WEBVTT

00:00:04.700 --> 00:00:06.000
Dobry wieczór.

00:00:06.250 --> 00:00:10.000
Szanowni państwo, mam
niezwykłą przyjemność

00:00:10.001 --> 00:00:15.000
przywitać państwa w imieniu
gospodarza tego miejsca,

00:00:15.450 --> 00:00:18.000
dyrektora Larrego Ugwu.

00:00:18.750 --> 00:00:23.000
Miejsca nadbałtyckiego
Centrum Kultury w Gdańsku,

00:00:23.500 --> 00:00:27.000
Instytucji Kultury Samorządu
Województwa Pomorskiego.

00:00:27.050 --> 00:00:30.000
Witam państwa również
w imieniu prezesa,

00:00:30.001 --> 00:00:35.000
właściciela wydawnictwa
<i>Region</i>, dr Jarosława Elwarta.

00:00:35.400 --> 00:00:38.000
Proszę państwa, spotykamy
się dzisiaj z okazji promocji książki

00:00:38.001 --> 00:00:44.000
pod tytułem "JKB
Jan Krzysztof Bielecki".

00:00:44.001 --> 00:00:48.000
Nasze spotkanie jest
transmitowane online

00:00:48.050 --> 00:00:52.000
za pośrednictwem
portalu gdańsk.pl.

00:00:52.600 --> 00:00:58.000
Witam autora wywiadu "Rzeki",
pana redaktora Macieja Głogowskiego.

00:00:58.001 --> 00:01:02.000
[oklaski]

00:01:02.300 --> 00:01:07.000
Witam bohatera książki, pana
premiera Jana Krzysztofa Bieleckiego.

00:01:07.001 --> 00:01:10.000
[oklaski]

00:01:10.250 --> 00:01:17.000
Oraz autora wstępu do tej książki,
pana profesora Antoniego Dudka.

00:01:17.001 --> 00:01:18.000
Witam.

00:01:18.001 --> 00:01:21.000
[oklaski]

00:01:21.600 --> 00:01:28.000
Witam panią prezydent Aleksandrę
Dulkiewicz, prezydent Miasta Gdańska,

00:01:28.325 --> 00:01:34.000
która objęła patronatem honorowym
publikację o premierze Bieleckim.

00:01:34.150 --> 00:01:37.000
Witam pana Władysława Zawistowskiego,

00:01:37.800 --> 00:01:41.000
dyrektora Departamentu
Kultury Urzędu Marszałkowskiego,

00:01:41.001 --> 00:01:45.000
reprezentującego marszałka
Województwa Pomorskiego,

00:01:45.001 --> 00:01:50.000
Mieczysława Struka, który
również objął patronatem honorowym

00:01:50.650 --> 00:01:53.000
wydanie tej książki.

00:01:53.050 --> 00:01:56.000
Witam państwa bardzo gorąco,
witam zgromadzonych gości,

00:01:56.400 --> 00:01:59.000
posłów, senatorów, europosłów,

00:01:59.200 --> 00:02:02.000
przedstawicieli Korpusu
Dyplomatycznego

00:02:02.350 --> 00:02:07.000
oraz przyjaciół, znajomych,
współpracowników i sympatyków

00:02:07.001 --> 00:02:12.000
naszego bohatera, premiera
Jana Krzysztofa Bieleckiego.

00:02:12.001 --> 00:02:15.000
[oklaski]

00:02:15.050 --> 00:02:19.000
Poproszę teraz prezesa
wydawnictwa Region,

00:02:19.500 --> 00:02:25.000
Jarosława Elwarta, o kilka
słów związanych z historią

00:02:25.001 --> 00:02:32.000
cyklu książek o znanych
gdańszczanach i wybitnych pomorzanach.

00:02:32.001 --> 00:02:34.000
Jarku, zapraszam.

00:02:40.000 --> 00:02:42.000
Dzień dobry państwu.

00:02:42.001 --> 00:02:48.000
Cieszę się, że tak
licznie państwo przybyli

00:02:48.001 --> 00:02:50.000
na dzisiejszą naszą
promocję, na to spotkanie.

00:02:50.001 --> 00:02:54.000
Blisko ćwierć wieku temu związana
z Gdańskiem dziennikarka, pedagog,

00:02:54.001 --> 00:02:59.000
recenzentka, pani Barbara
Kanold podjęła próbę przedstawienia

00:02:59.050 --> 00:03:02.000
szerszej publiczności sylwetek
znanych Gdańszczan,

00:03:02.001 --> 00:03:06.000
związanych przede wszystkim
ze środowiskiem artystycznym.

00:03:06.100 --> 00:03:11.000
Powstawały kolejne książki
prezentujące wywiady rzeki

00:03:11.650 --> 00:03:15.000
i tak narodziła się seria
"Znani gdańszczanie".

00:03:15.150 --> 00:03:20.000
Patronat nad tą serią sprawował
prezydent Miasta Gdańska,

00:03:20.400 --> 00:03:23.514
a wśród kilkunastu tomów
ukazały się wywiady m.

00:03:23.526 --> 00:03:27.000
in. ze Stanisławem Michalskim,

00:03:27.425 --> 00:03:31.000
z Janiną Jarzynówną-Sobczak,
z Andrzejem Jaszuną-Szajtisem,

00:03:31.001 --> 00:03:36.000
Andrzejem Perepeczko i
Konstantym Andrzejem Kulką.

00:03:36.001 --> 00:03:39.000
Długoletnim wydawcą tamtej
serii był Krzysztof Grynder,

00:03:39.200 --> 00:03:45.000
który zaprosił nasze wydawnictwo
do współpracy w roku 2016.

00:03:45.001 --> 00:03:48.000
Gdy pomysłodawczyni
serii przeniosła się do Francji,

00:03:48.300 --> 00:03:53.000
by zamieszkać ze swoją
córką, jakby w naturalny sposób

00:03:53.001 --> 00:03:58.000
tamta seria się zamknęła i ostatnim
tomem, który przygotowaliśmy

00:03:58.001 --> 00:04:04.000
w 2021 roku, był tom
poświęcony pani Barbarze.

00:04:04.200 --> 00:04:09.000
Dwa lata temu, po zmianach
jakie przyniosła pandemia,

00:04:09.050 --> 00:04:14.000
wspólnie z doktorem Zbigniewem
Canowieckim, który przez lata wspierał

00:04:14.001 --> 00:04:20.000
panią Barbarę Kanold, podjęliśmy
decyzję, że warto kontynuować jej dzieło,

00:04:20.400 --> 00:04:24.000
ale może należy rozszerzyć
troszeczkę jego formułę,

00:04:24.050 --> 00:04:29.000
tak żeby prezentować
szerszej publiczności nie

00:04:29.050 --> 00:04:32.000
tylko gdańszczan, ale
także mieszkańców Pomorza.

00:04:32.001 --> 00:04:35.000
W zeszłym roku, mniej
więcej w tej samej porze,

00:04:35.050 --> 00:04:38.000
tutaj prezentowaliśmy
pierwszy tom tej nowej serii,

00:04:38.100 --> 00:04:41.000
której autorem był
redaktor Mariusz Szmidka,

00:04:41.300 --> 00:04:48.000
tom poświęcony aktorskiej parze Halinie
Winiarskiej i Jerzemu Kiszkisowi.

00:04:48.150 --> 00:04:54.000
Cieszę się, że udało nam się
dobrnąć do kolejnej premiery

00:04:54.150 --> 00:04:59.000
i zaprezentować teraz książkę o
kolejnym wybitnym Pomorzaninie,

00:04:59.001 --> 00:05:05.000
człowieku polityki, panu premierze
Janowi Krzysztofowi Bieleckiemu.

00:05:05.100 --> 00:05:09.000
Mam nadzieję, że dla państwa ta
książka też będzie okazją do tego,

00:05:09.800 --> 00:05:14.000
żeby spojrzeć inaczej na
niebanalny wpływ naszego bohatera

00:05:14.001 --> 00:05:18.000
na rzeczywistość, która nas otacza.
Dziękuję.

00:05:18.001 --> 00:05:23.000
[oklaski]

00:05:23.001 --> 00:05:27.000
Dziękuję bardzo.

00:05:27.200 --> 00:05:32.000
Poproszę teraz o wygłoszenie
wprowadzenia do dyskusji

00:05:32.450 --> 00:05:35.000
pana profesora Antoniego Dudka.

00:05:35.001 --> 00:05:40.000
Pan profesor Antoni Dudek jest
historykiem, politologiem i publicystą,

00:05:40.250 --> 00:05:44.000
profesorem nauk humanistycznych
i profesorem Uniwersytetu

00:05:44.001 --> 00:05:47.000
Kardynała Stefana
Wyszyńskiego w Warszawie.

00:05:47.075 --> 00:05:50.000
Zajmuje się najnowszą
historią polityczną Polski

00:05:50.475 --> 00:05:55.000
oraz jest jej współczesnym
systemem politycznym.

00:05:55.650 --> 00:06:00.000
Autor i współautor kilkunastu
książek oraz kilkuset artykułów

00:06:00.001 --> 00:06:04.000
poświęconych przede
wszystkim historii najnowszej.

00:06:04.001 --> 00:06:08.000
Zapraszam, panie profesorze.

00:06:08.001 --> 00:06:13.000
[oklaski]

00:06:14.150 --> 00:06:15.986
Szanowni państwo,
bardzo się cieszę,

00:06:15.998 --> 00:06:18.000
że mogę brać udział
w tej uroczystości,

00:06:18.001 --> 00:06:23.000
dlatego że ja zawsze namawiam
osoby ważne dla Polski,

00:06:23.425 --> 00:06:27.000
żeby zostawiały po sobie
takie właśnie świadectwa,

00:06:27.050 --> 00:06:32.000
jak ta książka, której dzisiaj
promocji jesteśmy uczestnikami.

00:06:32.450 --> 00:06:35.000
Dlaczego? Bo to jest ważne
dla przyszłych pokoleń,

00:06:35.001 --> 00:06:38.000
nie tylko dla historyków,
ale tak naprawdę dla tych,

00:06:38.100 --> 00:06:43.000
którzy będą kiedyś się zastanawiali,
jak narodziła się III Rzeczpospolita.

00:06:43.550 --> 00:06:47.000
Bo bohater dzisiejszego naszego
spotkania jest człowiekiem,

00:06:47.001 --> 00:06:50.000
który oczywiście łączy
biograficznie dwie epoki,

00:06:50.001 --> 00:06:53.000
i o tym też będziemy
dzisiaj dyskutować,

00:06:53.001 --> 00:06:57.000
epokę PRL-u i wychodzenia z epoki
PRL-u i epokę III Rzeczpospolitej.

00:06:57.175 --> 00:07:00.000
Ale w szczególności
ten moment historyczny,

00:07:00.150 --> 00:07:02.594
w którym tak naprawdę
będzie najbardziej

00:07:02.606 --> 00:07:05.000
jego nazwisko
odnotowane w przyszłości,

00:07:05.025 --> 00:07:08.000
to jest moment narodzin
III Rzeczpospolitej.

00:07:08.001 --> 00:07:15.000
To jest rok 1991, w którym przyszło
mu stać na czele polskiego rządu

00:07:15.001 --> 00:07:18.000
i to był rok, proszę
państwa, szczególny.

00:07:18.001 --> 00:07:19.989
Dla ludzi młodszych
dzisiaj ten rok się

00:07:20.001 --> 00:07:22.000
wydaje jakimś takim
nieistotnym rokiem,

00:07:22.001 --> 00:07:26.000
gdzieś między rokiem
bieżącym a rokiem 1989.

00:07:26.001 --> 00:07:28.456
Bo zawsze się mówi
rok 1989, komuś się

00:07:28.468 --> 00:07:31.000
skończył i nagle
wszystko się narodziło

00:07:31.001 --> 00:07:35.000
i wszystko już było
inaczej po roku 1989.

00:07:35.050 --> 00:07:40.000
Ale właśnie, w rzeczywistości jest
tak, że jak się przyjrzy temu głębiej,

00:07:40.450 --> 00:07:45.000
to widać bardzo wyraźnie,
jak ważny jest właśnie rok 1991.

00:07:45.025 --> 00:07:48.000
Dlaczego? Otóż z kilku powodów.

00:07:48.001 --> 00:07:51.000
Po pierwsze dlatego, i to
może jest powód najważniejszy,

00:07:51.001 --> 00:07:55.000
że to właśnie w tym roku w moim
przekonaniu został rozstrzygnięty

00:07:55.001 --> 00:08:00.000
najistotniejszy dylemat,
który stał przed rodzącą

00:08:00.001 --> 00:08:02.000
się Polską, niepodległą,
dylemat geopolityczny.

00:08:02.001 --> 00:08:05.178
Mianowicie myśmy
wtedy wykonali zasadniczy

00:08:05.190 --> 00:08:08.000
krok w ucieczce ze
wschodu na zachód.

00:08:08.001 --> 00:08:11.000
Oczywiście pewne elementy
tego były już wcześniej

00:08:11.200 --> 00:08:14.000
i to się kontynuowało także później.

00:08:14.200 --> 00:08:17.000
Rok 1991 jest absolutnie krytyczny.

00:08:17.225 --> 00:08:19.760
Dlaczego? Za
sprawą takich wydarzeń

00:08:19.772 --> 00:08:22.000
jak likwidacja Układu
Warszawskiego

00:08:22.001 --> 00:08:26.000
i Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej,
a zarazem niedopuszczenie do tego,

00:08:26.001 --> 00:08:30.000
choć takie projekty były i to jest
osobista zasługa także właśnie bohatera

00:08:30.250 --> 00:08:33.000
naszego dzisiejszego spotkania,
pana premiera Bieleckiego,

00:08:33.001 --> 00:08:37.000
że nie udało się utworzyć tak zwanego
Neo-RWPG, bo takie pomysły były,

00:08:37.001 --> 00:08:41.000
co utrudniłoby, być może
nie przekreśliłoby, ale

00:08:41.025 --> 00:08:44.000
utrudniłoby ten proces
przechodzenia ze wschodu na zachód.

00:08:44.001 --> 00:08:47.000
To porozumienie z premierem
ówczesnych Węgier, József Antallem,

00:08:47.250 --> 00:08:52.000
właśnie pana premiera, jest czymś,
co moim zdaniem o tym przesądziło.

00:08:52.001 --> 00:08:55.000
I później mamy ten kolejny
krok, mamy ten dramatyczny moment

00:08:55.001 --> 00:08:59.000
puczu Janajewa, kiedy się wydawało,
że to wszystko może się cofnąć

00:08:59.150 --> 00:09:03.000
i mamy to wydarzenie, które
pan premier wykorzystuje,

00:09:03.001 --> 00:09:07.000
żeby postawić po raz pierwszy
publicznie we wrześniu 1991 roku

00:09:07.025 --> 00:09:11.000
podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych
kwestię członkostwa Polski

00:09:11.300 --> 00:09:15.000
i innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej
w pakcie północnoatlantyckim.

00:09:15.001 --> 00:09:18.000
To są absolutnie przełomowe
wydarzenia, a jak one są ważne,

00:09:18.150 --> 00:09:21.000
to widzimy to właśnie z dzisiejszej
perspektywy, z perspektywy

00:09:21.001 --> 00:09:25.000
wydarzeń ostatnich
zwłaszcza dwóch czy trzech lat.

00:09:25.001 --> 00:09:28.000
Ale to nie jest tylko kwestia
geopolityczna, bo oczywiście

00:09:28.001 --> 00:09:32.000
ona jest najważniejsza, ale jest to
też kwestia transformacji gospodarki.

00:09:32.001 --> 00:09:34.951
Trzeba sobie zdawać
sprawę, że rok 91'

00:09:34.963 --> 00:09:38.000
to jest apogeum
recesji transformacyjnej

00:09:38.150 --> 00:09:43.000
i to właśnie na rząd premiera
Bieleckiego przypadł największy atak

00:09:43.001 --> 00:09:48.000
przeciwników zmian gospodarczych,
które się w Polsce dokonywały.

00:09:48.001 --> 00:09:56.000
To są oczywiście dwa veta, dwa wota
nieufności wobec rządu pana premiera,

00:09:56.001 --> 00:09:59.000
ale przede wszystkim to jest
kwestia, powiem szczerze, przetrwania

00:09:59.100 --> 00:10:05.000
w tym kursie na zmiany rynkowe.
Oczywiście można to było próbować

00:10:05.001 --> 00:10:08.000
później odwrócić, niektórzy
nawet o tym mówili, natomiast nigdy

00:10:08.150 --> 00:10:12.000
już tego nie zrobili, a ponieważ
gospodarka powoli zaczynała się

00:10:12.225 --> 00:10:17.000
od roku 1992 odbijać od
dna, to już kiedy się wytrzymało

00:10:17.001 --> 00:10:23.000
ten krytyczny moment, każdemu
następnemu rządowi było nieco łatwiej.

00:10:23.001 --> 00:10:27.000
To jest zatem coś, co w moim
przekonaniu jest szalenie ważne,

00:10:27.100 --> 00:10:29.670
że udało się wtedy
wytrzymać tą ogromną

00:10:29.682 --> 00:10:32.000
presję na to, żeby
dokonać odwrotu.

00:10:32.250 --> 00:10:38.000
A przypomnę choćby Kazus Rosji,
tam mieliśmy podobne pomysły

00:10:38.150 --> 00:10:44.000
wzorowane na planie Balcerowicza
reformy Gajdara i one po pół roku

00:10:44.001 --> 00:10:47.000
zostały cofnięte, kiedy się okazało,
że przedsiębiorstwa państwowe

00:10:47.001 --> 00:10:51.000
są po prostu pod kreską, tak jak
słynny Ursus, z którego pan premier

00:10:51.001 --> 00:10:54.000
to jest taki najbardziej dramatyczny
może moment tego wątku,

00:10:54.001 --> 00:10:57.000
o którym teraz opowiadam,
wizyta pana premiera w Ursusie,

00:10:57.001 --> 00:11:03.000
może do niej wrócimy za chwilę. To był
ten moment, w którym w Rosji się cofnięto.

00:11:03.001 --> 00:11:07.000
W Rosji się cofnięto, bank
centralny zaczął drukować pieniądze

00:11:07.025 --> 00:11:11.000
i dawać te ruble na ratowanie
państwowych przedsiębiorstw

00:11:11.150 --> 00:11:14.000
i wiemy, jak się to skończyło dalej.
Podobnie było na Białorusi,

00:11:14.001 --> 00:11:19.000
na Ukrainie, na szczęście u
nas udało się to zrobić inaczej.

00:11:19.700 --> 00:11:22.000
Równolegle z tym wszystkim,
ale też w wątku ekonomicznym,

00:11:22.100 --> 00:11:25.000
trzeba powiedzieć o tym, co jest moim
zdaniem też jednym z najważniejszych

00:11:25.001 --> 00:11:29.000
osiągnięć, to było zdjęcie tej
gospodarce transformującej się

00:11:29.001 --> 00:11:33.000
z grzbietu tego gigantycznego
ciężaru, jakim było zadłużenie

00:11:33.001 --> 00:11:38.000
odziedziczone po epoce PRL.
To, że się wtedy udało 50% zredukować

00:11:38.001 --> 00:11:42.000
zadłużenie zagraniczne Polski,
podpisać umowę z klubem paryskim,

00:11:42.001 --> 00:11:45.000
miało fundamentalne znaczenie
i było, trzeba powiedzieć jasno,

00:11:45.150 --> 00:11:49.000
pierwszym tak znaczącym umorzeniem
długu. Wszystkim innym krajom,

00:11:49.050 --> 00:11:53.000
jak się temu przyglądałem,
udawało się to najwyżej o 1/3 zrobić.

00:11:53.350 --> 00:11:58.000
Udało się to rządowi pana premiera
Bieleckiego, to zadłużenie zredukować o 50%.

00:11:58.400 --> 00:12:02.000
I wreszcie przy tym
wszystkim trzeba powiedzieć jasno,

00:12:02.001 --> 00:12:08.000
że pan premier zachował osobistą
popularność. To nie znaczy oczywiście,

00:12:08.225 --> 00:12:13.000
że jej nie tracił, bo każdy, kto
sprawuje władzę, traci popularność,

00:12:13.001 --> 00:12:17.000
ale kiedy robiono badania
jesienią 1991 roku, się okazywało,

00:12:17.001 --> 00:12:22.000
że ciągle pan premier Jan Krzysztof
Bielecki jest przez większość Polaków

00:12:22.200 --> 00:12:25.410
uważany za najlepszego
kandydata na premiera.

00:12:25.422 --> 00:12:28.000
A jeśli chodzi o
zaufanie społeczne,

00:12:28.001 --> 00:12:31.000
był na drugim miejscu za Jackiem
Kuroniem. To trzeba przyznać,

00:12:31.001 --> 00:12:36.000
że w tak dramatycznej sytuacji
ekonomicznej rzeczywiście ogromny sukces.

00:12:36.001 --> 00:12:38.554
Ale ja tu mówiłem
wyłącznie o roli Jana

00:12:38.566 --> 00:12:41.000
Krzysztofa Bieleckiego
jako premiera.

00:12:41.001 --> 00:12:44.000
Nie kryję, że dlatego, że takie
są moje osobiste zainteresowania

00:12:44.001 --> 00:12:47.000
jako historyka dziejów
politycznych najnowszych Polski.

00:12:47.001 --> 00:12:49.758
Ale ta książka,
która nas tu dzisiaj

00:12:49.770 --> 00:12:53.000
sprowadziła, oczywiście
nie jest wyłącznie

00:12:53.001 --> 00:12:58.000
opowieścią o misji pana Jana Krzysztofa
Bieleckiego jako szefa rządu.

00:12:58.001 --> 00:13:00.122
To jest także historia człowieka

00:13:00.134 --> 00:13:03.000
Solidarności, a więc
jest tam istotny wątek

00:13:03.001 --> 00:13:07.000
owego mało czarnego, jak brzmiał
jego konspiracyjny pseudonim.

00:13:07.001 --> 00:13:10.000
Myślę, że dla wielu
czytelników to będzie ciekawe.

00:13:10.001 --> 00:13:14.000
Jest też oczywiście mowa
o jego także działalności później,

00:13:14.350 --> 00:13:19.000
po zakończeniu misji premiera,
zarówno jeszcze w służbie rządowej

00:13:19.001 --> 00:13:23.000
jako ministra do spraw europejskich
w rządzie Hanny Suchocji,

00:13:23.001 --> 00:13:27.000
gdzie kontynuuje ten etap
reorientacji Polski na zachód.

