WEBVTT 00:00:05.690 --> 00:00:10.770 Wracamy do tematu standardów ochrony małoletnich po krótkiej przerwie. 00:00:10.850 --> 00:00:15.170 I tak jak zapowiadałam już wcześniej, teraz przejdziemy do bardziej 00:00:15.250 --> 00:00:17.530 praktycznych zagadnień. 00:00:17.610 --> 00:00:22.090 Po tym, jak omówiliśmy sobie wszystkie kwestie związane 00:00:22.170 --> 00:00:28.850 z przepisami prawa, teraz zajmiemy się tym, przed czym tak naprawdę 00:00:28.930 --> 00:00:30.610 mamy chronić dzieci. 00:00:30.690 --> 00:00:36.970 Bo żeby nasze standardy miały sens, żeby one były dostosowane do 00:00:37.050 --> 00:00:41.250 potrzeb i żeby spełniały swoje zadanie, przede wszystkim 00:00:41.330 --> 00:00:46.730 musimy dobrze wiedzieć, przed czym mamy naszych podopiecznych chronić. 00:00:46.810 --> 00:00:52.490 I chociaż wydaje nam się, że wiemy, czym jest przemoc, czym jest krzywdzenie, 00:00:52.570 --> 00:00:56.650 to myślę, że warto poświęcić czas, żeby właśnie tym zagadnieniom 00:00:56.730 --> 00:00:58.130 bliżej się przyjrzeć. 00:00:58.210 --> 00:01:04.130 Bo bardzo często okazuje się, że nie tylko to, co potocznie rozumiemy 00:01:04.210 --> 00:01:09.130 jako krzywdzenie, jako agresja, tak naprawdę nimi jest. 00:01:09.330 --> 00:01:11.770 Więc przechodząc do tematu. 00:01:11.850 --> 00:01:17.050 Przemoc to intencjonalne działanie lub zaniechanie jednej osoby wobec drugiej, 00:01:17.130 --> 00:01:22.010 która wykorzystuje przewagę siły, narusza prawa i dobra osobiste jednostki, 00:01:22.090 --> 00:01:24.970 powodując cierpienie i szkody. 00:01:25.050 --> 00:01:32.610 Ta definicja pokazuje nam, że żeby była mowa o przemocy, 00:01:32.690 --> 00:01:36.330 musi muszą być spełnione pewne warunki. 00:01:36.410 --> 00:01:42.810 Więc przemoc co do zasady to działanie intencjonalne lub intencjonalne. 00:01:42.890 --> 00:01:44.970 Zaniechanie działania. 00:01:45.210 --> 00:01:46.250 Co to znaczy? 00:01:46.330 --> 00:01:55.730 Znaczy to tyle, że musi być pewna intencja uczynienia krzywdy lub 00:01:55.810 --> 00:01:58.850 uzyskania jakichś własnych. 00:01:59.530 --> 00:02:03.730 przewag czy własnych zysków kosztem drugiej osoby. 00:02:03.810 --> 00:02:10.690 Albo intencjonalnie dana osoba musi podjąć decyzję o tym, że pewnych rzeczy, 00:02:10.770 --> 00:02:14.130 które powinna robić, robić nie będzie. 00:02:14.210 --> 00:02:19.130 Ta intencjonalność jest tutaj istotna, bo o ile możemy oczywiście krzywdzić 00:02:19.210 --> 00:02:24.450 nieintencjonalnie, no to o sprawcy przemocy będziemy wtedy 00:02:24.530 --> 00:02:32.170 mówić, kiedy ta osoba jest w stanie właśnie tą intencję wykazać. 00:02:33.450 --> 00:02:38.490 Kolejna rzecz to jedna osoba ma wyraźną przewagę nad drugą 00:02:39.010 --> 00:02:43.930 i ma to związek z tym, że jeżeli mówimy o przemocy czy jakiejś formie krzywdzenia, o 00:02:44.010 --> 00:02:49.330 jakiejś formie sprawiania cierpienia czy szkody drugiej 00:02:49.410 --> 00:02:54.130 osobie, drugiej osobie, no to zakładamy, że ta osoba, która jest 00:02:54.210 --> 00:03:04.090 ofiarą, nie do końca ma możliwość, żeby przeciwdziałać tym tym czynom. 00:03:04.170 --> 00:03:11.850 Jeżeli ktoś mógłby w łatwy sposób przeciwdziałać krzywdzeniu i temu nie 00:03:11.930 --> 00:03:16.050 robi, no to sprawa przestaje być tak jasna i oczywista. 00:03:16.130 --> 00:03:21.130 Natomiast tak jak mówię, w przemocy mówimy o wyraźnej przewadze. 00:03:21.210 --> 00:03:26.690 Natomiast warto zaznaczyć, że nie musi to być przewaga formalna, 00:03:26.930 --> 00:03:31.770 bo oczywiście nasuwa nam się na myśl tutaj taka okoliczność, w której 00:03:31.850 --> 00:03:36.850 na przykład opiekun dziecka, który ma tą przewagę, bo jest dorosły, bo ma zasoby, 00:03:36.930 --> 00:03:39.970 bo jest silniejszy, będzie krzywdził te dziecko. 00:03:40.050 --> 00:03:43.010 Ale nie zawsze tak jest. 00:03:44.210 --> 00:03:50.170 Może być tak, że ta przewaga wynika z faktu tego, że jedno dziecko 00:03:50.250 --> 00:03:52.530 jest silniejsze od drugiego. 00:03:52.610 --> 00:03:56.730 Tak, bo o przemocy możemy też mówić w kontekście rówieśniczym, 00:03:56.810 --> 00:04:02.610 więc fizycznie ktoś może mieć przewagę nad drugą osobą i wykorzystać tą przewagę, 00:04:02.690 --> 00:04:06.570 żeby tej osobie zrobić krzywdę. 00:04:06.650 --> 00:04:07.850 To jedna możliwość. 00:04:07.930 --> 00:04:12.890 Druga możliwość jest taka, że ta osoba wykorzystuje swoją pozycję 00:04:12.970 --> 00:04:19.250 i może to być oczywiście szef w pracy, który wykorzystuje swoją pozycję do 00:04:19.330 --> 00:04:24.130 tego, że on tutaj decyduje o zatrudnieniu, o premiach, o przydziale zadań. 00:04:24.210 --> 00:04:31.610 Ale może być tak, że na przykład właśnie wracając do sytuacji rówieśniczej, 00:04:31.690 --> 00:04:39.210 że jedno dziecko w klasie czy w grupie dzieci jest tym lubianym, popularnym, tym, 00:04:39.290 --> 00:04:43.290 którego inne dzieci słuchają, a drugie dziecko niekoniecznie. 00:04:43.370 --> 00:04:50.210 No i to dziecko, które za sobą ma zasoby społeczne, może wykorzystywać tą przewagę, 00:04:50.290 --> 00:04:55.810 żeby na przykład zmuszać to inne dziecko pod groźbą tego, że 00:04:55.890 --> 00:05:00.490 nastawi kolegów i koleżanki przeciwko tej osobie 00:05:00.570 --> 00:05:05.370 do robienia różnych rzeczy, które to krzywdzone dziecko nie chce. 00:05:05.450 --> 00:05:11.330 Moglibyśmy tutaj też powiedzieć, że nawet w ramach jakiejś organizacji jest 00:05:11.410 --> 00:05:17.330 osoba, która z jakiegoś powodu ma przewagę, ma jakieś po swojej stronie 00:05:17.410 --> 00:05:19.250 zasoby, których inni nie mają. 00:05:19.330 --> 00:05:27.970 Na przykład należy do rodziny prezesa i w związku z tym jakąś tutaj 00:05:28.050 --> 00:05:30.290 w jakiś sposób tą przewagę wykorzystuje. 00:05:30.370 --> 00:05:33.530 Tych przykładów można podać oczywiście wiele. 00:05:33.610 --> 00:05:36.050 To, o czym mówię, to właśnie tylko przykłady. 00:05:36.130 --> 00:05:40.170 Natomiast warto pamiętać, że przewaga nie zawsze musi być tą przewagą 00:05:40.250 --> 00:05:43.530 formalną czy przewagą rodzicielską. 