WEBVTT

00:00:13.557 --> 00:00:16.724
Dzień dobry Państwu, Roman
Daszczyński, witam w programie

00:00:16.725 --> 00:00:20.800
"Wszystkie strony miasta" na
portalu miasta Gdańska gdańsk.pl.

00:00:22.571 --> 00:00:27.480
Chyba nie ma w Gdańsku nikogo,
kto by nie słyszał o dramacie,

00:00:27.481 --> 00:00:30.880
jaki się wydarzył w
południowo-wschodniej Polsce,

00:00:31.280 --> 00:00:37.040
w ogóle na południu Europy, wielkie
powodzie związane z deszczami ulewnymi.

00:00:37.041 --> 00:00:44.000
Gdańsk ma swoje własne doświadczenia,
choćby wielka ulewa w 2001 roku,

00:00:44.350 --> 00:00:50.000
no i druga, może trochę mniejsza,
a może niekoniecznie, w 2016.

00:00:50.050 --> 00:00:56.200
O tym właśnie chcemy porozmawiać.
Naszym gościem w studio

00:00:56.480 --> 00:01:00.800
jest pan Ryszard Gajewski,
prezes Gdańskich Wód.

00:01:00.801 --> 00:01:02.080
Dzień dobry, panie prezesie.

00:01:02.130 --> 00:01:03.720
Dzień dobry, witam serdecznie.

00:01:03.770 --> 00:01:07.157
Panie prezesie, no
Gdańskie Wody, pisane z dużej

00:01:07.158 --> 00:01:09.920
litery oczywiście, ale
co to właściwie jest?

00:01:10.670 --> 00:01:14.200
Tak, no często też jesteśmy
myleni z Wodami Polskimi,

00:01:14.201 --> 00:01:19.920
które są właśnie taką
jednostką administracji rządowej.

00:01:19.921 --> 00:01:25.700
My jesteśmy spółką miejską,
która administruje systemem

00:01:25.701 --> 00:01:29.640
odwodnieniowym Gdańska,
czyli kanalizacją deszczową.

00:01:29.990 --> 00:01:34.393
Utrzymujemy zbiorniki
retencyjne, rowy, kanały,

00:01:34.394 --> 00:01:38.600
przepompownie, ale też
zajmujemy się miejskimi fontannami.

00:01:38.601 --> 00:01:43.080
Tylko utrzymujecie czy również
budujecie zbiorniki retencyjne?

00:01:43.081 --> 00:01:45.240
My nie jesteśmy inwestorem.

00:01:45.241 --> 00:01:48.120
Inwestorem jest Dyrekcja
Rozbudowy Miasta Gdańska.

00:01:48.121 --> 00:01:52.720
Najczęściej także naszym zadaniem
jest głównie utrzymanie i zarządzanie.

00:01:52.770 --> 00:01:58.240
Ale są u was specjaliści, z którymi
konsultowane są te inwestycje?

00:01:58.241 --> 00:01:59.200
Tak, oczywiście.

00:01:59.201 --> 00:02:04.030
My zatrudniamy też osoby, które
zajmują się właśnie uzgadnianiem

00:02:04.055 --> 00:02:08.080
dokumentacji, też
przekazywaniem właśnie wytycznych,

00:02:08.081 --> 00:02:12.640
sporządzaniem koncepcji
rozwoju właśnie systemu,

00:02:12.641 --> 00:02:19.560
czyli jak właśnie powinniśmy zarządzać,
jakie inwestycje powinny być też realizowane.

00:02:19.810 --> 00:02:22.480
My wnioskujemy o to i
typujemy takie inwestycje.

00:02:22.481 --> 00:02:26.680
I od wyników tej pracy okaże się,

00:02:26.681 --> 00:02:30.287
jak Gdańsk jest
przygotowany na zagrożenia

00:02:30.288 --> 00:02:33.201
powodziowe w chwili
próby, jeśli taka przyjdzie?

00:02:33.950 --> 00:02:36.200
Tak, tylko, że trzeba też powiedzieć o tym,

00:02:36.201 --> 00:02:40.560
że nie tylko same
inwestycje o tym decydują.

00:02:40.960 --> 00:02:47.200
My konstruujemy, czy można
powiedzieć też zaprojektowaliśmy

00:02:47.201 --> 00:02:50.948
taki trzystopniowy
system zabezpieczenia

00:02:50.949 --> 00:02:53.560
Gdańska przed takimi
zdarzeniami ekstremalnymi,

00:02:53.561 --> 00:02:56.120
który właśnie składa się
z takich trzech elementów.

00:02:56.121 --> 00:02:59.200
Pierwszy element to jest
to, co państwo od kilku lat

00:02:59.250 --> 00:03:02.960
pewnie zauważacie coraz
bardziej jako ogrody deszczowe,

00:03:02.961 --> 00:03:06.200
ale to nie są tylko ogrody
deszczowe, to są też niecki retencyjne,

00:03:06.300 --> 00:03:08.640
to są też inne rozwiązania,
które mają na celu

00:03:08.790 --> 00:03:13.040
zatrzymanie wody w
miejscu wystąpienia opadu,

00:03:13.041 --> 00:03:17.920
czyli jak najwięcej wody właśnie zatrzymać
w postaci takich rozwiązań zielonych.

00:03:17.970 --> 00:03:20.720
Czyli taki jakby pierwsza linia obrony,

00:03:20.745 --> 00:03:24.960
zatrzymujemy ile się da wody na
miejscu, tam gdzie ta woda spadnie?

00:03:24.961 --> 00:03:27.800
Tak, im więcej tej wody
zatrzymany w miejscu,

00:03:27.801 --> 00:03:31.160
tym mniej obciążona będzie
kanalizacja deszczowa,

00:03:31.310 --> 00:03:33.840
czy zbiorniki retencyjne, które stanowią

00:03:33.890 --> 00:03:37.800
ten drugi stopień
zabezpieczenia, ta druga linia.

