WEBVTT

00:00:15.770 --> 00:00:18.290
Dzisiaj jestem z Gdańska, bo
tak się nazywa ten podcast.

00:00:18.330 --> 00:00:22.490
Sopocianka Magdalena Grzebałkowska
Ja teraz mam długi wstęp.

00:00:22.530 --> 00:00:23.770
To poczekasz?
Tak.

00:00:23.810 --> 00:00:26.450
Dziennikarka, reporterka,
autorka biografii.

00:00:26.490 --> 00:00:29.450
Wymieniam Ksiądz Paradoks,
biografia Jana Twardowskiego.

00:00:29.490 --> 00:00:31.410
Beksińscy.
Portret podwójny.

00:00:31.450 --> 00:00:39.050
Komeda, Osobiste życie jazzu,
autorka reportażu 1945 Wojna i pokój oraz

00:00:39.090 --> 00:00:41.890
wojenka o dzieciach, które
Dorosły bez ostrzeżenia.

00:00:41.930 --> 00:00:45.050
W listopadzie się ukazuje
Twoja nowa książka Biografia.

00:00:45.090 --> 00:00:48.290
Dezorientacje.
To jest biografia Marii Konopnickiej.

00:00:48.330 --> 00:00:53.010
Magdalena jest także współautorką podcastu
i już dwóch książek na bazie tego podcastu

00:00:53.050 --> 00:00:57.410
Jak się starzeć
bez godności z Ewą Winnicką.

00:00:57.450 --> 00:00:59.250
Ty jesteś Dużo napisałaś.

00:00:59.290 --> 00:01:03.090
wszechstronna jesteś, ale ja w ogóle mam
wrażenie ostatnio, jak obserwuję Cię w

00:01:03.130 --> 00:01:07.370
różnych mediach, że Ty zostałaś pełną
celebrytką, już nawet nie powiem, że

00:01:07.410 --> 00:01:09.890
warszawską celebrytką, ale
po prostu pełną celebrytką.

00:01:09.930 --> 00:01:12.090
Wszędzie jest was pełno.

00:01:12.130 --> 00:01:13.450
Jak ty się z tym czujesz?

00:01:13.490 --> 00:01:17.610
Nie, to w ogóle ci się tak wydaje,
bo mamy pewnie wspólne środowisko.

00:01:17.650 --> 00:01:18.290
Jakieś.

00:01:18.330 --> 00:01:21.170
Ja się z tym czuję bardzo dobrze, ponieważ
w ogóle społecznościowych to

00:01:21.210 --> 00:01:23.290
masz bardzo duże środowisko.

00:01:23.330 --> 00:01:24.130
No ale wiesz co?

00:01:24.170 --> 00:01:29.170
To naprawdę są mikro zasięgi
w porównaniu z prawdziwymi.

00:01:29.210 --> 00:01:31.090
Taylor Swift Ja rozumiem,
że to jeszcze nie jesteś ty.

00:01:31.130 --> 00:01:32.490
Ja zauważyłam natomiast.

00:01:32.530 --> 00:01:33.650
Słuchaj, ja jestem Grójec.

00:01:33.690 --> 00:01:36.410
Taylor Swift jest w Los Angeles.

00:01:36.450 --> 00:01:38.650
Dobra, słuchaj, bo byłaś
pisarką i reporterką.

00:01:38.690 --> 00:01:41.850
A jak to się stało, że jesteś reporterką?
Jestem.

00:01:41.890 --> 00:01:43.130
Nie jestem żadną pisarką.

00:01:43.170 --> 00:01:46.490
Jestem reporterką i tego się będę trzymać.

00:01:46.530 --> 00:01:47.610
No dobra, niech będzie.

00:01:47.650 --> 00:01:49.450
Dla mnie ktoś, kto pisze
książki, jest pisarką.

00:01:49.490 --> 00:01:52.010
No tak, no tak, w sumie to już się
przestałam kłócić o to

00:01:52.050 --> 00:01:53.530
jeszcze jednej książki.

00:01:53.570 --> 00:01:54.890
Wiesz co, ja strasznie lubię to słowo.

00:01:54.930 --> 00:01:58.730
Reporterka Bo to jest naprawdę
fajne określa określam w ogóle.

00:01:58.770 --> 00:01:59.330
Rozumiem.

00:01:59.370 --> 00:02:02.610
I część tych twoich książek
jest taka rasowo reporterska.

00:02:02.650 --> 00:02:05.530
To prawda, ale jak to się stało,
że ty zostałaś celebrytką?

00:02:05.570 --> 00:02:08.250
Ty po prostu to w tobie kipiało.

00:02:08.290 --> 00:02:13.330
To coś, że Że ty masz taką
i dowcip, i ciętą ripostę.

00:02:13.370 --> 00:02:18.010
I taki obserwujesz świat w sposób taki
krytyczny, co się często nie

00:02:18.050 --> 00:02:19.370
mieści w tych twoich książkach.

00:02:19.410 --> 00:02:24.170
I dlatego postanowiłaś zostać
podcasterką, no i gwiazdą internetu.

00:02:24.210 --> 00:02:28.490
Zaraz normalnie wstanę tutaj i tym
mikrofonem pani

00:02:28.530 --> 00:02:31.170
w łeb przywalę, Pani Agnieszko.

00:02:31.210 --> 00:02:32.690
Słuchaj, nie jestem celebrytką.

00:02:32.730 --> 00:02:38.330
Natomiast faktycznie ja zawsze bardzo
lubiłam występować, bardzo dużo mówiłam.

00:02:38.370 --> 00:02:39.810
Dzisiaj to już wiem, skąd to jest.

00:02:39.850 --> 00:02:45.530
Ja po prostu mam diagnozę ADHD od pana
doktora, bo mojej córce zrobiono diagnozę

00:02:45.570 --> 00:02:49.690
i przy okazji też mi pan doktor zrobił.

00:02:49.730 --> 00:02:51.090
Więc tak mam.