00:05:43.610 --> 00:05:48.770 Nawet to, że osoba dorosła jest emocjonalnie dojrzała, przynajmniej 00:05:48.850 --> 00:05:52.690 powinna być i dobrze wie, jak wygląda świat na 00:05:52.770 --> 00:05:58.530 zewnątrz, może być przewagą, jeżeli mówimy o przemocy emocjonalnej. 00:05:58.610 --> 00:06:02.130 Można wykorzystać taką przewagę nad dzieckiem, które na przykład czuje się 00:06:02.210 --> 00:06:07.970 uzależnione w jakiś sposób czy bardzo mocno związane ze swoim opiekunem, 00:06:08.050 --> 00:06:14.890 wychowawcą i pod groźbą utraty jego względów może być przymuszane 00:06:14.970 --> 00:06:17.330 do różnych działań. 00:06:17.410 --> 00:06:21.610 To są takie mniej wyraźne, bardziej miękkie przejawy przemocy, 00:06:21.690 --> 00:06:24.330 ale równie mocno krzywdzące. 00:06:24.410 --> 00:06:25.290 Dobrze. 00:06:25.370 --> 00:06:30.210 Kolejną, kolejną rzeczą jest działanie lub zaniechanie jednej osoby. 00:06:30.290 --> 00:06:34.170 Narusza prawa i dobra osobiste drugiej. 00:06:35.050 --> 00:06:38.130 Jeżeli mamy. 00:06:38.650 --> 00:06:40.210 Gdzie jest granica przemocy? 00:06:40.290 --> 00:06:45.410 Tam gdzie zaczynają się właśnie prawa i dobra osobiste drugiej osoby. 00:06:45.490 --> 00:06:51.090 Mamy oczywiście wolność słowa, Wolność wyrazu każdy z nas Może 00:06:51.170 --> 00:06:52.970 realizować swoje potrzeby. 00:06:53.050 --> 00:06:58.650 Natomiast granica leży tam, gdzie zaczynają się potrzeby 00:06:58.730 --> 00:07:04.770 innych osób i jeżeli jakieś działanie lub zaniechanie tego działania będzie 00:07:04.850 --> 00:07:12.450 naruszać te granice innych ludzi, to wtedy będziemy mówić o przemocy. 00:07:12.530 --> 00:07:18.690 Nawet jeżeli nie jest to działanie bardzo wprost, jeżeli to działanie 00:07:18.770 --> 00:07:26.010 można byłoby powiedzieć trochę jest tak nie jest skierowane wprost na tą 00:07:26.090 --> 00:07:31.930 osobę, to mimo wszystko w niektórych sytuacjach może być przemocowe. 00:07:32.090 --> 00:07:38.290 No i osoba, wobec której stosowana jest przemoc, doznaje cierpienia i szkody. 00:07:39.330 --> 00:07:43.130 To jest wydaje się najbardziej istotny. 00:07:43.610 --> 00:07:45.290 Wskaźnik przemocy. 00:07:45.370 --> 00:07:51.370 Najistotniejszy element, ponieważ to właśnie cierpienie i szkoda pokrzywdzonego 00:07:51.450 --> 00:07:56.770 są tutaj istotne i powinny być przede wszystkim brane pod 00:07:56.850 --> 00:08:05.330 uwagę, bo często zdarzy nam się taka sytuacja, że sprawca będzie twierdził, że 00:08:05.410 --> 00:08:10.130 on nie chciał, że on nie wiedział, że on inaczej widział tą sytuację. 00:08:10.210 --> 00:08:17.370 Natomiast w ramach współżycia społecznego naszym zadaniem jest mimo wszystko 00:08:17.450 --> 00:08:22.330 kontrolować to, jakie skutki wywierają nasze działania na innych ludzi. 00:08:22.410 --> 00:08:28.250 Więc to cierpienie i szkoda zarówno fizyczne jak i psychiczne będzie 00:08:28.330 --> 00:08:32.090 najważniejszym wyznacznikiem przemocy. 00:08:33.290 --> 00:08:35.970 I teraz przemoc przybiera bardzo różne formy. 00:08:36.050 --> 00:08:43.170 Jak już mogli Państwo trochę zauważyć, że wcześniej mówiłam sporo o zaniedbaniu, 00:08:43.250 --> 00:08:49.210 więc chciałam do tych właśnie różnych form przemocy przejść, bo 00:08:49.290 --> 00:08:51.410 pierwsza z nich to przemoc fizyczna. 00:08:51.490 --> 00:08:54.530 I to jest coś, co nam się najbardziej kojarzy z przemocą. 00:08:54.610 --> 00:08:58.130 Kiedy myślimy sobie o przemocy, no to właśnie będziemy myśleć. 00:08:58.210 --> 00:09:05.410 O biciu, o jakimś uderzaniu, szarpaniu i tak dalej, i tak dalej. 00:09:05.490 --> 00:09:09.970 Czyli o tym, co zwykle pojawia się przed naszymi oczami, kiedy 00:09:10.050 --> 00:09:11.690 mówimy o przemocy domowej. 00:09:11.770 --> 00:09:15.890 Tak, Wyobrażamy sobie zwykle wtedy, że mamy jakąś osobę w tej rodzinie 00:09:15.970 --> 00:09:18.970 przemocową, która tą przemoc stosuje. 00:09:19.050 --> 00:09:24.690 I właśnie później mamy takie sytuacje, że ktoś jest pobity. 00:09:24.770 --> 00:09:30.850 Niestety doniesienia o bitych dzieciach maltretowanych pojawiają się 00:09:30.930 --> 00:09:35.450 regularnie w naszych mediach. 00:09:35.530 --> 00:09:40.890 No i niestety gdzieś tam to się pojawia. 00:09:40.970 --> 00:09:46.650 I oczywiście jest to bardzo rażący przejaw przemocy, Który. 00:09:46.730 --> 00:09:50.290 Warto jednak pamiętać, że nie jest jedyny. 00:09:52.290 --> 00:09:56.610 I jest bardzo różnorodny. 00:09:56.690 --> 00:09:59.290 Co to znaczy? Że Oczywiście przemocą. 00:09:59.370 --> 00:10:04.050 Będą jakieś napaści, będą pobicia. 00:10:04.130 --> 00:10:08.970 Kiedy dzieci są, czy też nie tylko dzieci, ale kiedy mamy 00:10:09.050 --> 00:10:12.690 osoby pobite, jakoś bardzo poturbowane. 00:10:12.770 --> 00:10:17.730 I to jest przemoc i na to należy z całą stanowczością reagować. 00:10:17.810 --> 00:10:23.010 Ale chciałam zwrócić uwagę, że również bardziej subtelne 00:10:23.610 --> 00:10:28.570 przejawy przemocy, jak na przykład popychanie, klapsy, ciągnięcie za włosy, 00:10:28.650 --> 00:10:33.410 szczypanie również są przejawami przemocy fizycznej. 00:10:33.490 --> 00:10:40.770 Generalnie każde działanie, które narusza nam taką granicę nietykalności osobistej, 00:10:40.850 --> 00:10:47.250 każde działanie, które ma spowodować fizyczny Dyskomfort u osoby, wobec 00:10:47.330 --> 00:10:51.410 której jest stosowane, będzie przemocą. 00:10:51.970 --> 00:10:57.330 W związku z tym dobrze jest nie bagatelizować też tych mniej 00:10:57.410 --> 00:11:00.370 wyraźnych objawów przemocy. 00:11:00.450 --> 00:11:06.250 I teraz, jeżeli pracujemy z dziećmi czy z młodzieżą, 00:11:06.330 --> 00:11:12.290 to to, na co powinniśmy zwracać uwagę i co powinno nas przede wszystkim zaniepokoić, 00:11:12.370 --> 00:11:19.290 to powtarzające się ślady różnych urazów u dzieci. 00:11:20.050 --> 00:11:30.130 Takie, które są u dzieci wyraźne, ale też takie, które 00:11:30.210 --> 00:11:32.530 obserwujemy przez dłuższy czas. 00:11:32.610 --> 00:11:37.250 No bo wiadomo, dziecko ma prawo się przewrócić, 00:11:37.330 --> 00:11:39.730 dziecko może mieć jakiegoś siniaka. 