WEBVTT 00:00:00.001 --> 00:00:13.480 [MUZYKA] 00:00:13.480 --> 00:00:16.600 Dzień dobry. Moim dzisiejszym gościem jest Krzysztof Burghart, 00:00:16.600 --> 00:00:20.280 specjalista od roślin ozdobnych, pracownik GZDiZ. 00:00:20.280 --> 00:00:24.000 Oczywiście mamy klimat świąteczny, więc porozmawiamy dzisiaj 00:00:24.000 --> 00:00:28.080 o roślinach związanych ze świętami. Zacznijmy od choinek 00:00:28.080 --> 00:00:32.160 jakie choinki najlepiej kupować do domu, żeby było po pierwsze 00:00:32.160 --> 00:00:35.560 ekologicznie, a po drugie, żeby one nam trochę postały, żeby 00:00:35.560 --> 00:00:37.840 pocieszyły nasze oko? 00:00:37.840 --> 00:00:41.000 Przede wszystkim chciałbym zwrócić uwagę, że choinka jest 00:00:41.000 --> 00:00:45.360 nazwą potoczną. Ogólnie rzecz biorąc, kupując drzewko świąteczne, 00:00:45.360 --> 00:00:48.240 wybieramy przeważnie pomiędzy jodłą kaukaską, 00:00:48.240 --> 00:00:51.960 świerkiem pospolitym czy świerkiem srebrzystym. 00:00:51.960 --> 00:00:57.200 I teraz może, aby państwu zobrazować, skąd w ogóle wywodzi się ta tradycja, 00:00:57.200 --> 00:01:01.920 a mianowicie z Niemiec już w XVI wieku, w Niemczech, południowo-zachodnich, 00:01:01.920 --> 00:01:06.800 w Badenia-Wirtembergia, konkretnie w Fryburgu, zapoczątkowano tą tradycję 00:01:06.800 --> 00:01:10.560 stawiania w przestrzeniach publicznych, w domach drzewek świątecznych. 00:01:10.560 --> 00:01:14.080 I później rozprzestrzeniło się to na inne kraje europejskie, jak również 00:01:14.080 --> 00:01:16.200 na Amerykę Północną. 00:01:16.200 --> 00:01:20.360 Jeżeli chodzi o te wskazane gatunki, które tutaj przedstawiłem, 00:01:20.360 --> 00:01:25.720 no to paleta jest wyboru ogromna, bo trzeba zważyć wady i zalety. 00:01:25.720 --> 00:01:28.440 W zależności od tego, co państwo oczekują. 00:01:28.440 --> 00:01:32.160 W moim subiektywnym odczuciu najlepsza jest jodła kaukaska. 00:01:32.160 --> 00:01:32.920 A dlaczego? 00:01:32.920 --> 00:01:37.960 Ponieważ z tej trójki jest najbardziej trwała w naszych warunkach mieszkaniowych. 00:01:37.960 --> 00:01:43.520 Jodła kaukaska pochodzi, jak sama nazwa wskazuje, z rejonu gór Kaukazu, 00:01:43.520 --> 00:01:45.320 jak również w zachodniej Turcji. 00:01:45.320 --> 00:01:50.120 Natomiast plantacje uprawowe są już w Europie południowo-zachodniej. 00:01:50.120 --> 00:01:53.720 To jest już z tego wynika gatunek dosyć ciepło lubny, 00:01:53.720 --> 00:01:57.840 więc w naszych polskich warunkach ich uprawa o gronach prywatnych 00:01:57.840 --> 00:02:01.960 czy w terenach publicznych jest bardzo skomplikowana. 00:02:01.960 --> 00:02:05.720 A jeżeli chcemy wstawić sobie do domu jako takie drzewko świąteczne, 00:02:05.720 --> 00:02:09.160 to ona rzeczywiście ma bardzo delikatne igiełki, 00:02:09.160 --> 00:02:14.560 nie jest kłująca jak świerk pospolity czy srebrzysty. 00:02:14.560 --> 00:02:15.640 I jest najbardziej trwała. 00:02:15.640 --> 00:02:20.320 Jest odporna na takie suche warunki mieszkaniowe i najdłużej żywotna. 