00:02:51.130 --> 00:02:57.130
I teraz wychodzi, skąd ja mam
tę taką nadaktywność Gość

00:02:57.170 --> 00:02:59.690
Właśnie bardzo lubię występować.
Bardzo lubię śpiewać.

00:02:59.730 --> 00:03:01.130
Bardzo lubię dużo mówić.

00:03:01.170 --> 00:03:02.170
Potrafisz śpiewać?

00:03:02.210 --> 00:03:03.970
Nie, Ale komu to przeszkadza?

00:03:04.010 --> 00:03:05.410
Nie wiadomo.

00:03:05.450 --> 00:03:08.050
No przecież śpiewałam w
kabarecie u Maćka Nowaka.

00:03:08.090 --> 00:03:11.850
Właśnie, karierę z Dorotą Karaś razem
zrobiłyśmy na tym, że kompletnie nie

00:03:11.890 --> 00:03:14.450
umiemy śpiewać i to było najlepsze.

00:03:14.490 --> 00:03:19.050
Także ten podcast to wymyśliła Ewa
Winnicka, Ale wystarczyło mi tylko

00:03:19.090 --> 00:03:23.770
powiedzieć, że chodź Magdy, robimy podcast
na temat starzenia się, ale bez godności,

00:03:23.810 --> 00:03:28.810
bo miało być na śmiesznie, co ja
uwielbiam i natychmiast poszłam za nią.

00:03:28.850 --> 00:03:32.770
Dobra, z tym starzeniem to tak
zupełnie na śmiesznie, nie?

00:03:32.810 --> 00:03:33.930
No tak, ale wiesz co?

00:03:33.970 --> 00:03:35.650
Trochę czujecie, że się starzeje.

00:03:35.690 --> 00:03:41.330
Tak, my jesteśmy rocznik 72 i
71 i to już przekroczyliśmy.

00:03:41.370 --> 00:03:45.090
Granicę 50 tki już przekroczyłam i to już.

00:03:45.130 --> 00:03:49.490
Słuchaj, naukowcy radzieccy mówią, że po
45 roku życia zaczyna

00:03:49.530 --> 00:03:51.930
się wiek przedstarczy.

00:03:51.970 --> 00:03:53.050
Wiem, czytałam o tym.

00:03:53.090 --> 00:03:56.210
Przedstarczy brzmi powiem Ci dosyć słabo.
Nie podoba mi się.

00:03:56.250 --> 00:04:00.730
Pocieszę Cię, że Amerykanie twierdzą, że
po 60 tce zaczyna się wiek przedstarczy.

00:04:00.770 --> 00:04:02.970
To już lepiej.

00:04:03.010 --> 00:04:04.130
Lubisz ten podcast?

00:04:04.170 --> 00:04:05.730
Lubisz to gadanie?

00:04:05.770 --> 00:04:07.690
To rozmawianie z ludźmi.
To tak.

00:04:07.730 --> 00:04:10.770
Ale jestem już zmęczona, bo
to są już prawie trzy lata.

00:04:10.810 --> 00:04:13.650
Co tydzień, z przerwami, bo czasami
naprawdę musiałyśmy zrobić sobie

00:04:13.690 --> 00:04:15.330
przerwę, bo to albo książkę.

00:04:15.370 --> 00:04:20.250
Pisałyśmy te swoje poważne książki, a to
wiesz, Ewki syn miał maturę, teraz moja

00:04:20.290 --> 00:04:24.130
córka ma w tym roku
maturę i na pewno pisze.

00:04:24.170 --> 00:04:27.970
Przekonstruowujemy teraz ten nasz podcast.

00:04:28.010 --> 00:04:29.010
Chyba będzie teraz.

00:04:29.050 --> 00:04:33.850
Oprócz słuchane, opatrzone jeszcze
będzie, ale to na razie wiesz.

00:04:33.890 --> 00:04:36.450
No teraz mamy trochę też
patrząc, wiesz, nie wiem.

00:04:36.490 --> 00:04:40.170
Właśnie dziękuję, że mi nie powiedziałaś,
bo ani się nie uczesałam ładnie, ani

00:04:40.210 --> 00:04:43.610
cekinów nie założyłam, ani nie
pomalowałam,

00:04:43.650 --> 00:04:45.730
bo Ty wiedziałaś to dobrze czy źle?

00:04:45.770 --> 00:04:47.090
Bo ja lubię w telewizji.

00:04:47.130 --> 00:04:48.810
Więc jesteś w cekiny?

00:04:48.850 --> 00:04:50.050
Cekiny?
To dobrze czy źle?

00:04:50.090 --> 00:04:51.250
Bardzo dobrze.

00:04:51.290 --> 00:04:54.050
Ja w ogóle uważam, że im fajniej.

00:04:54.090 --> 00:04:59.370
Im cekiny i brokat,
byle brokat, brokat był ekologiczny,

00:04:59.410 --> 00:05:01.410
to tym lepiej dla kobiety.

00:05:01.450 --> 00:05:03.290
Ale doszłam do tego dopiero teraz.

00:05:03.330 --> 00:05:05.690
Właśnie chciałam zauważyć, że
ja Cię od tej strony nie znam.

00:05:05.730 --> 00:05:07.250
Ja siebie też nie znałam od tej strony.

00:05:07.290 --> 00:05:10.890
Powiem Ci, jak ja widzę teraz Twoje
zdjęcia, jak Ty się przebierasz.

00:05:10.930 --> 00:05:16.730
Oczywiście za Marii Konopnickiej też, ale
takie stroje nowoczesne, młodzieżowe,

00:05:16.770 --> 00:05:19.090
to po prostu jesteś urodzoną aktorką.
Lubisz to?

00:05:19.130 --> 00:05:20.930
Chciałam zdawać do szkoły teatralnej.

00:05:20.970 --> 00:05:23.370
Lubisz przebieranki?
Lubisz te sesje?

00:05:23.410 --> 00:05:24.850
Uwielbiam.
Uwielbiam.

00:05:24.890 --> 00:05:26.770
Uwielbiam.
Ja mam parcie na szkło.

