WEBVTT

00:00:08.000 --> 00:00:16.000
[Muzyka]

00:00:16.001 --> 00:00:19.055
Dzisiaj moim gościem jest Sława
Rafalak, przewodnicząca zarządu

00:00:19.056 --> 00:00:22.000
regionu pomorskiego Komitetu
Obrony Demokracji, ale jesteś też

00:00:22.001 --> 00:00:26.000
radną dzielnicy Oliwa i
ławniczką sądu najwyższego.

00:00:26.001 --> 00:00:28.000
To brzmi tak dumnie, nie?

00:00:28.001 --> 00:00:30.000
Tak, też ci się to podoba.

00:00:30.001 --> 00:00:32.000
Powiedz mi, a ty

00:00:32.200 --> 00:00:35.121
w tym Komitecie Obrony
Demokracji jaki jesteś, bo

00:00:35.122 --> 00:00:38.000
ty taka jesteś do
protestowania, taką masz sobie

00:00:38.300 --> 00:00:42.000
naturę, że tak lubisz pójść i
poprotestować, tak zawsze było?

00:00:42.700 --> 00:00:46.000
No nie wiem, zawsze byłam
spokojną obywatelką, tak?

00:00:46.400 --> 00:00:48.000
Także to protestowanie to tak

00:00:48.300 --> 00:00:50.925
trochę może mnie
samą nawet zaskoczyło.

00:00:50.926 --> 00:00:56.000
Zawsze byłam na pewno odważną osobą
i zawsze też interesowała mnie polityka.

00:00:56.001 --> 00:00:59.196
To już tak rodzinnie,
mój tata był taki bardzo

00:00:59.197 --> 00:01:02.000
zaangażowany i tak w
zasadzie od najmłodszych lat

00:01:02.300 --> 00:01:08.000
w domu dużo się politykowało, mówiło
się i zawsze się tą polityką interesowało.

00:01:08.001 --> 00:01:14.000
Ale to, że kiedyś
wyjdę na tę ulicę i nawet

00:01:14.175 --> 00:01:18.000
czy usiądę na niej, czy
zostanę z niej zniesiona, no to

00:01:18.600 --> 00:01:24.000
no to to było dla mnie niespodzianka,
że jestem do takich rzeczy zdolna.

00:01:24.125 --> 00:01:28.000
A powiedz mi, to w pewnym
momencie po prostu przyszła taka złość?

00:01:28.050 --> 00:01:30.000
Jaka to była wtedy emocja?

00:01:30.250 --> 00:01:32.000
Czy może właśnie taki rodzaj

00:01:32.500 --> 00:01:34.000
bez,

00:01:35.050 --> 00:01:40.000
no że nie można nic innego zrobić,
więc tak będę pokazywać swoją niezgodę?

00:01:40.150 --> 00:01:44.000
No to był swojego rodzaju
taki sprzeciw właśnie, no bo

00:01:44.250 --> 00:01:45.318
cóż my mogliśmy zrobić?

00:01:45.319 --> 00:01:48.000
Tylko się mogliśmy przeciwstawić

00:01:48.250 --> 00:01:52.486
tym sposobem, czyli
no trochę też dla nas

00:01:52.487 --> 00:01:56.000
drastycznym, ale no
nie było innego wyjścia.

00:01:56.001 --> 00:02:00.000
Byliśmy po prostu no
zmuszani też trochę.

00:02:00.001 --> 00:02:02.000
Potem trochę podążaliśmy
już, bo widzieliśmy,

00:02:02.001 --> 00:02:04.785
że w pewnych momentach
te rzeczy działają.

00:02:04.786 --> 00:02:09.360
Najważniejsze było dla nas to,
żeby nie być obojętnym, prawda?

00:02:09.361 --> 00:02:12.000
No była w nas ta złość na to, co

00:02:12.150 --> 00:02:16.603
robi tamta władza, czyli ten
system, czyli na rujnowanie prawa.

00:02:16.604 --> 00:02:20.000
I to był ten pierwszy moment?

00:02:20.175 --> 00:02:24.000
Oczywiście, że pamiętam. To
było 9 lat temu w grudniu, prawda?

00:02:24.001 --> 00:02:26.000
Oczywiście, że pamiętam.

00:02:26.001 --> 00:02:30.000
Pamiętam jak były same wybory.

00:02:30.001 --> 00:02:33.188
Pamiętam tą wielką
różnicę, prawda?

00:02:33.189 --> 00:02:38.000
No bo jednak nikt się nie spodziewał,
że aż tak wygrana będzie, aż taka mocna.

00:02:38.001 --> 00:02:46.000
Pamiętam, że przez miesiąc czasu wyłączyłam
telewizor i w ogóle Byłaś w żołowie, tak?

00:02:46.001 --> 00:02:48.000
Byłam

00:02:48.100 --> 00:02:50.000
byłam totalnie zdruzgotana.

00:02:50.001 --> 00:02:53.179
Nie spodziewałam się
aż takiej porażki, chociaż

00:02:53.180 --> 00:02:56.000
spodziewałam się
porażki, bo widziałam, że już

00:02:56.001 --> 00:03:02.000
niestety rząd idzie, tamten poprzedni
rząd, no to, że to już nie zadziała,

00:03:02.025 --> 00:03:06.000
że ludzie tego nie kupią, ale, że to
będzie aż tak wysoka porażka, że będą

00:03:06.001 --> 00:03:08.985
mieli zdolność do samodzielnych
rządów, to nie, to nie.