00:02:20.320 --> 00:02:25.640 Natomiast świerk pospolity i świerk srebrzysty wyróżniają się charakterystycznie. 00:02:25.640 --> 00:02:28.640 Morfologii tym, że mają bardzo kujące igły, 00:02:28.640 --> 00:02:32.000 bardziej kuje świerk pospolity niż srebrzysty. 00:02:32.000 --> 00:02:35.240 I świerk pospolity ma to do siebie, że jest najtańsze, 00:02:35.240 --> 00:02:37.280 ale co za tym idzie niestety najmierd trwały, 00:02:37.280 --> 00:02:42.520 ponieważ przy wysokiej temperaturze suchym powietrzu gubi masowo igły. 00:02:42.520 --> 00:02:46.600 Więc cena na pewno jest dla państwa również istotna, 00:02:46.600 --> 00:02:50.280 ale nie lepiej wybrać droższe drzewko. 00:02:50.280 --> 00:02:51.800 A bardziej trwałe zdecydowanie. 00:02:51.800 --> 00:02:55.720 No i łatwiej je później wynieść na zewnątrz. 00:02:55.720 --> 00:02:57.120 nie gubi igieł, 00:02:57.120 --> 00:03:02.200 wiadomo, że cała klatka schodowa nie będzie obsypana tym igłami. 00:03:02.200 --> 00:03:07.720 I odwieczne pytanie, czy sztuczne choinki są ekologiczne? 00:03:07.720 --> 00:03:12.240 A tu nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. 00:03:12.240 --> 00:03:14.560 Dyskusje na świecie toczą się od lat, 00:03:14.560 --> 00:03:19.920 bo z jednej strony sztuczne choinki, przeważnie plastikowe jednak, 00:03:19.920 --> 00:03:22.200 są bardzo energochłonne w produkcji, 00:03:22.200 --> 00:03:25.280 no jednak zwiększają ilość gazów cieplarnianych, 00:03:25.280 --> 00:03:27.080 natomiast mają inny atut. 00:03:27.080 --> 00:03:31.080 Taką choinkę możemy mieć 20-25 lat w swoim gospodarstwie domowym, 00:03:31.080 --> 00:03:33.360 składamy, nie zajmuje dużo miejsca 00:03:33.360 --> 00:03:38.200 i nie ma wówczas zapotrzebowania na wycinanie kolejnych drzew. 00:03:38.200 --> 00:03:43.520 Aczkolwiek choinki, no te świerki, jodły, które kupujemy zazwyczaj, 00:03:43.520 --> 00:03:45.920 pochodzą już w tej chwili z wyspecjalizowany szkółek, 00:03:45.920 --> 00:03:48.960 w związku z tym to nie jest tak jak niektórym się wydaje, 00:03:48.960 --> 00:03:51.640 że ktoś co i pójdzie do lasu i wytnie takie drzewo. 00:03:51.640 --> 00:03:53.280 Tak to dzisiaj nie wygląda, 00:03:53.280 --> 00:03:57.920 więc tu już po prostu zostawiam do oceny państwa, 00:03:57.920 --> 00:04:00.640 czy wolicie państwo brać sztuczną, czy żywą, 00:04:00.640 --> 00:04:03.480 ja osobiście preferuję żywą choinkę w domu na święta. 00:04:03.480 --> 00:04:06.360 No i zdecydowanie jeżeli sztuczna nie kupować jej co dwa lata, 00:04:06.360 --> 00:04:08.680 tylko zostawić ją już na wiele, wiele lat, 00:04:08.680 --> 00:04:12.120 to wtedy powiedzmy w tych ramach ekologii się utrzymujemy. 00:04:12.120 --> 00:04:13.760 Porozmawiamy o jamiole, 00:04:13.760 --> 00:04:18.920 ona jest szkodnikiem w Polsce za taki gatunek jest uważana, 00:04:18.920 --> 00:04:22.680 natomiast Wielkiej Brytanii to jest drzewko kultowe. 