00:05:26.810 --> 00:05:28.690
Parcie na scenę.
Naprawdę.

00:05:28.730 --> 00:05:30.970
Natomiast nie chciałabym być sławną osobą.

00:05:31.010 --> 00:05:34.850
Taką, którą rozpoznają na ulicy,
bo to musi być strasznie ciężkie.

00:05:34.890 --> 00:05:36.490
Właściwie całe swoje życie.

00:05:36.530 --> 00:05:38.450
Uwielbiam swoje życie i bardzo lubię.

00:05:38.490 --> 00:05:42.450
Na przykład mnie bardzo uspokaja
robienie zakupów w centrach handlowych.

00:05:42.490 --> 00:05:46.770
Wzięłam sobie do serca książkę Natalii
Fiedorczuk Jak pokochać centra handlowe.

00:05:46.810 --> 00:05:50.970
Naprawdę uwielbiam
lumpeksy, ale też outlet.

00:05:51.010 --> 00:05:54.690
No po prostu lubię robić zakupy, a jak
byłabym jakąś sławną

00:05:54.730 --> 00:05:56.850
aktorką, to by się nie dało.

00:05:56.890 --> 00:05:58.770
Trzeba wyjechać za granicę.

00:05:58.810 --> 00:06:01.930
A po drugie musiałabyś kupować te Gucci,
Chanel, a potem tylko raz

00:06:01.970 --> 00:06:03.130
bym mogła w tym wystąpić.

00:06:03.170 --> 00:06:04.930
A tak ciągle noszę to samo.

00:06:04.970 --> 00:06:08.130
Nie, nie to to nie, Ale
naprawdę bardzo lubię.

00:06:08.170 --> 00:06:11.530
A powiedz mi na waszych spotkaniach
autorskich, jak promujecie

00:06:11.570 --> 00:06:13.770
swoją kolejną książkę?

00:06:13.810 --> 00:06:18.530
Zawodniczką to jest więcej osób
niż jak promujesz swoje książki?

00:06:18.570 --> 00:06:21.050
Nie, ale są inni klienci.

00:06:21.090 --> 00:06:25.490
To znaczy na spotkania o starzeniu bez
godności jednak głównie

00:06:25.530 --> 00:06:26.530
przychodzą kobiety.

00:06:26.570 --> 00:06:29.890
Mężczyźni naprawdę są na
kilkadziesiąt lub kilkaset osób.

00:06:29.930 --> 00:06:36.450
Mężczyźni to są dwie, trzy osoby i i są to
kobiety jednak głównie po 50

00:06:36.490 --> 00:06:38.450
tce, chociaż bywają też młodzi.

00:06:38.490 --> 00:06:42.810
A na takich spotkaniach moich,
na tych moich książkach, powiedzmy,

00:06:42.850 --> 00:06:47.570
poważnych, to jest cały jednak przekrój
ludzi, więc.

00:06:47.610 --> 00:06:48.890
Więc to różnie jest.

00:06:48.930 --> 00:06:53.450
A kobiety przychodzą na te wasze spotkania
z Ewą, bo czują się takie

00:06:53.490 --> 00:06:58.050
solidarne z Wami, czują to samo,
co im dajecie, co im dajecie.

00:06:58.090 --> 00:07:01.210
My im dajemy.
Śmiech i to bardzo nam dziękują za to.

00:07:01.250 --> 00:07:04.490
Dajemy im poczucie, że nie
tylko one się czują zagubione.

00:07:04.530 --> 00:07:08.170
Bo przecież to, że myśmy założyły taki
podcast, to nie wynika z tego,

00:07:08.210 --> 00:07:10.690
że my wiemy, jak się starzeć.

00:07:10.730 --> 00:07:16.130
I mamy tutaj różne sposoby, że jesteśmy
takimi coachkami, które mówią zrób,

00:07:16.170 --> 00:07:20.770
zapłać mi, wyjedźmy tam grać na wielu
bębenkach i wtedy twoje

00:07:20.810 --> 00:07:22.530
starzenie będzie wspaniałe, Nie.

00:07:22.570 --> 00:07:25.610
Nasz podcast wynika z bezradności.
My nie wiemy.

00:07:25.650 --> 00:07:30.890
Słuchaj, są szkoły różne w Polsce, szkoły
na świecie, szkoła rodzenia, szkoła

00:07:30.930 --> 00:07:33.970
pisania, czytania, szkoła, nauka jazdy.

00:07:34.010 --> 00:07:37.690
A dlaczego nie ma dwóch
szkół, które byłyby bardzo.

00:07:37.730 --> 00:07:39.890
Słuchaj no, szkoła starzenia się.

00:07:39.930 --> 00:07:44.570
Chociażby po to, żeby mówić kobietom,
co cię czeka, jak przyjdzie menopauza.

00:07:44.610 --> 00:07:49.730
Menopauza jest jakimś takim jakimś takim
trującym grzybem, o którym się nie mówi.

00:07:49.770 --> 00:07:52.050
Wszystkie się boimy.
A to jest tak jak poród.

00:07:52.090 --> 00:07:55.770
Jak już jesteś w tej ciąży,
no to musisz urodzić, prawda?

00:07:55.810 --> 00:07:59.330
Jak jesteś już w następnych etapach ciąży,
bo na początku to jeszcze nie musisz.

00:07:59.370 --> 00:08:02.850
Natomiast z menopauzą jest tak samo.

00:08:02.890 --> 00:08:07.250
No jak już jesteś tą kobietą i dobiegasz
pięćdziesiątki, to musisz ją mieć.

00:08:07.290 --> 00:08:11.610
I dopiero jak ją dostajesz, bywa ci w
nocy gorąco i mówisz o, może to menopauza?

00:08:11.650 --> 00:08:14.810
W ogóle nie jesteśmy do tego uczone,
przygotowywane i mnóstwo

00:08:14.850 --> 00:08:15.690
takich rzeczy jest.

00:08:15.730 --> 00:08:18.890
Bo to nie chodzi tylko o menopauza, ale
też o różne zmiany w

00:08:18.930 --> 00:08:20.290
ciele, które przychodzą.