00:03:37.801 --> 00:03:42.960
Zbiorniki retencyjne są
projektowane na taki deszcz stuletni,

00:03:42.961 --> 00:03:49.800
czyli właśnie na prawdopodobieństwo
wystąpienia takiego deszczu raz na 100 lat,

00:03:49.801 --> 00:03:53.360
więc to już są takie
poważne zabezpieczenia.

00:03:53.361 --> 00:03:59.240
Czyli to, czego ziemia nie przyjmie, to,
co spływa po chodnikach w nadmiarze,

00:03:59.241 --> 00:04:05.400
po trawnikach, po jezdniach, powinno
się zmieścić w zbiornikach retencyjnych?

00:04:05.401 --> 00:04:08.400
Tak, i to głównie w
przypadku takich właśnie

00:04:08.401 --> 00:04:11.840
długotrwałych opadów,
jak właśnie w 2001,

00:04:11.841 --> 00:04:17.080
2016, czy 2017 roku, kiedy
mieliśmy wielogodzinne opady,

00:04:17.081 --> 00:04:20.840
to głównie wtedy właśnie zbiorniki
retencyjne pełnią swoją rolę.

00:04:20.841 --> 00:04:25.360
Ale też musimy wiedzieć, że
zawsze się może zdarzyć opad

00:04:25.361 --> 00:04:30.480
przekraczający możliwości wszystkich, nawet
największych zabezpieczeń technicznych.

00:04:30.481 --> 00:04:33.760
No i tutaj wtedy wchodzi ten
trzeci element zarządzania,

00:04:33.761 --> 00:04:37.760
czyli zarządzanie
kryzysowe, gdzie co roku np.

00:04:37.761 --> 00:04:39.880
organizujemy ćwiczenia przeciwpowodziowe,

00:04:39.881 --> 00:04:45.160
ćwiczymy właśnie schematy, ćwiczymy
zachowanie w takich właśnie sytuacjach.

00:04:45.161 --> 00:04:50.640
Też my administrujemy miejskim
magazynem przeciwpowodziowym,

00:04:50.641 --> 00:04:54.000
gdzie też jest sprzęt,
który w dyspozycji,

00:04:54.001 --> 00:04:57.640
który pozwala właśnie
reagować w takich sytuacjach.

00:04:57.641 --> 00:05:01.680
To są też określone procedury,
to jest współpraca z innymi

00:05:01.681 --> 00:05:06.160
podmiotami jak Straż Pożarna,
Policja czy Straż Miejska,

00:05:06.161 --> 00:05:09.800
bo to też ta koordynacja
właśnie się bardzo liczy

00:05:09.801 --> 00:05:12.160
podczas takich zdarzeń, co
też właśnie chociażby widać

00:05:12.161 --> 00:05:16.000
teraz na południu, jak ta
koordynacja jest ważna.

00:05:16.001 --> 00:05:20.120
I tutaj w tych działaniach
państwa oczywiście uwzględniane

00:05:20.121 --> 00:05:25.160
są nasze gdańskie doświadczenia z
tych największych deszczów nawalnych?

00:05:25.161 --> 00:05:28.520
Tak, oczywiście my po każdym
też opadzie takie doświadczenia

00:05:28.521 --> 00:05:32.520
zbieramy, wyciągamy
wnioski, one się też zmieniają,

00:05:32.521 --> 00:05:35.640
te scenariusze, zmiana
klimatu powoduje też to,

00:05:36.040 --> 00:05:38.520
że trochę się zmieniają
też scenariusze opadów.

00:05:38.521 --> 00:05:42.252
My musimy to też
bieżące takie reagowanie

00:05:42.253 --> 00:05:46.280
dostosowywać właśnie do
tych zmiennych warunków.

00:05:46.305 --> 00:05:50.680
Dowiedziałem się, że
nie tylko interesuje was to,

00:05:50.681 --> 00:05:55.360
co mamy tu na miejscu w
Gdańsku, ale to nieszczęście,

00:05:55.361 --> 00:05:58.200
które się zdarzyło w
południowo-wschodniej Polsce

00:05:58.250 --> 00:06:04.040
również sprawiło, że Gdańskie Wody
się zaangażowały w niesienie pomocy.

00:06:04.065 --> 00:06:09.600
Rozumiem, że to też była okazja do
zbierania dodatkowego doświadczenia.

00:06:09.601 --> 00:06:13.760
Z pana perspektywy, co
tam się wydarzyło takiego,

00:06:13.761 --> 00:06:17.720
że część gmin poniosła
duże straty materialne?

00:06:17.770 --> 00:06:21.880
Tak, w zeszłym tygodniu w
ramach akcji "Gdańsk pomaga"

00:06:21.930 --> 00:06:25.990
stwierdziliśmy, że
musimy się podzielić z

00:06:25.991 --> 00:06:30.560
dotkniętymi żywiołem gminami,
naszym doświadczeniem.

00:06:30.561 --> 00:06:33.640
W zeszłym tygodniu
bardzo aktywnie, intensywnie

00:06:33.641 --> 00:06:38.280
pracowaliśmy tam,
inwentaryzując zniszczenia w rejonie

00:06:38.281 --> 00:06:46.880
Nysy i Głuchołaz, gdzie rzeczywiście
bardzo duże szkody poczyniły ten żywioł.

00:06:46.881 --> 00:06:53.040
No i jakie wrażenie jest
rzeczywiście bardzo duże

00:06:53.041 --> 00:06:57.320
i bardzo to też nas przybiło,
bo widzieliśmy zerwane

00:06:57.321 --> 00:07:00.600
mosty, widzieliśmy
zerwane kładki, uszkodzone.

00:07:00.601 --> 00:07:03.920
Tutaj warto podkreślić, że
naszej rozmowie towarzyszą

00:07:03.921 --> 00:07:06.960
zdjęcia i filmy i to są
zdjęcia i filmy zrobione

00:07:06.961 --> 00:07:09.095
przez pana i pana
współpracowników, właśnie

00:07:09.096 --> 00:07:13.680
tam na południu,
pokazujące skalę zniszczeń.

