WEBVTT 00:00:18.760 --> 00:00:20.640 Mój dom, moja dzielnica, moja pasja. 00:00:20.720 --> 00:00:24.960 Moim dzisiejszym gościem jest Krzysztof Kornacki, filmoznawca, gdańszczanin. 00:00:25.040 --> 00:00:27.400 Uniwersytet Gdański. 00:00:27.480 --> 00:00:29.600 Witam serdecznie. Dzień dobry. 00:00:29.680 --> 00:00:31.560 Mieszkasz na Przymorzu? 00:00:31.640 --> 00:00:34.120 Jak tam się żyje? 00:00:34.200 --> 00:00:36.320 Dobrze się żyje? Na Przymorzu. 00:00:36.400 --> 00:00:41.160 Znaczy ja mieszkam w Gdańsku od 50 kilku lat, czyli od urodzenia, 00:00:41.240 --> 00:00:43.680 więc już mam trochę. 00:00:43.760 --> 00:00:47.520 Nie mam dystansu, odrobinę do tego, do tego miasta i też do tej 00:00:47.600 --> 00:00:49.800 dzielnicy, chociaż mieszkam krócej. 00:00:49.880 --> 00:00:52.240 Ale to jest dobra dzielnica, blisko, blisko może. 00:00:52.320 --> 00:00:55.920 Chociaż jak rozmawialiśmy w kuluarach, pomimo tego, że jest blisko morze, to 00:00:56.000 --> 00:00:59.440 nieczęsto na to morze chadzamy, prawda? 00:00:59.520 --> 00:01:05.000 Może żeśmy się już oswoili z nim, ale nie zamieniłbym tego miasta na żadne inne. 00:01:05.080 --> 00:01:09.240 Tam, gdzie jeżdżę, wiadomo, w celach zawodowych. 00:01:09.320 --> 00:01:11.200 Ilekroć przyjeżdżam do Gdańska, stwierdzam, że to jest to 00:01:11.280 --> 00:01:13.280 miejsce, że to jest to miejsce. 00:01:13.360 --> 00:01:19.000 Pewnie chciałbym też i tutaj spocząć, choć nigdy nie wiadomo, jak nas losy rzucą. 00:01:19.080 --> 00:01:20.960 Jak się losy ułożą. 00:01:21.040 --> 00:01:25.640 Ja, gdybym miał odpowiedzieć, za co kocham Gdańsk, to bym odpowiedział za wszystko. 00:01:25.720 --> 00:01:28.800 A Ty za co kochasz miasto nasze? 00:01:28.880 --> 00:01:31.880 Chyba za to, że właściwie wciąż jest do odkrycia. 00:01:31.960 --> 00:01:36.440 To znaczy ja od dłuższego już czasu wędruję po Gdańsku. 00:01:36.520 --> 00:01:39.040 Staram się odwiedzać wszystkie dzielnice, wszystkie miejsca. 00:01:39.120 --> 00:01:42.280 Sam zresztą mieszkałem przez długi czas na Rudnikach pod Rafinerią, więc to jest 00:01:42.360 --> 00:01:45.400 takie specyficzne, specyficzne miejsce. 00:01:45.480 --> 00:01:48.080 I co jakiś czas łapię się na tym, że jeszcze czegoś nie wiem, 00:01:48.160 --> 00:01:49.160 że jeszcze czegoś nie znam. 00:01:49.240 --> 00:01:51.520 Niedawno jechałem ulicą Malczewskiego, kiedyś też mi się zdarzyło 00:01:51.600 --> 00:01:53.160 jechać Malczewskiego, wiadomo. 00:01:53.240 --> 00:01:56.280 Ale jak pojechałem z Góry do Malczewskiego, widzę piękną 00:01:56.360 --> 00:02:00.080 fasadę budynku, który zapomniałem. 00:02:00.160 --> 00:02:01.520 Pewnie go kiedyś widziałem, ale zapomniałem. 00:02:01.600 --> 00:02:02.120 Ten budynek. 00:02:02.200 --> 00:02:06.320 I co jakiś czas właśnie odkrywam takie smaczki wybierając się 00:02:06.400 --> 00:02:08.160 właśnie na taką wędrówkę po Gdańsku. 00:02:08.240 --> 00:02:10.480 To chyba jest ciekawe, że Gdańsk ma wiele warstw. 00:02:10.560 --> 00:02:13.760 Nie jest takim palimpsestem, że coraz głębiej, coraz głębiej. 00:02:13.840 --> 00:02:16.280 No i oczywiście bardzo cenię sobie też ten Gdańsk. 00:02:16.360 --> 00:02:21.480 Ekranowy Gdańsk dla mnie to też Gdańsk przepuszczony, przefiltrowany 00:02:21.560 --> 00:02:24.640 przez przez ekran właśnie. 00:02:24.720 --> 00:02:27.120 Moim zdaniem to jest idealny plan filmowy. 00:02:27.200 --> 00:02:32.600 My mamy tak różnorodny krajobraz nie tylko budynków, ale też 00:02:32.680 --> 00:02:34.160 oczywiście przyrodniczych. 00:02:34.240 --> 00:02:35.960 Plaża to jest w ogóle. 00:02:36.040 --> 00:02:40.480 Powiedz mi, Twoim zdaniem, jakie najlepsze filmy powstały w Gdańsku? 00:02:40.560 --> 00:02:42.040 Hmmm. 00:02:42.120 --> 00:02:44.880 Powiedziałbym może inaczej. 00:02:44.960 --> 00:02:48.920 Najlepszych filmów może jest kilka, to za chwilę je wymienię. 00:02:49.000 --> 00:02:54.640 Natomiast myślę, że dobrym byłoby wskazać na najważniejsze gdańskie filmy, ponieważ 00:02:54.720 --> 00:02:58.680 tak się akurat składa, że Gdańsk miał sporo szczęścia do kina, co 00:02:58.760 --> 00:03:02.040 nie jest takie oczywiste, jeśli weźmiemy pod uwagę, że to, żeby 00:03:02.120 --> 00:03:06.200 zainteresowali się filmowcy czy dokumentaliści telewizyjni, np. 00:03:06.280 --> 00:03:09.520 Gdańskiem, no to to muszą być spełnione pewne warunki. 00:03:09.600 --> 00:03:13.520 Najczęściej jednak jest tak, że filmowcy jadą tam, gdzie im bliżej wygodniej, gdzie 00:03:13.600 --> 00:03:16.440 są wytwórnie filmowe, gdzie jest zaplecze aktorskie. 00:03:16.520 --> 00:03:20.160 I pod tym względem to jest taki potencjał bezwzględny. 