00:03:08.986 --> 00:03:16.000
Więc no tutaj to był taki,
jak gdyby, próba emigracji.

00:03:16.250 --> 00:03:22.000
Natomiast... Takiej wewnętrznej, no
ale nie, nie dało się, jak usłyszałam, że

00:03:22.450 --> 00:03:26.000
że no, później jak już
włączyłam i widziałam, co się

00:03:26.001 --> 00:03:30.000
dzieje, czyli tu na początku
był ten Trybunał Konstytucyjny,

00:03:30.001 --> 00:03:32.000
no to aż mnie nosiło,
ja nie wiedziałam wtedy,

00:03:32.001 --> 00:03:36.000
nie było wtedy chyba jeszcze, no może był
ten kod, ale ja byłam taka antyfacebookowa

00:03:36.001 --> 00:03:40.000
w ogóle, pomimo tego, że prowadziłam
swoją firmę, to zawsze mi wszyscy

00:03:40.001 --> 00:03:42.824
mówili, że ten facebook
musi być, musi być i tam

00:03:42.825 --> 00:03:46.000
nawet chyba coś tam
założyłam takiego firmowego, ale

00:03:46.300 --> 00:03:48.000
generalnie tam nie wchodziłam, więc

00:03:48.001 --> 00:03:52.000
ja nie wiedziałam, że tam
już coś w sieci się dzieje.

00:03:52.175 --> 00:03:56.000
I w momencie, kiedy usłyszałam,
że będzie taka manifestacja,

00:03:56.001 --> 00:04:00.000
spotkanie pod Trybunałem
Konstytucyjnym, no to wtedy

00:04:00.375 --> 00:04:04.000
po prostu się spakowałam, wzięłam
biało-czerwoną flagę, wsiadłam w pociąg,

00:04:04.001 --> 00:04:06.001
nawet nie wiedziałam, gdzie
jest ten Trybunał Konstytucyjny,

00:04:06.025 --> 00:04:10.000
tak naprawdę nie znałam
wtedy dobrze Warszawy i...

00:04:10.200 --> 00:04:12.802
i pojechałam i w zasadzie nie
musiałam się nawet orientować,

00:04:12.803 --> 00:04:16.000
gdzie jest ten Trybunał, bo
jak wysiadłam z pociągu, to już

00:04:16.001 --> 00:04:20.000
szło mnóstwo ludzi
też z flagami i ja za nimi

00:04:20.001 --> 00:04:22.000
podążyłam i tam po
raz pierwszy zobaczyłam

00:04:22.100 --> 00:04:26.000
flagi Komitetu Obrony
Demokracji, tam już zobaczyłam

00:04:26.800 --> 00:04:32.000
chyba Mateusza Kijowskiego i...
- I to wtedy się narodziła sława protestująca?

00:04:32.001 --> 00:04:36.000
- No tak, to był mój pierwszy protest,
czyli można tak powiedzieć, że...

00:04:36.001 --> 00:04:38.000
- I potem Ci się spodobało?

00:04:38.001 --> 00:04:40.176
Znaczy, wiesz, spodobało, mówię
oczywiście, to jest cudzysłów,

00:04:40.200 --> 00:04:43.825
prawda, bo przecież byście
nie chodzili na te protesty

00:04:43.826 --> 00:04:48.000
z sympatii do protestowania,
ale poczułaś, że...

00:04:48.500 --> 00:04:52.000
że Ty musisz być, bo wiesz, niektórzy
ludzie nie są tam, gdzie Wyście

00:04:52.001 --> 00:04:56.000
wtedy byli, prawda, nie byli wtedy tam,
gdzie Wyście byli, a Wy jednak byliście.

00:04:56.050 --> 00:05:00.000
- Ja miałam taki imperatyw
wewnętrzny, że ja muszę coś zrobić.

00:05:00.001 --> 00:05:02.000
Nie wiem, skąd się narodził,
no ale taki się narodził

00:05:02.001 --> 00:05:06.000
i w momencie, kiedy już tam byłam i
zobaczyłam, że jednak jest nas dużo,

00:05:06.001 --> 00:05:12.000
że jest nas wielu, to dodało mi
takiej siły i myślę, że większość z nas

00:05:12.025 --> 00:05:16.000
podążała tym tropem, że byliśmy
razem, że mogliśmy jakoś oceniać

00:05:16.001 --> 00:05:20.000
tę sytuację, że wspieraliśmy się, że
wydawało nam się, że jest nas tak dużo,

00:05:20.001 --> 00:05:26.000
że to będzie przyrastać, że
będzie ten taki bunt się stworzy i

00:05:26.001 --> 00:05:30.000
no wiadomo, tak jak mówiłam
nawet przy rozdawaniu medali

00:05:30.001 --> 00:05:34.000
księcia Mściwoja, że jak my wychodziliśmy,
ten pierwszy rok i te olbrzymie

00:05:34.001 --> 00:05:38.000
manifestacje, no to w zasadzie
dni tego rządu są policzone.

00:05:38.001 --> 00:05:40.000
No tak nam się wydawało wtedy.

00:05:40.001 --> 00:05:42.000
A potem były kolejne jeszcze lata.

00:05:42.001 --> 00:05:44.000
To było potem coraz trudniej?