00:07:13.730 --> 00:07:16.000
Tak, no właśnie tak jak
mówiłem, widzicie państwo

00:07:16.001 --> 00:07:21.000
i zerwane betonowe mosty,
zerwane kładki, uszkodzone

00:07:21.250 --> 00:07:29.280
wały, nawet bieg rzek został częściowo
zmieniony często, one się gdzieś tam rozlały.

00:07:29.281 --> 00:07:32.720
Czyli takie masy wody, że po
prostu ta woda szła jak taran?

00:07:32.870 --> 00:07:37.040
No to naprawdę trzeba zobaczyć
własnymi oczami, żeby się

00:07:37.041 --> 00:07:43.040
przekonać, jak dużą siłę
ma taki żywioł i praktycznie

00:07:43.041 --> 00:07:52.240
nie ma zabezpieczeń, które się przed tym
bronią w przypadku tak dużej masy wody.

00:07:53.140 --> 00:07:57.040
Jak to się ma do naszych
gdańskich doświadczeń?

00:07:57.540 --> 00:08:02.840
No właśnie ten trzystopniowy
sposób zabezpieczenia,

00:08:02.890 --> 00:08:07.120
o którym mówiłem, myślę, że
on ma też bardzo odniesienie

00:08:07.121 --> 00:08:11.440
do tego, co tam się wydarzyło,
bo też trwa taka dyskusja

00:08:11.665 --> 00:08:14.440
dotycząca tego, czy właśnie
powinno się teraz budować

00:08:14.465 --> 00:08:17.840
zbiorniki retencyjne, bo
na przykład nie budowano,

00:08:17.890 --> 00:08:24.240
czy właśnie powinno się
poszerzać rozlewiska, żeby

00:08:24.241 --> 00:08:27.640
odsuwać wały od rzeki,
żeby woda się mogła rozlewać.

00:08:27.641 --> 00:08:30.440
Brak zbiorników to jest słynny
przypadek Kotliny Kłodzkiej?

00:08:30.441 --> 00:08:36.440
Tak, na przykład, ale wydaje
mi się, że tu biorąc pod uwagę

00:08:36.590 --> 00:08:41.240
tak duże ilości wody, jakie
tam spadły, to nie powinniśmy

00:08:41.241 --> 00:08:46.240
mówić, że to powinno być
coś zamiast czegoś, tylko

00:08:46.390 --> 00:08:51.240
powinniśmy raczej starać się
stosować wszystkie sposoby

00:08:51.540 --> 00:08:56.640
zabezpieczania, bo też trzeba
pamiętać, że właśnie to działa

00:08:56.790 --> 00:09:02.840
do czasu i tutaj mogę
powiedzieć też jakby liczbami.

00:09:03.440 --> 00:09:08.640
W Kotlinie Kłodzkiej spadło
około 400 mm opadu w ciągu

00:09:08.641 --> 00:09:12.440
czterech dni, to są bardzo
duże ilości wody, 400 litrów

00:09:12.441 --> 00:09:16.040
na metr kwadratowy, tak, czyli sobie państwo...
- Tak obrazowo, tak?

00:09:16.041 --> 00:09:19.840
- Obrazowo.
- 400 litrów w ciągu ilu godzin wylano?

00:09:19.841 --> 00:09:27.640
- W ciągu czterech dni, tak,
gdzie kumulacja to było w ciągu chyba jednej doby było 250
litrów na metr kwadratowy,

00:09:27.641 --> 00:09:30.640
gdzie państwo objętość
wanny, takiej średniej wanny,

00:09:30.641 --> 00:09:34.640
to jest 150 litrów. Więc
wyobraźcie sobie państwo, na metr

00:09:34.641 --> 00:09:39.040
kwadratowy powierzchni spada
tak olbrzymia ilość wody i ta woda

00:09:39.190 --> 00:09:44.040
spływa najkrótszą drogą właśnie,
różnymi ścieżkami.

00:09:44.065 --> 00:09:48.640
- Do tego teren górzysty,
więc przyspiesza jeszcze...

00:09:48.641 --> 00:09:51.640
- Dokładnie, no też trudno tą
wodę właśnie zatrzymać, ta woda

00:09:51.890 --> 00:09:56.240
z dużym impetem, z dużą siłą
właśnie z góry spływa i zabiera

00:09:56.315 --> 00:10:02.640
po drodze połamane drzewa,
te drzewa blokują przepływ,

00:10:02.641 --> 00:10:07.240
robią się zatory, woda wylewa
na sąsiednie nieruchomości,

00:10:07.340 --> 00:10:13.640
rozmywa skarpy, tak? Więc to są
naprawdę, no tutaj, no duże zniszczenia.

00:10:13.641 --> 00:10:18.640
- U nas do pewnego stopnia są
podobne wyzwania, przecież jak

00:10:18.641 --> 00:10:22.040
z górnego tarasu spływa
woda, to ona też ma swój impet.

00:10:22.041 --> 00:10:25.040
- Tak, no my też mamy, trzeba
powiedzieć, nasze potoki mają

00:10:25.041 --> 00:10:28.640
charakter górski ze względu
właśnie na dużą różnicę poziomów,

00:10:28.641 --> 00:10:32.640
a na przykład robiliśmy ostatniego
dnia inwentaryzację na takim

00:10:32.641 --> 00:10:38.440
potoku Mora, no to on był
wielkości naszej, naszego potoku

00:10:38.441 --> 00:10:44.440
oliwskiego czy potoku Strzyża, a na
też poczynił bardzo duże zniszczenie.

00:10:44.540 --> 00:10:48.240
- Tam na południe pojechał pan i
pojechało ilu współpracowników?

00:10:48.241 --> 00:10:51.640
- Pojechaliśmy tam, pojechała
tam szóstka pracowników

00:10:51.641 --> 00:10:55.640
Gdańskich Wód, ale też trzeba
powiedzieć, że tam chyba stale

00:10:55.641 --> 00:10:59.240
też pracują jeszcze pracownicy
Gdańskich Wodociągów, którzy

00:10:59.340 --> 00:11:04.240
pojechali z samochodem
asenizacyjnym i też pomagają tam

00:11:04.265 --> 00:11:08.040
w kanalizacji, która została
zamulona, ją odblokowywać.

