WEBVTT

00:00:30.550 --> 00:00:36.000
Które odbywa się pod wspólną
nazwą "Wspólnie dla klimatu".

00:00:36.001 --> 00:00:37.989
Panie i Panowie, w ramach
wydarzenia odbywają

00:00:38.001 --> 00:00:40.000
się pomorskie forum
Solidarności klimatycznej

00:00:40.001 --> 00:00:44.000
imienia Pawła Adamowicza. Pomorskie
jako forum, konsultacje społeczne,

00:00:44.001 --> 00:00:46.310
planu adaptacji do
zmian klimatu miasta

00:00:46.322 --> 00:00:49.000
Gdańska, to jest Gdańskie
Forum Zmian Klimatu

00:00:49.001 --> 00:00:52.000
oraz debata "Głos
młodzieży dla klimatu".

00:00:52.001 --> 00:00:55.000
Drodzy Państwo, witamy bardzo serdecznie.
Ja nazywam się Tomasz Galiński

00:00:55.001 --> 00:00:59.000
i będę miał ogromną przyjemność
towarzyszyć Państwu podczas tych dwóch dni

00:00:59.001 --> 00:01:06.000
na które składać się będą debaty,
panele dyskusyjne, będą się też odbywać

00:01:06.001 --> 00:01:09.448
ekorozmowy, wszystko
to również online, tak

00:01:09.460 --> 00:01:13.000
więc witamy tych,
którzy nas teraz oglądają.

00:01:13.001 --> 00:01:17.000
Pozdrawiamy z Amber Expo i drodzy Państwo,
jeszcze ważna informacja tytułem wstępu.

00:01:17.001 --> 00:01:22.000
To co zostanie zarejestrowane,
Państwo także będą

00:01:22.001 --> 00:01:28.000
mogli do tego wrócić
i obejrzeć oczywiście w wolnej chwili

00:01:28.001 --> 00:01:31.000
po zakończeniu naszego spotkania.
Z dużą przyjemnością, Panie i Panowie,

00:01:31.001 --> 00:01:34.000
witam bardzo serdecznie wszystkich
zgromadzonych gości i pozwólcie Państwo,

00:01:34.001 --> 00:01:39.000
że oddaję teraz głos gospodarzowi tego
dnia, Panie i Panowie, Marszałek Pomorski,

00:01:39.001 --> 00:01:42.000
Pan Mieczysław Struk, Panie
Marszałku, witamy bardzo serdecznie.

00:01:42.350 --> 00:01:48.000
Dzień dobry, powitajmy i
proszę o otwarcie naszego forum.

00:01:48.550 --> 00:01:56.000
Dzień dobry, witam
Państwa serdecznie na kolejnej już edycji

00:01:56.300 --> 00:02:01.000
Pomorskie Forum Solidarności
Klimatycznej, imienia Pawła Adamowicza.

00:02:02.550 --> 00:02:11.000
Część z Państwa zapewne o tym nie
wie, może część z Państwa nie pamięta,

00:02:11.550 --> 00:02:18.000
ale jakiś czas temu, kiedy jeszcze właśnie
żył w świętej pamięci Paweł Adamowicz,

00:02:18.050 --> 00:02:26.000
zdecydowaliśmy się wspólnie z nim, ale
także z Panem Kamilem Wyszkowskim,

00:02:26.001 --> 00:02:30.000
który będzie się dzisiaj z
nami łączyć w trybie online,

00:02:30.001 --> 00:02:35.000
więc na pewno z nim
będziemy też dzisiaj rozmawiać.

00:02:35.001 --> 00:02:41.000
Pan Kamil Wyszkowski jest też
jednym z współautorów tej inicjatywy

00:02:41.001 --> 00:02:48.000
utworzenia Pomorskiego
Forum Solidarności Klimatycznej,

00:02:48.001 --> 00:02:52.000
w której chcemy prowadzić permanentny
dialog ze wszystkimi interesariuszami.

00:02:52.001 --> 00:02:59.000
Pawła Adamowicza już wśród nas nie ma, ale
Pomorskie Forum Solidarności Klimatycznej

00:02:59.001 --> 00:03:07.000
jest jego imienia, dlatego pozwalam sobie
o tym fakcie sprzed kilku lat wspomnieć.