00:05:44.001 --> 00:05:46.194
Na pewno było coraz
trudniej, dlatego, że po

00:05:46.195 --> 00:05:50.000
tych czterech latach,
kiedy jednak po raz drugi

00:05:50.550 --> 00:05:52.000
społeczeństwo wybrało

00:05:52.250 --> 00:05:56.000
ponownie ten sam rząd, pomimo
tego, że już widać było, bo przecież

00:05:56.001 --> 00:06:00.000
były sądy, już dużo
się działo, były te weta,

00:06:00.650 --> 00:06:07.122
to no to takie załamanie
chyba tego z nas przygniotło.

00:06:07.322 --> 00:06:08.590
Ale nie przestaliście
działać, nie?

00:06:08.591 --> 00:06:10.000
I nie przestaliście protestować.

00:06:10.001 --> 00:06:14.000
Znaczy nie wiem, czy wszyscy,
ale jakaś część z was na pewno nie.

00:06:14.001 --> 00:06:18.000
Wiele osób już się
wycofywało wtedy.

00:06:18.001 --> 00:06:22.000
Stwierdziło, że cała
robota, którą wsadzili,

00:06:22.225 --> 00:06:26.682
serce, ten czas, te
nadzieje, że zostały tak

00:06:26.683 --> 00:06:32.000
pogrzebane, a no ten
twardy trzon pozostał.

00:06:32.001 --> 00:06:38.000
Chociaż ja też miałam, naprawdę
też miałam, no miałam załamanie takie i

00:06:38.400 --> 00:06:40.000
takie różne myśli.

00:06:40.001 --> 00:06:42.000
Po dziewięciu latach
dostajecie nagrodę, jedną,

00:06:42.001 --> 00:06:44.000
właściwie najważniejszą
nagrodę w Gdańsku,

00:06:44.350 --> 00:06:46.000
właśnie tą, o której powiedziałaś,

00:06:46.100 --> 00:06:47.072
księcia Mściwoja.

00:06:47.073 --> 00:06:50.905
Co to dla ciebie,
dla was znaczy?

00:06:50.906 --> 00:06:55.212
No wow, to było w ogóle, no
naprawdę super sprawa, bo

00:06:55.213 --> 00:06:58.000
wiadomo, że wszystko, co
robiliśmy, to nie robiliśmy.

00:06:58.001 --> 00:07:02.000
Nawet można powiedzieć, że
dla siebie, to tak człowiek, może tak

00:07:02.001 --> 00:07:06.000
nie chcę zabrzmieć też górnolotnie,
no ale to, w zasadzie to wydaje

00:07:06.001 --> 00:07:08.948
mi się, że robiliśmy dla nas
wszystkich, dla tej Polski,

00:07:08.949 --> 00:07:12.000
dla naszych dzieci, dla
naszych wnuków i tak dalej, nie?

00:07:12.001 --> 00:07:14.000
Więc to tak, tak mocno.

00:07:14.001 --> 00:07:20.000
Natomiast trochę myślę,
że byliśmy, no pomimo

00:07:20.001 --> 00:07:22.000
tego, że się nie robi
dla siebie, prawda?

00:07:22.001 --> 00:07:26.000
I nie robi się dla nagród i dla
chwały i tak dalej, ale trochę jednak

00:07:26.001 --> 00:07:29.518
był taki niedostrz, że
w zasadzie tylko jedno

00:07:29.519 --> 00:07:34.000
zdanie było, nie wiem,
czy pamiętasz, że

00:07:34.100 --> 00:07:40.000
premier Tusk, przy swoim expose, w
zasadzie tylko jednym zdaniem podziękował

00:07:40.001 --> 00:07:44.000
społeczeństwu obywatelskiemu, w
tym Komitetowi Obrony Demokracji.

00:07:44.001 --> 00:07:46.000
Nie wymieniał, tak, nie wymieniał

00:07:46.425 --> 00:07:50.000
tam żadnych innych
organizacji, więc no to trochę

00:07:50.001 --> 00:07:54.763
było też fajnie, że, no
ale my robiliśmy naprawdę

00:07:54.764 --> 00:07:58.000
ciężką robotę, ciężką
robotę przez te dziewięć

00:07:58.001 --> 00:08:04.000
lat, nie ujmując, bo każdy, każda, nawet
najmniejsza organizacja robiła wiele, ale

00:08:04.001 --> 00:08:11.265
tak trochę, no może zabrakło nam czegoś,
tak, no czegoś tam zabrakło jeszcze takiego.

00:08:11.815 --> 00:08:14.812
- A powiedz, a wy dzisiaj to
właściwie po co istniejecie?

00:08:14.813 --> 00:08:18.000
- No mamy bardzo dużo
rzeczy jeszcze do zrobienia.

00:08:18.001 --> 00:08:22.000
My po prostu przechodzimy,
my mamy taką transformację, bo

00:08:22.001 --> 00:08:26.000
no teraz już też nie musimy protestować,
chociaż no jeden taki mały protest był.

00:08:26.001 --> 00:08:32.000
- No tak, tu was wyciągnął na ulicę, wtedy,
kiedy tą kontrakty, sygnatę postawił,

00:08:32.300 --> 00:08:38.000
ale macie coś takiego, że, nie, nie, my
tu poczekamy, będziemy patrzeć na ręce

00:08:38.001 --> 00:08:42.000
władzy i jak nas
władza zdenerwuje,

00:08:42.025 --> 00:08:44.025
to wyjdziemy i będziemy
protestować, to znaczy wy.

00:08:44.200 --> 00:08:48.000
- Będziemy protestować na
pewno, wrócimy do tej formy,

00:08:48.001 --> 00:08:52.000
którą teraz, jak
gdyby, no odłożyliśmy.