00:03:20.240 --> 00:03:23.160 No i z tej perspektywy patrząc, są to Gdańsk tego potencjału bezwzględnego nigdy 00:03:23.240 --> 00:03:27.440 zbyt wielkiego nie miał, bo ani nie miał wytwórni filmowych wielkich, ani nie miał 00:03:27.520 --> 00:03:32.560 jakiegoś takiego bogatego zaplecza aktorskiego, niezależnie od klasy teatrów. 00:03:32.640 --> 00:03:34.840 Ale nie ma ich wiele przecież. 00:03:34.920 --> 00:03:38.400 No nie miał centrów decyzyjnych, gdzie tu się wydaje środki, pieniądze? 00:03:38.480 --> 00:03:42.160 W związku z tym w porównaniu z innymi miastami, takimi jak Warszawa, Wrocław, 00:03:42.240 --> 00:03:45.400 Łódź, Gdańsk ilościowo zawsze odstawał. Zawsze odstawał. 00:03:45.480 --> 00:03:49.280 Natomiast Gdańsk ma taki bardzo silny potencjał, nazwijmy go 00:03:49.360 --> 00:03:51.240 względny, to znaczy Gdańsk. 00:03:51.320 --> 00:03:54.760 Do Gdańska warto przyjechać po to, żeby uczynić go bohaterem filmu. 00:03:54.840 --> 00:03:56.760 Nie wszystkie miasta mają to szczęście. 00:03:56.840 --> 00:04:00.600 Ja kiedyś zresztą to nawet sprawdziłem, że we Wrocławiu powstało myślę, że około 00:04:00.680 --> 00:04:02.680 pięć razy więcej filmów fabularnych. 00:04:02.760 --> 00:04:06.000 Na razie się ograniczam tylko do nich seriali, filmów fabularnych niż w Gdańsku. 00:04:06.080 --> 00:04:10.560 Ale właściwie jak byśmy mieli powiedzieć film wrocławski, 00:04:10.640 --> 00:04:12.000 Film miejski, to byśmy nie wiedzieli jaki. 00:04:12.080 --> 00:04:15.320 No może 80 mln byśmy powiedzieli i tak dalej. 00:04:15.400 --> 00:04:17.240 Jakieś tam może mniej istotne. 00:04:17.320 --> 00:04:20.760 Z filmów łódzkich to byśmy mieli, powiedzmy Ziemię obiecaną, 00:04:20.840 --> 00:04:22.200 ale później długo, długo nic. 00:04:22.280 --> 00:04:25.760 Natomiast w wypadku Gdańska to takich filmów gdańskich czy takich filmów 00:04:25.840 --> 00:04:29.040 miejskich, gdzie bohaterem jest także samo miejsce, czy to ze względu na historię, 00:04:29.120 --> 00:04:32.880 czy ze względu na architekturę, czy wszystkie inne takie czynniki, no to to 00:04:32.960 --> 00:04:36.680 jest sporo, żeby wymienić te najważniejsze i Wolne Miasto Westerplatte. 00:04:36.760 --> 00:04:39.360 Człowiek z żelaza, Blaszany bębenek, prawda? 00:04:39.440 --> 00:04:41.080 No to wymieniłem. Do widzenia. 00:04:41.160 --> 00:04:41.840 Do jutra. 00:04:41.920 --> 00:04:45.640 Wymieniłem tylko tych kilka bardzo ważnych i też znanych na całym świecie. 00:04:45.720 --> 00:04:47.000 Bo i Człowiek z żelaza przecież. 00:04:47.080 --> 00:04:49.840 Złota Palma w Cannes, Blaszany bębenek to samo. 00:04:49.920 --> 00:04:50.760 Nominację do Oscara. 00:04:50.840 --> 00:04:54.920 Oskar Więc w tym sensie Gdańsk naprawdę miał to szczęście, bo 00:04:55.000 --> 00:04:56.240 ma ten potencjał bezwzględny. 00:04:56.320 --> 00:05:00.520 Po pierwsze historię, a po drugie to, co mówiłaś, to znaczy ten piękny 00:05:00.600 --> 00:05:03.920 krajobraz, tą architekturę połączoną z naturą. 00:05:04.000 --> 00:05:07.560 No i to przyciągało filmowców nad to morze, nie. 00:05:07.640 --> 00:05:11.840 Czyli te filmy, które wymieniłeś, to 00:05:11.920 --> 00:05:16.080 zdecydowanie dla mnie też są najważniejsze. 00:05:16.160 --> 00:05:21.640 Ale są też takie filmy, które wzbudzają uśmiech, zwłaszcza u takich osób jak Ty, 00:05:21.720 --> 00:05:26.360 jak na przykład Miłość jest wszystkim, ale rzeczywiście ten Gdańsk pokazany jest 00:05:26.440 --> 00:05:29.040 ze wszystkich stron i jest piękny. To prawda. 00:05:29.120 --> 00:05:35.920 Chociaż tutaj pewnie się zgodzisz z tym, że mógłby być ten film nakręcony wszędzie. 00:05:36.000 --> 00:05:40.520 Historia jest na tyle uniwersalna, miłosna, uniwersalna, że inne miasto 00:05:40.600 --> 00:05:42.280 mogłoby równie dobrze zostać pokazane. 00:05:42.360 --> 00:05:46.880 Natomiast ja oczywiście tego nie tutaj nie bagatelizuję, bo każdy wizerunek miasta na 00:05:46.960 --> 00:05:50.840 ekranie przekłada się na jego popularność, Na pewno magiczność, bo tam, gdzie się 00:05:50.920 --> 00:05:56.480 skieruje obiektyw kamery, to wtedy jak gdyby to miasto na nowo się odradza. 00:05:56.560 --> 00:05:57.560 Widzimy je na ekranie. 00:05:57.640 --> 00:06:00.760 O, ktoś się zainteresował naszym miastem, tym miejscem, być może moją ulicą. 00:06:00.840 --> 00:06:01.560 To jest piękne. 00:06:01.640 --> 00:06:05.400 Natomiast jednocześnie no mnie najbardziej zależy właśnie na tych filmach, które 00:06:05.480 --> 00:06:07.880 chwytają to genius loci, które chwytają właśnie to. 00:06:07.960 --> 00:06:10.640 A jak się na to spojrzy, to co by nie mówić no, Gdańsk ma taką 00:06:10.720 --> 00:06:12.480 historię, że tylko filmować tak? 00:06:12.560 --> 00:06:16.400 No bo tematem zawsze czy tematem często stawał 00:06:16.480 --> 00:06:19.920 się po pierwsze, no, ten okres Wolnego Miasta Gdańska, 00:06:20.000 --> 00:06:22.680 prawda, razem z Wrzesień 39. To już mówiłem. 