00:08:20.330 --> 00:08:26.970
I też brakuje, moim zdaniem bardzo w
Polsce szkoły dla rodziców nastolatków.

00:08:27.010 --> 00:08:33.650
No właśnie, a powiedz mi, a jak te Twoje
występy i ten rodzaj działalności ocenia

00:08:33.690 --> 00:08:37.250
Twoja rodzina, w tym
Twoja nastoletnia córka?

00:08:37.290 --> 00:08:41.050
Może mnie bardzo wspiera, mówi, że jestem.

00:08:41.290 --> 00:08:44.810
Już tak nienormalna, że to
już po prostu wszyscy wiedzą.

00:08:44.850 --> 00:08:48.170
Tak że już, że już.
On mówi Boże.

00:08:48.210 --> 00:08:53.050
Myślałam, że już niżej upaść się nie da,
ale Ty po prostu znowu

00:08:53.090 --> 00:08:54.730
zdobywasz kolejne etapy.

00:08:54.770 --> 00:08:57.770
Natomiast moja córka
udaje, że tego nie ma.

00:08:57.810 --> 00:08:59.290
Trochę.
Wiesz co?

00:08:59.330 --> 00:09:01.250
Dla niej to jest cringe.

00:09:01.290 --> 00:09:03.250
To chyba to już nawet
nie jest modne słowo.

00:09:03.290 --> 00:09:06.690
Ale rozumiesz cringe I ja ją triggeruję.

00:09:06.730 --> 00:09:08.530
W każdym razie skąd ty
znasz takie pojęcie?

00:09:08.570 --> 00:09:10.370
Od córki mojej.
I wiesz co?

00:09:10.410 --> 00:09:12.890
I.
Ale też śledzę, wiesz.

00:09:12.930 --> 00:09:14.490
No bo jestem.

00:09:14.610 --> 00:09:17.290
Tylko to są jakieś inne.
Ja wiem, że teraz się mówi Sigma.

00:09:17.330 --> 00:09:20.570
Ja nie wiem, czy triggerować i
cringe to już nie jest cringe.

00:09:20.610 --> 00:09:25.330
Natomiast wiesz co, ja jestem zablokowana,
Ja nie mogę patrzeć na jej Instagrama

00:09:25.370 --> 00:09:27.050
i TikTok na wszelki wypadek.

00:09:27.090 --> 00:09:32.450
Bo gdybym na przykład chciała dać
serduszko wsparcia, rozumiesz, Matka?

00:09:32.490 --> 00:09:34.610
Jezu, ktoś by się domyślił, że ma matkę.

00:09:34.650 --> 00:09:35.490
Mogę.
Więc.

00:09:35.530 --> 00:09:36.930
Ale masz fajnie.

00:09:36.970 --> 00:09:42.330
Natomiast ja mówię Tosia, weź daj
czasami lajka, nam, to będzie nas więcej.

00:09:42.370 --> 00:09:46.810
A ona mówi Mamo, ale ktoś znajomy
zobaczy, że dałam starszym osobom.

00:09:46.850 --> 00:09:50.290
z serduszko i oporze będzie wstyd.

00:09:50.330 --> 00:09:55.090
No dobra, to jest ten jeden rodzaj
działalności, ale ja chciałbym, żebyśmy

00:09:55.130 --> 00:09:58.810
też porozmawiali o książkach, także o tej
twojej nowej książce, bo rozumiem, że

00:09:58.850 --> 00:10:02.770
jesteś już w takiej fazie lekkiego
oddechu, bo książka powstała, pewnie

00:10:02.810 --> 00:10:04.770
się już wydrukowała albo się drukuje.

00:10:04.810 --> 00:10:06.250
Tak, na tym etapie.

00:10:06.290 --> 00:10:09.770
O Marii Konopnickiej ja wiem, że pewnie za
wiele nie możesz mówić, ale

00:10:09.810 --> 00:10:11.170
już mogę wszystko mówić.

00:10:11.210 --> 00:10:15.610
Słuchaj, tak sobie pomyślałam w pierwszym
momencie Maria Konopnicka Co to za pomysł?

00:10:15.650 --> 00:10:16.730
Przecież to wszyscy znają.

00:10:16.770 --> 00:10:19.250
Potem pomyślałam sobie przecież ja
nic o tej Marii Konopnickiej nie wiem.

00:10:19.290 --> 00:10:22.970
Rota i krasnoludki i właściwie koniec.
Nie, skąd.

00:10:23.010 --> 00:10:23.650
To jest taki pomysł.

00:10:23.690 --> 00:10:26.090
To są w ogóle twoje pomysły
na tematy i autorów?

00:10:26.130 --> 00:10:27.890
Czy to jest zawsze wydawnictwo?

00:10:27.930 --> 00:10:31.650
Przeważnie wydawnictwo
pyta, czy takim tematem byłabym

00:10:31.690 --> 00:10:38.330
zainteresowana, czy nie, ale Konopnicka
chodziła za mną już od dawien dawna, więc

00:10:38.370 --> 00:10:42.050
bardzo się cieszę, że wydawca podjął to
ryzyko, bo wszyscy mają

00:10:42.090 --> 00:10:43.330
taką pierwszą myśl.

00:10:43.370 --> 00:10:44.410
Konopnicka.

00:10:44.450 --> 00:10:46.410
Po drugie trochę tamtych książek powstało.

00:10:46.450 --> 00:10:48.730
Nie za dużo, ale trochę
o Konopnickiej powstało.

00:10:48.770 --> 00:10:53.250
Opracowań naukowych jest bardzo dużo, a
takich popularnonaukowych nie za dużo.

00:10:53.290 --> 00:10:55.690
No bo właśnie, kto by chciał
czytać o Konopnickiej?

00:10:55.730 --> 00:10:59.850
Zwłaszcza, że są tam doktoraty bardzo
ciekawe, ale to jednak nie było

00:10:59.890 --> 00:11:02.650
aż taką pracą pracę reporterską.