00:13:27.001 --> 00:13:32.000
I później mamy wreszcie tę jego
działalność zarówno w bankowości

00:13:32.001 --> 00:13:38.000
międzynarodowej, jak i polskiej.
To także jest budowa od innej strony

00:13:38.001 --> 00:13:41.000
państwa polskiego.
I dlatego myślę, że to, co mnie kryje,

00:13:41.001 --> 00:13:44.000
dla mnie jest najciekawsze
w tej książce i o tym też myślę,

00:13:44.001 --> 00:13:47.000
żeby za chwilę szerzej porozmawiamy,
to jest coś, co ja nazwałem

00:13:47.250 --> 00:13:51.000
filozofią życiowego pragmatyzmu.
To z tej książki bardzo mocno przebija

00:13:51.100 --> 00:13:56.000
w wielu momentach i myślę, że
Jan Krzysztof Bielecki jest dla mnie

00:13:56.001 --> 00:14:00.000
symbolem kogoś, kogo ja nazywam
pragmatycznym państwowcem.

00:14:00.125 --> 00:14:04.000
I to jest taka kategoria ludzi w
Polsce, których mamy wyjątkowo mało

00:14:04.300 --> 00:14:09.000
i których nam wyjątkowo brakuje.
Niestety w szczególności w sferze

00:14:09.050 --> 00:14:15.000
powiedziałbym zawodowej polityki. I
mam wrażenie, że znaczenie tej książki

00:14:15.001 --> 00:14:18.000
także polega moim zdaniem na tym, że
liczę, że ona dla wielu młodych ludzi

00:14:18.001 --> 00:14:24.000
będzie być może jakąś inspiracją do
tego, że można dobrze służyć Polsce,

00:14:24.001 --> 00:14:28.000
a zarazem realizować osobiste
aspiracje, robić karierę życiową,

00:14:28.001 --> 00:14:32.000
bo właśnie dla mnie pan Jan Krzysztof
Bielecki jest symbolem umiejętnego

00:14:32.001 --> 00:14:38.000
połączenia tych dwóch działań.
Misji dla Polski, służenia Polsce

00:14:38.001 --> 00:14:42.000
na różnych polach, a zarazem osiągnięcia
osobistego sukcesu zawodowego.

00:14:42.325 --> 00:14:45.000
Także bardzo się cieszę, że
mogłem się tu z państwem spotkać

00:14:45.001 --> 00:14:49.000
na promocji tej książki, bo
traktuję tę książkę i bohatera

00:14:49.001 --> 00:14:52.000
naszego dzisiejszego spotkania
jako pewien symbol postawy,

00:14:52.250 --> 00:14:56.000
która jest w Polsce w deficycie i
trzeba ją upowszechniać. Dziękuję.

00:14:56.001 --> 00:15:01.000
[oklaski]

00:15:01.800 --> 00:15:06.000
Dziękuję panie profesorze,
ale to nie koniec pana misji.

00:15:06.800 --> 00:15:13.000
Chciałabym pana poprosić o poprowadzenie
rozmowy z naszym bohaterem,

00:15:13.001 --> 00:15:16.000
z panem premierem Janem
Krzysztofem Bieleckim,

00:15:16.200 --> 00:15:20.000
a teksty dla państwa
przeczyta Zbigniew Jankowski.

00:15:20.001 --> 00:15:22.000
Teksty wybrane z tej książki.

00:15:22.325 --> 00:15:26.000
Dokładnie, proszę państwa, żeby
państwa wprowadzić w sposób myślenia

00:15:26.001 --> 00:15:29.000
i opowieści, która jest
w tej książce zawarta,

00:15:29.001 --> 00:15:34.000
poprosiłem wydawcę i pana Jankowskiego
o przeczytanie trzech fragmentów.

00:15:34.001 --> 00:15:36.000
Chciałbym, żebyśmy podzielili
tę dyskusję w tej części,

00:15:36.001 --> 00:15:39.000
w której my tylko będziemy
zabierali głos, bo oczywiście

00:15:39.001 --> 00:15:43.000
później także państwa
dopuścimy, na takie trzy części.

00:15:43.001 --> 00:15:47.000
Każdą z tych części będzie
otwierał fragment książki,

00:15:47.325 --> 00:15:53.000
a zatem zacznijmy od pierwszego
wątku historii konspiracyjnej,

00:15:53.300 --> 00:15:56.000
historii podziemnej Solidarności.
Proszę bardzo.

00:15:59.800 --> 00:16:05.000
Prowadził pan
podwójne życie, kierowca

00:16:05.001 --> 00:16:10.000
ciężarówki i działacz
podziemnej Solidarności.

00:16:11.750 --> 00:16:16.000
No tak, ale nie o takich podwójnych
standardach mówiłem wcześniej.

00:16:16.050 --> 00:16:24.000
Natomiast rzeczywiście w
końcu lutego 1983 zostałem

00:16:24.001 --> 00:16:29.000
łącznikiem merytorycznym.
Kilka dużych regionów

00:16:29.001 --> 00:16:32.000
podziemnej Solidarności
miało swoich łączników,

00:16:32.001 --> 00:16:38.000
którzy spotykali się kilkanaście
dni przed tajnym posiedzeniem TKK,

00:16:38.001 --> 00:16:44.000
żeby przygotować jego agendę.
Trochę jak tacy szerpowie

00:16:44.001 --> 00:16:50.000
na dzisiejszych spotkaniach grupy G7.
Byłem łącznikiem gdańskim.

00:16:50.850 --> 00:16:56.000
- A jak pan nim został?
- To już zdecydował szef regionu, Bogdan Lis.

00:16:56.001 --> 00:17:02.000
A dzięki temu, że byłem
łącznikiem, poznałem na przykład

00:17:02.001 --> 00:17:09.000
Jerzego Zdradę i Jerzego Buszka,
czyli dwóch łączników z doktoratami.

00:17:09.700 --> 00:17:13.000
Jeden łącznik z Małopolski,
a drugi ze Śląska.

00:17:13.200 --> 00:17:18.000
I jeszcze był dr Janusz Grzelak z UW.

00:17:18.850 --> 00:17:24.000
Taka supermocna ekipa
tych łączników nam wyszła.

00:17:24.050 --> 00:17:29.000
Pamiętam, że na nasze spotkania
jechaliśmy z odpowiednim wyprzedzeniem.

00:17:29.850 --> 00:17:34.000
Po przyjeździe najpierw
szło się do lokalu zastępczego.

00:17:35.225 --> 00:17:40.000
Tam trzeba było przeczekać, ocenić,
czy wszystko jest pod kontrolą,

00:17:40.375 --> 00:17:46.000
czy nie będzie wpadki.
A dopiero kolejnego dnia

00:17:46.050 --> 00:17:55.000
szło się na spotkanie łączników.
I to już raczej rok 1983.

00:17:55.750 --> 00:18:04.000
Tak. A poprzedni rok, czyli 1982,
minął mi na lotnych brygadach

00:18:04.001 --> 00:18:08.000
nasłuchowych w Maluchach,
o których już mówiliśmy.

00:18:08.325 --> 00:18:12.000
Jeszcze na kontaktach
z Bogdanem Lisem.

00:18:12.725 --> 00:18:19.000
Mieliśmy kiedyś umówione spotkanie
gdzieś na Armii Czerwonej w Sopocie.

00:18:19.800 --> 00:18:26.000
Bogdan był mistrzem charakteryzacji.
Spotkanie na hasło.

00:18:26.975 --> 00:18:32.000
Pełny profesjonalizm.
I wypada na mnie człowiek,

00:18:32.050 --> 00:18:36.000
którego nie znam i coś zaczyna mówić.
Nawet chciałem uciekać.

00:18:36.001 --> 00:18:39.000
Nie wiedziałem, co się dzieje.
Może wpadka, myślę.

00:18:39.200 --> 00:18:44.000
I nagle słyszę.
Krzychu, nie wygłupiaj się, idziemy.

00:18:44.850 --> 00:18:51.000
To był właśnie
Bogdan. Bogdan Lis.

00:18:51.400 --> 00:18:56.000
A inni? Z Bogdanem Borusewiczem
pamięta pan jakąś wspólną historię?

00:18:57.750 --> 00:19:02.000
Nie pamiętam. Kiedy po raz pierwszy
mieliśmy kontakt z Borusewiczem,

00:19:02.050 --> 00:19:07.000
już chyba sobie nie
przypomnę. Za to pamiętam,

00:19:07.001 --> 00:19:11.000
że mieliśmy iść na
spotkanie do Oliwy.

00:19:11.500 --> 00:19:16.000
Miało być to spotkanie
TKK w Gdańsku-Oliwie.

00:19:16.001 --> 00:19:20.000
Borusewicz przyszedł po mnie,
bo chciał osobiście dopilnować,

00:19:20.250 --> 00:19:26.000
że nikt nie będzie nas śledził.
Pamiętam, że dotrzeć mieliśmy

00:19:26.001 --> 00:19:30.000
do wolno stojącego domu.
Bogdan prowadził.

00:19:30.001 --> 00:19:35.000
Część trasy przeszliśmy przez las.
Śniegu sporo, ale idziemy

00:19:35.001 --> 00:19:41.000
i wciąż sprawdzamy, czy nikt
za nami się nie wlecze jakiś ogon.

00:19:41.350 --> 00:19:46.000
W końcu mamy pewność, że jest czysto.
Podchodzimy coraz bliżej

00:19:46.001 --> 00:19:53.000
do celowego miejsca, a tam za jakimiś
garażami oczom ukazuje się patrol policji.

00:19:53.001 --> 00:19:58.000
Tuż przed tym domem,
do którego zmierzaliśmy.

00:19:58.900 --> 00:20:03.000
Na odwrót nie było czasu i możliwości.

00:20:03.650 --> 00:20:09.000
To poszliśmy dalej.
Pełna improwizacja i trochę szczęścia.

00:20:09.300 --> 00:20:15.000
Najważniejsze czynniki decydujące
o powodzeniu w takich sytuacjach.

00:20:15.500 --> 00:20:24.000
No i udało się. Ani jednej wpadki.
Wpadki były, to przecież znane sprawy.

00:20:24.900 --> 00:20:31.000
Inwigilacja. Obserwowali
moje mieszkanie na Morenie,

00:20:31.700 --> 00:20:37.000
ale słabo się przygotowali.
W bloku położonym naprzeciwko naszego

00:20:37.001 --> 00:20:40.027
na drugim piętrze
mieszkał milicjant.

00:20:40.039 --> 00:20:43.000
I u niego w mieszkaniu
zainstalowała się

00:20:43.001 --> 00:20:49.000
SB z obserwacją na nasz budynek.
Mogli dostrzec wejście do klatki,

00:20:49.001 --> 00:20:52.000
czyli wiedzieli, kto wchodzi.
Nie tylko kiedy ja wchodzę,

00:20:52.001 --> 00:20:59.000
ale kto do mnie wchodzi. Spartaczyli
to, bo można było przejść górą

00:20:59.300 --> 00:21:05.000
do drugiej klatki i wyjść
przez nich niezauważony.

00:21:05.575 --> 00:21:09.000
A poza tym szybko się
dowiedzieliśmy, że oni

00:21:09.001 --> 00:21:13.000
prowadzą obserwacje,
bo sąsiedzi ostrzegli.

00:21:17.050 --> 00:21:20.000
Dziękuję bardzo. Panie
premierze, pytanie jest oczywiste.

00:21:20.001 --> 00:21:24.000
Na ile to doświadczenie Pana
zmieniło i wpłynęło później na Pana

00:21:24.001 --> 00:21:28.000
jako na przykład szefa
rządu czy prezesa banku?

00:21:28.350 --> 00:21:32.000
Bo ja mam wrażenie, że mogło wpłynąć
pozytywnie, ale także i negatywnie.

00:21:33.900 --> 00:21:44.000
Siedzi tutaj, moim zdaniem,
największa legenda polskiej opozycji,

00:21:44.001 --> 00:21:50.000
polskiego podziemia.
Więc to tak jakby przedmistrzem,

00:21:51.000 --> 00:21:56.000
słaby terminator próbował
mówić o działalności w podziemiu

00:21:56.001 --> 00:22:05.000
i wpływie na zachowanie.
Ale rzeczywiście jest jedna

00:22:05.001 --> 00:22:08.000
taka rzecz, która właściwie
została mi do dzisiaj.

00:22:08.150 --> 00:22:15.000
Mianowicie marszałek Borusewicz
podejrzewam, że to potwierdzi,

00:22:15.100 --> 00:22:24.000
że mamy oko do obserwacji i
jak są dziwni ludzie w restauracji

00:22:24.001 --> 00:22:35.000
czy w samochodzie, w autobusie, to
gdzieś tam się odzywa ten taki sygnał,

00:22:35.400 --> 00:22:46.000
że coś tu nie gra, bo SB była
technicznie od nas ileś tam klas lepsza

00:22:46.001 --> 00:22:50.000
i nie wiem, czy marszałek
Borusewicz to pamięta,

00:22:50.001 --> 00:22:55.000
ale na przykład mieli do
obserwacji też taką kobietę,

00:22:55.100 --> 00:23:00.000
która nie dość, że była
atrakcyjna, to jeszcze jeździła

00:23:00.001 --> 00:23:04.000
takim pięknym Fordem
Capri, żeby sugerować,

00:23:04.050 --> 00:23:07.000
że jest inną osobą
niż jest tą osobą

00:23:07.300 --> 00:23:12.000
i miała tutaj, pamiętam, mikrofon
w takim brelaczku zainstalowanym.

00:23:13.050 --> 00:23:22.000
Więc myśmy patrzyli
i jak powiedziałem,

00:23:23.100 --> 00:23:29.000
to gdzieś zostaje taka pewna obsesja.

00:23:29.001 --> 00:23:31.000
Tylko jeszcze chciałem
jedną rzecz skorygować,

00:23:31.150 --> 00:23:39.000
bo tak słuchałem, jak pan to
czytał i tam pan wymienia doktora

00:23:39.450 --> 00:23:45.000
czy obecnie profesora Jerzego Zdradę

00:23:45.001 --> 00:23:52.000
czy profesora Jerzego
Buzka czy profesora Grzelaka,

00:23:52.900 --> 00:23:58.000
później dziekana Wydziału Psychologii
Uniwersytetu Warszawskiego.

00:23:58.001 --> 00:24:02.500
Proszę mi wierzyć, że
Jerzy Buzek był tak ostrożny

00:24:02.501 --> 00:24:07.000
w ukrywaniu swojej tożsamości,
że on nigdy nawet nie powiedział,

00:24:07.050 --> 00:24:12.000
gdzie on mieszka. Ja tylko wiedziałem,
że Buzek to jest łącznik ze Śląska

00:24:12.400 --> 00:24:17.000
i że on się nazywa Karol.

00:24:17.200 --> 00:24:20.000
Powiem szczerze, że za
bardzo też się nie interesowałem,

00:24:20.500 --> 00:24:24.000
żeby się dowiedzieć
o nim czegoś więcej,

00:24:24.075 --> 00:24:27.000
bo wtedy sam musiał
coś więcej powiedzieć.

00:24:27.001 --> 00:24:33.000
A że ten profesor Zdrada,
to nie żaden profesor,

00:24:33.001 --> 00:24:37.000
żaden Zdrada, tylko po
prostu on się nazywał Gerard

00:24:37.100 --> 00:24:42.500
i potem całe lata mi zajęło,
żeby te osoby rozszyfrować.

00:24:42.600 --> 00:24:48.000
A ta pani, u której we Wrocławiu
z kolei mieliśmy tą śluzę,

00:24:48.200 --> 00:24:53.000
to potem się okazało, chyba była
na pewno profesorem na biologii

00:24:53.450 --> 00:24:58.000
na Uniwersytecie Wrocławskim, ale
też do nazwiska dopiero doszedłem

00:24:58.350 --> 00:25:00.000
w tych latach 90.

00:25:00.200 --> 00:25:03.000
To teraz pytanie do pana
redaktora Macieja Głogowskiego.

00:25:03.001 --> 00:25:07.000
Trochę go traktuję jako przedstawiciela
kompletnie innego pokolenia,

00:25:07.001 --> 00:25:10.000
takiego znacząco młodszego,
nie tylko od bohatera naszej książki,

00:25:10.001 --> 00:25:14.000
ale także od mojego pokolenia,
który jeszcze PRL pamięta też.

00:25:14.001 --> 00:25:16.040
Na ile dla pana to w
ogóle doświadczenie

00:25:16.052 --> 00:25:18.000
tej całej konspiracji
solidarnościowej

00:25:18.001 --> 00:25:21.000
jest ważne? To
było ciekawe, jak pan

00:25:21.001 --> 00:25:23.000
tego słuchał, co
mówił premier Bielecki.

00:25:23.150 --> 00:25:26.000
Dobry wieczór. Ja przepraszam,
panie profesorze, nie uchyłam się

00:25:26.350 --> 00:25:29.110
od tej odpowiedzi, ale jak teraz ja
prowadziłem ten wywiad z premierem,

00:25:29.400 --> 00:25:32.000
to jeszcze dopytam panie premierze,
jak pan mówił o tej obserwacji,

00:25:32.001 --> 00:25:35.000
że to tak już weszło, a tak
po sali też pan obserwuje?

00:25:35.650 --> 00:25:38.000
[śmiech]

00:25:38.500 --> 00:25:41.000
Bo jak w autobusie, to
też może tutaj na sali, nie?

00:25:41.001 --> 00:25:47.000
Tak, bo przecież kiedyś
tam mieliśmy ten epizod lat 70.

00:25:47.001 --> 00:25:51.000
na uczelni i jak Boga kocham, jako
młodych tych pracowników w uczelni

00:25:51.001 --> 00:25:55.000
nas zmuszali do tego, żebyśmy
pilnowali na egzaminach wstępnych.

00:25:55.300 --> 00:26:01.000
Więc naprawdę ja nie rozumiem
tego, jak ludzie mogą czasami ściągać

00:26:01.225 --> 00:26:07.000
i musieli mieć według mnie jakichś
życzliwych kolegów z wydziału,

00:26:07.001 --> 00:26:12.000
którzy to akceptowali czy to
tolerowali, bo to tak widać jak cholera.

00:26:12.500 --> 00:26:18.000
Nawet jak zameldowałem, że
donoszą im zadania z matematyki,

00:26:18.001 --> 00:26:25.000
to potem to na wydziale niestety
jakoś zostało zatuszywane.

00:26:25.050 --> 00:26:27.379
Więc to widać, mi
się wydaje widać,

00:26:27.391 --> 00:26:30.000
nie wiem, bo Bogdan
tutaj jest ekspert.

00:26:30.150 --> 00:26:32.000
Pan premier patrzy teraz na
pana marszałka i życzy z nadzieją.

00:26:32.001 --> 00:26:33.000
Z nadzieją.

00:26:33.001 --> 00:26:35.000
Z obserwacji.

00:26:37.000 --> 00:26:40.000
Ci, którzy nie wiedzą, powiem,
że pan marszałek się porozglądał.

00:26:40.350 --> 00:26:44.000
Nie pilnowałem egzaminowanych.

00:26:44.800 --> 00:26:47.000
Tam dawałem ściągi i nigdy
nie zostałem w głowach.

00:26:47.850 --> 00:26:49.000
[śmiech]

00:26:52.350 --> 00:26:54.000
Ale wróćmy do pana
rektora Głomowskiego.

00:26:54.001 --> 00:26:55.001
Tak, oczywiście.

00:26:56.650 --> 00:27:03.000
To znaczy ja mogę powiedzieć tak, ja
odnoszę wrażenie z tych swoich rozmów,

00:27:03.200 --> 00:27:09.000
które odbyłem z panem
premierem, że ten okres lat 80.

00:27:09.001 --> 00:27:10.936
konspiracji podziemnej
"Solidarności"

00:27:10.948 --> 00:27:13.000
jest dla pana premiera
niezwykle ważny.

00:27:13.400 --> 00:27:20.000
I właściwie te wspomnienia powracały
bardzo często przy różnych tematach.

00:27:20.075 --> 00:27:28.000
Od czasu do czasu coś z takim
właśnie profesjonalnym przekazem,

00:27:28.001 --> 00:27:33.000
jak się prowadzi taką konspirację,
pan premier mi tam opowiadał.

00:27:33.001 --> 00:27:35.000
Nie wszystko się
znalazło może w książce.

00:27:35.100 --> 00:27:40.000
Ten fragment, który tutaj
został przytoczony jest obszerny,

00:27:40.001 --> 00:27:43.065
ale myślę państwo
znajdą kilka ciekawych

00:27:43.077 --> 00:27:46.000
fragmentów dotyczących
właśnie lat 80.

00:27:46.001 --> 00:27:49.000
Ale jeśli pan pyta, czy to
było dla mnie interesujące,

00:27:49.001 --> 00:27:53.000
to było niezwykle interesujące
słuchać osoby, która była,

00:27:53.001 --> 00:27:57.000
a nie opowiada tylko, proszę
wybaczyć, z wiedzy historycznej,

00:27:57.001 --> 00:28:02.000
tylko tworzyła taką właśnie,
czy tę właśnie historię.

00:28:02.001 --> 00:28:07.000
A jednocześnie ja odnoszę wrażenie,
że to jest taki fragment życia

00:28:07.200 --> 00:28:09.000
bardzo istotny dla pana premiera.

00:28:09.001 --> 00:28:13.000
Proszę wybaczyć panie premierze,
że pozwoliłem sobie na tę ocenę.

00:28:13.900 --> 00:28:17.000
Tak, proszę bardzo, oczywiście,
jeśli pan chce dokończyć ten wątek.

00:28:17.300 --> 00:28:20.000
Mnie się wydaje, że
tu chodzi o jedną rzecz,

00:28:20.075 --> 00:28:25.000
że po prostu stan wojenny nie
tylko przyniósł nam weryfikację

00:28:25.001 --> 00:28:30.000
naszych znajomych,
przyjaciół i nagle się

00:28:30.001 --> 00:28:34.000
okazało, że z 10 milionów
się zrobiła garstka,

00:28:34.001 --> 00:28:38.000
ale przede wszystkim stan wojenny
to, nie chcę tu do Herberta mówić

00:28:38.001 --> 00:28:45.000
o tym pochylaniu się, ale chodzi
o to, że ja się uczciwie bałem

00:28:45.001 --> 00:28:51.000
i chodzi o to, żeby robić
coś, bojąc się, ryzykując,

00:28:51.001 --> 00:28:55.000
potem jak człowieka zamknęli,
a nie miał pracy i tak dalej,

00:28:55.001 --> 00:28:59.000
to nie są wszystko najprzyjemniejsze
rzeczy, jak ma się dziecko.

00:28:59.750 --> 00:29:05.000
I chodzi o to, teraz
trochę patetycznie,

00:29:05.950 --> 00:29:10.000
żeby pomimo tego strachu,

00:29:10.100 --> 00:29:15.000
jak gdyby mieć przekonanie,
że człowiek się nie daje.