00:08:52.001 --> 00:08:58.000
- Przede wszystkim mamy jeszcze ważne
wybory, więc no do tych wyborów, no to

00:08:58.001 --> 00:09:05.099
w zasadzie jesteśmy na pięci cali
i mamy dużo rzeczy do zrobienia.

00:09:05.100 --> 00:09:06.000
Jest coś

00:09:06.001 --> 00:09:10.000
takiego, już od paru lat to robimy,
Obywatelska Kontrola Wyborów.

00:09:10.001 --> 00:09:20.000
I przed wyborami 15 października udało
nam się zwerbować, tu użyję tego słowa, 27

00:09:20.001 --> 00:09:26.000
tysięcy osób, które umieściliśmy
praktycznie w każdej komisji w kraju.

00:09:26.001 --> 00:09:28.000
I to są super.

00:09:28.001 --> 00:09:32.000
- Ktoś mnie zwerbował, nie
pamiętam kto, ale ktoś mnie zwerbował.

00:09:32.001 --> 00:09:36.000
Ale teraz to chyba Prawo i Sprawiedliwość
będzie kontrolowało wybory, wiesz?

00:09:36.001 --> 00:09:40.000
- Ale na ostatnich wyborach, już
czy samorządowych, czy europejskich

00:09:40.001 --> 00:09:42.727
są też obserwatorzy,
bo to nie ma znaczenia.

00:09:42.728 --> 00:09:46.702
- Ale rozumiem, że ci zbodennicy prawicy
raczej do was się nie zapisują na kontrolę.

00:09:46.703 --> 00:09:48.000
- Nie, nie.

00:09:48.001 --> 00:09:50.000
Oni zapisują się.

00:09:50.001 --> 00:09:52.000
- No dobra, czyli kontrola
wyborów to jest takie zadanie, tak?

00:09:52.001 --> 00:09:54.586
- To jest teraz zadanie,
taki właśnie na to pół roku.

00:09:54.587 --> 00:09:56.000
Zapraszam wszystkich.

00:09:56.001 --> 00:09:58.000
- No dobrze, ale to jest
tak, że wy na razie dajecie

00:09:58.001 --> 00:10:02.000
taki, nie wiem, kredyt zaufania i
taki wciąż rok miodowy temu rządowi,

00:10:02.001 --> 00:10:06.000
bo wiesz, ja pamiętam, teraz ostatnio
sobie to przypomniałam, jak ostro

00:10:06.001 --> 00:10:13.530
wystąpiłaś, to był 22 rok, przeciwko temu,
co się dzieje i działa na granicy, tak?

00:10:13.531 --> 00:10:15.347
To było takie ostre
stanowisko, mówimy

00:10:15.348 --> 00:10:18.000
oczywiście o hojcach, o
pushbackach, ale przecież

00:10:18.700 --> 00:10:22.539
nie chcę powiedzieć, że nic się nie zmieniło,
ale niewiele się zmieniło na granicy.

00:10:22.540 --> 00:10:24.000
- Nie, niewiele się zmieniło.

00:10:24.050 --> 00:10:26.000
Pisaliśmy, my byliśmy też

00:10:26.001 --> 00:10:30.000
wśród tych wszystkich organizacji,
które wyraziły swój sprzeciw.

00:10:30.001 --> 00:10:36.000
Komitet Obrony Demokracji się
podpisywał pod tymi petycjami i pismami.

00:10:36.001 --> 00:10:40.000
Nasze stanowisko
się nie zmieniło.

00:10:40.001 --> 00:10:42.000
Nie zmieniło się, także my tutaj

00:10:42.300 --> 00:10:44.000
jak gdyby

00:10:46.000 --> 00:10:50.000
przyglądamy się, jeszcze nie
protestujemy, prawda, no bo tych protestów

00:10:50.225 --> 00:10:53.001
w tej sprawie nie
ma, ale rozmowy są.

00:10:53.002 --> 00:10:56.000
My jesteśmy też zapraszani
do przeróżnych komisji

00:10:56.700 --> 00:11:02.895
czy sejmowych, czy właśnie tych
senackich i tam wyrażamy swoją opinię.

00:11:02.896 --> 00:11:06.120
Na razie robimy to w
sposób jak gdyby taki...

00:11:06.121 --> 00:11:10.000
- A ty jesteś rozczarowana
tą władzą, która jest teraz?

00:11:10.800 --> 00:11:12.000
- Czy rozczarowana?

00:11:12.001 --> 00:11:14.000
- Zawiedziona?

00:11:14.001 --> 00:11:16.000
- Na razie nie jestem.

00:11:16.050 --> 00:11:20.000
Pewne rzeczy to mogę, taki lekki
zawód mogę odczuwać, ale staram

00:11:20.001 --> 00:11:24.000
się też zrozumieć. Może nie
posiadam takiej wiedzy, być może

00:11:24.001 --> 00:11:28.000
rząd za mało się
komunikuje tutaj z osobami,

00:11:28.175 --> 00:11:32.000
z ludźmi, ze społeczeństwem,
a również z tymi aktywistami,

00:11:32.225 --> 00:11:34.000
którzy zapewne mają, jeśli już

00:11:34.001 --> 00:11:38.000
to my mamy właśnie
największe poczucie zawodu.

00:11:38.001 --> 00:11:42.000
No bo chociażby czy te ostatnie
pokolenie teraz, ta sprawa, czy właśnie

00:11:42.150 --> 00:11:44.747
te protesty na granicy,
ta sytuacja na granicy.