00:06:22.760 --> 00:06:25.840 Wolne Miasto, prawda, Westerplatte, ale też cały szereg, 00:06:25.920 --> 00:06:30.680 szereg, szereg seriali typu Na kłopoty, Bednarski, Gdańsk 39, prawda i tak dalej. 00:06:30.760 --> 00:06:34.600 No to jest taki moment, w którym Gdańsk oczywiście, dla którego Gdańsk 00:06:34.680 --> 00:06:35.960 chętnie się pokazuje, tak? 00:06:36.040 --> 00:06:38.240 No ale później też Gdańsk odbudowany, tak? 00:06:38.320 --> 00:06:42.320 Czyli można powiedzieć taki cud, trochę architektury, cud odbudowy, no bo przecież 00:06:42.400 --> 00:06:47.480 to była ogromna inwestycja i w związku z tym szereg filmów, które pokazywały 00:06:47.560 --> 00:06:50.120 rewitalizowany Gdańsk jako miasto młodości. 00:06:50.200 --> 00:06:51.920 Do widzenia, do jutra. 00:06:52.000 --> 00:06:55.320 Dwaj ludzie z szafą, żona dla Australijczyka. 00:06:55.400 --> 00:06:56.560 Jadą, goście jadą się. 00:06:56.640 --> 00:06:57.960 Patrzyło na Gdańsk, mówi o. 00:06:58.040 --> 00:07:00.360 To jest właśnie ten duch, tą młodość jeszcze 00:07:00.440 --> 00:07:01.880 zresztą związany mocno z młodością. 00:07:01.960 --> 00:07:03.720 To Gdańsk, czyli on jest odtworzony. 00:07:03.800 --> 00:07:08.720 I jeszcze na dodatek ci nowi ludzie młodzi ten Gdańsk zasiedlają. 00:07:08.800 --> 00:07:10.640 No a później Gdańsk. Niepokorny, prawda? 00:07:10.720 --> 00:07:11.840 Ewidentnie prawda. Czyli? 00:07:11.920 --> 00:07:12.160 Czyli. 00:07:12.240 --> 00:07:17.000 Czyli wszystko to, co powstało w sierpniu 80 roku, czy dokumentalne robotnicy 80, 00:07:17.080 --> 00:07:21.400 czy oczywiście Człowiek z żelaza, czy kroniki filmowe, które zapamiętaliśmy, a 00:07:21.480 --> 00:07:24.440 nawet później te filmy związane z papieżem. 00:07:24.520 --> 00:07:25.360 Odwagi! Ja jestem. 00:07:25.440 --> 00:07:29.080 Gdy przyjeżdżał na Westerplatte cała cały dorobek Video Studio Gdańsk. 00:07:29.160 --> 00:07:34.240 Czyli można powiedzieć, że co jakiś czas historia nam podrzucała takie tematy, 00:07:34.320 --> 00:07:38.200 które sprawiały, że Gdańsk chętnie był prezentowany, stając się 00:07:38.280 --> 00:07:40.160 właśnie tym bohaterem filmu. 00:07:40.240 --> 00:07:43.240 Wspomniałeś Video Studio Gdańsk to rzeczywiście jest takie 00:07:43.320 --> 00:07:45.520 miejsce, gdzie cała historia. 00:07:45.600 --> 00:07:51.320 Ta historia tej rewolucji w Polsce się zachowała i pewno jeszcze niejedno 00:07:51.400 --> 00:07:54.000 pokolenie filmowców będzie z tego archiwum korzystało. 00:07:54.080 --> 00:07:58.760 I to jest piękne, że my nie zatraciliśmy tego, nie zgubiliśmy tego, że byli ludzie, 00:07:58.840 --> 00:08:02.480 którzy to filmowali, podobnie jak fotografia. 00:08:02.560 --> 00:08:08.920 Tam też mamy ludzi, którzy te nasze niepokoje, ruchy niepokorne fotografowali 00:08:09.000 --> 00:08:11.240 i one są świadkami naszej historii. 00:08:11.320 --> 00:08:16.280 Tutaj nie można, nie można przecenić znaczenia Video Studio 00:08:16.360 --> 00:08:18.600 Gdańsk, ponieważ to jest. 00:08:18.680 --> 00:08:23.120 To jest generalnie zapis tego, co najważniejsze w tym duchu oporu, 00:08:23.200 --> 00:08:25.720 później w tym podziemiu, prawda? 00:08:25.800 --> 00:08:32.120 Tutaj jednak było nie było, Solidarność wybuchła w taki sposób, jak wiemy. 00:08:32.200 --> 00:08:36.920 Więc w tym sensie te filmy, które powstawały tutaj w Gdańsku, 00:08:37.000 --> 00:08:41.920 filmy niezwykłe, takie jak kandydat pierwszy, właściwie film niezależny o 00:08:42.000 --> 00:08:46.760 wyborze Lecha Wałęsy podczas pierwszego zjazdu Solidarności czy później o księdzu 00:08:46.840 --> 00:08:48.520 Jerzym, czy później te filmy o papieżu. 00:08:48.600 --> 00:08:53.120 Czy sierpień 88 roku właściwie Gdańsk miał tutaj monopol, prawda? 00:08:53.200 --> 00:08:54.200 Inny sierpień. 00:08:54.280 --> 00:08:59.800 Czy Ballada o strajku To wszystko są takie pomnikowe produkcje, do których zresztą do 00:08:59.880 --> 00:09:03.920 tych materiałów zresztą też Video Studio Gdańsk cały czas sięga. 00:09:04.000 --> 00:09:05.760 Także No tak, oczywiście tego nie można przecenić. 00:09:05.840 --> 00:09:09.640 Ja, jak myślę właśnie o tym Gdańsku niepokornym, to zawsze sobie przypominam 00:09:09.720 --> 00:09:14.120 ten moment, kiedy był pokazywany po raz pierwszy film Robotnicy 80, jeden z 00:09:14.200 --> 00:09:16.640 najważniejszych dokumentów w historii polskiego kina, na który 00:09:16.720 --> 00:09:17.640 poszło kilka milionów ludzi. 00:09:17.720 --> 00:09:19.480 Tyle samo, co na Człowieka z żelaza. 00:09:19.560 --> 00:09:22.480 A to się nigdy nie chodziło na dokumenty i to jeszcze na dodatek długometrażowy. 