00:29:15.400 --> 00:29:21.000
Że to tylko właśnie
o to w życiu chodzi,

00:29:21.750 --> 00:29:28.000
żeby nie dać się złamać i
żyć według tych swoich zasad.

00:29:28.200 --> 00:29:34.000
I właściwie nim gorzej
było i nim trudniej było,

00:29:34.100 --> 00:29:38.000
to tym bardziej myślę,
taka próba następowała

00:29:38.001 --> 00:29:40.910
i wtedy jak to mi
moi koledzy mówili,

00:29:40.922 --> 00:29:44.000
do których wielu
pukałem w Trójmieście,

00:29:44.001 --> 00:29:49.000
jak szukaliśmy chociażby
lokali dla putana Borusewicza,

00:29:49.600 --> 00:29:53.000
po prostu mi powiedzieli,
chłopie, daj spokój,

00:29:53.650 --> 00:29:56.000
zapisz się do harcerstwa,
takie są realia w Polsce,

00:29:56.200 --> 00:29:59.000
trzeba tak żyć i spadaj.

00:29:59.500 --> 00:30:04.000
Więc oczywiście później,
jeszcze za 10 lat, to się okaże,

00:30:04.001 --> 00:30:09.000
że wszyscy w Trójmieście udzielali
swoich lokali na punkty kontaktowe,

00:30:09.001 --> 00:30:15.000
a Borusewicza to była
kolejka stu chętnych,

00:30:15.001 --> 00:30:18.000
żeby go ukrywać, ale
niestety tak nie było.

00:30:18.550 --> 00:30:26.000
I przełamanie tego strachu i nie
danie się tym opresjom i tak dalej,

00:30:26.001 --> 00:30:32.000
to taka najważniejsza próba, dlatego
do tego z takim sentymentem wracam

00:30:33.200 --> 00:30:37.000
i tych ludzi niezwykle szanuję.

00:30:38.550 --> 00:30:43.000
Tu mam długą listę
takich wymięć na czele

00:30:43.001 --> 00:30:46.000
z moim kolegą, którym
jeździłem ciężarówką,

00:30:46.001 --> 00:30:51.000
kiedy Borusewicz
wymyślił ten szalony zjazd

00:30:51.001 --> 00:30:54.000
gwieździsty, o którym
chyba nie ma nic w książce.

00:30:54.001 --> 00:30:57.000
To znaczy chodziło mu
o to, żeby rozrzucać ulotki

00:30:57.001 --> 00:31:01.000
wzywające do bojkotu
wyborów w 1984 roku

00:31:01.001 --> 00:31:05.000
i żeby to było zrobione
bezpiecznie, to znaczy

00:31:05.001 --> 00:31:09.000
samochody ruszą z takiego
pierścienia wokół Trójmiasta

00:31:09.001 --> 00:31:13.000
i równocześnie zaczną
jechać w stronę centrum,

00:31:13.100 --> 00:31:16.000
żeby jak gdyby władza
nie wiedziała, co się dzieje,

00:31:16.001 --> 00:31:21.000
bo będą mieli raporty, że rzucają
ulotki w iluś tam 10 miejscach.

00:31:21.001 --> 00:31:25.000
I trzeba było
zwerbować różnych ludzi,

00:31:25.001 --> 00:31:29.000
między innymi kolegę
Pawłowicz z Lewandowskim,

00:31:29.001 --> 00:31:34.000
brali w tym ludziom, ale
najlepszy był mój przyjaciel

00:31:34.001 --> 00:31:37.000
Sebastian Markiewicz, z
którym jechaliśmy ciężarówką.

00:31:37.001 --> 00:31:40.000
Ciężarówkę załadowane
drzewem to dosyć widać.

00:31:40.200 --> 00:31:45.000
A on mówi, dobra, nie będziemy
się przejmować i dawaj te ulotki.

00:31:45.001 --> 00:31:49.000
I co, podjeżdżaliśmy do
przystanku autobusowego,

00:31:49.001 --> 00:31:52.000
jadąc tam od Czarnej
Dąbrówki z tej strony,

00:31:52.001 --> 00:31:56.000
to on wali te ulotki,
rzuca na ten przystanek.

00:31:56.750 --> 00:32:00.000
I jakoś nikt nas z tych
kaszubów nie doniósł.

00:32:00.350 --> 00:32:03.000
Panie premierze, szanowni
państwo, jest to w książce.

00:32:03.001 --> 00:32:04.001
- Jest to? - Jest.

00:32:04.100 --> 00:32:07.000
- Jest, to bardzo dobrze.
- To muszę przeczytać.

00:32:07.001 --> 00:32:10.000
Proszę państwa, teraz
chciałbym, żebyśmy się przenieśli

00:32:10.001 --> 00:32:13.000
trochę do innej
rzeczywistości, trochę bardziej,

00:32:13.001 --> 00:32:16.000
ona jest historyczna dalej,
ale ona jest wbrew pozorom

00:32:16.001 --> 00:32:19.000
szalenie współczesna, a
mianowicie teraz będzie fragment

00:32:19.250 --> 00:32:22.000
dotyczący momentu, w którym
już nasz bohater jest premierem

00:32:22.001 --> 00:32:25.000
i prowadzi rozmowy z
wielkimi ówczesnego świata.

00:32:25.001 --> 00:32:28.000
Bo te rozmowy bywają
do siebie dość podobne,

00:32:28.001 --> 00:32:31.000
chociaż tamte były z początku
lat 90., to posłuchajmy.

00:32:31.001 --> 00:32:32.001
Proszę bardzo.

00:32:34.400 --> 00:32:37.000
Helmut Kohl.

00:32:37.650 --> 00:32:40.000
Podpisał pan z nim traktat.

00:32:41.100 --> 00:32:43.000
Historyczny traktat.

00:32:43.850 --> 00:32:46.000
To powód do dumy?

00:32:49.050 --> 00:32:52.000
Traktat o dobrym sąsiedztwie
i przyjaznej współpracy.

00:32:52.001 --> 00:32:57.000
Bez wątpienia, dokument konieczny.

00:32:58.500 --> 00:33:02.000
Podpisaliśmy więcej traktatów,
były też z innymi państwami,

00:33:02.001 --> 00:33:07.000
ale ten wydaje mi się
niezwykle znaczący.

00:33:09.175 --> 00:33:13.000
Polityczny lider, podstawny kanclerz

00:33:13.800 --> 00:33:16.000
i może już nie nowy,

00:33:16.600 --> 00:33:20.000
ale urzędujący od
niedawna polski premier.

00:33:21.150 --> 00:33:24.000
Dało się z nim poważnie rozmawiać?

00:33:24.001 --> 00:33:28.000
Opowiem panu o innej rozmowie,

00:33:28.250 --> 00:33:33.000
nie tej z czerwca, bo traktat, o którym
pan mówi podpisany został w czerwcu.

00:33:33.001 --> 00:33:37.000
Mieliśmy spotkania także i wcześniej.

00:33:37.800 --> 00:33:40.000
W marcu była dość długa rozmowa.

00:33:40.350 --> 00:33:46.000
Wróciliśmy do sprawy incydentu
granicznego ze stycznia.

00:33:46.875 --> 00:33:51.000
Incydent graniczny to
sprawa tranzytu wojsk

00:33:51.001 --> 00:33:54.000
radzieckich z dawnej NRD
przez terytorium Polski.

00:33:54.001 --> 00:33:57.000
Chyba chodziło o
nadprogramowy tranzyt,

00:33:57.150 --> 00:34:02.000
który miał się odbyć
właściwie bez ustaleń z nami.

00:34:03.400 --> 00:34:07.000
Tak, tym zajmowaliśmy
się kilka tygodni wcześniej.

00:34:07.200 --> 00:34:11.000
W rozmowie z Niemcami
ten temat też się pojawił.

00:34:11.001 --> 00:34:16.000
I pojawiło się zdanie
odnoszące się do naszych prób

00:34:16.300 --> 00:34:20.000
budowania na nowo stosunków
dyplomatycznych w Europie.

00:34:20.001 --> 00:34:24.000
I Kohl mówi, że nie byłoby wskazane,

00:34:24.200 --> 00:34:30.000
gdyby Polska miała
budować swoje dobre

00:34:30.001 --> 00:34:33.000
relacje z Francją
ponad głowami Niemiec.

00:34:33.275 --> 00:34:39.000
Napisał o tym w swoich pamiętnikach,
o tym, że tak mi powiedział.

00:34:40.400 --> 00:34:44.000
Ja na to odpowiedziałem,
czego Kohl już nie opisał.

00:34:44.001 --> 00:34:48.000
Powiedziałem mu,
używając tego samego

00:34:48.025 --> 00:34:51.000
porównania, że ja wychodząc
na balkon w Warszawie

00:34:51.001 --> 00:34:56.000
i widząc samolot niemieckiego
rządu lecący do Moskwy

00:34:56.125 --> 00:35:02.000
chcę mieć pewność, że
oba te kraje nie rozmawiają

00:35:02.150 --> 00:35:09.000
i nie umawiają się w sprawach
polskich ponad naszymi głowami.

00:35:09.875 --> 00:35:12.000
Rozumiem, że chcieli
pozbyć się wojsk radzieckich,

00:35:12.050 --> 00:35:15.000
ale nie mogło się to
odbywać naszym kosztem.

00:35:16.150 --> 00:35:22.000
Ale jak pan pytał o relacje z
Kohlem, to były bardzo dobre.

00:35:22.350 --> 00:35:25.000
Także po zakończeniu
mojego urzędowania.

00:35:25.750 --> 00:35:29.000
Nawet byłem w grudniu na zjeździe CDU.

00:35:29.500 --> 00:35:34.000
Zresztą nie tylko ja byłem
jako zagraniczny gość.

00:35:34.650 --> 00:35:38.000
Był Karl Bildt, świeżo
upieczony premier Szwecji

00:35:38.001 --> 00:35:43.000
i Jose Maria Azner,
przyszły premier Hiszpanii.

00:35:43.001 --> 00:35:45.000
Bardzo ciekawe wydarzenie.

00:35:45.500 --> 00:35:50.000
Zobaczyć jak w partii o długiej
tradycji ucierają się poglądy.

00:35:50.001 --> 00:35:54.000
To w czasie części oficjalnej.

00:35:54.400 --> 00:35:57.000
Po dniu obrad wróciłem do hotelu.

00:35:57.500 --> 00:36:02.000
Nagle telefon, kanclerz
zaprasza na kolację.

00:36:02.900 --> 00:36:04.000
Poszedłem.

00:36:04.375 --> 00:36:08.000
Spotkaliśmy się i jedliśmy we trzech.

00:36:08.125 --> 00:36:13.000
Był jeszcze wieloletni
premier Belgii, Wilfried Martens.

00:36:13.600 --> 00:36:18.000
Kohl jadł i planował
przyszłość kontynentu.

00:36:18.950 --> 00:36:21.000
Całą architekturę Europy.

00:36:21.001 --> 00:36:27.000
Polskę widział w zjednoczonej
wspólnocie, ale na tym nie kończył.

00:36:27.350 --> 00:36:31.000
Bo uznał, że wyzwaniem,
które chce osiągnąć

00:36:31.001 --> 00:36:35.000
jest stowarzyszenie
republik bałtyckich.

00:36:35.850 --> 00:36:41.000
A przypominam, był
to grudzień 1991 roku.

00:36:41.150 --> 00:36:47.000
A Kohl snuje te wielkie,
wówczas jeszcze przez

00:36:47.001 --> 00:36:51.000
wiele lat nieosiągalne
wizje przy kolacji.

00:36:52.450 --> 00:36:54.000
Mówił i jadł.

00:36:55.200 --> 00:36:59.000
A sama ta kolacja to było
jakieś przestępstwo na zdrowiu.

00:36:59.001 --> 00:37:07.000
Zaczęliśmy od niemieckich kiełbas,
później kaczka, a na koniec tort.

00:37:09.650 --> 00:37:12.000
Spotkanie z Bushem.

00:37:12.650 --> 00:37:16.000
Po Puczu poleciał pan do USA.

00:37:17.050 --> 00:37:18.050
We wrześniu.

00:37:18.350 --> 00:37:20.000
Na rozmowy z Bushem.

00:37:20.850 --> 00:37:26.000
Właśnie nie, to już w czasie
naszej obecności okazało się,

00:37:26.001 --> 00:37:29.000
że Biały Dom zaprasza
do gabinetu owalnego.

00:37:30.450 --> 00:37:33.000
To co pan usłyszał,
jak już tam wszedł?

00:37:34.025 --> 00:37:38.000
Pan mnie pyta, co ja
usłyszałem 30 lat temu.

00:37:38.001 --> 00:37:43.000
A tu chodzi o to, że mieliśmy
szczęście, bo dostaliśmy zaproszenie.

00:37:43.250 --> 00:37:47.321
Czyli to samo zaproszenie
miało znaczenie?

00:37:47.521 --> 00:37:48.000
No tak.

00:37:50.125 --> 00:37:53.000
W Polsce zbliżał się czas wyborów.

00:37:53.550 --> 00:37:56.000
A mimo wszystko
otrzymujemy to zaproszenie.

00:37:56.001 --> 00:38:02.000
Można z tego wysnuć wniosek,
że sprawy polskie są ważne.

00:38:03.550 --> 00:38:06.000
Pojechał pan mówić,
że jesteśmy zagrożeni?

00:38:06.025 --> 00:38:15.000
Uzyskać dla Polski poparcie i
gwarancję, może lepiej tak powiedzieć.

00:38:15.300 --> 00:38:20.000
Miałem spotkanie z prezydentem,
choć wcale nie musiało do niego dojść.

00:38:20.001 --> 00:38:24.000
Chodziło o rozmowy o
naszym bezpieczeństwie,

00:38:24.001 --> 00:38:27.765
a w ostatniej chwili
Amerykanie dodatkowo

00:38:27.777 --> 00:38:31.000
otworzyli nam
nowe linie kredytowe.

00:38:31.001 --> 00:38:35.000
Bezpieczeństwo to NATO.

00:38:35.200 --> 00:38:41.000
Rozmowy o tym, że naszym
bezpieczeństwem jest bycie w NATO.

00:38:41.001 --> 00:38:46.000
I to jest cel, do którego zdążamy.

00:38:46.001 --> 00:38:51.000
Ale publiczne poparcie
jeszcze nie padło.

00:38:52.475 --> 00:38:55.000
Publiczne ze strony USA? Tak.

00:38:56.000 --> 00:39:00.000
Nie padło, ale ja publicznie
już to jednak mówiłem.

00:39:00.001 --> 00:39:04.000
Powiedziałem to w czasie
spotkania w Radzie Atlantyckiej.

00:39:04.375 --> 00:39:08.000
To spotkanie było jeszcze
przed rozmową z Bushem.

00:39:08.250 --> 00:39:19.000
Powiedziałem, że czas, by parasol
NATO objął naszą część Europy.

00:39:19.001 --> 00:39:26.000
Dziękuję bardzo. Szanowni
Państwo, to było ponad 30 lat temu.

00:39:26.001 --> 00:39:30.000
Już wtedy dla tych, którzy się tą
tematyką interesowali, było jasne,

00:39:30.050 --> 00:39:32.448
że dla geopolitycznego
bezpieczeństwa

00:39:32.460 --> 00:39:35.000
Polski relacje ze
Stanami Zjednoczonymi

00:39:35.001 --> 00:39:40.000
będą coraz ważniejsze, a z
Niemcami w wymiarze ekonomicznym,

00:39:40.001 --> 00:39:43.000
w przyszłości gospodarczej Polski.
Od tego czasu minęło ponad 30 lat

00:39:43.001 --> 00:39:47.000
i relacje z tymi dwoma
stolicami są jeszcze

00:39:47.001 --> 00:39:49.000
nieporównanie
ważniejsze, niż były wtedy.

00:39:49.800 --> 00:39:52.000
W takim razie, Panie Premierze,
pytanie o Pana refleksję.

00:39:52.001 --> 00:39:56.000
Czy myśmy dobrze
wykorzystali te ponad 30 lat,

00:39:56.450 --> 00:39:59.000
czy na tych fundamentach,
które Pan wtedy kładł,

00:39:59.100 --> 00:40:04.000
to żeśmy zbudowali dobrą konstrukcję,
solidną i co dalej z tą konstrukcją?

00:40:05.550 --> 00:40:11.000
Myślę, zasada jest bardzo prosta.
Każdy, kto ma trochę oleju w głowie,

00:40:11.150 --> 00:40:15.000
to wie, że nieszczęściem Polski
to było być w strefie buforowej

00:40:15.100 --> 00:40:19.000
pomiędzy jednym
wrogiem, a drugim wrogiem.

00:40:19.700 --> 00:40:23.000
Ostatnimi laty znowu trochę
jakby próbowaliśmy twierdzić,

00:40:23.001 --> 00:40:28.000
że to jest komfortowa sytuacja,
ponieważ jedni są śmiertelnymi wrogami

00:40:28.450 --> 00:40:31.000
i drudzy się śmiertelnymi wrogami.

00:40:31.450 --> 00:40:36.000
To dla nas jedyna taka strategiczna
rzecz, żeby się nie dać wypchnąć

00:40:36.001 --> 00:40:44.000
z przynależności do świata zachodniego
i mieć tą mocną kotwicę amerykańską

00:40:44.001 --> 00:40:49.000
jako najważniejszy
gwarant i tego się trzymać.

00:40:49.001 --> 00:40:54.000
Niezależnie jak się potoczą
losy Unii Europejskiej,

00:40:54.001 --> 00:41:02.000
to myślę, że to są
takie proste zasady.

00:41:02.001 --> 00:41:09.000
Ja się obawiam, że my idziemy
teraz w poważną dyskusję,

00:41:09.200 --> 00:41:16.000
a ja jak początkowo myślałem o tym, że
już w ogóle mamy robić taką książkę,

00:41:16.200 --> 00:41:25.000
to żeby raczej to był zbiór anegdot
niż takich poważnych wywodów.

00:41:25.001 --> 00:41:33.000
Jak pan profesor pozwoli, to
powiem, jak prezydent Bush senior

00:41:34.500 --> 00:41:39.000
siedział, zanim byliśmy w tym
owalnym, teraz już nie pamiętam,

00:41:39.001 --> 00:41:43.000
jaka była kolejna rzecz, to piękne
zdjęcie w tym owalnym pokoju,

00:41:43.001 --> 00:41:45.839
gdzie tam jeden
fotel, drugi fotel się

00:41:45.851 --> 00:41:49.000
siedzi i potem jest
co powiesić na ścianie

00:41:49.001 --> 00:41:56.000
nad łóżkiem i pokazywać potomnym,
to mieliśmy spotkanie dwustronne.

00:41:57.725 --> 00:42:04.000
I prezydent był przygotowany i miał
taki plik różnych małych karteczek,

00:42:04.150 --> 00:42:10.000
gdzie miały napisane podpowiedzi
przygotowane przez stafersów.

00:42:10.400 --> 00:42:15.000
I ten plik miał w kieszeni i w
zasadzie z niego nie korzystał,

00:42:15.001 --> 00:42:20.000
bo wiedział, że my ciągle
czegoś chcemy, mówiąc krótko,

00:42:20.500 --> 00:42:26.000
jak go zapytałem, co on sądzi na
temat uznania niepodległości Ukrainy,

00:42:26.450 --> 00:42:29.108
to wyciągnął ten
swój plik i zaczął go

00:42:29.120 --> 00:42:32.000
sortować i takiej
kartki innych nie było.

00:42:32.050 --> 00:42:34.000
[śmiech]

00:42:35.850 --> 00:42:43.000
To pokazuje dosyć niezwykłe
czasy, w których funkcjonowaliśmy.

00:42:43.300 --> 00:42:50.000
I jeszcze jak to wynikło
właśnie z tego czytanego tekstu,

00:42:51.950 --> 00:42:56.000
to też nie wyobrażam sobie,
że dzisiaj to jest możliwe,

00:42:56.150 --> 00:43:00.000
że dwie takie nasze wizyty były,
jakby to powiedzieć, upgradeowane.

00:43:00.450 --> 00:43:08.000
Czyli pojechaliśmy do Stanów właściwie
na wystąpienie w tej Atlantic Council

00:43:08.200 --> 00:43:12.000
i że Brzezieński równocześnie
zorganizował szereg spotkań

00:43:12.300 --> 00:43:16.000
z najważniejszymi
CEO-sami amerykańskich

00:43:16.001 --> 00:43:18.000
firm, które trochę
patrzyły na Polskę.

00:43:18.001 --> 00:43:21.000
To było zresztą mała
garstka, ale sami dobrzy,

00:43:21.150 --> 00:43:27.000
bo John Potter był między innymi,
to był wtedy CEO Procter Gamble

00:43:27.150 --> 00:43:31.000
i Procter Gamble do dzisiaj uważa,
że Polska to jest fenomenalny kraj,

00:43:31.001 --> 00:43:37.000
ma tu ogromnie rozbudowany biznes,
który operuje na dużą część świata.

00:43:37.001 --> 00:43:41.000
Więc to było to i nagle
właśnie przyszła ta informacja,

00:43:41.001 --> 00:43:44.000
że jednak Biały Dom, a
później, że nie tylko Biały Dom,

00:43:44.001 --> 00:43:51.000
ale że też będzie te photo opportunity
właśnie w tym pokoju owalnym.

00:43:51.001 --> 00:43:56.000
Do Japonii też pojechaliśmy
tym kanałem biznesowym

00:43:56.001 --> 00:44:02.000
i potem się okazuje, że
słynny minister Hashimoto

00:44:02.200 --> 00:44:06.000
chce z nami porozmawiać
o długu i nam powiedzieć,

00:44:06.001 --> 00:44:11.000
że dżentelmen to spłaca
długi, a u nich w Japonii,

00:44:11.050 --> 00:44:15.000
jak ktoś nie jest dżentelmenem,
to ewentualnie może użyć

00:44:15.001 --> 00:44:20.000
taki scyzoryk wydłużony
i popełnić to seppuku.

00:44:20.650 --> 00:44:25.000
A my, nie dość, że
nie płacimy długów, to

00:44:25.001 --> 00:44:29.000
jeszcze chcemy, żeby
50% albo więcej im skreślić.

00:44:29.050 --> 00:44:34.000
I wtedy też tak za bardzo
nie wiedziałem, jak odpowiedzieć.

00:44:34.150 --> 00:44:38.000
To jedyne, co mi przyszło do
głowy, to żeby powiedzieć, że...