00:11:02.690 --> 00:11:08.330
To jaką pracę oprócz pracy na dokumentach
można wykonać na Konopnickiej?

00:11:08.370 --> 00:11:11.650
Są ludzie, którzy pamiętają Konopnickiej.

00:11:11.690 --> 00:11:12.970
Nie, nikt nie żyje.

00:11:13.010 --> 00:11:19.010
Kto pamięta Konopnicką, a są oczywiście
potomkowie dzieci Konopnickiej.

00:11:19.050 --> 00:11:20.890
Ale wiesz, to nie jest.

00:11:20.930 --> 00:11:26.050
Jako reporterka potrzebuję tej pierwszej
linii w rozmowie i tutaj był problem.

00:11:26.090 --> 00:11:30.370
No ale na szczęście ludzie w
XIX wieku uwielbiali pisać.

00:11:30.410 --> 00:11:32.570
Bardzo duża korespondencja jest.

00:11:32.610 --> 00:11:35.410
Zachowały się pamiętniki, źródła gazety.

00:11:35.450 --> 00:11:37.010
To była reporterska praca.

00:11:37.050 --> 00:11:39.250
Byłam taką reporterką XIX wieku.

00:11:39.290 --> 00:11:42.010
Wyzwanie, bo nigdy nie robiłam jeszcze
książki, w której nie mogę

00:11:42.050 --> 00:11:44.490
porozmawiać z nikim żyjącym.

00:11:44.530 --> 00:11:47.330
Była to najtrudniejsza
praca, ale fascynująca.

00:11:47.370 --> 00:11:51.610
I powiem ci, że naprawdę nic
nie wiemy o Konopnickiej.

00:11:51.650 --> 00:11:55.370
Słuchaj no, taka matrona to
w moim wyobrażeniu rzeczy.

00:11:55.410 --> 00:11:56.330
Nic z tych rzeczy.

00:11:56.370 --> 00:12:05.210
Szalona, szalona, Nie nierówna, potrafiąca
być cudowna i naprawdę wspierająca ludzi i

00:12:05.250 --> 00:12:12.010
bardzo lewicowa, a z drugiej strony
potrafiąca być okrutna dla na przykład

00:12:12.050 --> 00:12:15.690
swojej córki, którą zupełnie
od siebie odepchnęła.

00:12:15.730 --> 00:12:20.050
Ale z trzeciej strony nie możemy patrzeć
na to z dzisiejszego punktu widzenia,

00:12:20.090 --> 00:12:22.290
tylko z punktu widzenia
dziewiętnastowiecznego.

00:12:22.330 --> 00:12:23.570
Tak też robiono.

00:12:23.610 --> 00:12:26.050
Nie wszyscy, ale tak też robiono.
Dzieci miała, prawda?

00:12:26.090 --> 00:12:30.930
Urodziła ośmioro, ale dwoje to były
bliźnięta, zmarły tuż po porodzie,

00:12:30.970 --> 00:12:32.530
ale sześcioro dzieci miała.

00:12:32.570 --> 00:12:38.890
Sama je wychowała, Sama je
tak od nastoletnich mężów.

00:12:38.930 --> 00:12:44.530
Ona miała męża, ale go porzuciła dlatego,
że nie nie mogła się z nim rozwieść.

00:12:44.570 --> 00:12:45.170
To rozwód.

00:12:45.210 --> 00:12:50.370
To była śmierć cywilna dla kobiety w
XIX wieku, Ale wyjechała pod

00:12:50.410 --> 00:12:51.970
pretekstem, że musi je kształcić.

00:12:52.010 --> 00:12:53.130
Wyjechała do Warszawy.

00:12:53.170 --> 00:12:54.650
Tak bardzo często robiły kobiety.

00:12:54.690 --> 00:12:57.010
To była taka separacja już na zawsze.

00:12:57.050 --> 00:12:58.970
Więc ona naprawdę była.

00:12:59.010 --> 00:13:00.210
Wiesz co, na przykład Rota.

00:13:00.250 --> 00:13:04.170
No to jak ja zaczynałam Konopnicką, to
wydawało mi się, że rota, kościół,

00:13:04.210 --> 00:13:08.930
modlitwa, że bardzo wierząca, że jednak
siedziała piła likierek z

00:13:08.970 --> 00:13:10.930
księżmi gdzieś na zapleczu.

00:13:10.970 --> 00:13:15.850
Natomiast nie była bardzo antykościelna
i Kościół jej nie cierpiał.

00:13:15.890 --> 00:13:17.930
I pod koniec życia nie wiem.

00:13:17.970 --> 00:13:21.170
Pogrzeb to chyba bez księdza.

00:13:21.210 --> 00:13:26.610
Znaczy był z księdzem, ale z takim zwykłym
proboszczem, a planowano, żeby był

00:13:26.650 --> 00:13:29.170
biskup, ale biskupa nie wysłano.

00:13:29.210 --> 00:13:34.570
Natomiast ona od samego początku była
bardzo antyklerykalna, ale wierząca, tylko

00:13:34.610 --> 00:13:40.410
antykościelna, ale też jej życie z Marią
Dulębianką też było bardzo ciekawe.

00:13:40.450 --> 00:13:41.690
Żyła z kobietą.
Tak.

00:13:41.730 --> 00:13:44.130
Żyła z kobietą ostatnie 20 lat.

00:13:44.170 --> 00:13:49.170
Miała partnerkę życiową Marię Dulębiankę,
która ją bardzo wspierała i

00:13:49.210 --> 00:13:50.290
wydaje mi się, że to była.

00:13:50.330 --> 00:13:55.930
Jednak były bardzo związane z sobą,
że to była jednak prawdziwa miłość.

00:13:55.970 --> 00:14:00.570
A Ty tą książką obalasz
legendę czy wzmacniasz legendę?

00:14:00.610 --> 00:14:01.610
Jak Ci wyszło?