00:11:08.041 --> 00:11:11.740
- Wszystko w ramach akcji
Gdańsk Pomaga, w której również

00:11:11.741 --> 00:11:16.440
gdańszczanie, wpłacając
datki, wspierają po prostu gminy

00:11:16.590 --> 00:11:22.440
dotknięte tym żywiołem.
Proszę powiedzieć, zapewne gminy

00:11:22.441 --> 00:11:25.840
na południu Polski mają swój
program przeciwpowodziowy.

00:11:26.040 --> 00:11:29.740
Co tam się sprawdziło, co
się nie sprawdziło, co można by

00:11:30.065 --> 00:11:38.040
może zastosować u nas?
- No tutaj tak jak powiedziałem, to są

00:11:38.041 --> 00:11:45.040
tak naprawdę działania
kompleksowe i my oczywiście właśnie

00:11:45.041 --> 00:11:48.740
jednym, znaczy takim ubocznym
skutkiem, ale też bardzo ważnym

00:11:48.741 --> 00:11:53.140
właśnie tego wyjazdu, były nasze
przemyślenia dotyczące tego,

00:11:53.165 --> 00:11:58.640
co się tam wydarzyło i
można powiedzieć takie

00:11:58.641 --> 00:12:03.840
szkolenie, bo na miejscu
zobaczyliśmy tego rodzaju szkody,

00:12:03.990 --> 00:12:08.189
których nie widzieliśmy
do tej pory w Gdańsku.

00:12:08.214 --> 00:12:13.440
Mimo tej powodzi, która była w
2001 roku, to wydaje mi się, tamte

00:12:13.665 --> 00:12:20.447
straty były, tamte straty i uszkodzenia
są dużo większe, więc to też...

00:12:20.448 --> 00:12:20.458
..

00:12:20.361 --> 00:12:24.040
- Tym bardziej powódź
w Gdańsku 2016, kiedy te

00:12:24.041 --> 00:12:27.640
zniszczenia dzięki wykonanej
wcześniej pracy, one były po

00:12:27.641 --> 00:12:31.240
prostu mniejsze niż w 2001.
- I to jest takie memento, które

00:12:31.440 --> 00:12:37.740
pokazuje, że zawsze może
spaść większy deszcz, że tu jakby

00:12:37.741 --> 00:12:42.294
nie dość tych zabezpieczeń,
które są do tej pory.

00:12:42.295 --> 00:12:46.840
My jesteśmy jako Gdańsk na
tle innych miast w Polsce, no też

00:12:46.841 --> 00:12:56.640
stawiani często za wzór
właśnie takiego sposobu, podejścia do tego zabezpieczenia,
ale pomimo tego właśnie

00:12:56.641 --> 00:13:01.140
refleksja jest taka, że zawsze
może spaść jeszcze większy

00:13:01.141 --> 00:13:08.540
deszcz, który poczyni
większe szkody i tu trzeba robić

00:13:08.940 --> 00:13:12.340
rzeczywiście więcej.
- A zobaczył pan tam rzeczywiście coś,

00:13:12.341 --> 00:13:18.040
co mówiąc potocznie, no
szczęka opada, jak się widzi, coś

00:13:18.190 --> 00:13:21.540
takiego niewyobrażalnego w sumie?
- No widok jest, był

00:13:21.541 --> 00:13:25.740
niesamowity, jak przejeżdżaliśmy
przez Głuchołazy i sąsiednią

00:13:25.741 --> 00:13:32.240
miejscowość Bodzanów, gdzie
widać było ślady wody, domów

00:13:32.241 --> 00:13:38.040
zalanych tak, no mniej więcej
na 2, na 2,5 metra była linia,

00:13:38.240 --> 00:13:43.540
linia wody, gdzie mieszkańcy
sprzątając te domy wyrzucali

00:13:43.541 --> 00:13:48.040
cały swój zalany dobytek przed dom.
- Czyli właściwie cały

00:13:48.041 --> 00:13:51.640
parter po sufit zalany można powiedzieć?
- Tak, no całe te

00:13:51.641 --> 00:13:55.440
pierwsze piętro, cały parter
był zalany, co pierwszy poziom

00:13:55.690 --> 00:13:59.840
i wszystkie meble, wszystkie
sprzęty, które tam były, leżały

00:13:59.841 --> 00:14:06.540
na ulicach, czekały na wywóz tych odpadów.
Ten wywóz jeszcze

00:14:06.541 --> 00:14:11.140
potrwa przynajmniej 2-3
tygodnie, więc to miasto robiło

00:14:11.141 --> 00:14:17.040
no wrażenie naprawdę bardzo,
bardzo przykre i tam trwa cały

00:14:17.041 --> 00:14:23.140
czas walka o to, żeby jak
najszybciej, jeszcze przed okresem

00:14:23.141 --> 00:14:29.140
zimowym przywrócić no to
miasto i domy do tego, żeby ludzie

00:14:29.141 --> 00:14:38.240
mogli tam no przeżyć zimę.
- Tam pomoc materialna jest ciągle potrzebna? - Tak, tam właśnie no Głuchołazy, myślę, że to jest

00:14:38.440 --> 00:14:44.240
jedno z tych miast, które
ucierpiały najbardziej i tam

00:14:44.241 --> 00:14:50.040
cały czas jest pomoc potrzebna.
- Panie prezesie, więc w jaki

00:14:50.041 --> 00:14:54.440
sposób możemy odnieść to,
co wydarzyło się, to co państwo

00:14:54.441 --> 00:14:59.140
widzieli na południu kraju do
tego, co jest u nas? I czy pana

00:14:59.141 --> 00:15:04.040
zdaniem no taka próba jak
przyszła na Głuchołazy między

00:15:04.041 --> 00:15:07.340
innymi, czy może się w najbliższych
latach zdarzyć Gdańskowi?