00:11:44.748 --> 00:11:50.000
Pewne rzeczy myślę, że mogłyby być lepiej
nam przedstawiane i jakaś większa, może

00:11:50.001 --> 00:11:52.692
lepsza motywacja
do tego, co się dzieje.

00:11:52.693 --> 00:11:58.000
Na pewno my ze swoich
priorytetów, takich jak prawa człowieka,

00:11:58.001 --> 00:12:02.000
na pewno będziemy ich
bronić do ostatniej kropli krwi.

00:12:02.001 --> 00:12:06.716
Nie ma rzecznika, rząd nie
ma rzecznika prasowego.

00:12:06.717 --> 00:12:08.792
Uważam, że to jest
duży błąd akurat.

00:12:08.793 --> 00:12:10.000
Ja rozumiem, że to są

00:12:10.001 --> 00:12:12.480
aż pięciu grupowań
i że tutaj trudno.

00:12:12.481 --> 00:12:14.473
- Pięciu rzeczników to
byłoby trochę za dużo.

00:12:14.474 --> 00:12:18.408
- Tak, trudno, trudno
poradzić, ale tak jak ja sobie

00:12:18.409 --> 00:12:22.000
myślę, że właśnie, że
tutaj Prawo i Sprawiedliwość

00:12:22.001 --> 00:12:28.000
miało dużo lepszą sytuację, bo oni od razu
wychodził ktoś, mówił, to było przyjęte.

00:12:28.001 --> 00:12:32.000
- Komunikacyjnie lepsi?
- Komunikacyjnie byli na pewno dużo lepsi.

00:12:32.001 --> 00:12:34.298
- Wspomniałaś o ostatnim pokoleniu,
no właśnie co ty sądzisz o tym?

00:12:34.299 --> 00:12:40.000
Ostatnio premier zagroził, że tu, znaczy
zgroził, właściwie zmobilizował służby, żeby

00:12:40.001 --> 00:12:44.000
skuteczniejsze były, jeśli
chodzi o akcje udrażniania

00:12:44.001 --> 00:12:46.625
dróg, tak, ale tak
naprawdę w praktyce to jest

00:12:46.626 --> 00:12:50.000
ściąganie siłą ludzi,
którzy protestują z ulicy.

00:12:50.001 --> 00:12:52.000
Co to ty myślisz?

00:12:52.001 --> 00:12:58.000
- No myślę, że no to jest zawsze
pokojowy protest, więc bez użycia siły

00:12:58.001 --> 00:13:04.000
i my też tak protestowaliśmy, aczkolwiek
w większości nie tarasowaliśmy dróg,

00:13:04.001 --> 00:13:10.000
zdarzało się nam, ale
powiadamialiśmy też wcześniej o tym, czy

00:13:10.001 --> 00:13:14.000
lokalne władze, czy w BIP-ie, czy
Centrum Zarządzania Kryzysowego.

00:13:14.250 --> 00:13:22.000
Każda forma, która będzie ograniczała
możliwość pokojowych protestów, no to jest

00:13:22.250 --> 00:13:28.000
już dla mnie trochę za dużo, bo
tworzenie nowego prawa pod tym względem

00:13:28.001 --> 00:13:34.000
może w pewnym momencie zaszkodzić
nam, ludziom, którzy będą mieli

00:13:34.001 --> 00:13:36.812
bardzo ważny powód,
żeby na te ulice wychodzić i

00:13:36.813 --> 00:13:40.000
to trochę się boje, że ten
kij może mieć dwa końca.

00:13:40.350 --> 00:13:44.000
Młode pokolenie,
czyli ostatnie pokolenie,

00:13:44.001 --> 00:13:46.000
czyli w zasadzie uważam,
że my wszyscy powinniśmy...

00:13:46.001 --> 00:13:50.000
- A niektórzy nie mówią "ostatnie
pokolenie", tylko "terroryści"

00:13:50.001 --> 00:13:56.000
klimatycznie, nie?
- No ale w zasadzie te ich protesty nie są aż tak trudne

00:13:56.001 --> 00:14:04.000
do przetrwania, bo to zazwyczaj tam 15-20
minut te osoby zostają usuwane z tej ulicy

00:14:04.001 --> 00:14:07.654
i takie blokady no nie
utrudniają aż tak bardzo życia.

00:14:07.655 --> 00:14:12.000
Myślę, że zwykłe korki w mieście
potrafią dużo, dużo bardziej utrudnić

00:14:12.001 --> 00:14:14.000
życie niż takie pokazanie się.

00:14:14.001 --> 00:14:16.706
Natomiast czy się zgadzam,
czy się nie zgadzam?

00:14:16.707 --> 00:14:18.842
Myślę, że każda forma
zademonstrowania,

00:14:18.843 --> 00:14:23.656
że dzieje się coś bardzo
złego powinna być.

00:14:23.706 --> 00:14:24.000
..

00:14:25.350 --> 00:14:28.000
Jeśli nie czyni
nikomu żadnej takiej

00:14:28.650 --> 00:14:32.000
krzywdy, to powinna być
używana i dopuszczalna.

00:14:32.001 --> 00:14:34.000
- A ty to protestowanie
tak masz już we krwi?

00:14:34.001 --> 00:14:36.000
- Wyschodzi tak?

00:14:36.001 --> 00:14:38.000
- Nie. - W nawyk?

00:14:38.150 --> 00:14:42.000
Nie? Bo musisz się trochę męczyć
chyba, teraz jak nie protestujesz.