00:04:22.680 --> 00:04:26.560 Tak i jemioła, jak państwo wiedzą, sami odczuwają, 00:04:26.560 --> 00:04:28.960 mają taką potrzebę, wszędzie teraz w reklamach, 00:04:28.960 --> 00:04:31.960 w różnych miejscach pojawia się sprzedaży, 00:04:31.960 --> 00:04:34.080 no słynne przecież spotkania świąteczne, 00:04:34.080 --> 00:04:37.680 par pod jemiołom, kojarzą się znam klimatem w świąt, 00:04:37.680 --> 00:04:42.080 rzeczywiście Wielkiej Brytanii w krajach Beneluksu jest ona bardzo powszechna, 00:04:42.080 --> 00:04:45.440 w Polsce w ostatnich latach również zyskuje na popularności, 00:04:45.440 --> 00:04:49.920 natomiast jest pasożytem i zagraża wielu gatunką drzew, 00:04:49.920 --> 00:04:54.600 więc z tego punktu widzenia nie jest dobra dla środowiska, 00:04:54.600 --> 00:05:01.320 ale dzięki jej wycięce później możemy cieszyć się symbolikom w naszych gospodarstwach domowych. 00:05:01.320 --> 00:05:05.840 Mamy tutaj w studio słynną gwiazdę betlejemską, 00:05:05.840 --> 00:05:13.160 ludzie pytają często, jak sprawić, żeby ta gwiazda betlejemska przetrwała nam dłuższy czas. 00:05:13.160 --> 00:05:15.400 Najczęściej to jest tak, jak ją przenosimy do domu, 00:05:15.400 --> 00:05:17.880 stoi jeden góra, dwa dni i opadają liście. 00:05:17.880 --> 00:05:23.320 Jaka jest przyczyna i co zrobić, żeby ta roślina cieszyła nas przez dłuższy czas? 00:05:23.320 --> 00:05:28.560 Tak, no proszę państwa, przede wszystkim jak kupujemy rośliny do naszych domów, 00:05:28.560 --> 00:05:34.840 oranżerii i mieszkań, to musimy sobie uzmysłowić z jakiego środowiska ona pochodzi, gdzie ona występuje. 00:05:34.840 --> 00:05:41.480 Tu mamy funkcjonującą podpopularną nazwą gwiazdę betlejemską, 00:05:41.480 --> 00:05:45.160 oryginalna nazwa to wilczomlecz czy poinsencja. 00:05:45.160 --> 00:05:52.560 Nazwę swoją zawdzięcza od odkrywcy, czyli pierwszego ambasadora Stanu Zjednoczonych w Meksyku, Joela Poisetta. 00:05:52.560 --> 00:05:55.560 Na jego część została tak nazwana. 00:05:55.560 --> 00:06:04.080 Pochodzi z rejonu jednak tropikalnego, więc te temperatury są o wiele wyższe, regularna jednak wilgotność jest też zachowana. 00:06:04.080 --> 00:06:09.400 Więc jak państwo kupują ją w grudniu w okresie świąt, bo jest to roślina dnia krótkiego, 00:06:09.400 --> 00:06:13.560 więc w tym okresie po prostu zakwita jest przydawana w naszej strefie geograficznej, 00:06:13.560 --> 00:06:16.440 no to ma tendencję do gubienia liści. 00:06:16.440 --> 00:06:17.720 Jest to czynnik stresowy. 00:06:22.800 --> 00:06:28.840 zalecam, aby dwóch, trzykrotną warstwom owinąć mocno papierem. 00:06:28.840 --> 00:06:33.640 Ona musi mieć jak najbardziej zabezpieczone wszystkie te miejsca, aby nie odczuwała tego chłodu. 00:06:33.640 --> 00:06:37.280 Jak najszybciej zanieść do samochodu, bądź swojego domu mieszkania 00:06:37.280 --> 00:06:41.160 i nie zdejmować absolutnie tego papieru przez co najmniej godziny do dwóch, 00:06:41.160 --> 00:06:43.880 rośli musi się zaaklimatyzować do nowych warunków. 00:06:43.880 --> 00:06:48.120 Wówczas zdejmujemy opakowanie, możemy ulokować ją w odpowiednim miejscu, 00:06:48.120 --> 00:06:53.720 natomiast proszę się nie przerażać, jak roślinka będzie gubić liście, bo jest to normalny czynnik stresowy. 