00:11:39.810 --> 00:11:44.330 To oczywiście samo w sobie no zdarza się, zdarza się też nam, dorosłym. 00:11:44.410 --> 00:11:50.330 Natomiast jeżeli już widzimy sobie u dziecka, zaobserwujemy, że ono ma na 00:11:50.410 --> 00:11:55.730 przykład siniaki w bardzo różnym stadium rozwoju, czyli takie, które są świeże, 00:11:55.810 --> 00:12:01.730 takie, które są już prawie wygojone i to nam się powtarza, to samo. 00:12:01.810 --> 00:12:06.050 To jest już jakimś takim znakiem, że powinniśmy się 00:12:06.130 --> 00:12:09.050 zainteresować, co się dzieje z tym dzieckiem. 00:12:09.130 --> 00:12:15.690 Również jeżeli dziecko pytane o to, skąd ma jakieś obrażenia, 00:12:15.770 --> 00:12:20.890 zaczyna nam opowiadać bardzo niestworzone historie, albo takie, które zupełnie nie 00:12:20.970 --> 00:12:26.210 pasują do śladów obrażeń, które widzimy. 00:12:26.290 --> 00:12:32.010 Warto pamiętać, że dzieci nawet bite i maltretowane, nawet poddawane strasznej 00:12:32.090 --> 00:12:37.410 przemocy, bardzo często kochają swoich rodziców i często są również przekonane, 00:12:37.490 --> 00:12:42.090 że to, co się dzieje w domu, to jest sprawa w domu, że o tym nie wolno 00:12:42.170 --> 00:12:45.170 mówić, w związku z czym 00:12:45.250 --> 00:12:50.330 możemy się spotkać z sytuacją, w której dzieci nawet właśnie poddawane takiej 00:12:50.410 --> 00:12:56.410 dosyć oczywistym formom przemocy no, będą to ukrywać. 00:12:56.490 --> 00:13:02.010 Dlatego właśnie warto zwracać uwagę na to, co się dzieje, jeżeli właśnie 00:13:02.090 --> 00:13:10.410 widzimy, że takie rzeczy się pojawiają, że one są jakoś częstsze, że wzbudza w nas 00:13:10.490 --> 00:13:13.650 jakiś niepokój, no to należałoby reagować. 00:13:13.730 --> 00:13:18.530 Innym sygnałem, który może świadczyć o tym, że w domu rodzinnym stosowana jest 00:13:18.610 --> 00:13:25.090 przemoc, to jeżeli obserwujemy interakcje dziecka z rodzicem i na przykład taki 00:13:25.170 --> 00:13:33.210 rodzic publicznie potrafi dziecko właśnie szarpać, popchnąć, wytargać za ucho, 00:13:33.290 --> 00:13:37.450 targać za włosy i tak dalej, i tak dalej. 00:13:37.530 --> 00:13:42.650 No bo jeżeli rodzic jest skłonny stosować tego typu 00:13:42.730 --> 00:13:46.010 działania wobec dziecka publicznie. 00:13:46.090 --> 00:13:55.170 No to możemy sobie domniemywać, że w zaciszu domowego ogniska będzie robił to 00:13:55.250 --> 00:13:59.290 samo, albo nawet będzie posuwał się dalej. 00:13:59.370 --> 00:14:05.250 W związku z czym to są takie najbardziej istotne rzeczy, na które powinniśmy 00:14:05.330 --> 00:14:11.090 zwrócić uwagę właśnie w kontakcie z dziećmi, jeśli chodzi o przemoc fizyczną. 00:14:11.170 --> 00:14:14.170 Przemoc fizyczna też jest dosyć częsta. 00:14:14.250 --> 00:14:21.810 W przemocy rówieśniczej to jest zdarza się to, że jedne dzieci w 00:14:21.890 --> 00:14:24.690 jakiś sposób fizycznie. 00:14:26.970 --> 00:14:31.530 Próbują atakować inne dzieci i to też należy brać pod uwagę. 00:14:31.610 --> 00:14:36.450 Jeżeli pracujemy z grupą dzieci, no to musimy być wyczuleni na to, 00:14:36.530 --> 00:14:38.890 czy takie rzeczy się nie dzieją. 00:14:38.970 --> 00:14:45.570 One mogą się nie zdarzać wtedy, kiedy my jako wychowawcy jesteśmy z tymi dziećmi. 00:14:45.650 --> 00:14:51.090 Natomiast nie zawsze i nie w każdym momencie z tymi dziećmi jesteśmy chociażby 00:14:51.170 --> 00:14:56.690 w momencie, w którym dzieci docierają na zajęcia, które dla nich prowadzimy. 00:14:56.770 --> 00:15:00.530 Bardzo często chodzą jakimiś grupkami, gdzieś się mogą widzieć wcześniej i 00:15:00.610 --> 00:15:02.890 do takiej przemocy może dochodzić. 00:15:02.970 --> 00:15:06.690 I na to też powinniśmy reagować. 00:15:07.730 --> 00:15:11.970 Okej, kolejny rodzaj przemocy, który powinniśmy 00:15:12.050 --> 00:15:14.730 wziąć pod uwagę, to przemoc psychiczna. 00:15:14.810 --> 00:15:22.690 Przemoc psychiczna czy emocjonalna jest bardzo specyficznym rodzajem przemocy. 00:15:22.850 --> 00:15:28.090 Często jego elementem jest celowe obniżanie poczucia własnej wartości. 00:15:28.170 --> 00:15:32.890 Jest budowanie takiego przekonania w ofierze, że ona się do niczego nie nadaje, 00:15:32.970 --> 00:15:42.730 że nie poradzi sobie w świecie, że jest gorsza, że powinna jakoś albo w 00:15:42.810 --> 00:15:45.650 ogóle nie powinno jej być tu, gdzie jest. 00:15:45.730 --> 00:15:48.490 Że się nie liczy? 00:15:48.570 --> 00:15:56.290 Elementami też takiej przemocy są jest krytyka, straszenie, wyzywanie, osądzanie. 00:15:56.370 --> 00:16:00.530 Ale może to być też na przykład ujawnienie tajemnic danej osoby. 00:16:00.610 --> 00:16:07.690 Czyli ktoś powziął jakieś informacje osobiste o danym dziecku czy danej osobie, 00:16:07.770 --> 00:16:10.490 takie wrażliwe dla niej i później na przykład je ujawnił. 00:16:10.570 --> 00:16:13.490 Też jest to rodzaj przemocy psychicznej. 00:16:13.570 --> 00:16:17.730 Przemoc psychiczna nie zostawia śladów na ciele. 00:16:17.810 --> 00:16:24.930 Nie możemy zrobić obdukcji, nie ma siniaków, nie ma ran i w związku z tym 00:16:25.010 --> 00:16:27.610 niestety często jest bagatelizowana. 00:16:27.690 --> 00:16:32.610 Natomiast niektórzy są skłonni twierdzić, że to właśnie długotrwała przemoc 00:16:32.690 --> 00:16:38.890 psychiczna jest tą, która pozostawia Najtrwalsze ślady na całe życie. 00:16:38.970 --> 00:16:45.450 Dlatego, że z obrażeniami fizycznymi one bardzo często lepiej lub 00:16:45.530 --> 00:16:47.850 gorzej, ale jednak się wygoją. 00:16:47.930 --> 00:16:51.490 Jakoś jesteśmy w stanie pomóc tej osobie. 00:16:51.570 --> 00:16:53.730 Natomiast przemoc psychiczna, czyli np. 00:16:53.810 --> 00:16:58.890 Długotrwałe bycie w sytuacji, w której jest się regularnie obrażanym, w którym 00:16:58.970 --> 00:17:05.330 nasza wartość i godność są podważane, potrafi naprawdę pozostawić 00:17:05.410 --> 00:17:07.770 ślady w osobowości. 00:17:07.850 --> 00:17:12.930 Szczególnie jeżeli tej przemocy poddawane są dzieci. 00:17:13.010 --> 00:17:18.290 No to wtedy kształtująca się osobowość tego młodego człowieka, poddawana tego 00:17:18.370 --> 00:17:25.770 typu działaniom, już kształtuje się w nieprawidłowy sposób. 