00:09:22.560 --> 00:09:26.080 I to jeszcze na dodatek taki dokument, gdzie ludzie gadają, nie tylko gadają, ale 00:09:26.160 --> 00:09:30.840 to, co było szokujące, to to, że zaraz po zakończeniu strajku, jakieś 10 dni 00:09:30.920 --> 00:09:34.240 później, pokazano jeszcze oczywiście niedoskonały na taśmach. 00:09:34.320 --> 00:09:37.000 Tam się to wszystko urwało i nie zsynchronizowało, ale pokazano właśnie w 00:09:37.080 --> 00:09:41.000 budynku no, tu podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, który się co roku we 00:09:41.080 --> 00:09:44.520 wrześniu odbywał, pokazano ten film i wszyscy, którzy go oglądali to albo 00:09:44.600 --> 00:09:46.520 mieli łzy w oczach, albo byli zszokowani. Dlaczego? 00:09:46.600 --> 00:09:50.520 Dlatego, że niedopuszczalne było w polskim kinie, żeby pokazywać 00:09:50.600 --> 00:09:52.640 takie kluczowe wydarzenia polityczne. 00:09:52.720 --> 00:09:56.280 Bez jakiegokolwiek, bez jakiejkolwiek manipulacji, bez cenzury. 00:09:56.360 --> 00:09:58.200 I to na dodatek na tydzień później. 00:09:58.280 --> 00:10:01.120 I to jeszcze, i to jeszcze na dodatek kilkaset metrów od 00:10:01.200 --> 00:10:02.240 dziejących się wydarzeń. 00:10:02.320 --> 00:10:06.160 Tak więc dla wielu to był taki po prostu magiczny moment, że można 00:10:06.240 --> 00:10:08.440 zacząć mówić prawdę. 00:10:08.520 --> 00:10:12.520 Sam zresztą Andrzej Wajda na tym zjeździe jako szef Stowarzyszenia Filmowców 00:10:12.600 --> 00:10:16.880 Polskich mówił do filmowców To może nie będzie efektowne, ale będzie efektywne. 00:10:16.960 --> 00:10:18.040 Jaka teraz strategia? 00:10:18.120 --> 00:10:20.440 Mówimy prawdę, mówimy prawdę. 00:10:20.520 --> 00:10:23.720 Wspomniałeś również o Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdańsku. 00:10:23.800 --> 00:10:26.840 Jak to się stało, że ten festiwal straciliśmy? 00:10:26.920 --> 00:10:28.920 No, to się stało z dwóch powodów. 00:10:29.000 --> 00:10:30.640 Pierwszy powód to powód polityczny. 00:10:30.720 --> 00:10:35.160 Tak, wiadomo, po powrocie festiwalu, po dwóch latach przerwy jeszcze odbyły się do 00:10:35.240 --> 00:10:40.080 86 roku, odbywały się w festiwalu w nocie, a później straciliśmy, 00:10:40.160 --> 00:10:43.600 ale też i dlatego, że infrastruktura tego nowego teatru muzycznego po 00:10:43.680 --> 00:10:45.080 prostu była, była lepsza. 00:10:45.160 --> 00:10:49.240 Budynek nie był przystosowany, umówmy się, do tego, żeby taki festiwal się odbywał. 00:10:49.320 --> 00:10:54.640 Tam poza tym rozsiane te filie, można 00:10:54.720 --> 00:10:57.480 powiedzieć, tego festiwalu po innych kinach, no to nie tworzyło 00:10:57.560 --> 00:10:58.440 centrum festiwalowego. 00:10:58.520 --> 00:11:02.280 Więc myślę, że tutaj te dwie, dwie, dwie kwestie zaważyły. 00:11:02.360 --> 00:11:03.000 Od tamtej pory. 00:11:03.080 --> 00:11:06.960 Oczywiście Gdynia kocha film i chwali się tym wszędzie. 00:11:07.040 --> 00:11:10.880 Gdańsk też oczywiście kocha, ale można powiedzieć, że został zdradzony 00:11:10.960 --> 00:11:15.360 przez kinematografię. Ale Gdynia już nie ma funduszu filmowego. 00:11:15.440 --> 00:11:17.800 Zawiesiła jego działalność, a my mamy. 00:11:17.880 --> 00:11:21.040 A my odwiesiliśmy, bo kiedyś był ten fundusz, prawda? 00:11:21.120 --> 00:11:22.560 A teraz wrócił znowu. 00:11:22.640 --> 00:11:23.960 I myślę, że to jest bardzo dobry powód. 00:11:24.040 --> 00:11:26.520 Ja wiem, że są różne kontrowersje co do tego Gdańskiego Funduszu 00:11:26.600 --> 00:11:27.600 Filmowego, prawda? 00:11:27.680 --> 00:11:28.960 Bo się na przykład ogląda jakiś film. 00:11:29.040 --> 00:11:30.800 Mówię ale tego Gdańska mało, prawda? 00:11:30.880 --> 00:11:33.560 Ale to nie chodzi często o ilość, Chodzi o jakość. 00:11:33.640 --> 00:11:37.040 Chodzi o to, żeby na przykład jasno i wyraźnie skonkretyzować miejsce, 00:11:37.120 --> 00:11:39.520 gdzie się taka akcja dzieje. 00:11:39.600 --> 00:11:42.880 A druga rzecz, która oczywiście jest niebagatelna, to to, że to jest koło 00:11:42.960 --> 00:11:45.520 zamachowe, tak dla lokalnego przemysłu filmowego. 00:11:45.600 --> 00:11:50.160 Jeśli w regulaminie Gdańskiego Funduszu Filmowego jest wpisane, że filmowcy muszą 00:11:50.240 --> 00:11:54.080 zostawić tutaj 150% własnego dofinansowania, tego, które otrzymało z 00:11:54.160 --> 00:11:59.800 funduszu przez podatki, przez wydatki na hotele, hotele, rental itd. 00:11:59.880 --> 00:12:01.720 To przecież to jest to jest niebagatelna rzecz. 00:12:01.800 --> 00:12:06.560 A jest tak, że zdecydowanie większa, większa ilość tych filmowców wydaje 00:12:06.640 --> 00:12:09.320 więcej pieniędzy tutaj niż 150%. 