00:14:42.001 --> 00:14:44.282
Chociaż to nie jest tak,
że nie protestujesz, nie?

00:14:44.283 --> 00:14:47.327
Bo ostatnio w Oliwie
protestowałaś z mieszkańcami,

00:14:47.328 --> 00:14:50.000
więc ty tak trochę jednak
protestujesz wciąż, nie?

00:14:50.001 --> 00:14:52.000
- Tak, przyszli do nas
mieszkańcy z tą prośbą, żebyśmy

00:14:52.001 --> 00:14:54.896
jakoś tam pomagali, no nic
tam nie mogliśmy wymyślić z.

00:14:54.897 --> 00:14:56.000
..

00:14:56.050 --> 00:14:58.000
Nie mogliśmy jednak pomóc.

00:14:58.001 --> 00:15:01.333
Tutaj nie było w
ogóle dialogu z.

00:15:01.334 --> 00:15:02.000
..

00:15:02.150 --> 00:15:06.182
z miasta, akurat z
mieszkańcami i ta palownica,

00:15:06.183 --> 00:15:10.000
bo teraz mówimy o tej
sytuacji przejazdu, tak?

00:15:10.001 --> 00:15:14.000
Palownica doszła do skutku
i ta palownica tam pracuje.

00:15:14.001 --> 00:15:16.000
Myślę, że to też jest forma dialogu, tak?

00:15:16.001 --> 00:15:22.000
Jeśli by było odpowiednio społeczeństwo
przygotowane, mieszkańcy by byli

00:15:22.001 --> 00:15:26.742
poinformowani, wiedzieliby dlaczego,
co i jak, no to dużo stresu by ludziom.

00:15:26.743 --> 00:15:30.000
..
- Ale w ogóle twoim zdaniem władza ma problem z dialogiem?

00:15:30.001 --> 00:15:33.172
I to bez względu na
to, jaka to władza?

00:15:33.173 --> 00:15:36.000
- Czasami, czasami tak,
myślę, że tego dialogu brakuje.

00:15:36.001 --> 00:15:40.000
Myślę, że nawet na poziomie tych
rad dzielnic można by było więcej,

00:15:40.001 --> 00:15:43.353
więcej z nami się komunikować,
a wtedy my moglibyśmy,

00:15:43.354 --> 00:15:46.000
to by było przełożenie,
że ci radni mieliby też

00:15:46.001 --> 00:15:50.000
możliwość szerszego
dialogu z mieszkańcami, którzy

00:15:50.150 --> 00:15:52.000
jak widać też

00:15:52.100 --> 00:15:56.017
mają wątpliwości co
do co do sensu istnienia

00:15:56.018 --> 00:16:00.392
takich rad, jeśli nie
przyszli na wybory, nie?

00:16:00.393 --> 00:16:02.000
- No tak, tak, tak to była.

00:16:02.001 --> 00:16:04.723
Mówiłaś, że jako KOT
będziecie znowu prowadzić te

00:16:04.724 --> 00:16:08.000
kontrole wyborów, a co
robicie na co dzień? Ilu was jest?

00:16:08.001 --> 00:16:10.000
Jaką działalnością się zajmujecie dzisiaj?

00:16:10.750 --> 00:16:14.188
No teraz intensywnie się
przygotowujemy do uroczystości

00:16:14.189 --> 00:16:18.526
związanych z szóstą już
rocznicą zamachu, tak?

00:16:18.527 --> 00:16:24.000
Tutaj morderctwa na Świętej Pamięci
prezydenta Pawła Adamowicza.

00:16:24.125 --> 00:16:30.000
Też rozpoczynamy od
stycznia taki nasz cykl

00:16:30.150 --> 00:16:34.000
programów edukacyjnych, to jest
Akademia Społeczeństwa Otwartego.

00:16:34.001 --> 00:16:40.000
Można ją oglądać, wszystkie
zapisy naszych spotkań są

00:16:40.001 --> 00:16:44.000
dostępne w internecie, na naszych
stronach, ale też na YouTubie.

00:16:44.200 --> 00:16:48.000
W ramach tych
spotkań spotykaliśmy się

00:16:48.001 --> 00:16:54.000
z profesorami, czy z prawnikami,
czy z sędziami, czy z różnego

00:16:54.001 --> 00:16:58.000
rodzaju osobami, które
poszerzały i poszerzają wiedzę

00:16:58.001 --> 00:17:02.000
na temat różnych
dziedzin życia społecznego.

00:17:02.650 --> 00:17:08.000
Edukacja to jest podstawa, myślę, że
to jest najważniejsza rzecz, która też

00:17:08.001 --> 00:17:11.491
nam teraz przyświeca to
właśnie, żeby edukować ludzi

00:17:11.492 --> 00:17:16.000
nie tylko o tym, o ich
prawach, ale też szerzej.

00:17:18.100 --> 00:17:22.000
I w ogóle silne społeczeństwo
obywatelskie jest gwarancją

00:17:22.001 --> 00:17:26.000
demokracji, także
wciąganie ludzi

00:17:26.200 --> 00:17:28.000
w szerszą aktywność taką,

00:17:28.200 --> 00:17:30.000
mobilizowanie ich,

00:17:30.125 --> 00:17:32.000
to jest też

00:17:32.001 --> 00:17:36.000
nasze główne zadanie,
bo tak jak mówię, jeśli ludzie

00:17:36.850 --> 00:17:38.000
nie będą reagować,

00:17:38.450 --> 00:17:40.000
nie będą

00:17:40.500 --> 00:17:46.000
w ogóle zainteresowani takim życiem,
nie tylko ich lokalnych społeczności, ale

00:17:46.001 --> 00:17:50.024
szerzej, miasta, czy
państwa, no to bardzo

00:17:50.025 --> 00:17:56.000
łatwo potem jest nimi
manipulować, oszukiwać

00:17:56.700 --> 00:18:00.000
i próbować wprowadzać
jakieś dziwne systemy.