00:06:53.720 --> 00:06:59.840 Ale co ciekawe, bo większość z państwa kupuje ją ze względów walorów estetycznych, prawda? 00:06:59.840 --> 00:07:02.160 Piękne, kolorowe liście. 00:07:02.160 --> 00:07:03.840 I dlaczego ja mówi liście, proszę państwa? 00:07:03.840 --> 00:07:08.080 Bo państwo większości sądzą, że to są czerwone kwiatostany. 00:07:08.080 --> 00:07:15.240 Otóż nie, to są liście przykwiatowe, tak zwane przysadki i pełnią funkcję powabni w środowisku naturalnym, 00:07:15.240 --> 00:07:23.920 gdzie występuje ta roślina, żeby owad lokalizując potencjalnym zainteresowaniem rośliny zobaczył właśnie ten egzemplarz. 00:07:23.920 --> 00:07:31.200 I w środku ja nie wiem, czy to będzie widać, ale mamy takie jeszcze nie rozwinięte pączki kwiatowe i to jest kwiat właściwy. 00:07:31.200 --> 00:07:38.000 To jest tylko przebarwiony liść, który tak jak wspomniałem, pełni tą funkcję zwrócenie uwagi powabni. 00:07:38.000 --> 00:07:42.000 Więc myślę, że to też jest taka ciekawostka, bo mało kto z państwa o tym wie. 00:07:42.000 --> 00:07:47.320 Jest to roślina wieloletnia, czyli nie jest tak, że gubi liście i państwo już zrażeni. 00:07:47.320 --> 00:07:49.160 Roślinka niestety nam zamiera. 00:07:49.160 --> 00:07:50.640 Wyrzucamy, nie. 00:07:50.640 --> 00:07:55.120 Proszę państwa, ścinamy nad drugim trzecim oczkiem, jeżeli chodzi o pędy. 00:07:55.120 --> 00:07:58.960 Przenosimy do chłodnego pomieszczenia, może być bez dostępu do światła. 00:07:58.960 --> 00:08:06.880 Trzymamy ją pewien okres od, ja osobiście powiem, jak robię od 3 do 6-7 tygodni. 00:08:06.880 --> 00:08:14.680 Przenosimy do bardziej już nasłonecznionego pomieszczenia, przesadzamy do świeżego podłoża i wówczas za parę tygodni rusza wegetacja. 00:08:14.680 --> 00:08:24.680 Możemy tym egzemplarzem cieszyć się przez kolejne lata, trzymając już ją w pomieszczeniach, aczkolwiek w okresie przejściowym po kwitnieniu, zalecam by stała jednak w chłodniejszym pomieszczeniu. 00:08:24.680 --> 00:08:25.880 Czyli nie wyrzucamy? 00:08:25.880 --> 00:08:26.380 Nie. 00:08:26.380 --> 00:08:34.280 Absolutnie. Taką rośliną, którą domową i bardzo popularną w Polsce, która kojarzy mi się również ze świętami, jest grudnik. 00:08:34.280 --> 00:08:41.800 Mocno wydaje się, że nie można go zniszczyć, a jednak to jest bardzo delikatna roślina. 00:08:41.800 --> 00:08:52.800 Tak. Roślina funkcjonuje pod tą powszechną nazwą grudnik, ale ja tutaj też zwrócę państwu uwagę, że poprawna nazwa gatunkowa to jest szlumbergera 00:08:52.800 --> 00:08:57.100 ta roślina również pochodzi z Ameryki Południowej, konkretnie z Brazylii. 00:08:57.100 --> 00:09:01.020 I co ciekawe, to jest roślina z grupy epifitów. 00:09:01.020 --> 00:09:02.100 Co to znaczy? 00:09:02.100 --> 00:09:03.700 Roślina rośnie na drzewie. 00:09:03.700 --> 00:09:08.300 Może to państwa zaskoczy, nie rośnie w glebie, w podłożu, tylko rośnie na drzewach. 