00:44:38.150 --> 00:44:44.000
Znaczy ja to rozumiem, że dżentelmen
płaci długi i też raczej się staram,

00:44:44.001 --> 00:44:48.000
ale wie pan co, w tym czasie,
jak pan niestety udzielał tych

00:44:48.001 --> 00:44:51.000
nie najlepszych pożyczek
komunistom, to my byliśmy w więzieniu,

00:44:51.001 --> 00:44:56.000
a nie w rządzie, więc może by
pan trochę inaczej na to spojrzał.

00:44:56.600 --> 00:45:01.000
A potem nas wzięli
do premiera Kajfu do

00:45:01.001 --> 00:45:04.000
rezydencji i było spotkanie
znowu upgradowane.

00:45:04.001 --> 00:45:10.000
To był czas przełomu, jak
pan profesor świetnie to opisuje

00:45:10.001 --> 00:45:14.000
w swoich książkach i działy
się rzeczy niestandardowe.

00:45:14.001 --> 00:45:17.000
Teraz jest to wszystko bardziej
standardowe, stąd można,

00:45:18.500 --> 00:45:22.000
to będzie trochę
małostkowe może,

00:45:22.001 --> 00:45:26.000
ale chciałem powiedzieć, że Mateusz
Morawiecki był siedem lat premierem,

00:45:26.300 --> 00:45:31.000
a do Białego Domu, do
pokoju owalnego nie dojechał.

00:45:31.550 --> 00:45:36.000
Panie redaktorze, pytanie do pana.

00:45:36.001 --> 00:45:39.000
Chciałem zapytać oczywiście
o te wątki międzynarodowe.

00:45:39.001 --> 00:45:42.000
Jak pan z kolei z
premierem o tym rozmawiał,

00:45:42.050 --> 00:45:45.000
to co pana szczególną
uwagę zwróciło?

00:45:45.001 --> 00:45:50.000
Co pana zdaniem w tym wymiarze
międzynarodowym jest ciągle aktualne?

00:45:50.001 --> 00:45:55.000
Bo mam wrażenie, że z całą
pewnością ta historia z tym samolotem,

00:45:55.001 --> 00:45:59.000
który przelatuje nad Polską
między Niemcami a Rosją,

00:45:59.001 --> 00:46:03.000
jest stałym problemem i myślę, że
to jest coś, co jest ciągle aktualne,

00:46:03.001 --> 00:46:06.000
choć dzisiaj te
samoloty rzadziej latają,

00:46:06.001 --> 00:46:09.000
to nie jest powiedziane,
że zawsze tak będzie.

00:46:09.150 --> 00:46:12.000
No tak, z tym
samolotem rzeczywiście,

00:46:12.001 --> 00:46:18.000
jeśli sięgnął państwo do
oryginalnego tekstu "Pamiętników

00:46:18.001 --> 00:46:21.000
Helmuta Kohla", to jest
dokładnie zdanie o tym,

00:46:21.150 --> 00:46:24.000
to znaczy pan premier
mi to przetłumaczył,

00:46:24.001 --> 00:46:27.000
bo ja tego nie wiedziałem,
po niemiecku jest napisane,

00:46:27.001 --> 00:46:30.000
że powiedziałem polskiemu
premierowi, że chciałbym właśnie,

00:46:30.001 --> 00:46:33.000
żeby jak leci do Francji,
to żebym wiedział,

00:46:33.001 --> 00:46:36.000
że nie umawia się
ponad naszymi głowami,

00:46:36.425 --> 00:46:39.101
ale już tekstu o tym, że usłyszałem
w odpowiedzi od polskiego premiera,

00:46:39.125 --> 00:46:42.000
że jak będzie leciał
samolot z Berlina do

00:46:42.001 --> 00:46:45.000
Moskwy, to tego już
kanclerz Kohl nie napisał.

00:46:45.001 --> 00:46:48.000
Ja przygotowałem sobie notatkę,

00:46:48.001 --> 00:46:50.000
nie wiedziałem o co pan mnie
zapyta, ale tak podejrzewałem,

00:46:50.001 --> 00:46:53.000
że te sprawy międzynarodowe
mogą się pojawić,

00:46:53.001 --> 00:46:56.000
bo to jest teraz taki czas, gdzie
też komentarz pana premiera

00:46:56.050 --> 00:46:59.000
może być bardzo
istotny dla nas wszystkich,

00:46:59.050 --> 00:47:02.000
patrząc na sytuację
międzynarodową.

00:47:02.001 --> 00:47:07.000
Chciałem powiedzieć o kilku słowach,

00:47:07.001 --> 00:47:10.000
które państwo
przeczytają w tej książce.

00:47:10.600 --> 00:47:13.000
Pytam pana premiera
w którymś momencie,

00:47:13.001 --> 00:47:16.000
kto to uznaje za taką
rzecz najważniejszą,

00:47:16.001 --> 00:47:19.000
która zostanie po tym
gabinecie z 1991 roku.

00:47:19.001 --> 00:47:22.000
Na to poświęciliśmy trochę czasu,

00:47:22.575 --> 00:47:25.000
ale z taką refleksją,
bo premier powiedział,

00:47:25.050 --> 00:47:31.000
że kiedyś uważał, że sprawy
gospodarcze, że to jest taka

00:47:31.001 --> 00:47:34.000
kluczowa sprawa, ale że
dzisiaj, wtedy gdy rozmawiamy,

00:47:34.150 --> 00:47:37.000
to stwierdził, że rzeczą,

00:47:37.001 --> 00:47:41.000
którą uznaje za najważniejszą
po rządzie z 1991 roku

00:47:41.001 --> 00:47:44.000
jest uznanie Ukrainy
za państwo niepodległe.

00:47:44.001 --> 00:47:48.000
Byliśmy jako pierwsi, trochę
czasu temu w książce poświęcamy.

00:47:48.001 --> 00:47:51.000
Ale ja przygotowałem
sobie cytat z innej

00:47:51.001 --> 00:47:54.000
książki, dlatego że
chciałbym też dopowiedzieć,

00:47:54.175 --> 00:47:57.000
to może na przykład z tej
naszej rozmowy nie wynikać,

00:47:57.600 --> 00:48:00.000
że ten pogląd pana premiera o Ukrainie

00:48:00.175 --> 00:48:04.000
jako najważniejszym
dziedzictwie Rady Ministrów

00:48:04.001 --> 00:48:07.000
z 1991 roku, wypowiedziane
w naszej rozmowie,

00:48:07.001 --> 00:48:11.000
nie jest dlatego, że w tej
chwili trwa ta gorąca wojna,

00:48:11.150 --> 00:48:16.000
tylko jak rozumiem, pan premier
już dużo wcześniej zmienił ten pogląd,

00:48:16.001 --> 00:48:19.000
bo ja sięgnąłem do
książki profesora Kowala.

00:48:19.150 --> 00:48:22.000
To jest książka, która została
wydana przed 2020 rokiem

00:48:22.001 --> 00:48:25.000
i już wtedy Jan Krzysztof
Bielecki powiedział,

00:48:25.001 --> 00:48:28.000
że niepodległość Ukrainy traktuje
jako jedną z najważniejszych decyzji

00:48:28.001 --> 00:48:32.000
naszego rządu, tym bardziej, że miała
miejsce pod koniec naszego urzędowania

00:48:32.001 --> 00:48:34.135
i pod koniec roku
obfitującego fundamentalne

00:48:34.147 --> 00:48:36.000
dla naszego
bezpieczeństwa wydarzenia.

00:48:36.075 --> 00:48:39.000
Więc chciałem po prostu tym
przedługim wstępem powiedzieć,

00:48:39.001 --> 00:48:42.000
że premier Bielecki jest
spójny z premierem Bieleckim.

00:48:42.001 --> 00:48:44.000
To tak chciałem powiedzieć.

00:48:44.001 --> 00:48:47.000
Panie premierze, czy pan jeszcze
chciałby, bo mówiąc szczerze,

00:48:47.100 --> 00:48:50.000
jeszcze nie powiedziałem
ani w moim wstępnym

00:48:50.001 --> 00:48:53.000
wystąpieniu, ani nie
wybrałem tego fragmentu,

00:48:53.001 --> 00:48:56.000
ale ponieważ myślę, że to jest dla
wielu ludzi tu także na sali ważne,

00:48:56.025 --> 00:48:58.437
gdyby pan chciał
powiedzieć, odchodząc

00:48:58.449 --> 00:49:01.000
na moment od tej
kwestii geopolitycznej,

00:49:01.001 --> 00:49:05.000
o naszym polskim podwórku i o
tej naszej strasznej gospodarce.

00:49:05.001 --> 00:49:09.000
Ja chciałem wrócić do tej
historii z wizytą w Ursusie,

00:49:09.001 --> 00:49:12.000
bo jak tak patrzę na ten okres,
w którym pan był premierem,

00:49:12.225 --> 00:49:15.000
to wydaje mi się, że to był taki
szczególnie dramatyczny moment,

00:49:15.001 --> 00:49:18.000
chyba jedyny, kiedy pan
już naprawdę miał przez

00:49:18.001 --> 00:49:21.000
moment dojść do tego
wszystkiego, co pan zastał.

00:49:21.950 --> 00:49:24.946
No tak, rzeczywiście, bo premier

00:49:24.958 --> 00:49:29.000
Mazowiecki lubił sobie
wypić mały koniaczek

00:49:29.225 --> 00:49:35.000
i w związku z tym
była taka szafka i tam

00:49:35.001 --> 00:49:38.000
przechowane były koniaki
dla premiera Mazowieckiego.

00:49:38.400 --> 00:49:42.000
I też lubił zapalić papierosa
Malboro i to też było przygotowane.

00:49:42.001 --> 00:49:44.554
I ta pani Wanda kiedyś
mi zwraca uwagę,

00:49:44.566 --> 00:49:50.000
że tam jest przygotowana taka
szafka, a pan tutaj nie korzysta.

00:49:50.001 --> 00:49:54.000
I nie korzystałem
właśnie do tego czerwca.

00:49:54.001 --> 00:49:59.000
I jak pojechałem do tego
Ursusa, to stwierdziłem,

00:49:59.700 --> 00:50:04.000
w maju chyba, to w
maju, to stwierdziłem tak,

00:50:04.950 --> 00:50:09.000
że na sali są wszyscy przeciwko
nam, że Baksik z Gąsiorowskim,

00:50:09.001 --> 00:50:15.000
ze spółki Artbi są mózgami
doradzącymi zarządowi,

00:50:15.001 --> 00:50:21.000
jak stosować operacje lewarowane
do finansowania rozwoju,

00:50:21.001 --> 00:50:24.108
że planują zbudowanie
fabryki silników,

00:50:24.120 --> 00:50:27.000
która by więcej
produkowała silników

00:50:27.001 --> 00:50:32.000
do traktorów niż cała Europa
potrzebuje w skali dwóch lat,

00:50:32.250 --> 00:50:36.000
że kilkudziesięciu ludzi pojechało do
Meksyku szukać tam nowego rynku,

00:50:36.001 --> 00:50:44.000
zbytu, wszyscy wrócili,
że bank udziela kredytu na jedno,

00:50:44.150 --> 00:50:47.000
a oni wykorzystują na drugie.

00:50:47.325 --> 00:50:53.000
I tak stwierdziłem, że wszyscy
tu działają przeciwko nam.

00:50:53.450 --> 00:50:56.447
Potem się zemściłem
na rządzie i stąd zresztą

00:50:56.459 --> 00:50:59.000
się zrodziła pani
Bochniarz w rządzie,

00:50:59.001 --> 00:51:04.000
bo tam wszystkich zamordowałem
w Ministerstwie Przemysłu,

00:51:04.400 --> 00:51:10.000
łącznie z tym prezesem tego banku,
bo wtedy jeszcze banki były państwowe.

00:51:10.001 --> 00:51:15.000
A potem otworzyłem tą
szafkę Mazowieckiego

00:51:15.001 --> 00:51:23.000
i nie chciałem iść do domu i o 5 rano
mnie tam wyciągnięto z tego gabinetu,

00:51:23.001 --> 00:51:27.000
z którego bym sobie już poszedł,
bo zaczynam smucić.

00:51:27.001 --> 00:51:29.000
Czy mogę coś powiedzieć? Przepraszam.

00:51:29.025 --> 00:51:33.000
To mają państwo bonus,
bo tego tak w książce nie ma.

00:51:34.675 --> 00:51:39.000
To był sierpień '91
roku i mówię bonus,

00:51:39.001 --> 00:51:42.000
bo tej historii dokładnie
w książce nie ma.

00:51:42.001 --> 00:51:45.000
To jest szansa na kolejną opowieść.

00:51:45.001 --> 00:51:48.000
Myślę, że pan premier jeszcze
coś kiedyś opowie poza tą książką.

00:51:48.075 --> 00:51:51.000
Ale trzymajmy się książki
i chciałbym, żebyśmy

00:51:51.001 --> 00:51:52.114
teraz przeszli do
takiej części troszkę

00:51:52.126 --> 00:51:54.000
podsumowującej, bo
ja się zastanawiając,

00:51:54.001 --> 00:51:57.169
jakie jeszcze wątki,
a jest ich całe sporo,

00:51:57.181 --> 00:52:00.000
o których tu w ogóle
nie wspomnieliśmy,

00:52:00.001 --> 00:52:02.057
to stwierdziłem, że
takie spotkania mają swój

00:52:02.069 --> 00:52:06.000
czas i nie można go przeciągać ponad
miarę i trzeba to jakoś podsumować.

00:52:06.001 --> 00:52:09.000
Pomyślałem sobie, czy da się w
tej książce znaleźć taki fragment,

00:52:09.200 --> 00:52:14.000
który byłby pewnym podsumowaniem
filozofii życiowej naszego bohatera

00:52:14.001 --> 00:52:17.000
i wydaje mi się, że udało
mi się taki fragment znaleźć.

00:52:17.001 --> 00:52:18.846
Czy na pewno to go
za chwilę poproszę o

00:52:18.858 --> 00:52:21.000
skomentowanie czy
rozwinięcie pewnych wątków,

00:52:21.001 --> 00:52:26.000
ale na razie poproszę
naszego drogiego pana

00:52:26.001 --> 00:52:29.000
Jankowskiego o przeczytanie
fragmentu numer 3.

00:52:29.050 --> 00:52:31.000
Proszę bardzo.

00:52:31.600 --> 00:52:37.000
Czy jest coś, mam na myśli
pracę, pana działalność,

00:52:37.001 --> 00:52:43.000
czy jest coś, co by pan,
powtórzył, zrobił jeszcze raz?

00:52:43.300 --> 00:52:49.000
Może być Solidarność, może być
okres pracy w Spółdzielni Doradca,

00:52:49.275 --> 00:52:56.000
albo rząd, pracę w rządzie,
a może Bank PKO S.A?

00:52:56.150 --> 00:53:01.000
Wiem, że to abstrakcyjne,
ale proszę powiedzieć.

00:53:04.000 --> 00:53:10.000
Tylko człowiek pełen pychy i oderwany
od rzeczywistości może powiedzieć,

00:53:10.650 --> 00:53:15.000
że drugi raz zrobiłby coś tak samo.

00:53:15.800 --> 00:53:19.000
Każdą rolę można zagrać lepiej,

00:53:19.200 --> 00:53:25.000
a szczególnie po czasie
widać, jakie błędy się popełniło.

00:53:25.550 --> 00:53:32.594
Dlatego nie ma co wracać do przeszłości,
bo każda rola, którą przyszło mi

00:53:32.606 --> 00:53:37.000
odgrywać, była w
określonym kontekście.

00:53:37.650 --> 00:53:43.000
I, by odpowiedzieć zabawnie,

00:53:43.750 --> 00:53:47.000
mogę stwierdzić, że jak miałem 12 lat,

00:53:47.650 --> 00:53:52.000
to wśród moich rówieśników
piłka nożna prawie nie istniała,

00:53:52.025 --> 00:53:59.000
a koszykówka była tą wymarzoną
grą, i wszyscy w nią graliśmy.

00:53:59.650 --> 00:54:04.000
Z kolei, jak był czas Solidarności,

00:54:04.200 --> 00:54:08.000
to chociaż byłem pracownikiem
z czasów legalnego związku,

00:54:08.700 --> 00:54:13.000
to swoją rolę widziałem
bardzo ograniczoną,

00:54:13.001 --> 00:54:17.000
widząc tyle historycznych
postaci obok.

00:54:17.725 --> 00:54:21.000
To dopiero wszystko
zmieniło się w podziemiu,

00:54:21.650 --> 00:54:26.000
bo wtedy chętnych do
działania było bardzo mało,

00:54:26.425 --> 00:54:31.000
a ja zostałem łącznikiem merytorycznym

00:54:31.400 --> 00:54:37.000
z szansą na działania
w zupełnie innej skali.

00:54:37.400 --> 00:54:41.000
Zresztą, podobnie
potoczyły się losy innych

00:54:41.001 --> 00:54:44.000
łączników merytorycznych,
jak choćby Jerzego Buzka.

00:54:44.125 --> 00:54:46.000
Z kolei, jak byłem w Londynie,

00:54:46.001 --> 00:54:51.000
przez ostatnie dwa, trzy lata
myślałem, co będę robił dalej.

00:54:51.750 --> 00:54:56.000
Rozważałem wejście do
dyplomacji lub pozostanie w Londynie.

00:54:57.150 --> 00:54:59.000
Tak przecież robiło wiele osób.

00:54:59.050 --> 00:55:03.000
Miałem tam dom, dzieci kończyły szkołę

00:55:03.001 --> 00:55:10.000
i nagle przyjechali Włosi z
propozycją pracy w banku,

00:55:10.575 --> 00:55:15.000
i to w roli egzekutywnej, a
nie w organach nadzorczych.

00:55:15.350 --> 00:55:24.000
Ale ja wciąż pytam o powrót
do którejś z Pana dawnych ról.

00:55:25.400 --> 00:55:30.000
A ja chcę powiedzieć,
że w moim przypadku,

00:55:30.001 --> 00:55:36.000
ilekroć coś planowałem
lub próbowała planować za

00:55:36.001 --> 00:55:40.000
mnie moja rodzina, to
się nigdy nie sprawdzało,

00:55:40.700 --> 00:55:44.888
bo życie przynosiło mi
szansę wykraczającą

00:55:44.900 --> 00:55:48.000
poza dotychczasowe wyobrażenie.

00:55:48.800 --> 00:55:52.000
I niech tak pozostanie.

00:55:53.350 --> 00:55:55.000
Właśnie, to jest ta
najbardziej fundamentalna

00:55:55.001 --> 00:55:57.000
kwestia, która dotyczy
chyba nas wszystkich.

00:55:57.001 --> 00:56:00.000
To znaczy, mamy jakieś plany,
a zarazem przypadek sprawia,

00:56:00.175 --> 00:56:03.000
że te plany jedne
się udają, a inne nie.

00:56:03.001 --> 00:56:05.000
Ale czy to znaczy, Panie Premierze,

00:56:05.001 --> 00:56:08.000
że po prostu trzeba się pogodzić
z tym, że na nic nie mamy wpływu?

00:56:08.001 --> 00:56:13.000
Bo ja mam wrażenie, że Pan jednak
nie godził się w wielu przypadkach,

00:56:13.001 --> 00:56:16.000
nie dał się tak nieść
zupełnie przypadkowi,

00:56:16.001 --> 00:56:18.097
tylko Pan się mu
przeciwstawiał, jednak

00:56:18.109 --> 00:56:20.000
objawiał Pan pewne
cechy charakteru

00:56:20.225 --> 00:56:23.000
w wielu takich krytycznych momentach.

00:56:23.001 --> 00:56:26.000
Więc chciałem zapytać o tę
rolę z jednej strony przypadku,

00:56:26.001 --> 00:56:29.000
a z drugiej strony jednak
pewnego planu życiowego.

00:56:29.001 --> 00:56:33.000
Jak to się u Pana
ma, te dwie proporcje?

00:56:35.300 --> 00:56:45.000
To skończmy tak po Napoleońsku,
bo to jest to jego słynne powiedzenie,

00:56:45.450 --> 00:56:51.000
że dajcie mi nie tych generałów,
którzy wszystko wiedzą i umieją,

00:56:51.001 --> 00:56:53.000
tylko dajcie mi tych,
którzy mają szczęście.

00:56:53.001 --> 00:56:57.000
Ja myślę, że ja mam takie
szczęście w nieszczęściu,

00:56:57.001 --> 00:57:00.000
że najpierw się
pakuję w jakieś kłopoty,

00:57:00.001 --> 00:57:04.000
a potem jakoś los
mnie cudownie nagradza

00:57:04.001 --> 00:57:10.000
i na koniec wszyscy się
dziwią, skąd mamy szczęście.

00:57:10.001 --> 00:57:21.000
Niektórzy nawet w
to nie mogą uwierzyć.

00:57:21.001 --> 00:57:28.000
Jak coś robię, to staram
się to robić z przekonaniem.

00:57:28.001 --> 00:57:32.000
Jakby jeszcze trochę
państwa rozśmieszyć,

00:57:32.001 --> 00:57:37.000
bo hasło "Für Deutschland"
jest oczywiście rozpoznawalne,

00:57:37.001 --> 00:57:43.000
ale ja tutaj mogę też
zrobić taki mały coming out.

00:57:43.050 --> 00:57:50.000
Mianowicie moja babka
pełniła podobno duży mezalians,

00:57:50.001 --> 00:57:56.000
bo nazywała się von Rautenberg
i wyszła za mojego dziadka

00:57:56.001 --> 00:58:02.000
i mieszkali tam na jakimś takim
ala zamku w Starej Kiszewie,

00:58:02.001 --> 00:58:08.000
którym on tam zarządzał
jakimś wielkim gospodarstwem.

00:58:08.900 --> 00:58:16.000
Więc też mam jakieś mieszankę
krwi, jakby to można było powiedzieć,

00:58:16.001 --> 00:58:22.000
więc jestem takim trochę
nietypowym produktem

00:58:22.475 --> 00:58:24.000
i już wolę teraz to głośno powiedzieć,

00:58:24.001 --> 00:58:29.000
żeby później ktoś mi nie
zrobił zarzutu z tego powodu.

00:58:29.001 --> 00:58:34.000
Ale tak śmiertelnie serio
to chciałem powiedzieć

00:58:34.001 --> 00:58:37.000
i skorzystać z tej
okazji, żeby powiedzieć,

00:58:37.001 --> 00:58:41.000
że było wiele osób w moim życiu,

00:58:41.250 --> 00:58:48.000
które były wybitne i 10
razy mądrzejsze ode mnie

00:58:48.001 --> 00:58:53.000
i ja bym miał taką
ogromną listę,

00:58:53.400 --> 00:58:58.000
że na uczelni, gdzie
wszyscy byli upartynieni,

00:58:58.250 --> 00:59:04.000
moim szefem katedry był
profesor Piskozub, który

00:59:04.001 --> 00:59:07.000
nie był partyjny i który
na tyle mądre rzeczy pisał,

00:59:07.001 --> 00:59:13.000
że poseł jaki splagiatował
profesora Piskozuba

00:59:13.001 --> 00:59:15.000
po 40 latach i powiedział,
że on to wymyślił.