00:14:01.650 --> 00:14:06.450
Jeżeli legenda jest taka, że była to
pani od krasnoludków, od Jagody i od

00:14:06.490 --> 00:14:11.810
Doroty, no to obalam, bo
musisz wiedzieć, że Rota była dla niej po

00:14:11.850 --> 00:14:15.930
prostu wierszem napisanym
na wnerwieniu na Prusaków.

00:14:15.970 --> 00:14:17.290
Ale był to jeden z wierszy.

00:14:17.330 --> 00:14:19.530
Ona pisała wiersze na hektary.

00:14:19.570 --> 00:14:22.170
Ona sama mówiła, że
pisze wiersze na łokcie.

00:14:22.210 --> 00:14:24.210
To taka ówczesna miara.

00:14:24.250 --> 00:14:25.930
Więc ona pisała wiersze na łokcie.

00:14:25.970 --> 00:14:27.010
I tę rotę napisała.

00:14:27.050 --> 00:14:30.530
Bo rząd pruski próbował jeszcze bardziej
germanizować Polaków w

00:14:30.570 --> 00:14:33.090
Wielkopolsce, w Prusach więc.

00:14:33.130 --> 00:14:36.930
Ale nie przywiązywała do niego
większej wagi niż do innych wierszy.

00:14:36.970 --> 00:14:40.810
I nigdy nie słyszała wykonania Roty, bo
premiera była trzy miesiące

00:14:40.850 --> 00:14:41.890
przed jej śmiercią.

00:14:41.930 --> 00:14:46.930
A natomiast krasnoludki i sierotka Marysia
napisała dlatego, że ona w ogóle pisała

00:14:46.970 --> 00:14:51.970
twórczość dla dzieci, bo dobrze się
sprzedawała, a ona potrzebowała

00:14:52.010 --> 00:14:54.090
nieustannie pieniędzy.

00:14:54.130 --> 00:14:58.770
Faktem jest, że pisała te wiersze
nowatorsko i przed nią nikt nie pisał bez

00:14:58.810 --> 00:15:02.890
takiego smrodku pedagogicznego, jakie
pisano wcześniej, że jak będziesz

00:15:02.930 --> 00:15:07.290
niegrzeczna, to ci odetnie paluszek
albo coś takiego jak Jachowicz pisał.

00:15:07.330 --> 00:15:10.090
Natomiast krasnoludki w
ogóle się nie sprzedały.

00:15:10.130 --> 00:15:10.730
Dobrze.

00:15:10.770 --> 00:15:15.050
Pierwsza pierwsze wydanie
sprzedawało się przez 7 lat.

00:15:15.090 --> 00:15:17.450
Czy w naszych czasach
się lepiej sprzedawało?

00:15:17.490 --> 00:15:23.930
To się sprzedało 3 tysiące i dopiero w
1903 roku była odnowienie, nowe wydanie.

00:15:23.970 --> 00:15:25.530
I wtedy zaczęła się sława.

00:15:25.570 --> 00:15:31.250
Polubiłaś Konopnicką czy jak po książce
do niej podchodzisz jak do człowieka?

00:15:31.290 --> 00:15:35.330
Ja Wiesz co, trudno powiedzieć, że tak.

00:15:35.370 --> 00:15:38.370
Szaleję za nią jednak, Bo była różna.

00:15:38.410 --> 00:15:40.370
Tak jak mówię drugiej córce bardzo.

00:15:40.410 --> 00:15:42.730
Kopała dołki.

00:15:42.770 --> 00:15:48.490
Laurze, która chciała być aktorką i pisała
na przykład do dyrektorów teatrów list.

00:15:48.530 --> 00:15:53.850
No jak pan da role w swoim teatrze mojej
córce, to już w życiu tam nie przyjadę.

00:15:53.890 --> 00:15:55.490
A był to Lwów, był to Kraków.

00:15:55.530 --> 00:15:59.850
Była to Łódź, więc ważne miasta,
gdzie chciano przyjmować Konopnicką.

00:15:59.890 --> 00:16:06.490
Natomiast polubiłam ją za to, że była taka
niezależna, że miała w

00:16:06.530 --> 00:16:08.770
sobie mnóstwo inteligencji.

00:16:08.810 --> 00:16:10.890
Ona była niesamowicie inteligentna.

00:16:10.930 --> 00:16:12.730
Ona się nauczyła sama sześciu języków.

00:16:12.770 --> 00:16:14.050
Tam z pomocą ojca kilku.

00:16:14.090 --> 00:16:15.850
Ale potem chciała być tłumaczką.

00:16:15.890 --> 00:16:20.050
Siadała, uczyła się, pisała po czesku
z Czechami, po angielsku umiała pisać.

00:16:20.090 --> 00:16:23.290
Tłumaczyła z włoskiego,
tłumaczyła z niemieckiego, więc.

00:16:23.330 --> 00:16:25.970
Więc naprawdę była w tym świetna.
Była.

00:16:26.010 --> 00:16:30.370
Czytała bardzo dużo, w ogóle
wszystkiego, co się dało czytać.

00:16:30.410 --> 00:16:31.730
Bardzo wyprzedzała swoją epokę.

00:16:31.770 --> 00:16:36.210
Ja myślę, że ona dzisiaj byłaby taką
redaktorką naczelną, może Krytyki

00:16:36.250 --> 00:16:41.090
Politycznej, bo jednak miała ten zapał
lewicowy, chociaż

00:16:41.130 --> 00:16:44.450
odpychała się, kiedy ktoś mówił, że jest.

00:16:44.490 --> 00:16:45.890
Czy pani jest socjalistką?

00:16:45.930 --> 00:16:49.730
To nie, nie, ona się do żadnej
partii nie zapisywała, nie mówiła.

00:16:49.770 --> 00:16:52.130
Moją partią są moje dzieci.

00:16:52.170 --> 00:16:54.410
Długo pisałaś tę książkę?

00:16:54.450 --> 00:16:57.770
Znaczy z całością, bo to wiesz i
zbieranie materiału, i tak dalej.

00:16:57.810 --> 00:17:00.290
To trzy lata teraz minęły we wrześniu.

