizje za dużo. 00:40:38.600 --> 00:40:41.000 Takie minimum. Początek, początek, początek. 00:40:41.080 --> 00:40:45.280 No bo Francja jest jednak krajem dumnym ze swojej kultury. 00:40:45.360 --> 00:40:48.400 Bardzo dbającym o artystów, o prawa autorskie. 00:40:48.480 --> 00:40:49.040 I tak dalej. 00:40:49.120 --> 00:40:54.600 A my A u nas to się u nas, u nas jeszcze było przez pewien czas. 00:40:54.680 --> 00:40:59.640 Tak I to wróciło, że nie chodzę na polskie filmy, nie oglądam polskich filmów, a 00:40:59.720 --> 00:41:04.440 jednak oglądam, że no też mi się wydaje, że to jest właśnie 00:41:04.520 --> 00:41:08.240 też w Nie wiem, to jest jakaś moja teoria, może 00:41:08.320 --> 00:41:12.240 to nie jest jakaś naukowa, ale też wydaje mi się, że u nas Artysta. 00:41:12.320 --> 00:41:15.720 To jest pewien stereotyp, w języku nawet zakorzeniony. 00:41:15.800 --> 00:41:19.520 Osoby leniwej, która nie za bardzo pracuje, coś tam robi. 00:41:19.600 --> 00:41:23.160 I też wydaje mi się, że tutaj podejście też 00:41:23.280 --> 00:41:29.400 w poprzednim ustroju to zostało jakoś tak celowo wykreowane, ponieważ poprzez sztukę 00:41:29.480 --> 00:41:34.120 można mówić niewygodne dla każdej władzy rzeczy, więc wydaje mi się, że my z tego 00:41:34.200 --> 00:41:38.000 też wychodzimy i bo sztuka jest najbardziej niebezpieczna dla 00:41:38.080 --> 00:41:43.120 polityki, bo sztukę można właśnie opowiadać o kontrowersyjnych 00:41:43.200 --> 00:41:45.200 sprawach, łamać tabu sumienia. 00:41:45.280 --> 00:41:48.080 Tak, tak, nasze emocje. Dokładnie. 00:41:48.160 --> 00:41:56.600 Więc więc dopiero pokazujemy, że artyści artystki pracują tak jak każdy inny. 00:41:56.680 --> 00:42:01.600 Nasze rodziny, jak dzielą przez dni pracy nasze wynagrodzenie, to się załamują. 00:42:01.680 --> 00:42:04.120 W ogóle w Biedronce więcej zarobisz. 00:42:04.200 --> 00:42:08.000 I taka jest prawda, że 00:42:08.080 --> 00:42:12.440 myślę, że myśmy więcej zarobiły w Biedronce 00:42:12.520 --> 00:42:15.200 na początku naszej kariery, bo rozumiem, że później niektórzy 00:42:15.280 --> 00:42:17.040 zarabiają bardzo dużo, ale. 00:42:17.120 --> 00:42:21.840 W Biedronce jest też ubezpieczenie, etat i tak dalej. 00:42:21.920 --> 00:42:23.440 Elżbieta. Musimy kończyć. 00:42:23.520 --> 00:42:29.360 Kasia Bardzo Wam dziękuję, że wpadłyście i próbowałyśmy to trochę rozwikłać. 00:42:29.440 --> 00:42:33.040 Nie życzmy dziewczynom, żeby pracowały w Biedronce. 00:42:33.120 --> 00:42:34.640 Oczywiście mam szacunek do. 00:42:34.720 --> 00:42:38.960 Ja pracowałam, ja pracowałam, Ja pracowałam w wielu hipermarketach 00:42:39.040 --> 00:42:41.760 i marketach, więc jakby. 00:42:43.040 --> 00:42:46.400 Mówię ze swojego doświadczenia pieniądze są na czas. 00:42:46.480 --> 00:42:47.080 No właśnie. 00:42:47.160 --> 00:42:51.600 No ale dobrze by było, żeby z tej pracy, którą już wykonałyście, żebyście 00:42:51.680 --> 00:42:54.920 dostały własne pieniądze. Dziękujemy. 00:42:55.000 --> 00:42:57.400 Dziękujemy. Do zobaczenia w kinie. 00:42:57.480 --> 00:42:58.840 Tak. 00:42:59.400 --> 00:43:00.240 Jest taki dżingiel.