00:12:09.400 --> 00:12:13.920 Więc to jest nie tylko budowanie pewnej marki, wizerunku Gdańska na ekranie, bo to 00:12:14.000 --> 00:12:18.200 łatwo nie jest też zbudować, to trzeba lat na to, tak jak było w 00:12:18.280 --> 00:12:20.400 PRL u, że był bohaterem. 00:12:20.480 --> 00:12:24.760 No ale to też jest wsparcie konkretne przemysłu lokalnego, konkretnych 00:12:24.840 --> 00:12:26.520 ludzi, którzy mają pracę tutaj nie. 00:12:26.600 --> 00:12:29.840 Porozmawiajmy o filmie. 00:12:29.920 --> 00:12:32.560 Dofinansowany z funduszu, czyli minigun. 00:12:32.640 --> 00:12:37.640 Co tam się takiego z tym Matuszewskim zadziało, zadziałało, że po raz pierwszy 00:12:37.720 --> 00:12:40.200 wyjechał z festiwalu bez nagród. 00:12:40.280 --> 00:12:44.320 Ja myślę, że to oczywiście ocenianie filmu zawsze jest obarczone pewnym, 00:12:44.400 --> 00:12:45.640 pewnym subiektywnością. 00:12:45.720 --> 00:12:49.040 Ja jako filmoznawca mogę powiedzieć, że być może ta subiektywność jest mniejsza, 00:12:49.120 --> 00:12:54.440 bo posiadam pewne narzędzia, które dają możliwość większej obiektywizacji oceny. 00:12:54.520 --> 00:12:58.920 Natomiast uważam, że trochę przesadzono z tym, z tym takim negatywnym 00:12:59.000 --> 00:13:00.360 odbiorem filmu Matuszyńskiego. 00:13:00.440 --> 00:13:03.520 Być może właśnie, że jego jego sława go wyprzedziła. 00:13:03.600 --> 00:13:07.560 No bo umówmy się, gdyby ten film nie był zrobiony przez Matuszyńskiego, to myślę, 00:13:07.640 --> 00:13:10.640 że byłby odebrany jako bardzo interesujący dramat psychologiczny. 00:13:10.720 --> 00:13:14.400 Jeszcze na dodatek o takiej nietypowej tematyce i na dodatek jeszcze w takiej 00:13:14.480 --> 00:13:17.800 kooperacji, kooperacji dwóch kultur, można powiedzieć i odwołujący 00:13:17.880 --> 00:13:20.400 się do czegoś niezwykłego. 00:13:20.480 --> 00:13:24.240 Natomiast to, że on wcześniej dostał złote, złote lwy, 00:13:24.320 --> 00:13:27.720 srebrne lwy, żeby nie było śladu wcześniej za ostatnią rodzinę, to myślę, że 00:13:27.800 --> 00:13:30.440 tą poprzeczkę bardzo wysoko powiesił. 00:13:30.520 --> 00:13:34.080 Ja jak ten film już Członkowie Gdańskiego Funduszu 00:13:34.160 --> 00:13:36.640 Filmowego widzieli, jak kręcili nosem. 00:13:36.720 --> 00:13:41.800 Ja oczywiście też byłem troszkę zaniepokojony, ale jak zobaczyłem ten film 00:13:41.880 --> 00:13:45.280 na festiwalu w Gdyni, to uznałem, że to jest całkiem niezły film. 00:13:45.360 --> 00:13:49.240 Ja widziałem gorsze filmy, ale przede wszystkim rola Dorocińskiego. 00:13:49.320 --> 00:13:50.920 Rybińskiego jest w tym filmie też świetna. 00:13:51.000 --> 00:13:57.040 Też padały takie zarzuty, chyba ze strony mediów, że tamtego Gdańska jest mało. 00:13:57.120 --> 00:13:58.360 Ja myślę, że rzecz nie w ilości. 00:13:58.440 --> 00:14:04.000 Naprawdę często dane miasto może się tylko przemknąć, ale już, 00:14:04.080 --> 00:14:07.040 już, już zostaje jakieś wrażenie. Jeśli się dobrze. 00:14:07.120 --> 00:14:11.000 Jeśli to miasto wyraźnie zidentyfikuje topograficznie czy geograficznie, a to 00:14:11.080 --> 00:14:14.160 akurat w tym filmie jest możliwe, to ważne jest wszystko to, co później, ta cała 00:14:14.240 --> 00:14:16.200 akcja, emocje, które są z tym związane. 00:14:16.280 --> 00:14:17.520 Ja sobie przypominam np. 00:14:17.600 --> 00:14:21.120 Że pierwszym filmem dofinansowanym przez Warmińsko-Mazurski Fundusz 00:14:21.200 --> 00:14:22.880 Filmowy była Cicha noc, prawda? 00:14:22.960 --> 00:14:25.720 Tam te Mazury są pokazane, jak są pokazane, prawda? 00:14:25.800 --> 00:14:29.360 Właściwie to taka jakby trochę antyreklama. 00:14:29.440 --> 00:14:34.400 A województwo chwaliło się tym tym filmem, bo zdobył Złote Lwy. 00:14:34.480 --> 00:14:35.480 To jest świetny film. 00:14:35.560 --> 00:14:38.400 W związku z tym tutaj szereg innych komponentów składają się na to, a nie 00:14:38.480 --> 00:14:40.960 tylko taki obrazkowy wizerunek folderowy. 00:14:41.040 --> 00:14:42.120 No to trzeba podać. 00:14:42.200 --> 00:14:44.680 Można by podać właśnie tą miłość jest wszystkim, prawda? 00:14:44.760 --> 00:14:47.120 No to jest Gdańsk. 100%. 00:14:47.200 --> 00:14:47.960 Gdańsk. 00:14:48.040 --> 00:14:49.040 100% cukru w cukrze. 00:14:49.120 --> 00:14:51.000 Nie tylko, że. 00:14:51.080 --> 00:14:53.920 Że nie stało się to jakimś wielkim wydarzeniem. 00:14:54.000 --> 00:14:59.240 Tak, kolejna komedia romantyczna, jakich powstaje multum, prawda w Polsce. 00:14:59.320 --> 00:15:02.120 No i tutaj trzeba by pogodzić te dwie opcje. 00:15:02.200 --> 00:15:08.360 Albo nie najlepszy film, ale w Gdańsku i tam na tej długiej i na Mariackiej, 00:15:08.440 --> 00:15:11.320 albo całkiem sprawnie zrealizowany film. 00:15:11.400 --> 00:15:13.520 Ale ten Gdańsk się tam gdzieś przemazuje. 