00:17:25.850 --> 00:17:32.570 Ona w jakiś sposób już jest zaburzona i nadszarpnięta z uwagi na to. 00:17:32.650 --> 00:17:38.450 Powinniśmy być szczególnie wyczuleni na przejawy przemocy psychicznej. 00:17:38.530 --> 00:17:43.610 Warto tutaj też powiedzieć, że również rówieśnicy potrafią w 00:17:43.690 --> 00:17:46.090 dosyć okrutny sposób. 00:17:46.170 --> 00:17:53.730 Stosować przemoc psychiczną, czyli właśnie jakieś groźby, wyśmiewanie, 00:17:53.810 --> 00:17:59.170 odcinanie danego danego dziecka od rówieśników, 00:17:59.250 --> 00:18:04.650 oczernianie go, Kłamanie na temat tego dziecka potrafi być bardzo, 00:18:04.730 --> 00:18:07.130 bardzo bolesne i bardzo trudne. 00:18:07.210 --> 00:18:12.170 Jest to też forma przemocy, w której najtrudniej jest bardzo często reagować, 00:18:12.250 --> 00:18:17.250 jeżeli dotyczy ona środowiska domowego. 00:18:17.570 --> 00:18:22.170 Te interwencje są trudne, ponieważ trudniej jest zebrać 00:18:22.250 --> 00:18:24.170 jakiś materiał dowodowy. 00:18:24.250 --> 00:18:28.610 Natomiast nie zwalnia nas to z obowiązku podjęcia interwencji i 00:18:28.690 --> 00:18:31.290 zgłoszenia danej sprawy. 00:18:31.370 --> 00:18:37.810 Warto też powiedzieć, że tego typu przemoc częsta jest zdecydowanie częstsza w 00:18:37.890 --> 00:18:41.570 środowiskach pracy, w organizacjach, instytucjach. 00:18:41.650 --> 00:18:44.450 Dlatego, że osoba. 00:18:45.570 --> 00:18:49.890 Mająca odpowiednią pozycję może. 00:18:49.970 --> 00:18:52.330 Tego typu przemoc, o której wtedy byśmy powiedzieli, że jest 00:18:52.410 --> 00:18:55.010 mobbingiem, stosować na innych. 00:18:55.090 --> 00:18:59.810 No i tutaj podobnie aplikuje się stwierdzenie, że trudno jest. 00:18:59.890 --> 00:19:05.010 Najtrudniej jest tą przemoc udowodnić, zebrać materiał. 00:19:05.090 --> 00:19:12.170 No i niestety często spotykamy się z tym, że ludzie nie bardzo chcą wierzyć 00:19:12.250 --> 00:19:19.130 ofiarom I dlatego my w naszych standardach ochrony powinniśmy przewidzieć takie 00:19:19.210 --> 00:19:25.530 sytuacje, przewidzieć to, że ktoś właśnie tego typu przemoc może zgłaszać po to, 00:19:25.610 --> 00:19:28.970 żeby jak najlepiej zabezpieczyć ofiary. 00:19:29.690 --> 00:19:36.930 Kolejny rodzaj przemocy to przemoc seksualna, czyli naruszenie intymności. 00:19:37.010 --> 00:19:42.530 Jest to jeden z bardziej oburzających i trudnych do 00:19:42.610 --> 00:19:45.770 przyjęcia dla nas rodzajów przemocy. 00:19:45.850 --> 00:19:50.130 I chciałoby się powiedzieć, że w związku z tym te ofiary są 00:19:50.210 --> 00:19:52.250 zaopiekowane jak najlepiej. 00:19:52.330 --> 00:19:57.530 Niestety praktyka pokazuje, że bardzo często tam, gdzie dochodzi do przemocy 00:19:57.610 --> 00:20:05.090 seksualnej, otoczenie próbuje negować to, że do czegoś takiego doszło. 00:20:05.170 --> 00:20:09.410 Dzieje się to bardzo często dlatego, że ludziom trudno jest sobie wyobrazić, że w 00:20:09.490 --> 00:20:13.810 ich otoczeniu mogło dojść do jakiejś formy przemocy seksualnej. 00:20:13.890 --> 00:20:19.730 Jest to na tyle narażające jakieś takie wizje bezpiecznego 00:20:19.810 --> 00:20:24.210 świata, że ludzie najzwyklej w świecie po prostu odmawiają przyjęcia do wiadomości 00:20:24.290 --> 00:20:27.290 tego, że coś takiego się mogło wydarzyć. 00:20:27.370 --> 00:20:33.730 I tutaj bardzo istotna jest nasza interwencja i nasze standardy działań. 00:20:33.810 --> 00:20:40.050 To, żebyśmy my jako zarządy, jako koordynatorzy w 00:20:40.130 --> 00:20:45.730 organizacjach, instytucjach przede wszystkim dążyli do wyjaśnienia sprawy, do 00:20:45.810 --> 00:20:51.490 tego, żeby podjąć działania, nawet jeżeli to jest bardzo trudne. 00:20:51.570 --> 00:21:01.570 I tutaj warto powiedzieć, że przemoc właśnie tego typu to nie tylko. 00:21:02.410 --> 00:21:04.090 Już. 00:21:05.690 --> 00:21:12.250 Atak bezpośredni na drugą osobę natury właśnie seksualnej, ale też wszelkiego 00:21:12.330 --> 00:21:18.890 rodzaju aktywności tego typu, którym poddawany jest druga osoba bez jej zgody. 00:21:18.970 --> 00:21:24.290 Czyli na przykład pokazywanie różnych rzeczy, czyli na przykład komentarze, 00:21:24.370 --> 00:21:31.330 zaczepki o wyraźnym podtekście, Tutaj nie musi dojść do faktycznego 00:21:31.410 --> 00:21:40.410 kontaktu fizycznego, żebyśmy mówili o tym, że doszło do przemocy seksualnej. 00:21:40.490 --> 00:21:43.890 Wszystko, co ma podtekst, ma charakter seksualny i dzieje się 00:21:43.970 --> 00:21:45.610 wbrew woli danej osoby. 00:21:45.690 --> 00:21:49.210 Będzie będzie tak klasyfikowana. 00:21:49.290 --> 00:21:57.250 I warto tutaj powiedzieć, powiedzieć, że żeby wyrazić świadomą zgodę, dana 00:21:57.330 --> 00:22:00.490 osoba po pierwsze musi być świadoma. 00:22:00.570 --> 00:22:08.370 Po drugie musi mieć taką możliwość, żeby odmówić. 00:22:08.450 --> 00:22:13.970 I oznacza to, że jeżeli nawet dana osoba zgadza się na jakieś aktywności, ale pod 00:22:14.050 --> 00:22:16.410 przymusem, to nadal będzie to przemoc. 00:22:16.490 --> 00:22:20.290 A ten przymus to może być i bezpośrednio użycie siły, 00:22:20.370 --> 00:22:26.610 ale też użycie szantażu emocjonalnego, wymuszenie w jakimś stopniu 00:22:26.690 --> 00:22:27.970 tej aktywności. 00:22:28.050 --> 00:22:31.210 No i wiemy oczywiście, że poniżej wieku zgody. 00:22:31.290 --> 00:22:35.890 Zgoda wydana być nie może, niezależnie od tego co. 00:22:35.970 --> 00:22:40.050 Co by się działo, to osoby poniżej 15 roku życia. 00:22:40.130 --> 00:22:44.130 Nie mogą dać takiej zgody. 00:22:46.650 --> 00:22:48.970 Dalej mamy przemoc ekonomiczną. 00:22:49.050 --> 00:22:57.930 Ona raczej dotyczy w naszych realiach raczej jakichś takich sytuacji rodzinnych. 00:22:58.010 --> 00:23:04.130 No ale przez naruszenie własności będziemy rozumieli niszczenie, włamanie, kradzież, 00:23:04.210 --> 00:23:09.450 używanie rzeczy bez pozwolenia, ograniczenie dostępu do pieniędzy 00:23:09.530 --> 00:23:13.690 czy dysponowania czyjąś własnością. 