00:59:15.001 --> 00:59:22.000
I potem go niestety wykryto i
było trochę śmiechu z tego powodu.

00:59:22.550 --> 00:59:30.000
I potem właśnie w tej
działalności nielegalnej

00:59:30.001 --> 00:59:35.000
Solidarności Bogdan
Borusewicz, Jacek Merkel,

00:59:35.100 --> 00:59:42.000
potem Wałęsa, z którym
pojechałem do Niemiec

00:59:42.001 --> 00:59:47.000
i tam wypchnął mnie
na głębokie wody,

00:59:47.001 --> 00:59:51.000
każąc tłumaczyć
niemieckim przedsiębiorcom,

00:59:51.001 --> 00:59:55.000
dlaczego Polska zasługuje na
współpracę gospodarczą i tak dalej.

00:59:55.001 --> 01:00:00.000
I potem w rządzie, nawet tutaj jak
z profesorem Tutkiem siedzieliśmy,

01:00:00.001 --> 01:00:08.000
to mówiłem, ile naprawdę, bo to trochę
brzmi jak żart w dzisiejszych czasach,

01:00:08.450 --> 01:00:13.000
ale naprawdę, ile wybitnych
osobowości myśmy mieli w tym rządzie.

01:00:13.150 --> 01:00:16.000
I naprawdę ja mógłbym
powiedzieć śmiało,

01:00:16.250 --> 01:00:26.000
że właściwie oprócz Balcerowicza,
Skubiszewskiego i tak dalej,

01:00:26.350 --> 01:00:30.000
to jednym takim
współczynnikiem było to,

01:00:30.100 --> 01:00:36.000
że właściwie każdy miał
doktorat i to 90% miało doktorat

01:00:36.001 --> 01:00:41.000
i to nie z nauk społecznych,
tylko z nauk ścisłych.

01:00:41.001 --> 01:00:46.000
Że właśnie jak tu
profesorowi Tutkowi mówiłem,

01:00:46.001 --> 01:00:49.000
że nawet nasz minister
spraw wewnętrznych,

01:00:49.450 --> 01:00:52.000
o którym tam może za
dużo nikt przedtem nie znał,

01:00:52.001 --> 01:00:57.000
oprócz tego, że miał długą brodę i
był współpracownikiem Borusewicza

01:00:57.001 --> 01:01:02.000
i był twardym zawodnikiem,
ale też dzięki Bogu doktorat miał

01:01:02.001 --> 01:01:09.000
i skończył fizykę teoretyczną
i na drugim fakultecie

01:01:09.025 --> 01:01:15.000
politychnikę gdańską, że
to udało się mieć szczęście,

01:01:15.001 --> 01:01:19.000
panie profesorze, do tego, żeby
spotkać tylu ludzi w tym jednym miejscu

01:01:19.001 --> 01:01:24.000
i jeszcze w dodatku, żeby
chociaż troszeczkę mnie słuchali.

01:01:24.001 --> 01:01:28.000
No troszeczkę, nie mówię
całkowicie, ale troszeczkę.

01:01:28.900 --> 01:01:34.000
To jest to szczęście, bo tam...

01:01:35.000 --> 01:01:39.000
I ono w życiu pomaga,
więc mi się wydaje, że tak,

01:01:39.400 --> 01:01:43.000
tak bym tak wszystkim proponował,
żeby mieli duże szczęście.

01:01:43.001 --> 01:01:46.000
Wniosek byłby taki, że trzeba
mieć szczęście do otaczania się

01:01:46.001 --> 01:01:50.000
właściwymi ludźmi, co
polecam każdemu, bo to

01:01:50.001 --> 01:01:52.000
rzeczywiście jest prawda,
ja mogę to tylko potwierdzić.

01:01:52.001 --> 01:01:56.000
Panie redaktorze, i w takim razie
pytanie do pana już takie podsumowujące,

01:01:56.350 --> 01:02:01.000
jak pan sięga teraz pamięcią
do pracy nad tą książką

01:02:01.001 --> 01:02:04.000
i gdyby pan zechciał powiedzieć,
co pana najbardziej zaskoczyło,

01:02:04.001 --> 01:02:08.000
bo zwykle jak zaczyna się taki wywiad,
rzekę, to się ma jakieś wyobrażenie

01:02:08.001 --> 01:02:12.000
swojego rozmówcy, jakiś
stereotyp i później on w trakcie,

01:02:12.001 --> 01:02:15.000
jak się poznaje tą osobę,
podlega pewnej weryfikacji.

01:02:15.100 --> 01:02:18.000
I teraz, gdyby pan zechciał sobie
przypomnieć, jak pan postrzegał

01:02:18.475 --> 01:02:21.000
pana premiera Bieleckiego
przed pracą nad tą książką,

01:02:21.001 --> 01:02:24.000
jak pan go postrzega
teraz, to w jakim

01:02:24.001 --> 01:02:27.000
obszarze największa
zmiana by nastąpiła?

01:02:27.275 --> 01:02:29.114
Panie premierze, mam
mówić?

01:02:29.314 --> 01:02:30.000
Zdecydowanie.

01:02:35.900 --> 01:02:39.000
To znaczy, ja powiem tak,

01:02:40.500 --> 01:02:43.128
wsłuchiwałem się
w pana wystąpienie,

01:02:43.140 --> 01:02:46.000
które, tak jak i we
wstępie do książki,

01:02:46.550 --> 01:02:50.000
pan to zresztą powiedział, ze
względu na swoje zainteresowania

01:02:50.200 --> 01:02:55.000
także zawodowe, naukowe,
poświęcił pan zdecydowanej części

01:02:55.001 --> 01:03:00.000
przywoływaniu wydarzeń z
'91 roku, po to, by podkreślić,

01:03:00.001 --> 01:03:03.000
i mam nadzieję, że w tej
książce też to się trochę udało,

01:03:03.001 --> 01:03:06.000
że to był i wyjątkowy
rok, i wyjątkowy rząd,

01:03:06.001 --> 01:03:09.000
i warto byłoby, żeby po tych
30 latach o tym pamiętać.

01:03:09.150 --> 01:03:15.000
Ale mówię o tym dlatego, że ja
rozmawiając z panem premierem

01:03:15.001 --> 01:03:18.000
odniosłem wrażenie, i może
to jest właśnie to zaskoczenie,

01:03:18.550 --> 01:03:24.000
że pan premier nie żyje '91 rokiem

01:03:24.150 --> 01:03:27.000
i nie żyje tym, że był
prezesem Rady Ministrów.

01:03:27.001 --> 01:03:31.000
To jest dla mnie takie
najbardziej zaskakujące,

01:03:31.001 --> 01:03:35.000
może zaskakujące, to
znaczy wszystkie pytania,

01:03:35.001 --> 01:03:40.000
które dotyczyły roku '91,
uzyskałem odpowiedź.

01:03:40.150 --> 01:03:44.000
Ale w tej książce my nie
zrobiliśmy tam rozdziałów,

01:03:44.001 --> 01:03:48.000
tylko rozmawiamy tak płynnie,
wracamy do niektórych rzeczy,

01:03:48.001 --> 01:03:53.000
po to, żeby może ta dynamika była, i
też dla państwa się to dobrze czytało,

01:03:53.001 --> 01:03:57.000
ale to nie jest tak, że
to jest człowiek, który...

01:03:57.050 --> 01:04:00.000
Przepraszam panie premierze,
pan siedzi, ja się tak krępuję,

01:04:00.100 --> 01:04:03.000
ale nie żyje tylko tą przeszłością.

01:04:03.001 --> 01:04:06.000
To było dla mnie takie
bardzo zaskakujące,

01:04:06.300 --> 01:04:12.000
bo bardzo ciekawie rozmawia się
o, czy wsłuchiwałem się w te wątki

01:04:12.001 --> 01:04:19.000
dotyczące konspiracji, ale mnóstwo
czasu poświęciliśmy na ciężarówkę.

01:04:19.001 --> 01:04:24.000
Tę ciężarówkę
w drugiej połowie lat 80.

01:04:24.001 --> 01:04:28.000
i tę, czego się państwo
dowiecie, i ciężarówkami,

01:04:28.050 --> 01:04:30.856
którymi pan premier
Bielecki jeździł

01:04:30.868 --> 01:04:34.000
pod koniec lat 70. w
Związku Radzieckim.

01:04:34.001 --> 01:04:37.000
I to też było z pasją, i też na
to poświęciliśmy dużo czasu.

01:04:37.725 --> 01:04:40.000
No i gospodarka, taka
właściwie, rozmowy o gospodarce

01:04:40.001 --> 01:04:46.000
towarzyszyły każdemu temu spotkaniu,
bo to też tak zatoczyło jakieś koło.

01:04:46.001 --> 01:04:50.000
Pan premier współtworzył
współdzielnie doradcę,

01:04:50.001 --> 01:04:53.000
dzisiaj pracuje w
międzynarodowej firmie

01:04:53.001 --> 01:04:55.000
konsultingowej, to też
takie koło się zatoczyło.

01:04:55.075 --> 01:05:00.000
Więc oczywiście polityka była
obecna, ale ja miałem wrażenie,

01:05:00.001 --> 01:05:05.000
że to jest jakiś element, ale na
pewno nie najważniejsza rzecz.

01:05:05.001 --> 01:05:09.000
Teraz nie wiem panie premierze,
czy to dobrze zabrzmiało.

01:05:09.700 --> 01:05:12.000
Proszę bardzo, czy pan
jakoś chciałby skomentować to,

01:05:12.350 --> 01:05:15.000
co redaktor Błogowski powiedział?

01:05:15.001 --> 01:05:17.000
Ja już do puenty zwiedzam.

01:05:17.350 --> 01:05:20.000
Dobrze, do puenty nie,
to puenty pan jeszcze

01:05:20.001 --> 01:05:22.000
nie może zmierzać, bo
zaraz będą pytania z sali.

01:05:22.001 --> 01:05:25.000
W takim razie ja zrobię
puentę tej części rozmowy,

01:05:25.001 --> 01:05:27.081
opowiem państwu anegdotę
związaną z panem premierem,

01:05:27.375 --> 01:05:32.000
która jest prawdziwa,
bo dotyczyła mnie,

01:05:32.001 --> 01:05:33.909
ale ona trochę mówi
nam o tym, jakim

01:05:33.921 --> 01:05:36.000
człowiekiem jest
Jan Krzysztof Bielecki

01:05:36.001 --> 01:05:40.000
i dlaczego ja mam do
niego słabość, której

01:05:40.001 --> 01:05:42.000
tu nie kryję i dlatego
między nimi tu jestem.

01:05:42.001 --> 01:05:46.000
Mianowicie jakieś 10,
12, kilkanaście lat temu

01:05:46.001 --> 01:05:50.000
prowadziłem w radiu taki
program "Czwierćwiecze"

01:05:50.001 --> 01:05:54.000
i to były takie rozmowy
z ludźmi, którzy tworzyli

01:05:54.001 --> 01:05:56.000
III Rzeczpospolitą i
zaprosiłem pana premiera.

01:05:56.001 --> 01:06:00.000
Rzeczywiście czekam w holu
radia, nagle wchodzi pan premier

01:06:00.001 --> 01:06:03.000
w charakterystycznym
kombinezonie z kaskiem.

01:06:03.001 --> 01:06:08.000
Ja patrzę taki zdumiony i mówię,
to pan przyjechał na motocyklu.

01:06:08.001 --> 01:06:10.000
Ja mówię, no oczywiście.

01:06:10.050 --> 01:06:14.000
Ja mówię, ale to
pan się nie boi jeździć

01:06:14.001 --> 01:06:16.000
motocyklem, to
jest bardzo ryzykowne.

01:06:16.400 --> 01:06:19.000
A on mówi, ale proszę pana,
to jest właśnie bezpieczniejsze,

01:06:19.001 --> 01:06:21.000
bo jak ja jadę w samochodzie,
to mógłbym przysnąć,

01:06:21.001 --> 01:06:24.000
a na motocyklu to ja
wiem, że ja nie mogę

01:06:24.001 --> 01:06:26.000
sobie pozwolić nawet
na jedną drobną pomyłkę.

01:06:26.001 --> 01:06:29.000
Więc tak naprawdę
bezpieczniejsze jest

01:06:29.001 --> 01:06:31.000
jeżdżenie motocyklem
niż jeżdżenie samochodem.

01:06:31.001 --> 01:06:33.000
Nie kryję, że ja mam
w tej sprawie inne zdanie,

01:06:33.001 --> 01:06:36.000
ale ja nigdy nawet nie
próbowałem zrobić prawa jazdy

01:06:36.001 --> 01:06:38.000
na motocykl, więc z
założenia, że to nie dla mnie.

01:06:38.001 --> 01:06:41.000
Tak że to jest, myślę, coś,
co dobrze oddaje nam rys

01:06:41.050 --> 01:06:43.000
charakterologiczny naszego
dzisiejszego bohatera.

01:06:43.001 --> 01:06:46.000
A teraz już bym chciał, żeby
państwo mogli zabrać głos.

01:06:46.001 --> 01:06:48.000
Tylko jest pytanie, czy
będziemy mieli kogoś...

01:06:48.001 --> 01:06:52.000
O, jest pani, która będzie
właśnie mikrofon państwu dawała.

01:06:52.050 --> 01:06:54.000
Mamy pierwsze zgłoszenie.

01:06:54.050 --> 01:06:56.000
Proszę bardzo.

01:06:57.050 --> 01:07:02.000
Ja mam doniosły głos,
także może bez mikrofonu.

01:07:02.650 --> 01:07:03.370
Co jest?

01:07:03.570 --> 01:07:04.000
O, tak.

01:07:04.001 --> 01:07:08.000
Za chwileczkę, zanim
oddam państwu głos,

01:07:08.300 --> 01:07:09.970
zanim będziecie
mogli podzielić się

01:07:09.982 --> 01:07:12.000
państwo swoimi
refleksjami, wspomnieniami,

01:07:12.001 --> 01:07:17.000
chciałabym poprosić naszych bohaterów,
bohaterów dzisiejszego spotkania,

01:07:17.200 --> 01:07:20.000
pana premiera, pana
profesora i pana redaktora,

01:07:20.700 --> 01:07:27.000
o wręczenie pierwszych
egzemplarzy książek wraz z dedykacją.

01:07:27.475 --> 01:07:30.000
Przede wszystkim
chcielibyśmy wręczyć tę książkę

01:07:30.700 --> 01:07:35.000
pani prezydent Aleksandrze
Dulkiewicz, pani prezydent miasta,

01:07:35.001 --> 01:07:37.291
która objęła, tak
jak powiedziałam,

01:07:37.303 --> 01:07:40.000
patronatem honorowym
wydanie tej książki.

01:07:40.001 --> 01:07:43.000
Zapraszamy pani prezydent po odbiór.

01:07:52.250 --> 01:08:03.000
W imieniu marszałka
województwa pomorskiego

01:08:03.001 --> 01:08:06.000
książkę odbierze pan Władysław
Zawistowski. Zapraszam.

01:08:08.300 --> 01:08:13.000
Zapraszam również osoby,
które wsparły wydanie książki.

01:08:13.275 --> 01:08:19.000
Pan Kazimierz Bierzybycki. Zapraszam.

01:08:21.450 --> 01:08:24.000
Czy jest z nami pan
Kazimierz? Dobra.

01:08:24.450 --> 01:08:30.000
Trochę oślepia mnie to światło, więc
chyba nie jest to najlepsza pozycja.

01:08:30.001 --> 01:08:34.000
Zdecydowanie lepiej.

01:08:34.925 --> 01:08:37.000
Pan Zenon Ziaja.

01:09:07.199 --> 01:09:10.200
Pan Maciej Włodarczyk, prezes Iglotex S.A.

01:09:10.400 --> 01:09:11.400
Zapraszam.

01:09:20.600 --> 01:09:23.600
Pani Iwona Cenowiecka.

01:09:25.200 --> 01:09:29.000
Pan Krzysztof Kilian.

01:09:35.150 --> 01:09:39.000
Pan Paweł Orłowski,
wiceprezes Targów Gdańskich.

01:09:44.150 --> 01:09:50.000
Pan Alan Aleksandrowicz,
prezes Inwest Gda.

01:09:56.425 --> 01:10:00.000
Pan Andrzej Szydłowski.

01:10:05.775 --> 01:10:10.000
Pan Jacek Herold, prezes Amberside.

01:10:13.975 --> 01:10:16.000
I pan Jan Zacharewicz.

01:10:16.125 --> 01:10:25.000
Podziękowania również dla osób,

01:10:25.375 --> 01:10:30.000
które podzieliły się swoimi wspomnieniami
zamieszczonymi w tej książce.

01:10:39.000 --> 01:10:42.000
Zapraszam pana senatora
Bogdana Borusewicza.

01:10:45.550 --> 01:10:58.000
Pani Henryka Bochniarz,
minister w rządzie Jana Krzysztofa

01:10:58.001 --> 01:11:02.000
Bieleckiego, przewodnicząca
Konfederacji Lewiata.

01:11:05.025 --> 01:11:09.000
Pan Janusz Lewandowski,
minister w rządzie

01:11:09.001 --> 01:11:13.000
Jana Krzysztofa Bieleckiego,
obecnie europoseł.

01:11:20.900 --> 01:11:26.000
I pan Jerzy Borowczak,
jeden z liderów Solidarności,

01:11:26.225 --> 01:11:30.000
wieloletni poseł na Sejmu.

01:11:36.175 --> 01:11:38.000
Podziękowania również
za patronat medialny.

01:11:38.001 --> 01:11:46.000
Pan Mariusz Szmitka, prezes i
redaktor naczelny "Zawsze pomoże".

01:11:51.425 --> 01:11:57.000
Joanna Matuszewska, dyrektor
programowa Radia Gdańsk.

01:12:00.950 --> 01:12:05.000
Michał Stankiewicz, prezes i
redaktor naczelny magazynu "Prestiż".

01:12:14.001 --> 01:12:21.000
Oraz pan Roman Daszczyński,
naczelny redaktor portalu gdańsk.pl.

01:12:21.150 --> 01:12:24.000
Zapraszam.

01:12:27.850 --> 01:12:29.000
Doręczymy.

01:12:30.025 --> 01:12:31.000
Dziękuję.

01:12:31.001 --> 01:12:35.000
Szanowni państwo, a
teraz... Tak, zapraszam panów.

01:12:35.001 --> 01:12:37.000
Spokojnie.

01:12:37.001 --> 01:12:41.000
A teraz przyszedł czas na państwa.

01:12:41.001 --> 01:12:45.000
Teraz jest czas na swobodne
wystąpienia, pytania.

01:12:45.001 --> 01:12:49.000
Pierwsza głos zabierze pani prezydent.

01:12:49.001 --> 01:12:52.000
Zapraszam, pani prezydent.

01:12:54.450 --> 01:13:00.000
Ja mam na końcu pytanie,
ale mam króciutkie wystąpienie.

01:13:00.150 --> 01:13:04.000
Szanowny panie
premierze, drodzy państwo.

01:13:04.775 --> 01:13:09.000
Muszę wyznać, że przy Janie Krzysztofie
Bieleckim zawsze czuję się staro.

01:13:09.001 --> 01:13:14.000
Miał 39 lat, gdy został premierem
walecznego kraju w środku Europy.

01:13:14.125 --> 01:13:17.000
Ja mam 45 i nic.

01:13:17.025 --> 01:13:20.000
Do tego jeździ na
motorze i kopie piłkę,

01:13:20.001 --> 01:13:24.000
a ja po przejażdżce rowerem
trafiłam pod nóż chirurga.

01:13:24.001 --> 01:13:28.000
I słynię z bon motów, w
tej konkurencji nie staję.

01:13:28.001 --> 01:13:31.000
A teraz na poważnie.

01:13:31.550 --> 01:13:34.000
Poznaliśmy się osobiście w
tragicznych okolicznościach

01:13:34.001 --> 01:13:37.000
po zabójstwie prezydenta
Pawła Adamowicza.

01:13:37.001 --> 01:13:42.000
Będąc najstarszym starzem,
żyjącym premierem wolnej Polski,

01:13:42.001 --> 01:13:45.000
sprawił, że do
Gdańska na uroczystości

01:13:45.001 --> 01:13:48.000
pogrzebowe przybyli
niemal wszyscy premierzy.

01:13:48.850 --> 01:13:54.000
To był cenny gest, którego
wtedy bardzo potrzebowaliśmy.

01:13:54.001 --> 01:13:57.000
Później zaangażował się w działalność

01:13:57.001 --> 01:14:00.000
Studium Obywatelskiego im.
Pawła Adamowicza.

01:14:00.100 --> 01:14:05.000
Zawsze mogę liczyć
na jego radę, wsparcie

01:14:05.500 --> 01:14:10.000
i co bardzo ważne, promocję
gdańskich spraw na różnych arenach.

01:14:10.800 --> 01:14:12.000
Za co bardzo dziękuję.

01:14:12.550 --> 01:14:15.000
Trzeba dziś odnotować
fakt, że Jan Krzysztof

01:14:15.001 --> 01:14:18.000
Bielecki był pierwszym
premierem z Gdańska.

01:14:18.275 --> 01:14:21.000
Powszechnie chwalony
za spokój, zdecydowanie

01:14:21.001 --> 01:14:24.000
i umiejętność znajdowania
wspólnego języka

01:14:24.001 --> 01:14:28.000
z różnymi środowiskami
politycznymi.

01:14:28.425 --> 01:14:31.000
Pokazał światłe oblicze władzy.

01:14:31.300 --> 01:14:35.000
Dojrzewał na naszych
oczach, porzucając twardy

01:14:35.001 --> 01:14:38.000
liberalizm na rzecz
liberalizmu pragmatycznego.

01:14:38.700 --> 01:14:44.000
I kocha Polskę miłością męską,
krytyczną, ale zawsze wierną.

01:14:44.001 --> 01:14:48.000
No cóż, jak człowiek
się urodził 3 maja,

01:14:48.001 --> 01:14:51.000
to ma pewne obowiązki
wobec ojczyzny.

01:14:51.001 --> 01:14:53.000
To jasne.

01:14:53.001 --> 01:14:55.000
Panie premierze, bardzo dziękuję.

01:14:55.001 --> 01:14:57.000
Ja jeszcze książki nie czytałam.