00:15:07.790 --> 00:15:11.740
- No trzeba też powiedzieć i
zdawać sobie sprawę, że nie ma

00:15:11.840 --> 00:15:15.615
górnej granicy wysokości
opadu, jaki może spaść.

00:15:15.616 --> 00:15:22.282
Tak jak mówiłem, tu spadło 400 litrów wody
na metr kwadratowy w ciągu czterech dni.

00:15:22.283 --> 00:15:26.140
Trzy lata temu mieliśmy w
Niemczech, niedaleko,

00:15:26.490 --> 00:15:32.140
900 litrów w ciągu doby.
- A wtedy w 2001 Gdańsku czy w 2016?

00:15:32.141 --> 00:15:38.140
- To było około 150 litrów w ciągu doby.
- Na metr kwadratowy.

00:15:38.141 --> 00:15:43.040
- Na metr kwadratowy.
A tak jak mówię, 2 czy 3 lata temu

00:15:43.041 --> 00:15:46.255
Niemcy 900 litrów na
metr kwadratowy spadło.

00:15:46.267 --> 00:15:48.269
- Niewyobrażalna ilość wody.

00:15:48.270 --> 00:15:51.240
- Niewyobrażalna ilość
wody. Kilka lat temu

00:15:51.241 --> 00:15:56.740
w Stany Zjednoczone Houston
w ciągu trzech dni 1500 litrów

00:15:57.090 --> 00:16:02.040
na metr kwadratowy.
- Czyli 500 litrów każdej doby i jeszcze

00:16:02.041 --> 00:16:06.240
trzeba pamiętać, że w sytuacji,
kiedy już zbiorniki retencyjne

00:16:06.241 --> 00:16:11.540
się, no ich pojemność się
wyczerpała zapewne, a ziemia była

00:16:11.541 --> 00:16:14.225
już tak nasączona wodą,
że nic nie przyjmowała.

00:16:14.237 --> 00:16:18.894
- Tak, więc te zabezpieczenia są
zawsze do pewnego poziomu, tak?

00:16:18.895 --> 00:16:23.540
One są oczywiście unormowane,
to znaczy to, na jaki deszcz

00:16:23.541 --> 00:16:28.440
budujemy kanalizację,
zbiorniki retencyjne, to są objęte

00:16:28.441 --> 00:16:33.940
normami, przepisami, ale musimy
być przygotowani na to i po to

00:16:33.941 --> 00:16:36.840
właśnie jest ten trzeci szczebel,
to zarządzanie kryzysowe,

00:16:37.090 --> 00:16:41.740
do tego, żeby w sytuacji, kiedy
te zabezpieczenia, no jakby

00:16:41.741 --> 00:16:46.340
zostaną, ilość wody
będzie większa, tak, niż te

00:16:46.341 --> 00:16:49.440
zabezpieczenia zostały
przewidziane, żebyśmy byli też gotowi

00:16:49.441 --> 00:16:54.940
właśnie do takich scenariuszy,
no właśnie kryzysowych.

00:16:54.941 --> 00:16:58.340
To też jest ważne i to też
pokazała ta powódź właśnie, ważne

00:16:58.341 --> 00:17:03.740
są też taka edukacja, zachowanie
mieszkańców podczas, podczas

00:17:03.741 --> 00:17:09.840
powodzi, tak, żeby no wiedzieli,
co mają w takich sytuacjach

00:17:09.841 --> 00:17:14.382
robić, jak się zachowywać,
tak, jakich komunikatów wysłuchać.

00:17:14.394 --> 00:17:19.540
- Ale zaczynając od podstaw,
czyli właściwie od świadomości, jaką

00:17:19.541 --> 00:17:24.140
rolę odgrywa mała retencja, że
nawet na naszym tarasie, nawet

00:17:24.141 --> 00:17:27.840
w większych, mniejszych donicach
coś z tej wody możemy zachować,

00:17:27.841 --> 00:17:33.140
albo tak zbudować trawnik
przy domu, że on będzie nasiąkał

00:17:33.141 --> 00:17:37.140
wodą, a nie tę wodę spuszczał dalej.
- Tu trzeba powiedzieć,

00:17:37.141 --> 00:17:43.040
że my mamy w tej chwili, to
znaczy od 2019 roku realizujemy

00:17:43.041 --> 00:17:48.040
już politykę małej retencji,
gdzie w tej chwili szacujemy,

00:17:48.041 --> 00:17:52.340
że w Gdańsku jest
przynajmniej 200 takich miejsc, gdzie

00:17:52.341 --> 00:17:55.340
pracują właśnie ogrody
deszczowe czy niecki retencyjne,

00:17:55.540 --> 00:17:59.040
więc to już jakby jest skala,
która zatrzymuje określoną.

00:17:59.041 --> 00:18:02.040
- Od którego roku one były budowane?
- Pierwszy ogród deszczowy

00:18:02.041 --> 00:18:08.440
2018 rok w Gdańsku,
natomiast w 2019 roku prowadziliśmy

00:18:08.441 --> 00:18:12.840
wymagania dla inwestorów,
które obligują każdego inwestora

00:18:12.841 --> 00:18:16.440
właśnie do zatrzymania
wody w takiej postaci,

00:18:16.441 --> 00:18:18.840
wody opadowej, na terenie własnej inwestycji.
- Czyli to jest osiągnięcie

00:18:18.841 --> 00:18:23.640
ostatnich pięciu lat i teraz
sukcesywnie ta baza jest rozwijana?

00:18:23.940 --> 00:18:28.340
- Tak, sukcesywnie w tej
chwili jakby ten efekt następuje,

00:18:28.565 --> 00:18:33.040
bo te obiekty zaprojektowane
powstają i tu jesteśmy absolutnym

00:18:33.041 --> 00:18:37.840
liderem w Polsce, jeżeli
chodzi o liczbę tych rozwiązań.