00:09:08.300 --> 00:09:20.900 W związku z tym wymagania pod kątem zdobycia pokarmu są ograniczone, bo tylko jak są intensywne opady deszczy, to po prostu roślina i stąd pobiera wodę i składniki odżywcze. 00:09:20.900 --> 00:09:24.600 Grudniki mamy przy różnej budowie kwiatostanów. 00:09:24.600 --> 00:09:28.200 Paleta barw jest ogromna, naprawdę zachwycają nas każdego roku. 00:09:28.200 --> 00:09:42.000 Jest to roślina wieloletnia, która jest oczywiście z grupy sukulentów, więc ma bardzo, w kątem morfologiczny, może na to zwrócę uwagę, długie wypłaszczone pędy, takie spłaszczone pędy. 00:09:42.000 --> 00:09:48.400 I na końcach w okresie właśnie zimy listopada grudnia na przełomie zawiązuje pąki kwiatowe. 00:09:48.400 --> 00:09:52.300 Wówczas roślina wymaga rzeczywiście intensywnego nawożenia. 00:09:52.300 --> 00:10:00.700 Nawozem do roślin kwitnących polecam też humusowe nawozy tutaj pod tym kątem, żeby pobudzić ją do jak najbujniejszego kwitnienia i utrzymania tych pąków. 00:10:00.700 --> 00:10:12.500 Bo proszę sobie wyobrazić i też uzmysłowić, że dla rośliny utrzymanie pąków kwiatowych jest bardzo pod kątem energetycznym dużą koniecznością, dużym wyzwaniem. 00:10:12.500 --> 00:10:17.000 Więc po kwitnieniu roślina również musi przejść w okres spoczynku i taka ciekawostka. 00:10:17.000 --> 00:10:20.700 Jak państwo chcą mieć więcej grudników, to możecie je sobie indywidualnie rozmnożyć. 00:10:20.700 --> 00:10:28.700 Rozmnażamy wegetatywnie, czyli przez podział po prostu jak ułamię się nam kawałek pędu, czy możemy indywidualnie również sobie złamać. 00:10:28.700 --> 00:10:33.200 Sadzamy do nowej doniczki i utrzymujemy równomierną wilgotność. 00:10:33.200 --> 00:10:35.600 Nie zalewamy, ale żeby to podłoże było wilgotne. 00:10:35.600 --> 00:10:39.900 Po około 3-5 tygodniach roślina ruszy z wegetacją, ma świeże przyrosty. 00:10:39.900 --> 00:10:44.300 Mamy drugi egzemplarz. Także w ogrodnika każdy może pobawić się w domu sam. 00:10:44.300 --> 00:10:47.500 Rozmawiamy trochę o naszych ogrodach zewnętrznych. 00:10:47.500 --> 00:10:52.500 Czy choinki powinno się sadzić w naszych ogrodach? 00:10:52.500 --> 00:11:00.300 Czy może pójść na skróty i żeby tak było zielono na święto i żeby można powieźli śląkę i po prostu zasadzić tuje? 00:11:00.300 --> 00:11:06.700 Ja rozumiem, żeby pani redaktor chodzi o świerki i jodły ewentualnie, inne rośliny i iglaste. 00:11:06.700 --> 00:11:14.100 Ja przede wszystkim zachęcam do sadzenia w przestrzeniach publicznych i prywatnych gatunków jednak rodzimych. 00:11:14.100 --> 00:11:18.900 Naturalnie występujących w naszej strefie geograficznej w klimacie umiarkowanym. 00:11:18.900 --> 00:11:22.900 Ale też, proszę sobie, wszyscy widzimy, zmienia się środowisko. 00:11:22.900 --> 00:11:28.300 Są zmiany klimatyczne. Niektórych gatunków gorzej sobie już radzą w naszych przestrzeniach publicznych. 00:11:28.300 --> 00:11:32.100 Inne lepiej. A klimatyzują się gatunki z innych stref klimatycznych. 00:11:32.100 --> 00:11:35.700 Podróżują państwo po Europie, odwiedzacie ogrody botaniczne, arboreta. 00:11:35.700 --> 00:11:38.100 Są egzotycznie również przedstawiciele. 