01:14:57.001 --> 01:14:59.000
Dziękuję za tę rozmowę i cieszę się,

01:14:59.001 --> 01:15:01.000
że towarzyszami w tej
rozmowie dzisiaj jest i prof.

01:15:01.001 --> 01:15:04.000
Dudek, i redaktor
Maciej Głogowski.

01:15:04.150 --> 01:15:09.000
Ale pewnie żyjemy dzisiaj w
szalenie ciekawych i trudnych czasach.

01:15:09.001 --> 01:15:13.000
Jakby pan miał dzisiaj
doradzić panu premierowi

01:15:13.050 --> 01:15:16.000
Tuskowi, to jakie by
były trzy pierwsze rady?

01:15:21.650 --> 01:15:27.000
Ja myślę tak, powinien zadbać,
żeby pani prezydent Dulkiewicz

01:15:27.450 --> 01:15:29.000
wygrała w pierwszej rundzie.

01:15:29.001 --> 01:15:32.000
[śmiech]

01:15:38.001 --> 01:15:43.000
Myśmy robili głosowania przecież
w tych wyborach parlamentarnych

01:15:43.001 --> 01:15:48.000
i sam pojechałem do
Żyrardowa, miasta Leszka Millera

01:15:48.001 --> 01:15:51.000
i nawet się okazało
w szkole podstawowej,

01:15:51.001 --> 01:15:54.000
w której on kiedyś chodził,
to ja tam głosowałem,

01:15:54.001 --> 01:15:58.000
stojąc z jakąś bandą
ludzi, która pojechała,

01:15:58.001 --> 01:16:03.000
żeby zmienić trochę
strukturę głosowania

01:16:03.250 --> 01:16:06.000
i było tam z 300 osób
przyjaznych w kolejce,

01:16:06.200 --> 01:16:11.000
więc to wszystko jest możliwe i
trzeba chcieć wygrać po prostu.

01:16:11.800 --> 01:16:14.000
Dziękuję.

01:16:14.001 --> 01:16:14.801
[śmiech]

01:16:15.001 --> 01:16:17.000
Czuję się zmotywowana.

01:16:17.400 --> 01:16:22.000
Natomiast o Donaldzie
Tusku troszeczkę jest

01:16:22.050 --> 01:16:24.000
w tej książce, może
dla niektórych za mało,

01:16:24.300 --> 01:16:31.000
ale to niewątpliwie tak
ważna postać w naszej historii,

01:16:31.001 --> 01:16:38.000
że radzi sobie bez moich rad
jeszcze lepiej niż jest z nimi.

01:16:38.200 --> 01:16:46.000
A jeżeli znowu miałbym mu doradzić
o podwyższenie wieku emerytalnego,

01:16:46.001 --> 01:16:50.000
to konsekwencje
państwo świetnie znacie.

01:16:50.200 --> 01:16:59.000
Ale tak jeszcze chciałem
podziękować pani prezydent

01:17:00.700 --> 01:17:06.000
i w ogóle, że tak powiem,
temu miastu i Trójmiastu,

01:17:06.300 --> 01:17:16.000
bo my jesteśmy z Bydgoszczy, to
znaczy urodziłem się w Bydgoszczy,

01:17:16.001 --> 01:17:23.000
rodzice tam się po wojnie
znaleźli i nas z tej Bydgoszczy,

01:17:23.001 --> 01:17:26.000
można powiedzieć, wypędzili,
bo mama straciła pracę.

01:17:26.001 --> 01:17:30.000
Pracowała w radio,
siedziała z Jerem Przyborą

01:17:30.450 --> 01:17:35.000
za jednym biurkiem w
radio i to się potem skończyło

01:17:35.001 --> 01:17:40.000
i przyjechaliśmy tutaj, a
ponieważ znała kilka języków,

01:17:40.300 --> 01:17:42.000
to znalazła pracę w urzędzie celnym,

01:17:42.350 --> 01:17:46.000
gdzie zajmowała się
tłumaczeniem korespondencji,

01:17:46.750 --> 01:17:48.000
którą oni kontrolowali.

01:17:48.050 --> 01:17:57.000
Ja tu przyszedłem do szkoły
i tutaj właściwie wszystko,

01:17:57.001 --> 01:18:01.000
co dobre, zawdzięczam
temu miastu, tym ludziom.

01:18:02.050 --> 01:18:07.000
Jak to Norman Davies zawsze
podkreśla, tej wyjątkowości Gdańska,

01:18:07.300 --> 01:18:11.000
która u niego wychodzi w
jego książkach od kilkuset lat

01:18:11.001 --> 01:18:17.000
i otwartości na obcych,
na innych, na świat,

01:18:17.050 --> 01:18:23.000
tego się nauczyliśmy i dobrze,
żebyśmy to kontynuowali.

01:18:23.001 --> 01:18:25.000
Dziękuję bardzo.

01:18:26.450 --> 01:18:30.000
Dziękuję bardzo. Dziękuję panie
premierze, dziękuję pani prezydent.

01:18:30.250 --> 01:18:36.000
Poproszę teraz o zabranie
głosu panią redaktor Joannę

01:18:36.001 --> 01:18:38.000
Matuszewską, dyrektor
programową Radia Gdańska.

01:18:39.350 --> 01:18:42.000
Mam tremę, bo się czerwona
lampka nie zapala, proszę państwa.

01:18:42.001 --> 01:18:48.000
Dobry wieczór. Ja chciałam nawiązać
do właśnie radiowych historii,

01:18:48.001 --> 01:18:50.989
bo pan premier był
uprzejmy powiedzieć,

01:18:51.001 --> 01:18:54.000
że mama pracowała
w radiu w Bydgoszczy,

01:18:54.001 --> 01:18:58.000
ale pracowała również w
radiu Gdańsk i to prawie 20 lat.

01:18:58.050 --> 01:19:01.000
I zostawiła nam w radiu
Gdańsk niezwykły depozyt.

01:19:01.450 --> 01:19:07.000
Prosiłabym pana Andrzeja, żeby przyniósł
ten depozyt, który mamy ze sobą.

01:19:07.001 --> 01:19:10.000
Czekaliśmy kilka lat, żeby
panu wręczyć ten depozyt.

01:19:10.001 --> 01:19:16.000
To są nagrania oryginalne pana mamy,
których pan jest głównym bohaterem.

01:19:17.900 --> 01:19:24.000
Ma pan 13 lat, panie
premierze, i mama robi z

01:19:24.001 --> 01:19:27.000
panem wywiad o pana
pierwszym locie szybowcem.

01:19:27.001 --> 01:19:30.000
Proszę może jeszcze pokazać
państwu, panie Andrzeju.

01:19:31.600 --> 01:19:35.000
To jest nagranie oryginalne
na starej taśmie radiowej.

01:19:36.000 --> 01:19:40.000
Oczywiście uwspółcześniliśmy
to i jest to też przegrane.

01:19:40.001 --> 01:19:46.000
Na nośniki dzisiaj dostępne, czyli
płytę CD i na pendrive przekazujemy.

01:19:46.001 --> 01:19:48.000
To nagranie nigdy
nie było opublikowane.

01:19:48.001 --> 01:19:52.000
Myśmy byli strażnikami
prywatności tego.

01:19:52.001 --> 01:19:57.000
Przez wiele lat zajmowała
się tym pani Maria Prócińska,

01:19:57.001 --> 01:20:02.000
znajoma, koleżanka z
pracy pani Janiny Bieleckiej.

01:20:03.000 --> 01:20:06.000
Kiedy odchodziła na
emeryturę przekazała panu

01:20:06.001 --> 01:20:08.000
Andrzejowi Truszkowskiemu,
szefowi naszego archiwum.

01:20:08.200 --> 01:20:12.000
Mamy nadzieję, że będzie to
przyjemna i miła pamiątka rodzina.

01:20:12.350 --> 01:20:14.000
Dziękujemy.

01:20:18.600 --> 01:20:21.000
Dziękuję pani redaktor.

01:20:21.001 --> 01:20:26.000
Teraz nadszedł czas, kiedy będę
podchodziła do państwa z mikrofonami,

01:20:26.600 --> 01:20:32.000
ale jako pierwszy zgłosił się do
głosu pan minister Krzysztof Kilian.

01:20:35.350 --> 01:20:36.000
Tak mi doniesiono.

01:20:47.001 --> 01:20:51.000
My mamy długą historię znajomości,
w związku z tym ja znam różne tajniki.

01:20:51.750 --> 01:20:54.000
Myślałem, że może
będzie tutaj mniejszego.

01:20:54.500 --> 01:20:56.000
Może nie.

01:20:57.450 --> 01:21:01.000
Ale w książce jest taki jeden
fragment, dość zaskakujący.

01:21:01.001 --> 01:21:03.000
To polecam państwu,
którzy już mają wyszukać.

01:21:03.001 --> 01:21:06.000
W środku jest wypowiedź
pana Kiliana, bardzo ciekawa.

01:21:06.001 --> 01:21:08.000
Mnie zaskoczyła.

01:21:08.500 --> 01:21:10.000
Może taka jedna tylko.

01:21:10.001 --> 01:21:12.000
Może mam bardziej anegdotę.

01:21:12.100 --> 01:21:18.000
Premier Bielecki postanowił
udać się do KGHM w Legnicy.

01:21:18.001 --> 01:21:22.000
Postanowiliśmy się szybko
przemyśleć do tego KGHM.

01:21:22.075 --> 01:21:24.782
Lotnisko, jakie tam
było, jedno jedyne,

01:21:24.794 --> 01:21:28.000
należało do północnej
grupy wojsk radzieckich,

01:21:28.150 --> 01:21:31.000
które tam właśnie
miało swoje dowództwo.

01:21:31.200 --> 01:21:33.975
Po szybkim kontakcie
z tym dowództwem

01:21:33.987 --> 01:21:37.000
pozwolono nam
wylądować na tym lotnisku.

01:21:37.200 --> 01:21:40.000
Był to sierpniowy, ładny dzień.

01:21:40.001 --> 01:21:42.000
Słońce bardzo ładnie zachodziło.

01:21:42.050 --> 01:21:45.000
Wylądowaliśmy na tym
lotnisku, w zasadzie w polu.

01:21:45.550 --> 01:21:49.000
I tak staliśmy trochę w tym
polu, jak wysiedliśmy z samolotu.

01:21:49.050 --> 01:21:51.000
I tak nie bardzo wiedzieliśmy,
co się ma dalej dziać.

01:21:51.001 --> 01:21:53.000
Stoimy przed tym samolotem.

01:21:53.350 --> 01:21:56.000
Tutaj trochę jak z filmu
"Spaleni słońcem".

01:21:56.400 --> 01:21:58.688
Tam w tle porusza
się jakaś taka grupa,

01:21:58.700 --> 01:22:01.000
która zmierza do nas
w naszym kierunku.

01:22:01.200 --> 01:22:03.000
Jeszcze samochodów nie ma, czekamy.

01:22:03.450 --> 01:22:05.000
Ta grupa się zbliża, zbliża.

01:22:05.001 --> 01:22:09.000
Wreszcie widzimy, że to
są mężczyźni w mundurach.

01:22:09.150 --> 01:22:13.000
I to idzie dowódca tej
północnej grupy wojsk

01:22:13.001 --> 01:22:15.000
radzieckich, razem ze
swoim towarzystwem.

01:22:15.300 --> 01:22:18.000
Przyszedł, zameldował
się, zasalotował.

01:22:18.001 --> 01:22:22.000
Przyszedł właśnie po to, żeby
poznać polskiego premiera.

01:22:22.050 --> 01:22:25.000
Jak my tutaj to robimy
wszystko i tak dalej.

01:22:25.001 --> 01:22:27.000
To jest dla niego zaszczyt.

01:22:27.350 --> 01:22:31.000
Nastąpiły uściski dłoni, potem
mówimy, samochody przyjechały.

01:22:31.550 --> 01:22:34.000
Mówimy, no dobra, a
kto teraz pilnuje samolotu?

01:22:35.750 --> 01:22:39.000
Został jeden barowiec, który
potem nas straszył, jak startowaliśmy,

01:22:39.001 --> 01:22:41.551
że to na odpowiedniej
wysokości zaczynają

01:22:41.563 --> 01:22:44.000
się dziać, że tak
powiem, różne rzeczy.

01:22:44.001 --> 01:22:46.000
Nie zdarzyło się nic.

01:22:46.001 --> 01:22:50.000
Natomiast to było bardzo takie
epickie filmowe, to zdarzenie,

01:22:50.150 --> 01:22:53.000
jak czekaliśmy na tą grupę,
która w tym słońcu się zbliżała,

01:22:53.100 --> 01:22:56.000
żeby poznać polskiego premiera.

01:22:56.001 --> 01:22:57.000
Dziękuję.

01:22:57.001 --> 01:22:58.000
Dziękuję bardzo.

01:22:58.001 --> 01:23:01.000
Proszę państwa, a teraz
mikrofon należy do państwa.

01:23:01.225 --> 01:23:03.000
Ja się chciałem zgłosić.

01:23:03.001 --> 01:23:04.000
Ja chciałem się zgłosić.

01:23:04.001 --> 01:23:05.000
Bardzo proszę, panie premierze.

01:23:05.001 --> 01:23:09.000
Mam lepszą historyjkę niż Kilian.

01:23:09.550 --> 01:23:13.000
Byliśmy zaproszeni do Korei.

01:23:13.050 --> 01:23:16.000
I to była wizyta
państwowa i taka oficjalna.

01:23:16.001 --> 01:23:18.000
Ale południowej do prezydium.

01:23:18.100 --> 01:23:22.000
I tak nawet wisiały takie
wielkie banery wzdłuż ulicy.

01:23:22.001 --> 01:23:23.000
Nie wiedziałem o co chodzi.

01:23:23.001 --> 01:23:26.000
Okazało się, że nas
na każdym kroku witają.

01:23:26.001 --> 01:23:28.000
W każdym razie bardzo piękny widok.

01:23:28.001 --> 01:23:33.000
Polecieliśmy Tutką, tą właśnie słynną
Tutką z różnych tragicznych zdarzeń.

01:23:33.475 --> 01:23:38.000
Ta Tutka, oprócz wielu
specyficznych rzeczy, miała też to,

01:23:38.200 --> 01:23:41.000
że paliła straszne duże ilości paliwa,

01:23:41.475 --> 01:23:45.000
więc na drodze do Korei trzeba
było dwa razy się zatrzymać.

01:23:45.001 --> 01:23:49.000
I pierwszy postój
mieliśmy w Nowosybirsku.

01:23:49.650 --> 01:23:55.000
I to było tak w środku nocy,
gdzieś 3, może 4 nad ranem.

01:23:56.525 --> 01:24:02.000
I w tej Tutce była taka salonka,
więc ja mogłem wygodnie spać.

01:24:02.001 --> 01:24:08.000
Więc byłem ubrany w taki sportowy,
czy piłkarski dres ortalionowy.

01:24:08.200 --> 01:24:12.000
Bardzo przyzwoity, odpowiednie
obuwie do tego sportowe.

01:24:12.001 --> 01:24:16.000
I ponieważ się zatrzymaliśmy
na to tankowanie,

01:24:16.001 --> 01:24:23.000
to postanowiłem się przejść i
wyszedł zresztą ze mną prof.

01:24:23.001 --> 01:24:29.000
Makarczyk, który był niezwykle
przystojnym mężczyzną,

01:24:29.425 --> 01:24:32.000
zawsze nienagannie
ubranym, więc on wyszedł

01:24:32.001 --> 01:24:34.000
w garniturze, pod
krawatem, biała koszula,

01:24:34.450 --> 01:24:39.000
jak przystał na wiceministra
spraw zagranicznych.

01:24:39.001 --> 01:24:41.000
No i on wyszedł i grupa palaczy,

01:24:41.001 --> 01:24:44.000
bo wszyscy wtedy
paliliśmy non-stop papierosy,

01:24:44.225 --> 01:24:49.000
i grupa palaczy poszła w jedno miejsce,
a ja poszedłem trochę się przebiec,

01:24:49.050 --> 01:24:53.000
tak na Lewandowskiego,
coś takiego, taką przebieżkę.

01:24:53.400 --> 01:24:57.000
I w międzyczasie z
budynku tego głównego

01:24:57.175 --> 01:25:00.000
wyszła grupa Rosjan, jak się okazało,

01:25:00.001 --> 01:25:06.000
burmistrz tego Nowosybirska i
tam jeszcze osoby towarzyszące

01:25:06.200 --> 01:25:10.000
i mówią do tych
naszych, którzy tam stali,

01:25:10.001 --> 01:25:15.000
że słyszeli, że tutaj w
tym samolocie przyleciał

01:25:15.001 --> 01:25:18.000
polski premier i chcieliby
go poznać i przywitać.

01:25:18.350 --> 01:25:21.000
A Makarczyk mówi,
tak, nie ma problemu,

01:25:21.001 --> 01:25:25.000
to ten, co tam biega
w tym dresie, to to.

01:25:25.400 --> 01:25:31.000
A oni mówią, nie, nie,
mówią, to my wiemy,

01:25:31.150 --> 01:25:35.000
że to może ty jesteś ten
polski premier i Makarczyka.

01:25:35.050 --> 01:25:38.000
Mówi, nie, nie, to
jest on, ja go zawołam,

01:25:38.001 --> 01:25:41.000
to on przyjdzie, wam
to powie sam, nie.

01:25:41.001 --> 01:25:44.000
I woła, no, halo, halo, prawda.

01:25:44.001 --> 01:25:47.000
Więc podbiegam grzecznie do...

01:25:47.050 --> 01:25:50.000
Makarczyk mówi,
chodzi o to, żeby pan mi

01:25:50.001 --> 01:25:53.000
wytłumaczył, że to pan
jest premierem, a nie ja.

01:25:53.001 --> 01:25:56.000
To ja grzecznie w tym
swoim nie najgorszym rosyjskim

01:25:56.001 --> 01:26:02.000
mówię, że tam właśnie ja
taki jest polski premier ministr.

01:26:02.001 --> 01:26:06.000
A oni, nie, wy Polacy,
to szutniki jesteście.

01:26:06.650 --> 01:26:10.000
Więc ja mówię, słuchajcie,
chłopaki, to szutnik, nie szutnik.

01:26:10.001 --> 01:26:14.000
To chodźcie na maszynę,
zobaczycie, jaki tam barek mamy,

01:26:14.001 --> 01:26:18.000
to zobaczycie, czy
szutnik, czy nie szutnik.

01:26:18.001 --> 01:26:23.000
I poszli z nami do tego
samolotu, do tej salonki,

01:26:23.001 --> 01:26:26.000
w tym barze zrobili rzeczywiście
niezły pogrom w ciągu.

01:26:26.250 --> 01:26:31.000
Więc do 6 rano już tam prawie
zasoby nam się skończyły.

01:26:31.001 --> 01:26:34.000
W każdym razie
wyszli i byli zadowoleni,

01:26:34.001 --> 01:26:37.000
że już wiedzieli, kto jest
tym premierem, a kto nie.

01:26:37.300 --> 01:26:40.000
I było miłe zakończenie.

01:26:40.050 --> 01:26:43.000
I proszę sobie wyobrazić,
że w drodze powrotnej

01:26:43.875 --> 01:26:48.000
oni już na nas czekają,
już wiedzą, kto jest kim

01:26:48.150 --> 01:26:51.000
i mówią, że my też
dla was mamy bankiet.

01:26:51.200 --> 01:26:53.000
[śmiech]

01:26:53.001 --> 01:26:56.000
A to też była taka godzina 3-4 rano.

01:26:56.001 --> 01:26:59.000
Mówimy, proszę bardzo,
idziemy na ten bankiet.

01:26:59.001 --> 01:27:04.000
Jest piękny stół,
taki długi i talerze.

01:27:04.100 --> 01:27:07.000
I na każdym talerzu jest to samo.

01:27:07.450 --> 01:27:12.000
I to była taka suszona ryba,
taka gdzieś 30 centymetrów,

01:27:12.001 --> 01:27:16.000
czarna ryba taka leży
w całości, suszona ryba.

01:27:16.001 --> 01:27:22.000
A obok tego talerza
pół litra na każdego.

01:27:23.100 --> 01:27:26.000
Więc rewers mieli udany.

01:27:26.050 --> 01:27:28.000
[śmiech]

01:27:28.400 --> 01:27:32.000
Dziękuję, panie premierze.

01:27:32.250 --> 01:27:36.000
Kto z państwa chciałby zadać
pytanie, podzielić się? Proszę.

01:27:45.250 --> 01:27:48.000
Sorry, tego nie przewidzieliśmy.

01:27:48.200 --> 01:27:52.000
Zapraszam państwa do
wspomnień, refleksji, dyskusji.

01:27:52.250 --> 01:27:55.000
Czy ktoś z państwa? Bardzo proszę.

01:28:04.001 --> 01:28:08.000
Siedziałem, ale żeby
nie siedzieć dalej, to...

01:28:08.001 --> 01:28:15.000
Nie, no, chcę państwu powiedzieć,

01:28:15.450 --> 01:28:23.000
że mieliśmy szczęście do tej
naszej elity, tej pierwszej elity.

01:28:23.300 --> 01:28:25.000
No, że wy mieliście szczęście także.

01:28:25.001 --> 01:28:28.396
Zresztą
jesteście, w znacznej

01:28:28.408 --> 01:28:32.000
części jesteście tą
elitą z tego czasu.

01:28:32.300 --> 01:28:38.000
Bo ta elita, oprócz
Balcerowicza i Bieleckiego,

01:28:38.001 --> 01:28:46.000
na gospodarce się nie znała,
ale miała pewne twarde zasady.

01:28:46.150 --> 01:28:49.000
I to jest elita, która w
zasadzie, ona się nie zmieniała

01:28:49.001 --> 01:28:55.000
z okresu opozycji demokratycznej,
Solidarności, potem podziemia.

01:28:55.700 --> 01:29:01.000
I faktycznie podziemie
ukształtowało tą elitę ostatecznie.

01:29:02.050 --> 01:29:08.000
Dlatego, że na ekonomii
się nie znała i na gospodarce,

01:29:08.001 --> 01:29:14.000
to Balcerowicz mógł
zrobić to, co zrobił,

01:29:14.950 --> 01:29:20.000
a Krzysztof Bielecki także
różne rzeczy robił w gospodarce.

01:29:21.000 --> 01:29:38.000
Nie wiedzieliśmy, że w '90, w '91 roku
spadek dochodu Polaka będzie o 40%.

01:29:39.600 --> 01:29:44.000
Jakbyśmy byli ekonomistami,
to byśmy o tym wiedzieli.

01:29:44.001 --> 01:29:48.000
Oczywiście nikt by
się na to nie zgodził.