00:17:00.330 --> 00:17:04.770
Bardzo długo, bo zwykle tak 2 2,5 roku.

00:17:04.810 --> 00:17:06.890
I znowu dużo jeździłaś?

00:17:06.930 --> 00:17:08.130
Tak, tak.

00:17:08.170 --> 00:17:11.210
Wprawdzie charakterystyczne,
że zawsze dużo jeździsz.

00:17:11.250 --> 00:17:14.530
Ostatnio nie piszesz, co się dzieje
w pociągu i trochę się niepokoję.

00:17:14.570 --> 00:17:15.090
Wiesz co?

00:17:15.130 --> 00:17:18.970
Nie, bo kiedyś pisałam dużo, jak jeżdżę w
pociągu, ale potem zaczęły się pojawiać

00:17:19.010 --> 00:17:22.290
głosy, że to jest wiesz, jak to jest
po prostu u nas takie wzmożenie.

00:17:22.330 --> 00:17:23.410
To było cudowne.

00:17:23.450 --> 00:17:25.890
No tak, ale to preludium
tego, co ty teraz robisz.

00:17:25.930 --> 00:17:26.730
Wiesz co, ja już mam dosyć.

00:17:26.770 --> 00:17:29.210
To co pisze Masłowska
Dorota w ostatniej książce.

00:17:29.250 --> 00:17:31.210
Zaraz wzywa ją sąd internetowy.

00:17:31.250 --> 00:17:35.810
I tam się dowiaduję, że jesteś klasistką,
bo ty jeździsz pociągiem i przeszkadza Ci

00:17:35.850 --> 00:17:38.010
to, że ktoś w strefie ciszy
je kiełbasę i głośno gada?

00:17:38.050 --> 00:17:43.250
Na przykład co mnie tak denerwowało i to
opisywałam i że jak ja tak mogę ludzi.

00:17:43.290 --> 00:17:46.450
I nie stwierdziłam dobra,
dajcie mi święty spokój.

00:17:46.490 --> 00:17:48.410
Ale dalej jeździsz pociągiem.
Jaki jest?

00:17:48.450 --> 00:17:52.250
Wiadomo, którego miejsca jeżdżę bardzo
dużo i tym razem przy Konopnickiej.

00:17:52.290 --> 00:17:58.090
No to jednak po Polsce jeździłam,
bo po archiwach w miejscach, gdzie ona

00:17:58.130 --> 00:18:02.850
mieszkała, także
sporo, ale nie tyle, co na przykład wiesz,

00:18:02.890 --> 00:18:05.930
tam przy komendzie, że
byłam w Ameryce albo gdzieś.

00:18:05.970 --> 00:18:06.970
No tak.

00:18:07.010 --> 00:18:10.890
Ty w ogóle lubisz pisać książki,
to zapytała, czy lubisz pisać książki,

00:18:10.930 --> 00:18:12.410
czy nie lubisz, czy lubisz swoją pracę.

00:18:12.450 --> 00:18:15.730
Tak naprawdę uwielbiam i nienawidzę.

00:18:15.770 --> 00:18:18.770
A Ty lubisz swoją pracę?
Jednoznacznie?

00:18:18.810 --> 00:18:20.490
Tak.

00:18:20.930 --> 00:18:23.570
No, to jest strasznie trudne, bo sam
proces pisania jest tak

00:18:23.610 --> 00:18:26.210
męczący, że ja tego nienawidzę.

00:18:26.250 --> 00:18:27.650
Wolisz zbierać te materiały?
Tak.

00:18:27.690 --> 00:18:29.250
O Jezu, zbieranie materiałów jest cudowne.

00:18:29.290 --> 00:18:31.250
Spotykanie często z ludźmi.

00:18:31.490 --> 00:18:33.210
No tak, to takie wyjątkowe było.
Ale wiesz co?

00:18:33.250 --> 00:18:34.890
Bardzo dużo rozmawiałam z naukowcami.

00:18:34.930 --> 00:18:39.970
To oni mi zastąpili, wiesz, ludzi, którzy
pamiętali, by Konopnicką, To zastąpili mi

00:18:40.010 --> 00:18:44.010
ich naukowcy, Konopnicką lodzy, bym
powiedziała, którzy zajmowali się

00:18:44.050 --> 00:18:48.130
Konopnicką albo historią XIX wieku, albo
literaturą polską, bo to

00:18:48.170 --> 00:18:50.130
wiesz, cały Przekrój, nie.

00:18:50.170 --> 00:18:56.850
Natomiast sam proces pisania
jest czymś potwornie trudnym i nie

00:18:56.890 --> 00:18:59.290
znam osoby piszącej, naprawdę nie znam.

00:18:59.330 --> 00:19:00.650
Może są tacy.

00:19:00.690 --> 00:19:04.770
Na pewno są, którzy mówili by
Ach, siadam i uwielbiam pisać.

00:19:04.810 --> 00:19:06.650
Nie, To jest straszna tortura.

00:19:06.690 --> 00:19:08.770
To jest samotność, tortura.

00:19:08.810 --> 00:19:10.050
Siedzisz i piszesz.

00:19:10.090 --> 00:19:11.930
Jest tak, że rodzina
musi chodzić na palcach.

00:19:11.970 --> 00:19:13.850
Nie No nie, No to mają
chyba tak mężczyźni.

00:19:13.890 --> 00:19:19.690
Wiesz, że w tych powieściach takich
uniwersyteckich, że właśnie wiesz, siedzi

00:19:19.730 --> 00:19:23.810
mężczyzna, rodzina chodzi na palcach, bo
on siedzi, tata pisze i tam nie wolno

00:19:23.850 --> 00:19:27.130
wchodzić do niego, do jego
gabinetu w domu tak pisze.

00:19:27.170 --> 00:19:33.210
W domu, oczywiście w dresie, w dresie
pisze Nie mam cekinowego dresu jeszcze.

00:19:33.250 --> 00:19:35.170
Piszę w dresie.

00:19:35.210 --> 00:19:36.730
Czasami piszę w łóżku.