00:11:38.100 --> 00:11:43.300 Więc również zachęcam, aby inne gatunki wprowadzać. 00:11:43.300 --> 00:11:44.700 Ale róbmy to z głową. 00:11:44.700 --> 00:11:50.300 Róbmy to z głową, bo jednak one nie pochodzą z naszych obszarów tutaj naturalnych. 00:11:50.300 --> 00:11:53.700 Ale wzbogacają również środowisko, będą bio różnorodność. 00:11:53.700 --> 00:11:58.500 Natomiast wracając do pytania o gatunki iglaste. 00:11:58.500 --> 00:12:01.300 Powiem tak. 00:12:01.300 --> 00:12:09.500 Świerki bardzo ciężko sobie radzą w tej chwili przez zmiany klimatyczne, długi okres suszy, niską, częstotliwość opadów. 00:12:09.500 --> 00:12:11.700 On nam wypadają już w tej chwili. 00:12:11.700 --> 00:12:15.100 Obserwujemy zamiera nie bardzo dużych populacji, różnych gatunków świerków. 00:12:15.100 --> 00:12:17.500 Więc ja osobiście nie polecam. 00:12:17.500 --> 00:12:20.700 Jeżeli już państwo by chcieli mieć jakieś drzewo iglaste, to sosne. 00:12:20.700 --> 00:12:24.100 Proszę nasze sosny sadzić. One się dobrze dostosowują. 00:12:24.100 --> 00:12:26.500 Są z pasów też nadmorski gatunki. 00:12:26.500 --> 00:12:29.900 Natomiast żywotnik, to powiedzmy sobie szczerze. 00:12:29.900 --> 00:12:34.100 To już też trochę moja subiektywna ocena, ale to takie drzewko cmentarne. 00:12:34.100 --> 00:12:36.100 Skupmy się na naszych pięknych jesionach. 00:12:36.100 --> 00:12:37.300 sadźmy kasztanowce 00:12:37.300 --> 00:12:39.700 są platany, klony naprawdę 00:12:39.700 --> 00:12:40.500 gatunki. 00:12:40.500 --> 00:12:41.900 Są palety gatunków. 00:12:41.900 --> 00:12:46.500 Jest ogromna do wyboru i myślę, że będą państwo usatysfakcjonowani. 00:12:46.500 --> 00:12:51.300 Wprawdzie nie jest to temat świąteczny, ale dla mnie bardzo ciekawy. 00:12:51.300 --> 00:12:56.500 Wchodzi nowa lista gatunków zakazanych. 00:12:56.500 --> 00:13:00.700 Gatunków, których są tak ekspansywne, że w naszej europejskiej rzeczywistości 00:13:00.700 --> 00:13:03.900 nie powinny w ogóle funkcjonować. 00:13:03.900 --> 00:13:10.300 Tak, w Europie, w krajach Unii Europejskiej jesteśmy z obligowani listom IGOT, 00:13:10.300 --> 00:13:12.900 czyli listom inwazyjnych gatunków obcych. 00:13:12.900 --> 00:13:17.900 Tam są w wykazie przedstawione gatunki, których sadzić w przestrzeniach publicznych 00:13:17.900 --> 00:13:19.900 jak i prywatnych absolutnie nie wolna. 00:13:19.900 --> 00:13:25.100 I również w obrocie sprzedaży ogrodnicy też nie mogą takimi gatunkom obracać. 00:13:25.100 --> 00:13:29.300 Jeżeli chodzi o ta lista, również to obowiązuje gminy. 00:13:29.300 --> 00:13:33.300 Poszczególne państwa członkowskie do tego, aby zwalczać gatunki, 00:13:33.300 --> 00:13:36.500 które wykazują tą inwazyjność i są na takiej liście. 00:13:36.500 --> 00:13:41.300 Przykładowo, byśmy na przykład, to jest bożodrzew gruczołkowaty. 00:13:41.300 --> 00:13:45.700 Bardzo rozpowszechnione drzewo w Polsce południowo-zachodniej i centralnej. 00:13:45.700 --> 00:13:48.900 We Wrocławiu czy w Zielonej Górze kolonizuje całe arterie, 00:13:48.900 --> 00:13:51.300 wypiera rodzimą florę. 