01:29:48.001 --> 01:29:55.000
Z jednej strony więc brak tej
wiedzy ekonomicznej był szansą,

01:29:55.001 --> 01:29:59.430
ale z drugiej strony
wiedza polityczna

01:29:59.442 --> 01:30:04.000
i to, że wiedzieliśmy,
do czego dążymy.

01:30:04.001 --> 01:30:10.898
I dlatego nie poszliśmy
drogą Ukrainy,

01:30:10.910 --> 01:30:18.000
Białorusi, naszych
wschodnich sąsiadów,

01:30:18.850 --> 01:30:23.000
a poszliśmy własną drogą,
znacznie bardziej trudną.

01:30:23.250 --> 01:30:29.000
I najpierw te przemiany polityczne i
kontakty polityczne w związku z tym,

01:30:29.001 --> 01:30:38.000
ale każdy wiedział, że za tym
muszą być kontakty gospodarcze.

01:30:38.001 --> 01:30:49.000
Powiem, jaki ważny był ten związek,
wspólnota, którą stworzyło podziemie.

01:30:49.200 --> 01:30:57.000
Wcześniej opozycja demokratyczna,
ale wspólnota, potem podziemie.

01:30:57.001 --> 01:31:07.000
Ponieważ przyznam się, że ja wskazywałem
ludzi do parlamentu w '89 roku

01:31:07.550 --> 01:31:15.000
i do Sejmu, i do Senatu, to
wziąłem tych ludzi z podziemia,

01:31:15.600 --> 01:31:19.456
ponieważ oni byli
sprawdzeni, a nie

01:31:19.468 --> 01:31:24.000
tylko pod względem
twardości charakterów,

01:31:24.001 --> 01:31:30.000
ale także pod
względem intelektualnym.

01:31:30.150 --> 01:31:33.371
Nie było w tym gronie
tak tylu profesorów,

01:31:33.383 --> 01:31:36.000
o których tutaj
Krzysiek wymienił,

01:31:36.001 --> 01:31:44.000
ale pod względem intelektualnym
byli to ludzie świetnie przygotowani.

01:31:44.001 --> 01:31:50.000
I powiem też, że ludzie pod wpływem
cały czas kultury paryskiej, jeżeli chodzi o politykę.

01:31:50.001 --> 01:32:02.000
Stąd ta decyzja zapewne
premiera Bieleckiego, bardzo ważna,

01:32:02.275 --> 01:32:08.000
bardzo ważna, symboliczna o uznaniu
Ukrainy, bo oczywiście wiedzieliśmy,

01:32:08.500 --> 01:32:12.098
że Rosja bez Ukrainy
nie będzie mocarstwem.

01:32:12.110 --> 01:32:17.000
Rosja z Ukrainą będzie groźna.

01:32:17.001 --> 01:32:27.000
Więc stąd decyzja, myślę,
premiera Bieleckiego bardzo ważna.

01:32:27.001 --> 01:32:34.000
Muszę powiedzieć też, że jeszcze
niedawno słyszałem na Litwie,

01:32:34.001 --> 01:32:39.761
wy Litwini trochę jak dojeżdża do

01:32:39.773 --> 01:32:46.000
nas, pytam się
dlaczego, no dlaczego?

01:32:46.900 --> 01:32:54.000
Nie mamy żadnych agresywnych zamiarów,
mamy wspólne interesy, tak,

01:32:55.025 --> 01:32:58.317
ale uznaliście nas
prawie po roku.

01:32:58.329 --> 01:33:02.000
A dlaczego? Uznaliście
nas prawie po roku.

01:33:02.450 --> 01:33:07.000
Tu w tym przypadku uznanie Ukrainy
przyszło natychmiast i to była jedna

01:33:07.200 --> 01:33:12.000
z kluczowych decyzji dotyczących
naszej polityki wschodniej.

01:33:12.100 --> 01:33:17.000
Także ja się zgadzam, to
była bardzo ważna decyzja.

01:33:17.050 --> 01:33:21.000
Na tym zakończę, jeżeli będzie trzeba,
jeszcze coś powiem na temat podziemia

01:33:21.200 --> 01:33:23.100
i różnych spotkań.

01:33:23.300 --> 01:33:25.000
Dziękuję bardzo.

01:33:25.300 --> 01:33:29.000
No to skoro Borsuk znalazł
receptę na sukces gospodarczy,

01:33:29.200 --> 01:33:34.000
a mianowicie brak wiedzy ekonomicznej,
to ja też tylko trochę krócej.

01:33:34.001 --> 01:33:35.407
Mianowicie dobrze,
że książka jest,

01:33:35.419 --> 01:33:37.000
nie wiem czy Kropiwnicki
jest potrzebny na tej okładce.

01:33:37.001 --> 01:33:39.291
Ja podrzuciłem parę

01:33:39.303 --> 01:33:42.000
zdjęć z albumu
rodzinnego z wdzięczności

01:33:42.001 --> 01:33:47.000
bo Bielecki o cały miesiąc starszy,
ale nie okazywał mi tego starszeństwa

01:33:47.001 --> 01:33:51.000
w toku naszej współpracy. Nie
wiem, czy w książce jest taki epizod,

01:33:51.001 --> 01:33:55.000
jak się zawiązało środowisko
gdańskich liberałów, bo się zawiązało

01:33:55.001 --> 01:34:00.000
w jego mieszkaniu na Morenie. Umówił
mnie na spotkanie z Anną Barycz,

01:34:00.001 --> 01:34:02.855
wydawcą podziemnego
przeglądu politycznego.

01:34:02.867 --> 01:34:05.000
Ja bardzo zaintrygowany szedłem,

01:34:05.001 --> 01:34:10.000
może jakaś ciekawa, pokrewna dusza.
Przyszedł taki kędzierzawy, rudawy

01:34:10.001 --> 01:34:15.000
w trampkach Donald Tusk, czyli zaczęło
się od głębokiego rozczarowania,

01:34:15.100 --> 01:34:19.000
ale tak się zawiązało to środowisko.
Ja z tych czasów za dużo nie pamiętam,

01:34:19.001 --> 01:34:23.000
ale pamiętam, że dużo graliśmy
w piłkę z przerwami na pracę.

01:34:23.050 --> 01:34:28.000
Nie wiem tylko, dlaczego Bielecki
cały czas obstawiał funkcję stopera,

01:34:28.001 --> 01:34:31.000
chociaż jak wstaje zwłaszcza, to
widzę, że nie ma wzrostu żmudy

01:34:31.001 --> 01:34:35.000
czy gorgonia, ale bronił
bardzo dobrze i bramki, i Polski.

01:34:35.001 --> 01:34:38.000
Dziękujemy mu za to.

01:34:41.150 --> 01:34:45.000
Dziękuję bardzo. Teraz dwa mikrofony,
więc jeden należy do państwa.

01:34:45.001 --> 01:34:48.000
Dobrze, a czy ja mogę wejść w
słowo, bo ja chciałem jedno pytanie

01:34:48.001 --> 01:34:50.620
ekstraordynaryjne
zadać, bo rzeczywiście

01:34:50.632 --> 01:34:53.000
wywołał pan poseł
Janusz Lewandowski

01:34:53.001 --> 01:34:57.000
kwestię okładki. I ja chciałem
zadać to pytanie obu panom,

01:34:57.001 --> 01:34:58.753
bo to rzeczywiście
może być intrygujące.

01:34:58.765 --> 01:35:00.000
Zwykle w tego typu książkach

01:35:00.001 --> 01:35:05.000
jest tylko jedna postać, a tu
mamy rzeczywiście dwie postacie.

01:35:05.150 --> 01:35:08.000
I nie kryję, że ja miałem przyjemność,
nie wiem, czy to było po raz pierwszy,

01:35:08.001 --> 01:35:11.000
ale w każdym razie to zdjęcie jest też
w mojej książce o pierwszych rządach

01:35:11.001 --> 01:35:15.000
III Rzeczpospolitej. To jest
zdjęcie, tu pan premier zdradził,

01:35:15.001 --> 01:35:19.000
z wyścigu dwóch ministrów na
posiedzenie rządu Hanny Suchockiej,

01:35:19.001 --> 01:35:22.000
który wygrywa Jan Krzysztof
Bielecki, jak widzimy.

01:35:22.050 --> 01:35:23.829
Ale pytanie właśnie,
czy to pańska

01:35:23.841 --> 01:35:26.000
decyzja, czy pana
redaktora Głogowskiego,

01:35:26.001 --> 01:35:27.913
który z panów, że
tak powiem, forsował

01:35:27.925 --> 01:35:30.000
to zdjęcie, bo mnie
się to bardzo podoba,

01:35:30.001 --> 01:35:32.579
to zdjęcie, ale niektórym
się mniej podoba.

01:35:32.591 --> 01:35:35.000
Proszę się wytłumaczyć,
panie premierze.

01:35:35.300 --> 01:35:41.000
Mieliśmy jeszcze gorsze z punktu
widzenia wydawcy, bo jak z papierosem,

01:35:41.001 --> 01:35:47.000
tam nad jakimiś papierami
się pochylam i tak o,

01:35:47.300 --> 01:35:51.000
ale to zdjęcie jeszcze
wykorzystamy, nie dajemy się, bo to

01:35:51.250 --> 01:35:56.000
propozycja, żeby mieć zdjęcie w fotelu,
w takim gabinecie premierowskim,

01:35:56.600 --> 01:36:02.000
to nie mogłabym przejść, bo to
już wolałbym, żeby to w jakieś...

01:36:04.200 --> 01:36:05.000
[niezrozumiałe pytanie z sali]

01:36:05.001 --> 01:36:09.000
Nie, to też nie, to już wolałbym
kabaretową wersję, także...

01:36:09.100 --> 01:36:14.000
Ale skoro już tak sobie
mówimy, to Janusz Lewandowski

01:36:14.001 --> 01:36:20.000
jest rzeczywiście szczególnym
przypadkiem, bo muszę tu donieść.

01:36:20.001 --> 01:36:26.000
W mieszkaniu Łopińskiego w obecności
Bogdana Lisa, Lecha Kaczyńskiego,

01:36:26.001 --> 01:36:32.000
Krzysztofa Dowgiałły,
Bogdan Borusewicz stwierdził,

01:36:32.001 --> 01:36:37.000
że Lewandowski na posła się
nie nadaje, a ja to proponowałem.

01:36:37.600 --> 01:36:41.000
I mówi właśnie, że tak jak tu
przed sekundą znowu to powiedział,

01:36:41.001 --> 01:36:44.108
że na front trzeba
rzucić sprawdzonych,

01:36:44.120 --> 01:36:47.000
bo to komuniści
będą was chcieli tam

01:36:47.001 --> 01:36:53.000
ogłupić, skorumpować i tak dalej,
i w związku z tym Lewandowski

01:36:53.001 --> 01:36:56.000
musi poczekać, a na
razie ciebie rzucamy.

01:36:56.001 --> 01:36:59.396
No i tak mnie rzucili
na tym zebraniu

01:36:59.408 --> 01:37:03.000
w domu Łopińskiego
i tak się znalazłem.

01:37:04.075 --> 01:37:05.000
Tego pan nie znał.

01:37:05.050 --> 01:37:08.000
Tego nie znałem, ale pan premier
się wykręcił i nie odpowiedział na to,

01:37:08.001 --> 01:37:10.738
skąd to zdjęcie, dlaczego
pan się zdecydował

01:37:10.750 --> 01:37:13.000
to zdjęcie akurat
wybrać na okładkę,

01:37:13.001 --> 01:37:15.000
bo tam jest kilkadziesiąt
innych w książce.

01:37:15.225 --> 01:37:19.000
Skąd ten wybór? Czy to jednak pan
redaktor Głogowski za to odpowiada?

01:37:19.650 --> 01:37:24.000
Ja oddam głos panu
premierowi w tej sprawie.

01:37:24.925 --> 01:37:28.000
Nie wyjaśnimy sprawy, dlaczego akurat
to zdjęcie z kilkudziesięciu możliwych

01:37:28.001 --> 01:37:32.000
trafiło na okładkę. Ale ja myślę,
że to nie było pomysł wydawcy.

01:37:32.001 --> 01:37:35.000
To chyba pan premier tylko
coś nam nie chce powiedzieć,

01:37:35.001 --> 01:37:38.000
dlaczego ostatecznie
wybrał to zdjęcie.

01:37:38.001 --> 01:37:40.000
Chodziło, żeby nie było to tamto.

01:37:40.250 --> 01:37:43.000
Rozumiem. Rozumiem.
To był wybór negatywny.

01:37:43.001 --> 01:37:46.000
Przyjmujemy do wiadomości,
oddajemy głos sali.

01:37:46.850 --> 01:37:51.000
Czy ktoś z państwa ma ochotę
jeszcze zabrać głos? Bardzo proszę.

01:37:56.200 --> 01:38:00.000
Ja się przedstawię, Wojtek
Walkowski, reprezentuję średni biznes.

01:38:00.001 --> 01:38:01.936
Panie premierze,
pan powiedział tutaj

01:38:01.948 --> 01:38:04.000
przed chwilą, że
pan się nie lubi cofać

01:38:04.001 --> 01:38:08.000
do tego, co by pan poprawił w
przyszłości, a książka jest na temat

01:38:08.001 --> 01:38:11.581
sławnych ludzi Pomorza.
Skoro Donaldowi

01:38:11.593 --> 01:38:15.000
Tuskowi, premierowi
pan by nie doradzał,

01:38:15.700 --> 01:38:20.000
to czy jest jakiś taki kierunek
rozwoju Pomorza, który pan mógłby tutaj

01:38:20.100 --> 01:38:25.000
zasugerować, bo tutaj wielu włodarzy
naszego regionu jest? Dziękuję.

01:38:29.100 --> 01:38:33.000
Ja tu miałem jeden kierunek,
ale kompletnie mi nie wyszedł,

01:38:33.001 --> 01:38:40.000
bo była konferencja związana
z tysiącleciem, obchodami

01:38:40.150 --> 01:38:42.000
tysiąclecia Gdańska.

01:38:42.900 --> 01:38:54.000
I były referaty
przygotowane i też napisałem

01:38:54.025 --> 01:38:57.000
swój referat i byłem
dopuszczony, żeby wystąpić.

01:38:57.001 --> 01:39:02.000
I linia referatów mniej więcej
szła, że Gdańsk wspaniale tego,

01:39:02.001 --> 01:39:08.000
handel, stocznia, potrzebna
autostrada, podłączenie transportowe,

01:39:08.225 --> 01:39:10.000
infrastruktura i tak dalej.

01:39:10.475 --> 01:39:18.000
I ja tam napisałem w
tym referacie, co myślę.

01:39:19.150 --> 01:39:24.000
I powiedziałem, że jak
ja bym coś miał robić

01:39:24.001 --> 01:39:27.000
w Gdańsku, to bym
zrobił tylko uniwersytet.

01:39:27.425 --> 01:39:31.000
I żeby po prostu ten uniwersytet
był najlepszy w Polsce,

01:39:31.001 --> 01:39:35.000
a najlepiej, najlepszy w
regionie, albo jeszcze więcej.

01:39:35.001 --> 01:39:42.000
I nawet już po
wygłoszeniu tego referatu,

01:39:42.001 --> 01:39:48.000
który kompletnie nie spotkał
się ze zrozumieniem i sympatią,

01:39:48.100 --> 01:39:53.000
a moja puenta tam nawet pamiętam,
bo tak chciałem bardzo oryginalnie,

01:39:53.125 --> 01:39:58.000
więc mówię, jak Billa
Gatesa kiedyś pytali o to,

01:39:58.001 --> 01:40:03.000
to mówił, że on by chciał,
żeby byli smart people.

01:40:04.350 --> 01:40:12.000
I to tacy ludzie decydują
o przyszłości jego firmy.

01:40:12.001 --> 01:40:15.000
I też powiedziałem, że tutaj
żebyśmy mieli ten uniwersytet,

01:40:15.001 --> 01:40:20.000
żeby byli tacy smart people,
bo wtedy zawojujemy cały świat,

01:40:20.001 --> 01:40:23.000
bo my do końca nie wiemy,
jak ten świat się będzie rozwijał,

01:40:23.001 --> 01:40:25.000
ale jak będziemy
mieli tych smart people,

01:40:25.001 --> 01:40:28.000
to oni szybciej niż
inni to wymyślą.

01:40:28.150 --> 01:40:33.000
I to tak niedobrze mi się z
tym udało, z tym doradztwem,

01:40:33.700 --> 01:40:38.000
więc prawie tak samo jak z
tym wiekiem emerytalnym,

01:40:38.001 --> 01:40:44.000
ale próbowałem dalej, bo poszedłem
do swoich kolegów i powiedziałem tak,

01:40:44.001 --> 01:40:48.000
słuchajcie, ja teraz mieszkam
w Londynie, dużo zarabiam,

01:40:48.450 --> 01:40:54.000
znam jeszcze parę osób, znajdę
100 tysięcy dolarów przez 5 lat,

01:40:54.300 --> 01:41:03.000
żebyście mieli możliwość
ufundowania katedry,

01:41:03.300 --> 01:41:09.000
która by się zajmowała
taką nowoczesną ekonomią.

01:41:09.001 --> 01:41:13.148
I pogadałem z
jednym kolegą, a mówi,

01:41:13.160 --> 01:41:17.000
wiesz co, skonsultowałem
to Krzychu,

01:41:17.001 --> 01:41:22.000
to istota polega na
tym, żeby do tej katedry

01:41:22.001 --> 01:41:26.000
ściągnąć jakieś znane
nazwisko ze świata.

01:41:26.001 --> 01:41:31.000
Tak jakbyśmy dzisiaj myśleli w
kategoriach EKF-u, który tu robimy,

01:41:31.001 --> 01:41:34.000
to takim mógłby
być profesor Breznitz,

01:41:34.250 --> 01:41:39.000
który niestety został obecnie
wzięty przez rząd kanadyjski,

01:41:39.001 --> 01:41:44.000
tam jest mózgiem od
innowacyjnej gospodarki

01:41:44.001 --> 01:41:46.000
kanadyjskiej, a on
miał taką katedrę.

01:41:46.200 --> 01:41:50.000
Ściągnąć takiego, ala Breznitza
i mieć tutaj w Gdańsku takiego,

01:41:50.001 --> 01:41:55.000
i mówię, i te 100 tysięcy, to
było 20 przeszłych lat temu,

01:41:55.175 --> 01:41:58.000
powinno wystarczyć rocznie.

01:41:58.300 --> 01:42:03.000
A ten kolega mówi, rozmawiałem
tu z kilkoma kolegami, słuchałem,

01:42:03.500 --> 01:42:08.000
nie ma co tam szarpać się, my
ci za 20 tysięcy sami to zrobimy.

01:42:08.001 --> 01:42:12.000
[śmiech publiczności]

01:42:12.001 --> 01:42:19.000
Więc proszę mnie nie słuchać, bo moje
poglądy są generalnie nietrafione.

01:42:19.001 --> 01:42:25.000
A o OFE to moglibyśmy
tu sesję nocną zrobić.

01:42:25.001 --> 01:42:28.000
Mogę prosić? Bardzo proszę.

01:42:28.600 --> 01:42:32.000
Bo tutaj rozmawiano o wielkich
sprawach i wielkiej polityce,

01:42:32.001 --> 01:42:36.000
ale ja chciałabym
przypomnieć, że to był też rok,

01:42:36.050 --> 01:42:40.000
w którym na te
najważniejsze tematy

01:42:40.001 --> 01:42:43.000
gospodarcze też
toczyliśmy wielkie dyskusje.

01:42:43.200 --> 01:42:49.000
I wtedy dyskusja na
temat ścieżek prywatyzacji

01:42:49.001 --> 01:42:54.000
prowadziła do ogromnych awantur
między mną i ministrem Lewandowskim,

01:42:54.050 --> 01:42:57.000
co oczywiście skrzętnie
wykorzystywały media,

01:42:57.001 --> 01:43:00.000
bo to wiadomo, fajnie
jak jest jakaś afera.

01:43:00.250 --> 01:43:03.000
No i któregoś dnia pan premier
Bielecki wezwał nas na dywan

01:43:03.001 --> 01:43:07.000
i powiedział, dosyć tego,
koniec waszych rozmów,

01:43:07.001 --> 01:43:12.000
nie ma dalej tutaj
dyskusji na ten temat.

01:43:12.001 --> 01:43:17.000
Możecie sobie gadać, ale nie tak,
żeby media w tym uczestniczyły.

01:43:17.350 --> 01:43:23.000
Myśmy pracowali tak,
że Ministerstwo Prywatyzacji

01:43:23.001 --> 01:43:25.000
i Przemysłu, myśmy
widzieli swoje gabinety.

01:43:25.001 --> 01:43:27.286
Słuchajcie, za
jakieś 2-3 tygodnie

01:43:27.298 --> 01:43:30.000
wybuchł w Ministerstwie
Przemysłu pożar.

01:43:30.050 --> 01:43:34.000
Pierwszy telefon
dzwoni do mnie, my tu

01:43:34.001 --> 01:43:36.000
oczywiście zajęci,
Straż Pożarna i tak dalej.

01:43:36.001 --> 01:43:38.000
Dzwoni pan minister
Janusz Lewandowski,

01:43:38.001 --> 01:43:41.000
mówi, słuchaj, to
nie ja was podpaliłem.

01:43:41.250 --> 01:43:44.000
To teraz się przyznaj, jak to było.

01:43:44.001 --> 01:43:48.000
Tak że słuchajcie, było
naprawdę wiele sytuacji.

01:43:48.001 --> 01:43:51.000
Ja mam nadzieję,
cieszę się, że pan prof.

01:43:51.001 --> 01:43:53.000
Dudek z taką konsekwencją
opisuje te czasy,

01:43:53.001 --> 01:43:57.000
bo naprawdę działo się
wiele bardzo ważnych rzeczy,

01:43:57.001 --> 01:44:00.000
które potem się
przełożyły na to, co się w

01:44:00.001 --> 01:44:02.000
Polsce działo i co
dzisiaj jeszcze się dzieje.

01:44:02.150 --> 01:44:06.000
I myślę, że właśnie szkoda, że
tak mało ciągle jest na ten temat

01:44:06.125 --> 01:44:08.000
opracowań, filmów.

01:44:08.001 --> 01:44:09.875
Ale zdaje się, że to jest początek.

01:44:10.075 --> 01:44:11.000
Ja mam taką nadzieję.

01:44:11.150 --> 01:44:13.000
Jeśli chodzi akurat
o filmy, to jest dużo,

01:44:13.025 --> 01:44:16.000
tylko że te filmy w
większości fabularne pokazują

01:44:16.350 --> 01:44:19.000
taki wykoślawiony
obraz początku lat 90.