00:15:13.600 --> 00:15:16.040 A ja jestem, mówiąc szczerze za tym przemazywaniem się. 00:15:16.120 --> 00:15:17.320 Jeżeli film da się. 00:15:17.400 --> 00:15:19.840 Oglądać film festiwalowy, no to też jest ważne. 00:15:19.920 --> 00:15:22.280 On trafia do konkretnego odbiorcy. 00:15:22.360 --> 00:15:25.600 To zresztą się umówmy, że to jest wyraźne jednak różnica i myślę, że 00:15:25.680 --> 00:15:27.040 można iść dwiema ścieżkami. 00:15:27.120 --> 00:15:30.480 Jedna różnica, jedna ścieżka to jest oczywiście ta ścieżka dla 00:15:30.560 --> 00:15:35.160 takiej, powiedzmy, widowni, która ceni sobie rozrywkę, czyli taki popularny 00:15:35.240 --> 00:15:39.520 takiego kina, a druga właśnie dla takich trendsetterów opinii, dla takich 00:15:39.600 --> 00:15:45.320 wyrafinowanych widowni, która która może nie jest liczna, ale za to wpływowa jako 00:15:45.400 --> 00:15:48.600 jako właśnie jakoś tam kształtujących opinię. 00:15:48.680 --> 00:15:50.040 Także myślę, że tutaj też tak można. 00:15:50.120 --> 00:15:52.920 Zresztą chyba Gdański Fundusz Filmowy też stara się tą drogą iść, bo 00:15:53.000 --> 00:15:54.480 jest i detektyw Bruno, prawda? 00:15:54.560 --> 00:15:58.520 A z drugiej strony właśnie dofinansowanie takich filmów jak Drzewa, prawda, drzewa, 00:15:58.600 --> 00:16:02.280 detektyw Bruno, brat, który też niedługo Sobieszczańskiego też 00:16:02.360 --> 00:16:03.360 pojawi się na ekranie. 00:16:03.440 --> 00:16:06.640 Więc myślę, że to jest, że ta różnorodność jest dobra, że ona zagospodarowuje po 00:16:06.720 --> 00:16:08.840 prostu szerszy target publiczności. 00:16:08.920 --> 00:16:11.840 Ale jeszcze raz powtórzę, że to nie tylko chodzi o wizerunki, tak? 00:16:11.920 --> 00:16:13.560 Na co wszyscy zwracają uwagę. 00:16:13.640 --> 00:16:16.840 I zastanawiam się, po co tyle tych tysięcy czy milionów wydano, prawda na ten film, 00:16:16.920 --> 00:16:22.240 skoro tu właśnie tego tylko chodzi też o ten aspekt jakości produkcji 00:16:22.320 --> 00:16:25.520 i tego też, że Gdańsk zaczyna być rozpoznawalny jako jedno z centrów 00:16:25.600 --> 00:16:29.400 produkcyjnych, co się przekłada teraz też na liczne produkcje, które 00:16:29.480 --> 00:16:30.440 są realizowane naprawdę. 00:16:30.520 --> 00:16:32.800 Ostatni w ostatnich latach. No można sporo. 00:16:32.880 --> 00:16:34.320 Tu pewnie Brick Bank, Alice, prawda? 00:16:34.400 --> 00:16:38.320 Zatoka szpiegów te właśnie filmy, o których mówiliśmy Doppelganger, Imago No 00:16:38.400 --> 00:16:41.640 jest tego naprawdę sporo i to są twórcy filmowi, którzy nie mieszkają tutaj. 00:16:41.720 --> 00:16:44.280 Zresztą zdecydowana większość twórców filmowych nie mieszka. 00:16:44.360 --> 00:16:47.520 Nawet jak się urodziła, to jedzie do Warszawy, bo tam jest to centrum, ale chce 00:16:47.600 --> 00:16:50.320 im się tutaj właśnie wrócić, te filmy realizować. 00:16:50.400 --> 00:16:55.160 Dopowiem jeszcze tylko, że na razie jakby z tej różnorodności nie wyłania się moim 00:16:55.240 --> 00:16:58.040 zdaniem jakaś wyraźna narracja, tak jak mówiłem o tych narracjach wcześniejszych, 00:16:58.120 --> 00:17:02.720 prawda, że była to narracja odbudowy choćby takiej rewitalizacji, narracja 00:17:02.800 --> 00:17:06.920 niepokorna, narracja antyniemiecka, to teraz właściwie ta różnorodność 00:17:07.000 --> 00:17:07.680 się jeszcze w nic nie układa. 00:17:07.760 --> 00:17:11.320 Ale może takie czasy są, prawda, że mamy do czynienia z różnorodnością, tak samo 00:17:11.400 --> 00:17:16.120 jak kultura jest różnorodna i nie jest budowana pod jakiś wyraźny sznyt. 00:17:16.200 --> 00:17:16.840 No zobaczymy. 00:17:16.920 --> 00:17:19.840 Ja bym chciał, żeby Gdańsk nie był tylko i wyłącznie lokacją. 00:17:19.920 --> 00:17:25.360 Tak, ale żeby miał też swoją współczesną opowieść, taką opowieść o mieście 00:17:25.440 --> 00:17:27.800 nowoczesnym mieście wolności. Coś takiego. 00:17:27.880 --> 00:17:29.080 To prawda. Brakuje takich. 00:17:29.160 --> 00:17:29.880 Trochę brakuje. 00:17:29.960 --> 00:17:33.240 Ja nawet bym powiedział, że po 89 roku mieliśmy do czynienia z taką trochę 00:17:33.320 --> 00:17:35.360 rewizją tych wcześniejszych ekranowych mitów. 00:17:35.440 --> 00:17:40.840 No bo najpierw była to telewizja, rewizja tej solidarnościowej narracji, no bo 00:17:40.920 --> 00:17:45.320 umówmy się, że wątek Solidarności w kinie nie został wykorzystany tak, jak mógłby, a 00:17:45.400 --> 00:17:50.040 to pewnie konsekwencja tego jakby destrukcji, tego mitu 00:17:50.120 --> 00:17:52.000 Solidarności, tego dziedzictwa Solidarności. 00:17:52.080 --> 00:17:52.880 Wojna na górze, prawda? 00:17:52.960 --> 00:17:56.280 Później podział na sceny, na dwie strony polityczne, więc do tej 00:17:56.360 --> 00:17:57.840 Solidarności się chętnie odwoływano. 