00:18:38.340 --> 00:18:42.040
No i powinniśmy, tak jak pan
powiedział, właśnie dążyć do

00:18:42.041 --> 00:18:45.440
tego, żeby tych, żeby jak
najwięcej tej wody zatrzymywać

00:18:45.441 --> 00:18:50.740
w miejscu, wtedy redukujemy
spływ wody właśnie i odciążamy

00:18:50.741 --> 00:18:54.140
te zabezpieczenia techniczne,
jak kanalizacja deszczowa,

00:18:54.141 --> 00:18:57.840
czy zbiorniki retencyjne.
- W zasadzie wszyscy z grubsza

00:18:57.841 --> 00:19:02.340
wiemy, o co chodzi.
Kiedy w 2001 roku zdarzyła się ta ogromna

00:19:02.341 --> 00:19:07.840
ulewa z fatalnymi skutkami,
wówczas mówiono, że był to

00:19:07.940 --> 00:19:11.640
deszcz nawalny tysiącletni,
no nic dziwnego, to się raz na

00:19:11.641 --> 00:19:16.540
tysiąc lat może zdarzyć.
Potem 2016 rok i znowu podobny

00:19:16.665 --> 00:19:20.340
deszcz i wtedy zaczęliśmy
wszyscy uświadamiać sobie,

00:19:20.341 --> 00:19:25.440
że chyba coś się zmieniło w
pogodzie, w klimacie, hasło

00:19:25.441 --> 00:19:30.440
zmian klimatycznych przyszło.
Pana zdaniem taka ulewa

00:19:30.490 --> 00:19:33.440
albo większa, jak pan
powiedział, w Niemczech niedawno,

00:19:33.441 --> 00:19:37.140
czy w Stanach Zjednoczonych,
może się w Gdańsku zdarzyć

00:19:37.141 --> 00:19:40.240
w najbliższych latach?
- No, a propos właśnie tych deszczy

00:19:40.241 --> 00:19:44.340
stuletnich, to jest tak, że
jest to kwestia statystyki,

00:19:44.341 --> 00:19:47.640
to się ocenia na podstawie
statystyki i w tej chwili już

00:19:47.641 --> 00:19:51.040
ocenia się, że to, co kiedyś
było deszczem, jeszcze 10-15

00:19:51.190 --> 00:19:53.940
lat temu było deszczem
stuletnim, w tej chwili może już

00:19:53.941 --> 00:19:57.440
być deszczem dwudziestoletnim,
czyli może nam się zdarzać

00:19:57.441 --> 00:20:00.840
znacznie częściej.
- I to jest efekt tych zmian

00:20:00.841 --> 00:20:04.940
klimatycznych, gdzie masy
powietrza wilgotnego, oczywiście

00:20:05.165 --> 00:20:10.140
to wszystko się, to jest takie
labilne, trudne do przewidzenia?

00:20:10.141 --> 00:20:15.440
Zmiana klimatu powoduje, że
z jednej strony mamy właśnie

00:20:15.441 --> 00:20:20.840
dłuższe okresy bez opadów
suszy, a potem ten opad pada

00:20:21.040 --> 00:20:25.340
w krótszym czasie, jakby
bardziej intensywnie, czyli większa

00:20:25.341 --> 00:20:27.940
ilość opadów pada w krótszym
czasie, w związku z tym trudniej

00:20:27.941 --> 00:20:31.340
sobie z tym radzić, bo jeżeli
opady są rozłożone na wiele

00:20:31.341 --> 00:20:37.040
godzin, no to jakby te systemy
łatwiej je obsługują, łatwiej

00:20:37.041 --> 00:20:41.340
je są w stanie przyjąć.
Natomiast jeżeli woda pada w krótszym

00:20:41.341 --> 00:20:46.240
czasie, no to nie, to tak
jakbyśmy wylali do odpływu właśnie

00:20:46.540 --> 00:20:51.640
w umywalce, tak, bardzo dużą
ilość wody w krótkim czasie,

00:20:51.641 --> 00:20:54.640
no to ten odpływ nie będzie
w stanie tego przyjąć, tak.

00:20:54.641 --> 00:21:00.440
Natomiast wylejemy, jak wylewamy
tą wodę długo, no to odpływ

00:21:00.441 --> 00:21:04.740
przyjmie i tu jest
podobna zasada, tak, czyli

00:21:05.190 --> 00:21:11.540
jeżeli kiedyś te systemy były
zaprojektowane na deszcze

00:21:11.690 --> 00:21:17.764
bardziej, które padały dłużej, no
to one były w stanie wodę przyjąć.

00:21:17.765 --> 00:21:21.340
Jeżeli ten deszcz pada
w czasie dwu, trzy, cztero,

00:21:21.341 --> 00:21:26.740
pięciokrotnie krótszym, to
tworzą się właśnie, w związku

00:21:26.741 --> 00:21:32.798
z tym zastoiny, system potrzebuje
więcej czasu, żeby tą wodę odprowadzić.

00:21:33.198 --> 00:21:35.840
Ja oczywiście zdaję
sobie sprawę z tego, że

00:21:35.841 --> 00:21:41.940
takiej regularności tutaj nie
ma, tak, czyli w 2001, ta wielka

00:21:41.941 --> 00:21:47.640
ulewa w Gdańsku, potem 2016,
czyli 15 lat przerwy. No i teraz...

00:21:47.641 --> 00:21:50.940
A potem mieliśmy jeszcze
2017, gdzie nam się to powtórzyło,

00:21:51.290 --> 00:21:55.740
czyli nie każdy pamięta, bo w
2017 roku my się obroniliśmy

00:21:56.090 --> 00:22:01.440
przed tą dużą ilością wody.
Po doświadczeniach 2016

00:22:01.441 --> 00:22:06.940
roku, w 2017 roku udało nam
się obronić, ale to był podobny,

00:22:07.240 --> 00:22:11.670
podobnej wielkości opad jak w 2016.
- Ile wtedy było na metr kwadratowy?