00:13:51.300 --> 00:13:53.100 Mamy też problem z dębem czerwonym. 00:13:53.100 --> 00:13:55.100 Również na takich listach się znajduje. 00:13:55.100 --> 00:13:59.100 Podam nawet przykład w Szwajcarii, która członkiem Unii Europejskiej nie jest, 00:13:59.100 --> 00:14:02.700 ale już zauważyła u siebie, że laurowiśnia wschodnia, 00:14:02.700 --> 00:14:07.500 czy powszechnie lubiana przez wielu państwa budleja, czyli krzew motylii, 00:14:07.500 --> 00:14:13.100 również bardzo dynamicznie się rozsiewa i wypiera inne gatunki. 00:14:13.100 --> 00:14:19.100 W związku z tym my jesteśmy z obligowani jednak do tego, żeby te gatunki niwelować, 00:14:19.100 --> 00:14:22.500 ale z drugiej strony też nie wiemy, jak będzie w przyszłości. 00:14:22.500 --> 00:14:28.500 Ponieważ gatunki, które wprowadzamy do naszych ogrodów, ekosystemów, terenów publicznych, 00:14:28.500 --> 00:14:32.500 w przyszłości mogą zachowywać się w bardzo podobny sposób. 00:14:32.500 --> 00:14:35.900 Więc róbmy to z głową, z umiarem w sposób przemyślany. 00:14:35.900 --> 00:14:40.900 Od tego są właśnie też między tymi ogrody, czy parki, gdzie jakąś kontrolę na tym mamy, 00:14:40.900 --> 00:14:45.900 ale zawsze warto polecić się, zapytać, jakichś specjalistów w ogrodnictwie, 00:14:45.900 --> 00:14:49.500 czy w zieleni, czy taki gatunek byłby na przykład odpowiedni, 00:14:49.500 --> 00:14:52.100 czy nie będzie to rodzić jakiejś konsekwencji 00:14:52.100 --> 00:14:58.500 I oczywiście nie oznacza to, że my w danym momencie musimy te drzewa po prostu zniwelować, ciąć, 00:14:58.500 --> 00:15:02.500 tylko to oznacza, że nie możemy ich po prostu sadzić. 00:15:02.500 --> 00:15:07.500 Znaczy rozporządzenie zarówno na poziomie unijnym, jak i ministerstwo ochrony środowiska, 00:15:07.500 --> 00:15:12.500 klimatów poszczególnych państwach członkowskich obliguje nas do usuwania takich egzemplarz. 00:15:12.500 --> 00:15:18.500 Tylko proszę państwa, tu też toczą się dyskusje w świecie przyrodników, dendrologów, w Zieleni, 00:15:18.500 --> 00:15:25.900 bo jednak taki egzemplarz, który powiedzmy ma 80-140 lat, jakąś wartość przyrodniczą też pełni. 00:15:25.900 --> 00:15:29.900 No jednak niweluję wyspę ciepła, przystosował się do jakichś warunków. 00:15:29.900 --> 00:15:34.900 Jedni uważają, że od razu wyciąć, inni może zostawmy chociaż tego jednego. 00:15:34.900 --> 00:15:39.900 Powiem państwu, nie da się jednoznacznie odpodzić na to pytanie, 00:15:39.900 --> 00:15:45.900 na pewno wszystkie siewki usuwać należy jak najbardziej i nasadzeń nie powinno się promować. 00:15:45.900 --> 00:15:51.900 Bardzo ciekawa rozmowa, dziękuję bardzo i oczywiście życzę wesołych świąt. 00:15:51.900 --> 00:15:56.900 Rozumiem, że spędzaj pan tutaj w okolicy, na Pomorzu. 00:15:56.900 --> 00:15:58.900 Tak, u nas, w którym jest jak najbardziej. 00:15:58.900 --> 00:16:00.900 Również państwu życzę wesołych, spokojnych świąt. 00:16:00.900 --> 00:16:02.900 Dziękuję bardzo i do zobaczenia. 00:16:02.900 --> 00:16:17.900 [muzyka]