00:23:13.770 --> 00:23:19.650 Możemy oczywiście o tego rodzaju przemocy mówić w systemach rodzinnych, 00:23:19.730 --> 00:23:24.330 gdzie różnego typu przejawy takiej przemocy czasem 00:23:24.410 --> 00:23:29.330 obserwujemy, że na przykład dzieciom są odbierane ich 00:23:29.410 --> 00:23:37.170 rzeczy, czy są nimi dysponowane bez ich zgody, ale też, że jedna z opiekunów 00:23:37.250 --> 00:23:43.650 mimo posiadania środków nie pozwala na ich użytkowanie innym członkom rodziny. 00:23:43.730 --> 00:23:48.810 Ale możemy też mówić o takiej działalności rówieśniczej, o tym, że 00:23:48.890 --> 00:23:53.730 dzieciaki mogą sobie nawzajem niszczyć rzeczy, zabierać pieniądze, 00:23:53.810 --> 00:23:56.250 wyłudzać je itd. 00:23:56.330 --> 00:24:01.010 I to również będzie rozumiane jako przemoc. 00:24:01.090 --> 00:24:04.250 I ostatnia forma przemocy to zaniedbanie. 00:24:04.330 --> 00:24:11.690 Ja wcześniej mówiłam państwu o tym, że formą przemocy jest zaniechanie działań. 00:24:11.770 --> 00:24:13.730 Również może być zaniechanie działań. 00:24:13.810 --> 00:24:21.210 I teraz, jeżeli mamy dziecko, mamy osobę małoletnią, 00:24:21.290 --> 00:24:29.890 no to rodzice lub opiekunowie prawni są zobowiązani do tego, aby to dziecko 00:24:29.970 --> 00:24:38.090 zaopiekować, aby zapewnić mu pewne fundamentalne możliwości funkcjonowania. 00:24:38.170 --> 00:24:40.690 Czyli co przez to rozumiemy? 00:24:40.770 --> 00:24:45.850 Jeżeli dziecko jest chore na coś, to należałoby je leczyć. 00:24:45.930 --> 00:24:52.810 Jeżeli mamy jesień, to wypadałoby dać dziecku kurtkę przeciwdeszczową i buty. 00:24:52.890 --> 00:24:59.210 Jeżeli to dziecko chodzi do szkoły, to powinno być miejsce do nauki. 00:24:59.290 --> 00:25:03.490 Powinno dostawać jedzenie, powinno mieć zapewnione miejsce do spania. 00:25:03.570 --> 00:25:07.530 Wydaje się, że mówię o absolutnych podstawach i że jest to bardzo, 00:25:07.610 --> 00:25:10.410 bardzo podstawowy zakres opieki. 00:25:10.490 --> 00:25:19.490 Ale niestety zdarza się, że rodzice tych obowiązków dziecka nie spełniają 00:25:19.570 --> 00:25:26.090 i rozumiemy to wtedy jako zaniedbanie, czyli formy przemocy, 00:25:26.170 --> 00:25:31.370 a również brak opieki na poziomie intelektualnym czy emocjonalnym może być 00:25:31.450 --> 00:25:35.170 zaniedbaniem, jeżeli dziecko w żaden sposób nie 00:25:35.250 --> 00:25:37.530 jest stymulowane intelektualnie. 00:25:37.610 --> 00:25:42.410 Jeżeli dziecku nie jest zapewnione poczucie emocjonalnego bezpieczeństwa, 00:25:42.490 --> 00:25:44.610 to jest to również zaniedbanie. 00:25:44.690 --> 00:25:50.450 Zaniedbania w domach rodzinnych wynikają z wielu czynników. 00:25:50.530 --> 00:25:57.970 Są to zawsze trudne sytuacje, bo niejako po naszej stronie też należy 00:25:58.050 --> 00:26:02.170 wstępne chociażby rozpoznanie, czy mówimy tu raczej o pewnej niewydolności 00:26:02.250 --> 00:26:06.970 wychowawczej opiekuna, czy mówimy tu o przemocy takiej 00:26:07.050 --> 00:26:12.170 intencjonalnej faktycznie, że rodzic mógłby spełniać te obowiązki, ale po 00:26:12.250 --> 00:26:15.890 prostu z jakiegoś powodu nie chce tego robić. 00:26:15.970 --> 00:26:20.010 O tym, jak reagować również na zaniedbania, opowiem państwu jeszcze 00:26:20.090 --> 00:26:25.250 później, kiedy będziemy mówić o prowadzeniu interwencji. 00:26:25.330 --> 00:26:32.770 Teraz chciałabym opowiedzieć Państwu chwilę o czynnikach ryzyka przemocy. 00:26:32.850 --> 00:26:39.170 To jest element, który powinniśmy wziąć pod uwagę, tworząc nasze standardy. 00:26:39.250 --> 00:26:46.490 Czynniki ryzyka są różne w zależności od grupy dzieci, z którymi będziemy pracować. 00:26:46.570 --> 00:26:53.730 I chciałam pokrótce je z Państwem omówić, tak żebyście mogli przy tworzeniu Waszych 00:26:53.810 --> 00:26:58.850 standardów zastanowić się, czy któreś z nich są bardziej istotne dla tej 00:26:58.930 --> 00:27:02.370 grupy, z którą Państwo pracują. 00:27:02.450 --> 00:27:06.930 Na pierwszy ogień czynniki ryzyka przemocy związane z dzieckiem. 00:27:07.010 --> 00:27:11.290 W tym sensie, że pewne cechy funkcjonowania dziecka mogą 00:27:11.370 --> 00:27:13.570 narażać go bardziej na przemoc. 00:27:13.650 --> 00:27:16.010 I mamy tu po pierwsze wiek. 00:27:16.090 --> 00:27:20.770 Młodsze dzieci generalnie co do zasady bardziej są narażone na przemoc. 00:27:20.850 --> 00:27:24.730 Im młodsze mamy dziecko, tym bardziej. 00:27:24.810 --> 00:27:29.410 Dlatego należy to brać pod uwagę, 00:27:29.490 --> 00:27:33.530 szczególnie pracując z tymi naszymi najmłodszymi maluchami. 00:27:33.610 --> 00:27:35.050 Czemu tak się dzieje? 00:27:35.130 --> 00:27:40.170 Po pierwsze małe dziecko jest dużo bardziej bezbronne i dużo bardziej 00:27:40.250 --> 00:27:44.370 uzależnione od opiekunów niż dzieci starsze. 00:27:44.450 --> 00:27:49.210 Z uwagi na to uzależnienie od opiekunów. 00:27:49.290 --> 00:27:54.330 Osoba, która chciałaby w jakiś sposób tą przemoc 00:27:54.410 --> 00:27:59.890 stosować czuje się po prostu bardziej bezkarna, ponieważ dzieci, te najmłodsze 00:27:59.970 --> 00:28:04.730 nawet nie są w stanie bardzo często powiedzieć o tym, co im się dzieje. 00:28:04.810 --> 00:28:10.170 Nawet kiedy już są w stanie mówić, to nie bardzo są w stanie opowiedzieć komuś o 00:28:10.250 --> 00:28:12.890 tym, bo to jest trudny i złożony temat. 00:28:12.970 --> 00:28:18.810 Dzieci instynktownie wiedzą, że to od rodzica zależy ich przetrwanie. 00:28:18.890 --> 00:28:22.330 No i nie będę tutaj o tym opowiadać. 00:28:22.410 --> 00:28:28.250 Warto też powiedzieć, że w domach, w których przemoc jest stosowana, 00:28:28.330 --> 00:28:32.650 bardzo często zdarza się tak, że dzieci, kiedy są coraz większe 00:28:32.730 --> 00:28:37.690 i coraz bardziej mogą się bronić, no to ta przemoc jest właśnie 00:28:37.770 --> 00:28:41.050 kierowana na dzieci młodsze. 00:28:41.130 --> 00:28:42.570 Następnie mamy płeć. 00:28:42.650 --> 00:28:48.930 I tutaj w zależności od rodzaju przemocy, generalnie dziewczynki mówi się o tym, że 00:28:49.010 --> 00:28:52.610 są bardziej narażone na przemoc seksualną. 00:28:52.690 --> 00:28:57.250 Natomiast istnieje też ryzyko, że przemoc seksualna w stosunku do chłopców 00:28:57.330 --> 00:28:59.130 jest po prostu niedoszacowana. 