00:19:36.770 --> 00:19:40.130
Mam biurko, ale to biurko jest w
przestrzeni na antresoli,

00:19:40.170 --> 00:19:41.330
więc i tak wszystko słyszę.

00:19:41.370 --> 00:19:43.690
Co oni mówią?

00:19:43.730 --> 00:19:45.730
Czasami mnie to denerwuje, jak ich słyszę.

00:19:45.770 --> 00:19:46.810
Czasami nie denerwuje.

00:19:46.850 --> 00:19:49.090
Czasami mówię Boże, chciałabym
mieć jednak swój gabinet.

00:19:49.130 --> 00:19:52.650
Czemu robiąc remont, nie
zrobiliśmy dla mnie pokoiku?

00:19:52.690 --> 00:19:54.810
A czasami to jest przyjemne.

00:19:54.850 --> 00:19:58.250
Ale mieszkam przy Uniwersytecie Gdańskim,
bo ja już nie mieszkam w Sopocie.

00:19:58.290 --> 00:20:01.930
Chciałam powiedzieć pani
redaktor, ja tego nie zauważyłam.

00:20:01.970 --> 00:20:06.690
Tak, od dwóch lat mieszkam w Oliwie
i to jest najpiękniejsza rzecz, która mi

00:20:06.730 --> 00:20:09.570
się przydarzyła, czyli jestem z Gdańska.

00:20:09.610 --> 00:20:14.050
Po pierwsze jesteś z Gdańska, po drugie
właściwie to, co miałaś w Sopocie, to masz

00:20:14.090 --> 00:20:17.410
w Oliwie, a tego, czego
nie lubiłaś może w Sopocie.

00:20:17.450 --> 00:20:19.530
Nie masz tego?
Lubię święty spokój.

00:20:19.570 --> 00:20:21.650
Ja byłam dzisiaj z moim
psem na spacerze w lesie.

00:20:21.690 --> 00:20:25.690
Był cały czas na smyczy i to był
najpiękniejszy spacer na świecie.

00:20:25.730 --> 00:20:29.730
Ja mam Sopot w moim małym serduszku,
bo urodziłam się w Sopocie.

00:20:29.770 --> 00:20:32.690
nie było porodówki, ale rodzice
z Sopotu wywieźli do Gdańska.

00:20:32.730 --> 00:20:34.970
Urodzili i zaraz wrócili do Sopotu.

00:20:35.010 --> 00:20:38.450
Tak jak większość sopocian
z mojego pokolenia.

00:20:38.490 --> 00:20:44.130
Kocham Sopot, ale to co teraz jest
Sopotem, to nie jest mój Sopot i tam się

00:20:44.170 --> 00:20:45.290
po prostu tam już nie dałam rady.

00:20:45.330 --> 00:20:49.690
Może dlatego, że mieszkałam w centrum i
tam trzy mieszkania

00:20:49.730 --> 00:20:52.410
pozostały nie na wynajem.
Reszta jest booking.

00:20:52.450 --> 00:20:53.050
com em.

00:20:53.090 --> 00:20:58.530
Nie dało się tam już żyć, a oliwa jest
jest balsamem na moje serce.

00:20:58.570 --> 00:21:01.770
Jest najpiękniej na świecie,
Jest najpiękniej na świecie.

00:21:01.810 --> 00:21:02.810
To prawda.

00:21:02.850 --> 00:21:06.970
Tydzień temu rozmawiałam tutaj w studiu z
Tomaszem Strugiem, radnym dzielnicy,

00:21:07.010 --> 00:21:11.570
przewodniczącym Oliwa ninem od zawsze.

00:21:11.610 --> 00:21:15.370
Pięknie też mówił o Oliwie i zobacz,
tak się złożyło, że ty też jesteś.

00:21:15.410 --> 00:21:18.010
Wdrażam się od razu w historię Oliwy.
Już wszystko wiem.

00:21:18.050 --> 00:21:19.370
Już wiesz.

00:21:19.410 --> 00:21:21.010
Wiem, który dom do kogo należał.

00:21:21.050 --> 00:21:22.730
No prawie, bo to jeszcze na lata.

00:21:22.770 --> 00:21:23.890
Jest już w Sopocie.

00:21:23.930 --> 00:21:25.850
Wiem wszystko, więc teraz
trzeba było coś nowego.

00:21:25.890 --> 00:21:27.090
Bardzo Ci dziękuję za to spotkanie.

00:21:27.130 --> 00:21:29.890
Cieszę się, że się udało,
a to nie było takie łatwe.

00:21:29.930 --> 00:21:32.010
No i teraz jesteś taka gwiazda.

00:21:32.050 --> 00:21:35.850
Nie gwiazda, Agusiu, tylko
po prostu taka robota.

00:21:35.890 --> 00:21:39.450
Tak jak już pisałam, to
już nie miałam czasu.

00:21:39.490 --> 00:21:43.570
Ja co prawda Twoich biografii jakoś tak
dotychczas nie czytałam

00:21:43.610 --> 00:21:45.410
mojej biografii czy moich.

00:21:45.450 --> 00:21:47.770
Twojej biografii z tą Konopnicką.

00:21:47.810 --> 00:21:49.890
Powiem Ci, że to mnie fascynuje.

00:21:49.930 --> 00:21:52.570
Ja uwielbiam Twoją książkę 1945.

00:21:52.610 --> 00:21:54.570
To w ogóle zmieniło moje.

00:21:54.610 --> 00:21:56.250
Właściwie poszerzyło moje myślenie.

00:21:56.290 --> 00:21:58.250
To w ogóle było przełomowe.

00:21:58.290 --> 00:22:03.250
Ale wojenka też była super, więc idę
w biografię, więc na pewno przeczytam.

00:22:03.290 --> 00:22:06.850
Konopnicka kartkówka.
Kartkówka?

00:22:06.890 --> 00:22:08.410
Okej.
Dziękuję ci bardzo.

00:22:08.450 --> 00:22:10.850
Dziękuję i do zobaczenia.
Do zobaczenia.