01:44:19.001 --> 01:44:22.000
Natomiast rzetelne badania
historyczne się dopiero zaczynają.

01:44:22.001 --> 01:44:26.000
Ja nie kryję się w środowisku historycznym,
bo on się tak powoli rozkręca,

01:44:26.050 --> 01:44:29.000
ale świadomość, którą ja
teraz szerzę, że tak powiem,

01:44:29.050 --> 01:44:33.000
w środowisku, że archiwa
z pierwszej połowy lat 90.

01:44:33.001 --> 01:44:37.000
są już w większości otwarte
i można do nich sięgać,

01:44:37.001 --> 01:44:40.000
powoli się rozprzestrzenia
i kolejni ludzie będą

01:44:40.001 --> 01:44:44.000
różne obszary już bardziej
szczegółowo niż ja tak ogólnie badali.

01:44:44.001 --> 01:44:46.000
Także myślę, że to się zaczyna.

01:44:46.001 --> 01:44:49.000
Natomiast oczywiście
chciałem nawiązać do tego,

01:44:49.001 --> 01:44:52.000
o czym powiedział pan premier,
bo strasznie mi się spodobało

01:44:52.001 --> 01:44:56.000
z tym pomysłem pana z
tego referatu z końca lat 90.

01:44:56.001 --> 01:44:59.000
, bo nie kryję, że moim marzeniem
jest taki impuls rozwojowy

01:44:59.001 --> 01:45:02.000
dla Polski polegający
na czymś, to środowisko,

01:45:02.550 --> 01:45:05.000
z którym ja jestem związany, mówimy
o strategicznej decentralizacji,

01:45:05.001 --> 01:45:08.000
nie kryję, że ja bym chciał poligonem
decentralizacji uczynić edukację,

01:45:08.001 --> 01:45:11.000
a w ramach tego zacząć
od szkolnictwa wyższego.

01:45:11.001 --> 01:45:14.000
Ja bym sobie mógł wyobrazić, że
gdyby nagle władze wojewódzkie

01:45:14.001 --> 01:45:17.000
dostały w prezencie województwa
pomorskiego Uniwersytet Gdański,

01:45:17.100 --> 01:45:20.000
a na przykład władze małopolskiego
Uniwersytet Jagielloński

01:45:20.150 --> 01:45:23.000
i tak dalej, to byłoby
to ciekawe wyzwanie,

01:45:23.001 --> 01:45:26.000
bo albo one by to uznały
za kolejne piąte koło u wozu

01:45:26.001 --> 01:45:29.000
i nic by z tego nie wyszło,
ale podejrzewam, że te władze,

01:45:29.001 --> 01:45:32.000
które by to uznały za koło
napędowe, to po paru latach

01:45:32.001 --> 01:45:35.000
by się zbudował najlepszy
uniwersytet w Polsce

01:45:35.001 --> 01:45:38.000
i nagle ta hierarchia
dotychczasowa uniwersytetów

01:45:38.175 --> 01:45:41.000
by się gwałtownie zmieniła.
Ale to taka moja prywatna marzenie

01:45:41.350 --> 01:45:44.000
co do tego, co można by w
Polsce zrobić w ciagu najbliższych latach.

01:45:44.300 --> 01:45:44.784
Dziękuję.

01:45:44.796 --> 01:45:47.000
No tak, tylko jak
państwo popatrzycie,

01:45:47.750 --> 01:45:54.000
to chociażby ten przemysł stoczniowy,
który tutaj był taką chlubą,

01:45:56.775 --> 01:45:59.000
dumą wielką i tak dalej.

01:45:59.650 --> 01:46:03.000
I to jest taki dowód
na tych smart people.

01:46:03.050 --> 01:46:09.000
No i produkowano do
Związku Radzieckiego statki,

01:46:09.150 --> 01:46:13.000
które potem niestety w
'91 roku Rosjanie mówili,

01:46:13.001 --> 01:46:17.000
że chętnie od nas
wezmą, ale zapłacą dalej

01:46:17.125 --> 01:46:20.000
w tych rublach transferowych,
czego za bardzo myśmy nie chcieli,

01:46:20.001 --> 01:46:25.000
bo mieliśmy wymienialną waluta,
a w dolarach mówili nie, nie, nie.

01:46:25.450 --> 01:46:28.837
Więc znowu
wydawało się i oczywiście

01:46:28.849 --> 01:46:32.000
było ileś tych akcji
protestacyjnych.

01:46:32.001 --> 01:46:36.000
Wszyscy chcieli kontynuacji
tego przemysłu stoczniowego

01:46:36.001 --> 01:46:41.000
w dotychczasowej formie. No i pojawili
się właśnie tacy mądrzy smart people

01:46:41.625 --> 01:46:45.000
w tym Trójmieście i w okolicach.
I jedna stocznia, druga, trzecia.

01:46:45.500 --> 01:46:50.000
I dzisiaj oni produkują
dwa razy więcej niż tego

01:46:50.001 --> 01:46:53.000
przedtem, o wiele
większej wartości dodanej.

01:46:53.001 --> 01:46:54.880
Nie ma to nic
wspólnego z kadłubami

01:46:54.892 --> 01:46:57.000
produkowanymi dla
Związku Radzieckiego.

01:46:57.001 --> 01:47:02.000
I proszę bardzo, jak oni wymyślili
nowe życie w tym samym miejscu,

01:47:02.150 --> 01:47:08.000
dla tych kilku stoczni, bo to
w sumie jest tu kilka stoczni.

01:47:08.001 --> 01:47:14.000
Więc ta kreatywność ludzi w
tym regionie, w tym mieście,

01:47:14.001 --> 01:47:20.000
to jest ten znak firmowy, a
nie to, że my do końca życia

01:47:20.001 --> 01:47:25.000
musimy te kadłuby produkować
jeszcze w centrum miasta,

01:47:25.200 --> 01:47:32.000
do tego mając teren. Więc tu
zawsze potrafili wygrywać ludzie,

01:47:32.001 --> 01:47:39.000
którzy myślą do przodu, którzy są
kreatywni, którzy lubią swoje miasto

01:47:39.350 --> 01:47:44.000
i są otwarci na to wszystko.
I to jest fantastyczne.

01:47:44.650 --> 01:47:48.000
Więc stąd mniej więcej
wiadomo, że niby są wybory,

01:47:48.100 --> 01:47:52.000
ale i tak wiadomo, kto wygrał.
A dzisiaj nawet na Podkarpaciu

01:47:52.001 --> 01:47:55.000
tego nie wiadomo, więc
zostało to jedyne miejsce,

01:47:55.001 --> 01:47:59.000
gdzie wiadomo bez
wyborów, kto wygra wybory.

01:48:01.000 --> 01:48:06.000
Dziękuję pięknie. Czy ktoś z
państwa jeszcze? Proszę bardzo.

01:48:06.700 --> 01:48:11.000
Przepraszam.

01:48:12.200 --> 01:48:15.000
A tutaj na sali mamy
panią prezydent zwolenniczkę,

01:48:15.001 --> 01:48:19.000
myślę, że pan premier słyszał
o Uniwersytecie Fahrenheita,

01:48:19.050 --> 01:48:23.000
o Związku Uczelni, więc mam
nadzieję, że mogę zaapelować

01:48:23.125 --> 01:48:26.000
do Zbyszka Canowickiego,
do Krzysztofa Kiliana,

01:48:26.001 --> 01:48:29.000
którzy tutaj też tą akcję
serdecznie wspierają,

01:48:29.001 --> 01:48:33.000
zresztą Paweł Orłowski tak samo.
I może zrobilibyśmy jakieś spotkanie

01:48:33.001 --> 01:48:38.000
z panem premierem właśnie,
żeby podbić ten nasz uniwersytet,

01:48:38.001 --> 01:48:43.000
który na pewno będzie
szkolił bardzo smartnych ludzi.

01:48:45.300 --> 01:48:48.000
No tak, jak zostało właśnie
tak z tych 100 tysięcy,

01:48:48.001 --> 01:48:52.000
to tak, z przyjemnością.
Uczelnie nie odmówią.

01:48:53.500 --> 01:49:00.000
Dziękuję bardzo. Proszę, proszę.

01:49:00.001 --> 01:49:03.000
A bankiet czeka, proszę państwa.

01:49:03.350 --> 01:49:09.000
Ale poczeka, bo muszę
powiedzieć, że przed chwilą

01:49:09.001 --> 01:49:11.693
mówił kolega, który
nosił pseudonim "student".

01:49:11.705 --> 01:49:15.000
Poznałem go wtedy,
kiedy był studentem,

01:49:15.001 --> 01:49:20.000
ale był jednym z ludzi
podziemia, bardzo ważny tutaj.

01:49:20.001 --> 01:49:27.000
Ja chcę bardzo krótką
historię opowiedzieć o tym,

01:49:27.001 --> 01:49:34.000
jak byliśmy świadkami
rodzącej się mafii w Gdańsku.

01:49:36.850 --> 01:49:44.000
Mafii Gdańsk. Może nie
pamiętasz tego, albo ci nie mówiłem.

01:49:44.001 --> 01:49:52.000
Nie. I nie chodzi tu o
liberałów, ani szerzej.

01:49:52.950 --> 01:50:00.000
Nie, dwa piętra niżej.
Otóż ja z Krzyśkiem się spotykałem

01:50:00.001 --> 01:50:05.000
w mieszkaniu, które załatwił
na Morenie, Narcztowskiego,

01:50:05.001 --> 01:50:13.000
w czasie stanu wojennego, u świetnego
człowieka, Leszka Chrzestowskiego.

01:50:13.725 --> 01:50:20.000
On mieszkał na pierwszym piętrze.
Tak? Chyba na pierwszym.

01:50:20.100 --> 01:50:26.000
A, nie. Na trzecim mieszkał
niejaki Myszk, Edwin Myszk.

01:50:29.000 --> 01:50:33.000
Ja wchodziłem, a musiałem się
spotykać z Krzyśkiem co dwa tygodnie,

01:50:33.001 --> 01:50:37.000
bo on przekazywał
informacje o podsłuchach.

01:50:37.001 --> 01:50:46.000
Z takiej grupy pań w średnim
wieku, które śledziły śledzących.

01:50:46.250 --> 01:50:53.000
W samochodach podjeżdżały
panie, słuchały korespondencje,

01:50:53.001 --> 01:50:58.000
radiotelefoniczne i tak dalej.
To było bardzo ważne.

01:50:58.050 --> 01:51:01.182
W związku z tym
musiałem się spotykać.

01:51:01.194 --> 01:51:05.000
Wchodziłem oczywiście
tam z duszą na ramieniu,

01:51:05.200 --> 01:51:10.000
bo Myszk tam mieszkał. W związku
z tym wchodziłem na trzecim piętrze.

01:51:10.025 --> 01:51:14.000
W związku z tym wchodziłem
zawsze klatką schodową.

01:51:14.001 --> 01:51:18.000
Nigdy nie jechałem windą.
Powiedziałem, że z trzeciego piętra

01:51:18.250 --> 01:51:23.000
chyba on zjeżdża windą, ale
była szansa, że go spotkam.

01:51:24.350 --> 01:51:28.000
I w pewnym momencie Leszek Chrystowski
w czasie naszego spotkania,

01:51:28.001 --> 01:51:34.000
czy przed naszym spotkaniem
mówi, wie pan co, tutaj w nocy,

01:51:34.001 --> 01:51:39.290
tak po godzinie
23.00, przed

01:51:39.302 --> 01:51:44.000
klatką dyskutują
jakoś trzech grubasów.

01:51:44.001 --> 01:51:52.000
Przyjeżdżają ciągle nowymi beczkami,
czyli mercedesami, ciągle różnymi.

01:51:52.001 --> 01:51:55.025
No to poprosiłem,
jak oni wyglądają.

01:51:55.037 --> 01:51:59.000
Scharakteryzował,
ustaliłem, że jeden to Myszk,

01:51:59.001 --> 01:52:05.000
drugi to też kolega Myszka, też agent,
Pniewski, a tego trzeciego nie znałem.

01:52:06.075 --> 01:52:08.621
No i co jakiś czas
miałem tą informację,

01:52:08.633 --> 01:52:11.000
że coś się tam
dzieje przed wejściem,

01:52:11.001 --> 01:52:18.000
co było dość ciekawe. Poprosiłem,
żeby zwracał uwagę Leszek na to

01:52:18.001 --> 01:52:20.664
i w pewnym momencie
przychodzę na

01:52:20.676 --> 01:52:24.000
spotkanie i on mi mówi,
spotkałem Myszka.

01:52:24.775 --> 01:52:28.376
Ale gdzie? No mówi, w windzie.

01:52:28.388 --> 01:52:32.000
No i co? No i ja w kajdankach
i trzech facetów z nimi.

01:52:32.950 --> 01:52:39.000
To była grupa Nikosia, proszę państwa.

01:52:39.750 --> 01:52:48.000
Także obserwowaliśmy tworzenie
tutaj w Gdańsku, w Trójmieście.

01:52:48.825 --> 01:52:51.928
Najważniejszego
można powiedzieć,

01:52:51.940 --> 01:52:56.000
przestępcę w przestępczości
zorganizowanej.

01:52:56.450 --> 01:53:05.000
Kapo di tutti capi. Wszyscy potem
jakby się na niego powoływali.

01:53:05.001 --> 01:53:08.065
Potem zresztą spotkałem
tego Pniewskiego

01:53:08.077 --> 01:53:11.000
w areszcie, bo ja
zostałem aresztowany

01:53:11.001 --> 01:53:13.396
dwa miesiące później
i wprowadzili mnie

01:53:13.408 --> 01:53:16.000
do celi, w którym
siedział tutaj Pniewski.

01:53:16.001 --> 01:53:20.000
Oczywiście
oni nie wiedzieli, że się znamy.

01:53:20.001 --> 01:53:24.000
I Pniewski mi wszystko opowiedział,
jak nas powiedzieł. Jak to było,

01:53:24.001 --> 01:53:30.000
jak te samochody przemycali, co
się działo. I jeszcze mi powiedział,

01:53:30.001 --> 01:53:39.699
że razem z Myszkiem
i Nikosiem podrabiali

01:53:39.711 --> 01:53:48.000
bilety na Lechię,
bo był drukarzem.

01:53:48.001 --> 01:53:53.000
Zresztą Nikoś był wtedy honorowym
obywatelem miasta Gdańska.

01:53:53.100 --> 01:54:06.000
Pani prezydent, prezesem klubu Lechii,
a Myszk był dyrektorem tego klubu.

01:54:06.200 --> 01:54:15.000
Więc powiem, to była
taka dość szeroka rodzina.

01:54:15.150 --> 01:54:22.000
Nie, nie, to później. Pani prezydent
się dziwi, że był honorowym.

01:54:22.001 --> 01:54:28.000
Nie był?
A, to zasłużony dla Gdańska.

01:54:28.001 --> 01:54:44.000
Ale jaka to różnica? Honorowy
też musi być zasłużony dla Gdańska.

01:54:44.001 --> 01:54:49.000
Nie ma końca. Widzę. Proszę bardzo.

01:54:49.200 --> 01:54:53.000
Dzień dobry, Marcin Zieliński,
firma konsultingowa EY.

01:54:53.001 --> 01:54:56.000
Panie premierze, zna pan chyba
wszystkich polskich przedsiębiorców.

01:54:56.150 --> 01:55:00.000
Naprawdę jest pan wielkim
fanem polskiej przedsiębiorczości.

01:55:00.001 --> 01:55:03.151
Przez ostatnie 30
lat, czy to w Eborze,

01:55:03.163 --> 01:55:06.000
w banku w Londynie,
czy w Pekao SA.

01:55:06.001 --> 01:55:08.032
Przypomnę może państwu,
że to był jedyny polski

01:55:08.044 --> 01:55:10.000
bank, który kredytów
frankowych nie udzielał.

01:55:10.100 --> 01:55:14.000
Za decyzją pana premiera zresztą.
Czy w firmie konsultingowej

01:55:14.001 --> 01:55:17.000
przez ostatnie 10 lat, w których
wspólnie współpracujemy,

01:55:17.001 --> 01:55:21.000
odnosi pan olbrzymie sukcesy.
I w sumie mam krótkie pytanie.

01:55:21.001 --> 01:55:23.014
Chciałem zapytać
tak prowokacyjnie, czy

01:55:23.026 --> 01:55:25.000
nie ciągnie pana
do wielkiej polityki?

01:55:25.001 --> 01:55:28.000
Szczególnie w ciągu tych
ostatnich kilku miesięcy.

01:55:28.200 --> 01:55:33.000
Po tych 20 czy blisko już 30
latach sukcesów w biznesie,

01:55:33.250 --> 01:55:38.000
do których politycy chyba nie zawsze
dochodzą po właśnie wielkiej polityce.

01:55:38.001 --> 01:55:45.000
A panu się to udało. Dziękuję.

01:55:46.000 --> 01:55:50.000
To jest pytanie do
plany pana premiera.

01:55:50.050 --> 01:56:07.000
Nie, myślę, że na
wszystko jest czas.

01:56:08.100 --> 01:56:10.000
I teraz powiem śmiertelnie serio.

01:56:10.150 --> 01:56:15.000
Mnie się wydaje, że każdy
powinien umieć czerpać radość

01:56:15.150 --> 01:56:21.000
z nowej roli, którą ma. I mogę
nawet donos złożyć w tej sprawie,

01:56:21.001 --> 01:56:26.000
bo kiedyś rozmawiałem z panią
Bochniarz i ona się zastanawiała,

01:56:26.001 --> 01:56:30.000
co ja będę robić, jak
przestanę być tym ministrem

01:56:30.750 --> 01:56:34.000
albo pełnić taką aktywną rolę.

01:56:34.001 --> 01:56:42.000
I wymyśliliśmy utworzenie
Konfederacji Pracodawców.

01:56:42.850 --> 01:56:48.000
I proszę bardzo, niby
przypadek, a jak jej pani Bochniarz

01:56:48.001 --> 01:56:52.000
się to spodobało, 20 lat to
ciągnie i ma to nowe pole

01:56:52.300 --> 01:56:58.000
i nową satysfakcję, i kocha to.

01:56:58.050 --> 01:57:05.000
Więc mnie się wydaje, że to
naprawdę jest piekielnie ważne,

01:57:05.001 --> 01:57:10.000
bo tak jak redaktor
Głogowski przypominał,

01:57:10.800 --> 01:57:13.000
niestety jest duża
część moich kolegów,

01:57:13.001 --> 01:57:17.000
które w każdym drugim
zdaniu, nawet jak go zapytać,

01:57:17.001 --> 01:57:20.000
jaka jest pogoda, to oni
powiedzą, jak byłem premierem,

01:57:20.001 --> 01:57:25.000
to wtedy u nas takich opadów
nie było, jak są dzisiaj w Gdańsku.

01:57:25.001 --> 01:57:33.000
I wtedy człowiek żyje
przeszłością, a trzeba lubić ludzi,

01:57:33.001 --> 01:57:37.000
trzeba lubić to, co się robi
i uważać, że to jest super.

01:57:37.001 --> 01:57:43.000
I teraz jak ktoś ma 73 lata i
może jeszcze chodzić po świecie

01:57:43.450 --> 01:57:50.000
i może nawet pracować, to
uważam, że to jest sukces ogromny.

01:57:50.001 --> 01:57:54.000
Oczywiście, gdybym był
w Stanach Zjednoczonych,

01:57:54.001 --> 01:57:57.000
to bym poważnie
rozważał prezydenturę,

01:57:57.150 --> 01:58:03.000
bo powoli zbliżam się do tego wieku,

01:58:03.001 --> 01:58:08.000
co zresztą według mojej
predykcji spowoduje,

01:58:08.001 --> 01:58:10.000
że po raz pierwszy w
Stanach Zjednoczonych

01:58:10.001 --> 01:58:14.000
będziemy mieli wybory
prezydenckie bez kampanii,

01:58:14.001 --> 01:58:18.000
bo ja sobie nie wyobrażam,
żeby kampania była możliwa

01:58:18.001 --> 01:58:21.000
w tym stylu
dotychczasowym, z podróżami,

01:58:21.200 --> 01:58:26.000
trzy Stany w ciągu jednego dnia,
dziesiątki przemówień i tak dalej,

01:58:26.050 --> 01:58:30.000
potem ostre debaty, jedna,
druga, trzecia i tak dalej.

01:58:30.001 --> 01:58:33.000
Jestem przekonany, że w
tych wyborach nic nie będzie,

01:58:33.001 --> 01:58:37.000
po prostu pewnego dnia
będzie plebiscyt pod tytułem

01:58:37.500 --> 01:58:42.000
czy za Bidenem, czy za
Trumpem i ludzie to zdecydują,

01:58:42.001 --> 01:58:51.000
bo to jednak nawet dla takich
postaci ten sky is the limit.

01:58:51.850 --> 01:58:57.000
Już, żeby teraz
pesymistycznie powiedzieć,

01:58:57.100 --> 01:58:59.000
to kiedyś w moim wieku
to już ludzie nie żyli,

01:58:59.001 --> 01:59:02.000
a my tu z Lewandowskim
się trzymamy i proszę bardzo,

01:59:02.001 --> 01:59:05.000
ja książkę, a on
wyciąga, proszę bardzo,

01:59:05.125 --> 01:59:12.000
Janusz Lewandowski, sprinter
długodystansowy i tego się trzymamy.

01:59:14.950 --> 01:59:20.000
Jest tylko miesiąc starszy ode
mnie, więc wszystko przed Bieleckiem.

01:59:20.050 --> 01:59:25.000
Dziękuję bardzo. Dziękuję.
Czy ktoś z państwa jeszcze

01:59:25.750 --> 01:59:28.000
ma ochotę zabrać głos?

01:59:28.775 --> 01:59:34.000
Proszę państwa, to mam dwie dobre
wiadomości dla państwa na koniec.

01:59:34.001 --> 01:59:38.000
Jedna jest taka, że ci z
państwa, którzy zakupili książki,

01:59:38.375 --> 01:59:45.000
mogą podejść do tego oto stołu i
poprosić o autografy naszych bohaterów,

01:59:45.025 --> 01:59:52.000
a druga dobra wiadomość, na
dole czeka na państwa bankiet.

01:59:53.650 --> 01:59:57.000
Druga dobra wiadomość
to zaproszenie na bankiet

01:59:57.225 --> 02:00:00.000
w galerii Ratusza Staromiejskiego.

02:00:00.050 --> 02:00:04.000
Czeka na państwa poczęstunek.
Zapraszamy bardzo serdecznie.

02:00:04.001 --> 02:00:08.000
Ja dziękuję za dzisiejszy wieczór.
Dobranoc państwu.

02:00:08.001 --> 02:00:18.000
[muzyka]