00:28:59.210 --> 00:29:04.330 Także tutaj należy należy to wziąć pod uwagę. 00:29:04.890 --> 00:29:10.050 Następnie mamy niepełnosprawność, dzieci, niepełnosprawność, szczególnie 00:29:10.130 --> 00:29:12.850 niepełnosprawne intelektualnie. 00:29:12.930 --> 00:29:15.930 Trochę jest tutaj sytuacja podobna do tych najmłodszych. 00:29:16.010 --> 00:29:21.210 Dzieci często nie są w stanie opowiedzieć o tym, co im się dzieje. 00:29:21.290 --> 00:29:24.810 Nie są w stanie zgłosić nikomu problemu. 00:29:24.890 --> 00:29:28.770 W związku z tym stają się łatwymi ofiarami. 00:29:28.850 --> 00:29:31.930 Kolejne to choroby chroniczne dziecka. 00:29:32.010 --> 00:29:37.130 Dzieci, które są przewlekle chore, które w związku z tym są trudniejsze w 00:29:37.210 --> 00:29:43.170 zaopiekowaniu i też bardziej zależne od opiekunów, częściej padają 00:29:43.250 --> 00:29:46.170 ofiarą, ofiarą przemocy. 00:29:46.250 --> 00:29:50.850 I mamy tutaj zachowania dziecka sprawiające trudność opiekunom. 00:29:50.930 --> 00:29:56.810 Dzieci, które w jakiś sposób są trudne dla swojego opiekuna. 00:29:56.890 --> 00:30:01.010 I tutaj warto powiedzieć, że nie mówimy o trudnych zachowaniach dziecka czy 00:30:01.090 --> 00:30:02.690 o tym, że dziecko jest trudne. 00:30:02.770 --> 00:30:08.090 Mówimy o tym, że to opiekunowi trudno jest z tym dzieckiem, 00:30:08.170 --> 00:30:13.410 ponieważ te same zachowania dziecka przy dwóch różnych rodziców mogą 00:30:13.490 --> 00:30:15.570 być różnie interpretowane. 00:30:15.650 --> 00:30:20.450 Generalnie istnieją badania dotyczące tego, że dzieci, które częściej 00:30:20.530 --> 00:30:23.130 płaczą, częściej są ofiarami przemocy. 00:30:23.210 --> 00:30:29.690 Ale warto powiedzieć, że w tych badaniach nie jest liczone to, ile razy dziecko 00:30:29.770 --> 00:30:34.970 faktycznie płacze, a raczej to, jak rodzic to ocenia. 00:30:35.050 --> 00:30:37.890 I rodzice, którzy oceniają, że jego dziecko. 00:30:37.970 --> 00:30:41.770 Którzy oceniają, że dziecko często płacze, bardziej są skłonni do 00:30:41.850 --> 00:30:43.130 stosowania przemocy. 00:30:43.210 --> 00:30:47.090 Niemniej jednak, tak jak mówię, nie jest to wprost związane z tym, ile to dziecko 00:30:47.170 --> 00:30:49.690 płacze, tylko jak to ocenia rodzic. 00:30:49.770 --> 00:30:55.530 Dlatego warto to wziąć pod uwagę. 00:30:56.650 --> 00:31:03.930 Następnie czynniki ryzyka związane z rodziną dziecka. 00:31:04.010 --> 00:31:09.330 Więc samotne rodzicielstwo może być czynnikiem ryzyka. 00:31:09.410 --> 00:31:14.130 Warto pamiętać oczywiście, że to nie jest tak, że każdy samotny rodzic 00:31:14.210 --> 00:31:15.810 będzie przemocowy. 00:31:15.890 --> 00:31:19.290 Generalnie tak nie jest ze wszystkimi tymi czynnikami. 00:31:19.370 --> 00:31:26.130 Po prostu one zwiększają ryzyko i najbardziej istotne jest dla nas to, 00:31:26.210 --> 00:31:28.410 kiedy te czynniki ryzyka się nakładają. 00:31:28.490 --> 00:31:32.770 Więc tutaj chciałabym od razu powiedzieć, że to nie znaczy, że samotni rodzice 00:31:32.850 --> 00:31:38.450 stosują przemoc, a to, że może to być w jakimś stopniu ze 00:31:38.530 --> 00:31:44.850 sobą skorelowane i po prostu tam, gdzie rodziny są niepełne, 00:31:44.930 --> 00:31:46.370 pojawia się ta przemoc. 00:31:46.450 --> 00:31:50.210 Częściej nie spokrewnieni dorośli. 00:31:50.290 --> 00:31:55.210 Chodzi o sytuacje, w których w domu rodzinnym dziecka znajdują się czy 00:31:55.290 --> 00:31:58.490 mieszkają nie spokrewnieni z tym dzieckiem dorośli. 00:31:58.570 --> 00:32:03.130 Będziemy tu oczywiście mówić przede wszystkim o takich sytuacjach, kiedy 00:32:03.210 --> 00:32:09.210 rodzic sprawujący opiekę związał się z inną osobą, która nie jest 00:32:09.290 --> 00:32:10.690 rodzicem tego dziecka. 00:32:10.770 --> 00:32:13.290 No i w taki sposób sobie funkcjonują. 00:32:13.370 --> 00:32:17.770 Oczywiście jest bardzo wiele rodzin tego typu, takich patchworkowych, które 00:32:17.850 --> 00:32:24.250 doskonale funkcjonują, które w których ta zaopiekowanie dziećmi jest bardzo dobra. 00:32:24.330 --> 00:32:27.730 Niemniej jednak jeżeli. 00:32:28.850 --> 00:32:33.690 Odrobinę częściej widzimy to właśnie w takich sytuacjach, w których w domu 00:32:33.770 --> 00:32:38.570 mieszka osoba, która z dzieckiem spokrewniona nie jest albo to spokrewnieni 00:32:38.650 --> 00:32:45.130 jest jest jakieś takie bardzo odległe. 00:32:45.210 --> 00:32:48.410 Musimy wziąć pod uwagę również cechy rodziców. 00:32:48.490 --> 00:32:55.650 Na przykład bardzo młody wiek może być takim czynnikiem ryzyka 00:32:55.730 --> 00:33:01.210 w związku z brakiem gotowości rodzicielskiej danej osoby. 00:33:01.290 --> 00:33:04.330 Kolejne to funkcjonowanie psychiczne rodziców. 00:33:04.410 --> 00:33:10.050 Generalnie rzecz ujmując, rodzice, którzy sami są w jakimś kryzysie, 00:33:10.130 --> 00:33:15.930 będą mieli mniejsze zasoby, żeby wytrzymywać różne trudności rodzicielstwa 00:33:16.010 --> 00:33:18.930 i mogą się uciekać do przemocy. 00:33:19.010 --> 00:33:21.970 Kolejnym takim czynnikiem jest doświadczanie przemocy 00:33:22.050 --> 00:33:23.530 przez samych rodziców. 00:33:23.610 --> 00:33:28.890 Jeżeli oni są ofiarami przemocy albo jeżeli byli takimi ofiarami przemocy w 00:33:28.970 --> 00:33:33.890 przyszłości, to może się tak zdarzyć, że będą tego typu 00:33:33.970 --> 00:33:44.850 strategie stosować i że ten próg będzie dla nich niższy w tym sensie, że. 00:33:45.530 --> 00:33:50.530 Oni będą więcej rzeczy traktować jako normalne. 00:33:50.610 --> 00:33:54.250 Te osoby, które doznały przemocy. 00:33:54.330 --> 00:34:01.170 Trochę są, można powiedzieć, znieczulone na jakieś takie drobne przejawy przemocy, 00:34:01.250 --> 00:34:06.650 w związku z czym łatwiej im jest po nie sięgać w działaniach wychowawczych. 00:34:06.730 --> 00:34:10.130 No i z tym wiąże się kolejny punkt, czyli stosowanie metod wychowawczych 00:34:10.210 --> 00:34:12.050 dopuszczających przemoc. 00:34:12.130 --> 00:34:18.090 Jeżeli mamy środowiska, gdzie uznawane jest, że klapsy, szarpanie, zamykanie 00:34:18.170 --> 00:34:24.850 dziecka w ciemnym pokoju czy krzyki są standardowymi metodami wychowawczymi. 