00:22:11.682 --> 00:22:16.240
- No to były podobne
ilości jak w 2001, to było

00:22:16.241 --> 00:22:21.140
gdzieś 140 do 170 litrów na
metr kwadratowy. Z tą różnicą w

00:22:21.141 --> 00:22:26.140
2017 roku padało nieprzerwanie
40 godzin wtedy, to znaczy

00:22:26.141 --> 00:22:29.424
deszcz po prostu przez 40
godzin bez przerwy padał.

00:22:29.436 --> 00:22:34.040
- No więc moje pytanie jest takie, czy
Gdańsk leży w jakimś nieszczęśliwym

00:22:34.041 --> 00:22:37.333
miejscu, gdzie po prostu
coś takiego się zdarza?

00:22:37.345 --> 00:22:41.340
- Tak, trzeba powiedzieć, że my jesteśmy
szczególnie narażeni na intensywne

00:22:41.341 --> 00:22:45.540
opady ze względu na właśnie
położenie nad morzem i jednocześnie

00:22:45.541 --> 00:22:51.840
obecność wzgórz morenowych,
czyli wilgotne masy powietrza,

00:22:51.841 --> 00:22:57.640
one się kondensują właśnie na
tych wzgórzach i tutaj w związku

00:22:57.641 --> 00:23:01.040
z tym częściej dochodzi właśnie
do takich intensywnych opadów,

00:23:01.041 --> 00:23:04.440
dlatego my musimy robić więcej niż inni.
- Ta wilgoć znad morza, tak?

00:23:04.490 --> 00:23:05.243
Między innymi.

00:23:05.255 --> 00:23:08.040
- Ta wilgoć między innymi
to jest jeden scenariusz,

00:23:08.041 --> 00:23:13.940
to są właśnie wilgotne masy
powietrza znad morza, ale też

00:23:13.941 --> 00:23:17.440
i to są bardziej scenariusze
właśnie takich wielogodzinnych

00:23:17.441 --> 00:23:21.240
opadów, natomiast takie
krótsze scenariusze to są z kolei te

00:23:21.241 --> 00:23:26.140
opady, które przychodzą do
nas z zachodu i to są bardziej

00:23:26.141 --> 00:23:30.851
krótsze i intensywne opady.
- A bliskość ujścia Wisły ma tu jakieś znaczenie?

00:23:30.863 --> 00:23:35.840
- No Wisła też pełni jakąś
taką rolę, czasami powoduje

00:23:35.841 --> 00:23:40.640
to, że te wilgotne masy
powietrza się tutaj zatrzymują i też

00:23:42.340 --> 00:23:50.040
czerpią wodę, wilgoć po prostu
z wody, z rzeki czy z zatoki,

00:23:50.041 --> 00:23:54.740
więc czasami mamy taki scenariusz
właśnie, że front zatrzymuje

00:23:54.741 --> 00:24:02.340
się nad Gdańskiem i tutaj
stoi i ta woda, no ten deszcz się

00:24:02.341 --> 00:24:07.940
wypaduje, tak można powiedzieć, dłużej.
- Panie prezesie, co

00:24:07.990 --> 00:24:12.740
trzeba by jeszcze wybudować,
żeby pan mógł spać spokojnie

00:24:12.741 --> 00:24:17.740
i żeby mógł mieć pan w zasadzie
pewność, że nawet jak przyjdzie

00:24:17.741 --> 00:24:22.840
jakaś ogromna ulewa, to nic
Gdańskowi się nie stanie, nic

00:24:22.841 --> 00:24:25.740
wielkiego w każdym razie?
- Ja jestem w takiej roli, że nigdy nie

00:24:25.741 --> 00:24:28.240
będę spał spokojnie, bo tak
jak powiedziałem, zawsze się

00:24:28.241 --> 00:24:33.340
może zdarzyć większy opad,
który przekroczy wszystkie

00:24:33.341 --> 00:24:37.640
zabezpieczenia, obojętnie
jak dużo byśmy tutaj nie zrobili.

00:24:37.641 --> 00:24:43.140
Gdańsk jest dobrze zabezpieczony
pod tym względem, ale no właśnie

00:24:43.141 --> 00:24:48.940
tutaj niestety może się
zdarzyć tak, że ten opad i ilość

00:24:48.941 --> 00:24:53.540
wody będzie większa.
No ten opad, który właśnie wydarzył się

00:24:53.541 --> 00:24:57.340
na południu, no to są też jedne z
największych opadów dotychczas

00:24:57.341 --> 00:25:03.840
notowanych w Polsce.
- Więc chodzi o zbudowanie systemu, który

00:25:03.841 --> 00:25:10.140
będzie maksymalnie skuteczny,
który w razie gdyby przyszła

00:25:10.141 --> 00:25:15.040
ulewa przekraczająca
wszelkie wyobrażenia, no to

00:25:15.940 --> 00:25:19.641
chodzi o to, żeby to był system,
który zdoła zminimalizować straty.

00:25:19.653 --> 00:25:23.240
- Dokładnie, chodzi o to,
żeby ograniczać właśnie

00:25:23.241 --> 00:25:29.740
straty w infrastrukturze
miejskiej, ograniczać straty

00:25:29.741 --> 00:25:36.740
związane właśnie z
nieruchomościami też mieszkańców.