00:18:00.100 --> 00:18:02.000
Lubisz to, co robisz?
Lubisz ten swój aktywizm?

00:18:03.000 --> 00:18:06.777
Powiem szczerze, że
no odnajduję się w tym.

00:18:06.778 --> 00:18:10.000
Trochę miałam kryzys
taki teraz ostatnio, tego

00:18:10.001 --> 00:18:12.696
zmęczenia, jak gdyby po tych
wszystkich dziewięciu latach,

00:18:12.697 --> 00:18:16.000
to nastąpił taki moment, że
wszyscy już mieliśmy trochę

00:18:16.001 --> 00:18:22.000
dość i zrobiliśmy sobie nawet pierwsze
od dziewięciu lat wakacje dwumiesięczne

00:18:22.001 --> 00:18:28.000
i zero, tak, zero
spotkań, zero myśli.

00:18:28.001 --> 00:18:30.000
A teraz, no to jest jak gdyby częścią

00:18:30.001 --> 00:18:34.000
mojego życia i no podjęłam
się takiej odpowiedzialnej funkcji,

00:18:34.001 --> 00:18:38.000
więc wziąłam jakieś tam
zadanie na swoje barki

00:18:38.075 --> 00:18:41.349
i będę się starała,
staram się, żebyśmy jak

00:18:41.350 --> 00:18:44.000
najwięcej mogli rzeczy
zrobić, też aktywizować

00:18:44.001 --> 00:18:47.681
członków, zdobywać
nowych członków, bo z tym na

00:18:47.682 --> 00:18:52.000
pewno jest teraz problem,
bo trudno kogoś przekonać

00:18:52.001 --> 00:18:58.000
do wstępowania w nasze szeregi,
jeśli jak gdyby jest teraz spokojny.

00:18:58.001 --> 00:19:02.000
Czy łatwiej było wtedy, kiedy
część czuła, że trzeba protestować?

00:19:02.001 --> 00:19:04.000
Tak, tak, na pewno, na pewno.

00:19:04.001 --> 00:19:06.000
Bo się tak z automatu przyłączali.

00:19:06.100 --> 00:19:08.000
A ciepła woda w kranie,
to jest trochę gorzej.

00:19:08.001 --> 00:19:10.000
No teraz na pewno, to jest na pewno.

00:19:10.001 --> 00:19:16.000
No my już nie marzymy, żeby tutaj, chociaż
mamy takie już, są, mamy pierwsze takie,

00:19:16.001 --> 00:19:20.419
jak gdyby, nie wiem, oddziały,
że zbieramy też młodych

00:19:20.469 --> 00:19:23.523
ludzi, bo wiadomo, no
tutaj nie mamy co ukrywać.

00:19:23.524 --> 00:19:26.000
My ten trzon, no to jesteśmy już

00:19:26.001 --> 00:19:30.000
osobami, które zareagowały najszybciej,
ale też z tego powodu, że po prostu

00:19:30.001 --> 00:19:36.000
w pewnym systemie już my kiedyś
byliśmy i stąd ten nasz szybki sprzeciw

00:19:36.001 --> 00:19:40.000
na to, że nie może być tak, jak
było, prawda, że do tego w życiu nie

00:19:40.001 --> 00:19:42.000
chcieliśmy, żeby do
tego kiedykolwiek doszło.

00:19:42.750 --> 00:19:46.000
Młodzi ludzie mają
swoje inne zapatrywania.

00:19:46.001 --> 00:19:50.000
Oni w komunie dzięki
Bogu nigdy nie żyli.

00:19:50.001 --> 00:19:54.000
Sama obrona demokracji też
może być dla nich trochę iluzoryczna,

00:19:54.001 --> 00:19:58.000
no bo tą demokrację...
Zawsze żyli w demokracji.

00:19:58.001 --> 00:20:00.000
Tak, mamy i nic takiego nie czują.

00:20:00.001 --> 00:20:06.000
Ale zachęcam właśnie wszystkich
też, czy młodszych, czy nawet

00:20:06.001 --> 00:20:10.000
bardzo młodych, bo nawet
samo to, że my jesteśmy aktywni,

00:20:10.001 --> 00:20:14.000
jesteśmy w pewnym sensie, też
my się edukujemy, samoedukujemy.

00:20:14.050 --> 00:20:20.000
Niektórzy z nas później idą na
radnych, niektórzy na radnych miasta,

00:20:20.001 --> 00:20:24.000
niektórzy nawet potem przecież widać,
mamy swoich przedstawicieli również

00:20:24.001 --> 00:20:30.000
w Sejmie, więc jakaś tam, jeśli ktoś chce
się politycznie spełniać, a niekoniecznie

00:20:30.001 --> 00:20:36.000
chciałby przystępować do partii, prawda,
no bo też nie każdy chce być, albo nawet

00:20:36.001 --> 00:20:44.000
wręcz nawet nie chciałby zdecydowanie być,
to, ale działać, to my zapraszamy, tak.

00:20:44.001 --> 00:20:46.000
A powiedz mi, a ta parasolka tutaj,

00:20:46.750 --> 00:20:48.487
na tym łańcuszku,
to jest symbol?