00:17:57.920 --> 00:18:03.000 To ciekawe zresztą, że właściwie do 2005 roku, czyli wtedy, kiedy Wajda zamówił 00:18:03.080 --> 00:18:06.600 film, nawet nie, że on sam powstał, tylko zamówił film Solidarność Solidarność, 00:18:06.680 --> 00:18:08.680 to na tą składankę 13 filmów. 00:18:08.760 --> 00:18:12.600 Właściwie ta Solidarność, tam się tylko Gdańsk solidarnościowy gdzieś 00:18:12.680 --> 00:18:13.840 się tam tylko przemigał. 00:18:13.920 --> 00:18:18.040 Jest ten film graczy Ryszarda Bugajskiego o domniemanym zamachu na Lecha Wałęsy, Ale 00:18:18.120 --> 00:18:20.920 to też jest film, który uderza w ten mit, nie pokazując właśnie tą wojnę na 00:18:21.000 --> 00:18:22.920 górze podczas tych pierwszych wyborów. 00:18:23.000 --> 00:18:25.120 Więc tu uderzono właśnie w ten mit Solidarności. 00:18:25.200 --> 00:18:28.840 Nawet jak powstał film taki jak strajk Szlendorffa, to on był powodem kłótni, a 00:18:28.920 --> 00:18:34.920 nie jakiegoś dumy z tego, że inny twórca podjął się realizacji filmów o naszych 00:18:35.000 --> 00:18:36.840 bohaterach, bohaterach Solidarności. 00:18:36.920 --> 00:18:38.040 Jak powstał Lech Wałęsa? 00:18:38.120 --> 00:18:42.760 To też przecież nie był powodem jakby koncyliacji zbiorowej, tylko raczej 00:18:42.840 --> 00:18:46.720 właśnie podziału na te dwie strony politycznego sporu. 00:18:46.800 --> 00:18:51.320 Także można powiedzieć, że ten mit nie został dobrze zagospodarowany i Gdańsk 00:18:51.400 --> 00:18:55.800 solidarnościowy nie został wykorzystany po 89 roku. 00:18:55.880 --> 00:18:58.200 Myślę, że myślę, że podobnie jest Westerplatte. 00:18:58.280 --> 00:19:01.920 Na przykład to, co pojawiło się szereg dokumentów, które atakowały ten mit 00:19:02.000 --> 00:19:03.480 Westerplatte i w końcu powstała. 00:19:03.560 --> 00:19:07.800 Tajemnica Westerplatte, taki film, który miał komuś przywrócić rację jak kapitanowi 00:19:07.880 --> 00:19:12.120 Dąbrowskiemu, a tak naprawdę wszystkich ich po błocie utopił. 00:19:12.200 --> 00:19:14.840 Więc Więc tutaj można powiedzieć, że my. 00:19:14.920 --> 00:19:19.120 Nie potrafimy chyba dobrze pokazywać naszych bohaterów. 00:19:19.200 --> 00:19:21.040 I to jest nasz problem Ogólnopolski. 00:19:21.120 --> 00:19:23.920 Tak, tak, to jest nasz problem ogólnopolski, że 00:19:24.000 --> 00:19:27.440 generalnie próba pokazywania naszych bohaterów albo kończy się 00:19:27.520 --> 00:19:29.360 hagiografia jakimś panegirykiem. 00:19:29.440 --> 00:19:32.800 Wtedy nie mamy ludzi z krwi i kości na ekranie, albo kończy się właśnie takim 00:19:32.880 --> 00:19:36.000 pamfletem, albo albo od ściany do ściany. 00:19:36.080 --> 00:19:40.960 Tak a propos tej trudnej historii Gdańska, to 00:19:41.040 --> 00:19:47.680 ostatnio na Starym Mieście zawisły flagi ze swastyką i to zbulwersowało. 00:19:47.760 --> 00:19:49.320 Myślę, że wiele razy tak było. 00:19:49.400 --> 00:19:52.960 Dużą część gdańszczanek i gdańszczan. 00:19:53.040 --> 00:19:55.080 Ale to był film. 00:19:55.160 --> 00:19:57.040 Wiele razy, wiele razy. Tak. 00:19:57.120 --> 00:20:01.720 Wiele razy było tak, że swastyki wisiały od Wolnego Miasta od 57 roku, kiedy 00:20:01.800 --> 00:20:04.280 kręcono, co jakiś czas wracały swastyki. 00:20:04.360 --> 00:20:06.400 No bo tu kręcono te filmy. Wróżby kumaka, prawda? 00:20:06.480 --> 00:20:07.720 2005 rok wcześniej. 00:20:07.800 --> 00:20:09.920 Kim jest ten człowiek Petelskich? I tak dalej, i tak dalej. 00:20:10.000 --> 00:20:13.240 Tych filmów było wiele i oczywiście może to wzbudzić pewien niepokój. 00:20:13.320 --> 00:20:15.840 No ale przecież dla sztuki takie rzeczy, takie rzeczy się robi. 00:20:15.920 --> 00:20:20.480 Skoro zresztą mówimy o tym niemieckim tropie, no to zwróćmy też uwagę, że 00:20:20.560 --> 00:20:22.880 w kontrze do tego była ta narracja grass owska. 00:20:22.960 --> 00:20:26.720 Jednak trzy filmy Grass owskie powstały, bo nie tylko Blaszany bębenek, 00:20:26.800 --> 00:20:28.840 ale też Kot i mysz z 67 roku. 00:20:28.920 --> 00:20:31.080 Tu kręcony, ale nie pokazany, rzecz jasna. 00:20:31.160 --> 00:20:34.360 No bo to polskie władze wtedy nie dopuszczały, nie dopuściły. 00:20:34.440 --> 00:20:38.200 A później oczywiście wróżby Kumaka w 2005 roku, czyli taka narracja grass owska, 00:20:38.280 --> 00:20:41.240 czyli takiego miasta wielokulturowego Wolnego Miasta Gdańska. 00:20:41.320 --> 00:20:46.200 Zresztą gdzieś na zapleczu po 89 roku tego odkrywania, tych dawnych korzeni 00:20:46.280 --> 00:20:48.200 gdańskich, ten był sobie Gdańsk. Albumy. 00:20:48.280 --> 00:20:52.040 Popularność tego albumu, całego tego ruchu, troszkę dokumentów takich w tym 00:20:52.120 --> 00:20:55.160 duchu powstał jak Dorset, czyli Gdańskie Miesiące Kosińskiego. 