00:25:36.790 --> 00:25:41.840
- Na najbliższe lata planowane
są jakieś inwestycje, które

00:25:41.841 --> 00:25:45.740
będą jeszcze dodatkowo
zwiększać tę odporność Gdańska

00:25:45.741 --> 00:25:49.940
na deszcze nawalne?
- No trzeba powiedzieć, że miasto Gdańsk

00:25:49.941 --> 00:25:55.440
w tej chwili przygotowało pakiet
zadań inwestycyjnych, który

00:25:55.441 --> 00:25:58.540
uzyskał dofinansowanie z
Narodowego Funduszu Ochrony

00:25:58.541 --> 00:26:02.440
Środowiska z programu Fenix
i to są kolejne inwestycje, które

00:26:02.441 --> 00:26:07.540
będą nas w tej chwili zabezpieczały.
To jest między innymi

00:26:07.790 --> 00:26:12.740
przedłużenie kanału ulgi we
Wrzeszczu, to są nowe zbiorniki

00:26:12.741 --> 00:26:17.140
retencyjne, to są pompownie,
więc cały czas podwyższamy

00:26:17.141 --> 00:26:21.040
to nasze zabezpieczenie, ale
też musimy pamiętać właśnie

00:26:21.041 --> 00:26:24.540
o tych pozostałych elementach,
czyli właśnie o małej retencji

00:26:24.790 --> 00:26:29.540
i o zarządzaniu kryzysowym.
- Panie prezesie, bardzo dziękuję

00:26:29.541 --> 00:26:34.240
za wizytę w studio.
Mam nadzieję, że nasza rozmowa zwiększy

00:26:34.241 --> 00:26:38.040
świadomość gdańszczan, z czym mamy do czynienia? Mamy po prostu

00:26:38.041 --> 00:26:41.840
do czynienia z powracającym
żywiołem, a wówczas wszelkie

00:26:41.940 --> 00:26:46.285
rachuby ludzkie mogą
zostać unieważnione niestety,

00:26:46.286 --> 00:26:48.740
tak jak to się stało
teraz na południu Polski.

00:26:49.590 --> 00:26:57.340
Szanowni Państwo, gościem
w naszym studio był pan prezes

00:26:57.415 --> 00:27:02.440
Ryszard Gajewski, prezes
Gdańskich Wód, który dopiero co

00:27:02.441 --> 00:27:06.440
można powiedzieć, kilkadziesiąt
godzin temu wrócił z południa

00:27:06.441 --> 00:27:11.440
Polski, gdzie z pracownikami
Gdańskich Wód pomagali

00:27:11.940 --> 00:27:17.840
w sytuacji popowodziowej na południu.
Tam, gdzie żywioł wyrządził

00:27:17.841 --> 00:27:21.240
ogromne szkody materialne,
gdzie ginęli również ludzie, bo

00:27:21.241 --> 00:27:26.140
powiedzmy sobie szczerze, taki
deszcz to jest siła niesłychana,

00:27:26.141 --> 00:27:32.740
co zresztą Państwo mogą zobaczyć
skutki tej powodzi na zdjęciach,

00:27:32.741 --> 00:27:40.340
które towarzyszyły naszej rozmowie.
Panie prezesie, tak na koniec,

00:27:40.740 --> 00:27:45.240
gdyby ktoś pomyślał sobie, a
ja mam spory trawnik przy domu,

00:27:45.640 --> 00:27:52.140
jak mogę, jak mogę go wykorzystać,
żeby zwiększyć ten zakres

00:27:52.141 --> 00:27:56.840
gdańskiej małej retencji?
Czy taka osoba może się zgłosić

00:27:56.841 --> 00:28:02.040
do Gdańskich Wód i tam będzie
mogła porozmawiać, poinstruować

00:28:02.041 --> 00:28:07.340
się u specjalistów?
Tak, zapraszamy i zachęcamy do tego.

00:28:07.915 --> 00:28:11.540
Też zachęcam do tego, żeby
najpierw na naszej stronie internetowej

00:28:11.890 --> 00:28:15.040
skorzystać z poradnika "Ogród
deszczowy w pięciu krokach",

00:28:15.041 --> 00:28:18.540
gdzie można zobaczyć, jak
właśnie samemu taki ogród wykonać,

00:28:18.541 --> 00:28:21.940
ale jeżeli są jakiekolwiek
pytania, to zachęcamy. I to są takie

00:28:21.941 --> 00:28:26.240
najprostsze rozwiązania, one
nie wiem, ja sam zrobiłem takim

00:28:26.241 --> 00:28:30.140
systemem gospodarczym u siebie,
mam taki mały, niewielki ogródek,

00:28:30.141 --> 00:28:35.440
więc też zrobiłem taki, kosztowało
mnie to kilka godzin pracy,

00:28:35.441 --> 00:28:40.940
tak naprawdę wykopanie niecki i
skierowanie tam wody opadowej,

00:28:40.941 --> 00:28:45.440
więc to nie są też kosztowne
rozwiązania, ale one też pomagają

00:28:45.441 --> 00:28:51.140
nam właśnie zatrzymać wodę i
walczyć jednocześnie, przeciwdziałać

00:28:51.141 --> 00:28:55.925
jednocześnie właśnie i tym nawalnym,
skutkom nawalnych opadów i suszy.

00:28:55.926 --> 00:28:59.140
Ale systemy mogą być
różne, to nie musi być niecka,

00:28:59.141 --> 00:29:03.240
to mogą być wpuszczane w
ziemię takie, takie jakby komory,

00:29:03.390 --> 00:29:07.440
które gromadzą wodę. No tutaj
też to są tak zwane studnie chłonne,

00:29:07.441 --> 00:29:11.640
tak, no też, też, też są stosowane,
aczkolwiek one już są też

00:29:11.641 --> 00:29:14.840
droższymi rozwiązaniami,
więc takie rozwiązania właśnie

00:29:14.841 --> 00:29:19.440
terenowe są najtańsze i najprostsze.
I tutaj zachęcamy do,

00:29:19.441 --> 00:29:23.840
do zajrzenia na stronę Gdańskich
Wód i do kontaktu ze specjalistami.

00:29:23.841 --> 00:29:28.240
Panie prezesie, jeszcze raz
dziękuję za wizytę w studio.

00:29:28.790 --> 00:29:31.640
Dziękuję bardzo.
Ja Państwu przypominam, że naszym gościem

00:29:31.641 --> 00:29:34.640
był pan prezes Ryszard
Gajewski, prezes Gdańskich Wód.

00:29:34.790 --> 00:29:41.240
Dziękuję za uwagę, Roman Daszczyński.
No i polecam programy

00:29:41.440 --> 00:29:44.640
na portalu miasta Gdańska, gdańsk.pl.
Do zobaczenia.