00:20:48.488 --> 00:20:50.000
- Cały czas walczymy, tak,

00:20:50.175 --> 00:20:52.000
tak, tak, cały czas walczymy.

00:20:52.001 --> 00:20:56.000
To jest kontynuacja tego protestu,
który był wiele lat temu, który,

00:20:56.001 --> 00:21:00.000
znaczy w ruchu właściwie
takiego protestu, no bo to,

00:21:00.001 --> 00:21:02.000
coś się wtedy wydarzyło,
albo przyczyna tego wciąż

00:21:02.001 --> 00:21:06.000
jest aktualna, prawda?
- Tak, jest aktualna, jest jak najbardziej aktualna

00:21:06.001 --> 00:21:10.000
i pomimo tego, że obecny
rząd tam wprowadził

00:21:10.001 --> 00:21:14.000
jakieś takie, no, nie umierają te kobiety w szpitalach, prawda?
- Na szczęście

00:21:14.001 --> 00:21:18.000
o tym nie słyszymy.
- Tak, nie słyszymy o tym, no to, no to, no to

00:21:18.001 --> 00:21:24.000
nie, no to nie mamy tego, co chcemy,
tak, czyli tej legalnej aborcji bez,

00:21:24.200 --> 00:21:27.520
bez kompromisów, nie.
- No i nawet nie ma tej dekryminalizacji.

00:21:27.521 --> 00:21:32.000
- I tego nie ma, to jest bardzo
ważne, tak, natomiast powrót, no,

00:21:32.001 --> 00:21:36.644
to dzielenie na te etapy,
tak, tak jak tutaj zdaje się

00:21:36.645 --> 00:21:40.000
trzecia droga, żeby powrócić
do tego, co było i ewentualnie...

00:21:40.001 --> 00:21:44.000
- To Ciebie to nie przemawia?
- W ogóle do mnie to nie przemawia, nie, nie.

00:21:44.200 --> 00:21:52.000
Jestem zła na te ugrupowania takie
właśnie, które w zasadzie, no też,

00:21:52.575 --> 00:21:58.000
tu może czuję taki, tu czuję taki
już, tu mogłabym się poprotestować.

00:21:58.001 --> 00:22:00.000
- Mogłabyś się poprotestować, tak.

00:22:00.001 --> 00:22:02.894
- To wkurzenie czuję,
tak, bo czuję, że jesteśmy

00:22:02.895 --> 00:22:06.000
takie, my kobiety, jak zwykle
jesteśmy oszukane, nie.

00:22:06.050 --> 00:22:10.000
- I kobiety pójdą głosować
w wyborach prezydenckich?

00:22:10.001 --> 00:22:13.449
- Bardzo się, bardzo się, bardzo
się tego boję, nie, boję się...

00:22:13.450 --> 00:22:14.000
- Że nie pójdą.

00:22:14.001 --> 00:22:20.000
- Że nie pójdą, bardzo się tego boję, ale
widzę, że, no, że próbują teraz szybko coś

00:22:20.450 --> 00:22:22.000
chociaż pokazywać, wprowadzać.

00:22:22.001 --> 00:22:28.000
Wiadomo, że z prezydentem będą, to
nie ma też takiej opcji, żeby on się na to

00:22:28.001 --> 00:22:28.683
zgodził, tak, nawet jakby...

00:22:28.684 --> 00:22:32.000
- Ale wywiady nie wychodzą
z sejmu, więc w ogóle nie ma,

00:22:32.001 --> 00:22:34.000
nie rozmawiamy tutaj o
próbowaniu się od ludzi, bo on nie ma

00:22:34.001 --> 00:22:36.000
nas, nas, czym decydować.
- No, o to chodzi.

00:22:36.001 --> 00:22:39.063
Dlatego mi się wydaje,
że te zmiany powinny wyjść

00:22:39.064 --> 00:22:42.000
i niech będzie winny
ten, który nie podpisze.

00:22:42.001 --> 00:22:47.322
Ale ta dobra wola, ta wola
w ogóle, zmiany musi być, bo

00:22:47.323 --> 00:22:52.000
wiadomo, że, no, premier
Tusk powiedział, że sorry, ale

00:22:52.600 --> 00:22:56.000
jest jak jest, ma takich
koalicjantów i nic nie,

00:22:56.175 --> 00:22:57.779
nic nie może zrobić.

00:22:57.780 --> 00:23:00.000
To mnie to nie zsatysfakcjonuje.

00:23:00.100 --> 00:23:02.000
Dziękuję ci za tę rozmowę.

00:23:02.001 --> 00:23:06.000
Sławo protestująca, jakoś
tak mi się to tak złożyło.

00:23:06.800 --> 00:23:10.000
Chciałbym się powiedzieć,
że obyście nie mieli co robić

00:23:10.001 --> 00:23:12.475
w tej Polsce Komitetu
Obrony Demokracji, ale to.

00:23:12.625 --> 00:23:14.869
..
- Z chęcią przyjmę te życzenia i oby.

00:23:14.870 --> 00:23:16.000
- Zawsze będzie co robić.

00:23:16.001 --> 00:23:18.000
Dziękuję ci bardzo. - Dziękuję bardzo.

00:23:18.001 --> 00:23:20.000
(muzyka)

00:23:22.000 --> 00:23:24.000
(muzyka)

00:23:26.000 --> 00:23:34.000
(muzyka)

00:23:34.001 --> 00:23:36.000
(muzyka)