00:34:24.930 --> 00:34:30.650 Tak się wychowuje dzieci, taki jest przekaz społeczne i kulturowy. 00:34:30.730 --> 00:34:36.250 To w takich rodzinach będziemy mieć większe ryzyko, że podobne metody 00:34:36.330 --> 00:34:38.930 będą stosowane wobec dziecka. 00:34:39.010 --> 00:34:44.770 Kolejnym elementem, na który należałoby zwrócić uwagę, są uzależnienia. 00:34:44.850 --> 00:34:50.930 Osoby uzależnione czy to od alkoholu, czy narkotyków, czy też od innych 00:34:51.010 --> 00:34:58.130 innych używek, będą miały większe tendencje do stosowania przemocy. 00:34:58.210 --> 00:35:00.170 I ostatni punkt to stres. 00:35:00.250 --> 00:35:02.250 Każdy z nas stresu doświadcza. 00:35:02.330 --> 00:35:03.850 W życiu jest to normalne. 00:35:03.930 --> 00:35:10.890 Niemniej jednak w sytuacji, w której ktoś doświadczył masywnego 00:35:10.970 --> 00:35:18.810 stresu, długotrwałego na przykład w wyniku bardzo tragicznych wydarzeń życiowych. 00:35:18.890 --> 00:35:23.090 No to taka osoba również ma mniejsze zasoby, 00:35:23.170 --> 00:35:28.010 mniejszą możliwość wytrzymania różnych rzeczy, łatwiej będzie się denerwować 00:35:28.090 --> 00:35:31.650 i szybciej uciekać do agresji. 00:35:35.170 --> 00:35:40.490 Następnie czynniki ryzyka związane ze środowiskiem. 00:35:40.570 --> 00:35:47.610 I tutaj środowisko dziecka, izolacja społeczna rodziny to dosyć istotny punkt. 00:35:47.690 --> 00:35:54.770 Jeżeli przypuszczalnie mamy sobie rodzinę, która funkcjonuje 00:35:55.010 --> 00:36:00.730 w obcym dla siebie środowisku, czy przykładowo są to osoby, które przyjechały 00:36:00.810 --> 00:36:06.730 z odległego, obcego kulturowo kraju, nie znają języka polskiego? 00:36:06.810 --> 00:36:09.650 nie mają tutaj żadnych relacji społecznych. 00:36:09.730 --> 00:36:13.610 Nie mają wsparcia społecznego. 00:36:13.690 --> 00:36:20.930 Funkcjonuje jako taka po prostu wysepka faktycznie na tle jakiegoś oceanu. 00:36:21.410 --> 00:36:23.290 To jest to czynnik ryzyka. 00:36:23.370 --> 00:36:30.290 Ten brak wsparcia będzie bardzo mocno obciążał rodziców dziecka, co 00:36:30.370 --> 00:36:32.370 prowadzi właśnie do stresu. 00:36:32.450 --> 00:36:40.490 A to może się wiązać z tymi, z tym łatwiejszym sięganiem po agresję. 00:36:40.570 --> 00:36:45.570 Kolejny podobny punkt to skrajne ubóstwo, które również jest czynnikiem 00:36:45.650 --> 00:36:47.690 bardzo mocno obciążającym. 00:36:47.770 --> 00:36:50.850 No i przemoc i patologia w miejscu zamieszkania. 00:36:50.930 --> 00:36:55.730 Generalnie myślę, że warto na te czynniki związane ze środowiskiem i z rodziną 00:36:55.810 --> 00:37:03.450 dziecka spojrzeć w ten sposób, że to nie powinno stygmatyzować rodziców. 00:37:03.530 --> 00:37:08.250 To, że ktoś jest samotnym rodzicem, że przyjechał z jakiegoś obcego państwa i nie 00:37:08.330 --> 00:37:16.730 mówi po polsku, że doświadczył ubóstwa albo przeżył jakąś tragedię życiową. 00:37:16.810 --> 00:37:22.570 Nie powinniśmy na to patrzeć jako na coś, co sprawia, że ta osoba jest potencjalnym 00:37:22.650 --> 00:37:24.250 potencjalnym agresorem. 00:37:24.330 --> 00:37:26.250 Bardziej i dla dzieci. 00:37:26.330 --> 00:37:32.010 Dla systemów rodzinnych korzystne jest myślenie, że to, co obciąża rodzica, że 00:37:32.090 --> 00:37:36.770 to, co jest dla tego rodzica bardzo dużą trudnością, 00:37:36.850 --> 00:37:43.050 to zmniejsza jego zasoby, które on może przekazać dziecku, 00:37:43.130 --> 00:37:48.450 żeby móc sprawować pieczę rodzicielską w taki sposób, aby było to 00:37:48.530 --> 00:37:50.250 korzystne dla dziecka. 00:37:50.330 --> 00:37:56.170 Trzeba włożyć w tą swoją, w to swoje rodzicielstwo bardzo dużo 00:37:56.250 --> 00:38:02.930 wysiłku, bardzo dużo zasobów na to przeznaczyć, mieć sporo cierpliwości 00:38:03.130 --> 00:38:04.530 i przestrzeni. 00:38:04.610 --> 00:38:07.810 Trudne sytuacje życiowe. 00:38:07.930 --> 00:38:14.050 Trudne położenie rodzica będzie obniżało jego zasoby, będzie 00:38:14.130 --> 00:38:18.170 sprawiało, że on mniej jest w stanie dać z siebie temu dziecku i mniej 00:38:18.250 --> 00:38:19.490 jest w stanie wytrzymać. 00:38:19.570 --> 00:38:25.370 A to niestety w prostej linii prowadzi do tego, że częściej będzie 00:38:25.450 --> 00:38:27.970 sięgał po jakieś agresywne zachowania. 00:38:28.050 --> 00:38:31.450 Z uwagi na to, przy tego rodzaju czynnikach warto 00:38:31.530 --> 00:38:37.530 pamiętać o tym, że to co najlepsze możemy zrobić, to wesprzeć rodzica, bo wiele z 00:38:37.610 --> 00:38:44.690 tych osób nie chce krzywdy swych dzieci, a jednak nie potrafi sobie inaczej radzić. 00:38:44.770 --> 00:38:52.250 Dlatego jeżeli jest to możliwe, warto zastanawiać się, czy da się wesprzeć 00:38:52.330 --> 00:38:58.050 danych rodziców czy opiekunów, aby oni mogli dobrze sprawować swoją 00:38:58.130 --> 00:39:04.050 swoje zadanie, zanim przyjdzie do faktycznie 00:39:04.410 --> 00:39:07.930 faktycznie jakichś przemocowych zachowań. 00:39:08.410 --> 00:39:12.730 Mamy też czynniki ryzyka związane ze środowiskiem organizacji. 00:39:12.810 --> 00:39:15.730 I o nich chciałabym powiedzieć trochę osobno. 00:39:15.810 --> 00:39:22.250 Dlatego że tak jak mamy czynniki, które nam powodują, że w 00:39:22.330 --> 00:39:26.210 rodzinie ten dorosły, ten opiekun będzie bardziej skłonny do 00:39:26.290 --> 00:39:30.170 stosowania przemocy, tak samo w organizacji, jeżeli mówimy o naszych 00:39:30.250 --> 00:39:37.050 pracownikach czy wolontariuszach, są takie czynniki, które mogą sprawiać, że 00:39:37.130 --> 00:39:41.010 łatwiej jakoś będzie sięgać po przemocowe rozwiązania. 00:39:41.090 --> 00:39:44.850 I teraz co tutaj mam na myśli? 00:39:44.930 --> 00:39:48.890 To przede wszystkim przyzwolenie społeczne. 00:39:48.970 --> 00:39:54.170 To jest najbardziej istotny element, dlatego że o ile nie ma przyzwolenia 00:39:54.250 --> 00:40:03.890 społecznego raczej na przemoc fizyczną i z tym się rzadko spotykamy, żeby faktycznie 00:40:03.970 --> 00:40:09.610 jakoś tak wszyscy się godzili na to, żeby ktoś nie bił dzieci czy 00:40:09.690 --> 00:40:11.130 swoich współpracowników. 