00:20:55.240 --> 00:20:59.480 Więc no to to się urodziło można powiedzieć, bo oczywiście Blaszany bębenek 00:20:59.560 --> 00:21:03.680 powstał 89 roku, ale tak naprawdę został udostępniony publiczności dopiero na 00:21:03.760 --> 00:21:05.320 początku lat dziewięćdziesiątych polskiej publiczności. 00:21:05.400 --> 00:21:08.320 Oczywiście ci, którzy chcieli znać ten film, znali całe to 00:21:08.400 --> 00:21:09.920 środowisko akademickie. 00:21:10.000 --> 00:21:14.000 Niemniej jednak do szerszej publiczności trafiło dopiero w latach 90. 00:21:14.080 --> 00:21:17.600 Więc to było pewne novum, że jakby narracja grass owska stała się jedną 00:21:17.680 --> 00:21:19.800 z ważnych narracji opisujących Gdańsk. 00:21:19.880 --> 00:21:24.360 I tutaj mamy rozmawiamy o tak zwanych pułkownika, pułkownika, świetnych filmach, 00:21:24.440 --> 00:21:28.240 które zostały ze względu na sytuację polityczną, cenzurę. 00:21:28.320 --> 00:21:29.040 Tak naprawdę to. 00:21:29.120 --> 00:21:32.680 Była taka reklama Gdańska i polski Blaszany bębenek, prawda? 00:21:32.760 --> 00:21:36.480 Oskar Złota Złota Palma No, wszystko, co jeszcze? 00:21:36.560 --> 00:21:40.240 Bardzo znana powieść, prawda Grassa, więc. 00:21:40.320 --> 00:21:43.560 No ale to starano się raczej dozować tylko. 00:21:43.640 --> 00:21:47.200 Znaczy udostępniono, dawano możliwość organizowania jakieś seminaria, prawda? 00:21:47.280 --> 00:21:51.560 Tak jak to profesor Janion w 81 roku pokazać film nieoficjalnie, 00:21:51.640 --> 00:21:55.680 natomiast tak ze względu na wiadomo kontrowersyjne sceny w tym filmie, 00:21:55.760 --> 00:21:58.440 kontrowersyjne z punktu widzenia polsko radzieckiej przyjaźni, 00:21:58.520 --> 00:22:01.040 no to starano się nie eksponować. 00:22:01.120 --> 00:22:04.360 Ale też chciałam powiedzieć, że. 00:22:05.560 --> 00:22:09.320 Gdański Fundusz Filmowy dofinansował taki film Rock Bottom 00:22:09.400 --> 00:22:14.240 I tutaj nawiązuje do tego, że my nie potrafimy wykorzystywać swoich bohaterów, 00:22:14.320 --> 00:22:21.240 bo tam właśnie był taki typowy przykład braku szacunku do naszej historii. 00:22:21.320 --> 00:22:26.640 Tak, może tak trochę ostro mówię, ale tak to było. 00:22:26.720 --> 00:22:29.400 Może i ostro, ale to prawdziwie rzeczywiście w tym filmie, 00:22:29.480 --> 00:22:30.640 no świetnym filmie, prawda? 00:22:30.720 --> 00:22:33.720 O tym, o tym muzyku. 00:22:33.800 --> 00:22:36.680 Oczywiście można znowu zadać pytanie co to ma wspólnego z Gdańskiem? 00:22:36.760 --> 00:22:40.400 No ma wspólnego, że jeden z producentów, prawda współproducentów czy współ 00:22:40.480 --> 00:22:44.120 realizatorów tego filmu jest właśnie w Gdańsku, a film jednocześnie miał trafić 00:22:44.200 --> 00:22:47.960 do obiegu międzynarodowego, więc w pewien sposób rozsławiać, że tak powiem, imię 00:22:48.040 --> 00:22:50.280 polskiego stoczniowca, jak się kiedyś mówiło o budowaniu i o 00:22:50.360 --> 00:22:52.200 statkach, czyli tego Gdańska. 00:22:52.280 --> 00:22:55.400 Natomiast faktycznie jest tam w pewnym momencie, pod koniec tego filmu taka 00:22:55.480 --> 00:23:00.840 partia, która pokazuje sekwencyjnie, jak się zmieniały losy świata, jak upadały te 00:23:00.920 --> 00:23:04.640 wszystkie reżimy, prawda i totalitaryzmy, i pojawiają się różne rzeczy, łącznie z 00:23:04.720 --> 00:23:08.360 murem berlińskim, a nie ma choćby migającej solidarności. 00:23:08.440 --> 00:23:12.680 Rzeczywiście, muszę przyznać, że że tym się tym się troszkę zawiodłem 00:23:12.760 --> 00:23:17.880 i to niezależnie od pytania jak na to można było wpłynąć, to myślę, że 00:23:17.960 --> 00:23:21.520 fajnie byłoby, gdyby gdańscy twórcy filmowi czuli też pewną lojalność. 00:23:21.600 --> 00:23:25.200 To znaczy, jeśli robimy film, to dajmy, jeśli to jest 00:23:25.280 --> 00:23:28.520 możliwe, a nie szkodzi filmowi, dajmy jakiś taki akcent, a to akurat moim 00:23:28.600 --> 00:23:31.160 zdaniem w ogóle by nie zaszkodziło, bo to była taka po prostu 00:23:31.240 --> 00:23:35.520 taki album ze zdjęciami, który pokazuje, jak się zmieniały te historie. 00:23:35.600 --> 00:23:38.520 Zabolało. I z tego wszystkiego taka puenta. 00:23:38.600 --> 00:23:40.920 No szanujmy naszych bohaterów. Dokładnie tak. 00:23:41.000 --> 00:23:45.840 I szanujmy miejsce, w którym żyjemy, bo to miejsce jest naprawdę miejscem 00:23:45.920 --> 00:23:47.200 potężnych możliwości. 00:23:47.280 --> 00:23:50.680 Ja w każdym razie, tak jak powiedziałem na początku, nigdy bym się z tym 00:23:50.760 --> 00:23:52.960 miejscem nie rozstał. 00:23:53.040 --> 00:23:56.960 To znaczy rozstanę się kiedyś, ale to już definitywnie i 00:23:57.040 --> 00:23:58.800 na wieczność Tak trudny sposób. 00:23:58.880 --> 00:24:00.880 Bardzo dziękuję za rozmowę. 00:24:00.960 --> 00:24:01.760 Do usłyszenia.