00:40:11.210 --> 00:40:14.090 To bardzo dobrze, że się na to nie godzimy. 00:40:14.170 --> 00:40:21.410 To niestety, ale inne formy przemocy są już bardziej dopuszczane. 00:40:21.490 --> 00:40:25.530 Bardzo często zdaje się, że trochę ich nie widzimy. 00:40:25.610 --> 00:40:31.730 Szczególnie przemoc emocjonalna będzie tutaj jakoś tak bardziej niestety 00:40:31.810 --> 00:40:37.650 dopuszczana w naszych środowiskach pracy. 00:40:37.730 --> 00:40:40.410 Dużo dalej trzeba pójść. 00:40:40.490 --> 00:40:44.450 Dużo bardziej jaskrawe muszą być przejawy tej przemocy, żeby faktycznie 00:40:44.530 --> 00:40:46.570 ktoś postanowił reagować. 00:40:46.650 --> 00:40:54.170 Z uwagi na to tak istotne jest posiadanie jasnych standardów postępowania. 00:40:54.250 --> 00:40:59.010 Dlatego właśnie w naszych standardach ochrony małoletnich 00:40:59.090 --> 00:41:06.050 Powinniśmy wyznaczyć jasno, jakie zachowania są niedopuszczalne 00:41:06.130 --> 00:41:12.370 po to, żeby później ktoś, kto jest świadkiem jakiejś sytuacji przemocowej, 00:41:12.450 --> 00:41:19.290 był w stanie się odwołać do tych wytycznych i stwierdzić, 00:41:19.370 --> 00:41:23.010 że to, co się dzieje, nie jest w porządku. 00:41:23.090 --> 00:41:28.370 Zwłaszcza, że przemoc emocjonalna ma to do siebie, że 00:41:28.450 --> 00:41:35.250 zaczyna się od małych rzeczy i z każdym kolejnym dniem jest coraz więcej tego. 00:41:35.330 --> 00:41:40.610 Jest to coraz bardziej daleko idące, dlatego często trudno jest 00:41:40.690 --> 00:41:44.410 złapać moment, w którym. 00:41:45.290 --> 00:41:49.570 Ta przemoc się pojawia. 00:41:49.650 --> 00:41:57.690 Więc jasne standardy postępowania, jasne zasady co można, a czego nie można i 00:41:57.770 --> 00:42:03.570 Są dużym czynnikiem ochronnym, a brak takich standardów będzie 00:42:03.650 --> 00:42:07.290 wyraźnym czynnikiem ryzyka. 00:42:07.370 --> 00:42:09.970 Mamy tutaj też brak poczucia odpowiedzialności i 00:42:10.050 --> 00:42:12.170 autorytarny styl zarządzania. 00:42:12.250 --> 00:42:20.490 Tam, gdzie mamy podejmowanie decyzji przez jedną osobę absolutnie bez dyskusji, bez 00:42:20.570 --> 00:42:24.170 jakiegokolwiek wpływu innych osób na to, co się dzieje, 00:42:24.250 --> 00:42:28.610 to bardzo łatwo doprowadzić do sytuacji, w której ta osoba 00:42:28.690 --> 00:42:31.530 tak naprawdę może wszystko. 00:42:31.610 --> 00:42:37.930 I niekoniecznie kluczowe są tutaj kompetencje, a to, jak ta 00:42:38.010 --> 00:42:40.290 osoba postrzega innych. 00:42:40.370 --> 00:42:44.530 No i może to prowadzić do sytuacji, w której ci inni będą chcieli się 00:42:44.610 --> 00:42:45.970 dopasować do tego. 00:42:46.050 --> 00:42:52.050 Możemy sobie wyobrazić przykład, w której na przykład jakiś 00:42:52.130 --> 00:42:55.050 reżyser w kole teatralnym. 00:42:55.130 --> 00:43:01.010 To on decyduje autorytarnie, jednoosobowo, które dzieci będą występowały 00:43:01.090 --> 00:43:03.330 na scenie, a które nie. 00:43:04.050 --> 00:43:08.050 I w takiej sytuacji oczywiście chcielibyśmy 00:43:08.130 --> 00:43:13.050 wierzyć, że ta decyzja jest dyktowana tylko i wyłącznie kwestią tego, czy dane 00:43:13.130 --> 00:43:16.890 dziecko pasuje do tej roli, czy jest do niej odpowiednio przygotowane. 00:43:16.970 --> 00:43:19.770 I zapewne w wielu sytuacjach tak jest. 00:43:19.850 --> 00:43:25.690 Natomiast jest to taki czynnik ryzyka, że dany trener będzie niektóre dzieci 00:43:25.770 --> 00:43:29.570 faworyzował, a inne dzieci będą odsuwane na bok. 00:43:29.650 --> 00:43:34.490 I to też jest forma przemocy psychicznej. 00:43:35.170 --> 00:43:39.730 No i brak poczucia odpowiedzialności w środowisku również jest 00:43:39.810 --> 00:43:43.210 takim czynnikiem ryzyka, że rzeczy się dzieją, a my się nie czujemy za nie 00:43:43.290 --> 00:43:50.570 odpowiedzialni i jakoś jakoś sobie odpuszczamy reakcje 00:43:50.650 --> 00:43:54.450 czy też takie poczucie, że na pewno ktoś inny zareaguje. 00:43:54.530 --> 00:43:56.370 Ja nie muszę. 00:43:56.450 --> 00:44:02.410 Jest jest czynnikiem, który sprawia, że bardzo często ludzie, nawet widząc 00:44:02.490 --> 00:44:09.210 faktyczne przestępstwa gdzieś na ulicy nie reagują, bo inni ludzie też to widzieli. 00:44:09.290 --> 00:44:13.210 No to na pewno ktoś zadzwoni na policję, na pewno ktoś pomoże. 00:44:13.290 --> 00:44:18.290 Czy nawet w sytuacjach, kiedy trzeba udzielić komuś pomocy, ludzie w miejscach, 00:44:18.370 --> 00:44:21.330 gdzie jest tłum po prostu nie reagują. 00:44:21.410 --> 00:44:27.330 I wiedząc to też powinniśmy wziąć to pod uwagę, tworząc nasze standardy tak, żeby 00:44:27.410 --> 00:44:32.450 zachęcać osoby, które widzą jakieś niepokojące sytuacje, 00:44:32.530 --> 00:44:39.530 żeby dawały znać koordynatorowi, żeby zwracały na to uwagę i żeby nie 00:44:39.610 --> 00:44:42.970 pozostawiały, nie pozostawiały tych sytuacji na zasadzie 00:44:43.050 --> 00:44:44.490 ktoś to na pewno zgłosi. 00:44:44.570 --> 00:44:48.930 Warto, żeby nasi pracownicy czy wolontariusze, czy też nasi podopieczni 00:44:49.010 --> 00:44:54.450 wiedzieli, że każda osoba, która widzi, że coś się dzieje, która ma jakieś 00:44:54.530 --> 00:44:58.410 informacje, powinna to zgłosić niezależnie. 00:44:59.530 --> 00:45:05.930 Dobrze, to było omówienie rodzajów przemocy i czynników ryzyka. 00:45:06.010 --> 00:45:07.010 Mam nadzieję. 00:45:07.090 --> 00:45:11.650 Że takie spojrzenie i pewnie odświeżenie wiedzy o tym, 00:45:11.730 --> 00:45:18.930 jakie możemy rozpoznawać rodzaje przemocy i jakie są czynniki, które powinniśmy 00:45:19.010 --> 00:45:23.450 wziąć pod uwagę, pomoże w tworzeniu standardów i 00:45:23.530 --> 00:45:29.530 rozpoznawaniu tego, co w Państwa organizacji, co w Państwa instytucji może 00:45:29.610 --> 00:45:31.970 się zdarzyć, Czemu chcielibyśmy zapobiec. 00:45:32.050 --> 00:45:36.810 Teraz zapraszam na krótką przerwę i w ostatniej części za chwilę przejdziemy do 00:45:36.890 --> 00:45:42.730 tego, jakie powinny być bezpieczne relacje z małoletnimi, jak powinniśmy prowadzić 00:45:42.810 --> 00:45:45.850 interwencje i jak tworzyć i wprowadzać standardy.