00:03:07.001 --> 00:03:13.777
Bardzo się cieszę, że
wśród nas w ciągu trwania

00:03:13.789 --> 00:03:20.000
Pomorskiego Forum
Solidarności Klimatycznej

00:03:20.001 --> 00:03:27.000
będą z nami również eksperci. Nie mogę
w tej chwili jeszcze przywitać oficjalnie

00:03:27.001 --> 00:03:36.000
pana ministra Janusza Steinhoffa, który
był, jak zapewne część z Państwa pamięta,

00:03:36.001 --> 00:03:40.000
albo może wszyscy pamiętają, był ministrem
gospodarki w rządzie Jerzego Buska.

00:03:40.150 --> 00:03:43.000
Jest znakomitym ekspertem do
spraw energetyki, ochrony środowiska,

00:03:43.001 --> 00:03:49.000
procesów restrukturyzacji górnictwa. Trochę
jestem zdziwiony, że jedzie z Warszawy,

00:03:49.001 --> 00:03:53.000
bo wiem był wczoraj w Gdańsku,
czyli krótko mówiąc nie nocował.

00:03:53.250 --> 00:04:00.000
Wrócił do Warszawy, ale dziś
będzie z całą pewnością z nami.

00:04:00.001 --> 00:04:05.000
Trochę się pociągi jednak
spóźniają i nie zdąży na początek.

00:04:05.350 --> 00:04:08.000
Ale to jeden z takich ekspertów,
o których warto powiedzieć,

00:04:08.001 --> 00:04:16.000
który też firmuje Pomorskie Forum Solidarności
Klimatycznej, "Wspólnie dla Klimatu".

00:04:16.100 --> 00:04:18.941
Cieszę się także, że są
inni eksperci na tej sali.

00:04:18.953 --> 00:04:22.000
Część twarzy tutaj
oczywiście rozpoznaję.

00:04:22.150 --> 00:04:28.000
Ale ci, którzy będą uczestnikami debat,
to także pani profesor Sylwia Mrozowska,

00:04:28.001 --> 00:04:30.460
profesor Uniwersytetu
Gdańskiego, członkini

00:04:30.472 --> 00:04:33.000
Rady Koordynacyjnej
Porozumienia Sektorowego

00:04:33.001 --> 00:04:36.717
na rzecz rozwoju morskiej
energetyki wiatrowej,

00:04:36.729 --> 00:04:41.000
koordynatorka wiodąca Grupy
Roboczej Edukacja Społeczna

00:04:41.350 --> 00:04:44.000
w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

00:04:44.001 --> 00:04:49.000
Jak zapewne państwo wiedzą,
dużo się w tej materii dzieje w Polsce.

00:04:49.001 --> 00:04:54.000
Dużo się dzieje w
krajach Unii Europejskiej.

00:04:54.001 --> 00:04:59.000
Są też konsekwencje wojny prowadzonej
przez Rosję na terenie Ukrainy,

00:04:59.475 --> 00:05:03.000
które dotyczą również i tego sektora.

00:05:03.100 --> 00:05:08.000
Więc te tematy na pewno będą niezwykle
istotne. Stąd takie akurat grono ekspertów.

00:05:08.001 --> 00:05:14.000
Jest też wśród nas pan Andrzej
Szczesiak, ekspert rynku gazu.

00:05:14.001 --> 00:05:19.000
Witam również prezesa Tomasza
Balcerowskiego, prezesa zarządu EcoInBud,

00:05:19.050 --> 00:05:23.000
który na pewno się też pochwali
swoimi domami ekologicznymi,

00:05:23.050 --> 00:05:29.000
które buduje przy
wykorzystaniu materiału z drewna.

00:05:29.325 --> 00:05:34.000
I wielu innych dyrektorów,
także samorządowców.

00:05:34.001 --> 00:05:40.000
Cieszę się bardzo, że Państwo
odpowiedzieli na nasze zaproszenie.

00:05:40.001 --> 00:05:43.000
I że jesteśmy razem.

00:05:43.500 --> 00:05:46.363
Tematyka dzisiejszej
konferencji bez wątpienia

00:05:46.375 --> 00:05:49.000
związana jest z
neutralnością klimatyczną.

00:05:49.001 --> 00:05:52.000
Wychodzi na przeciw wyzwaniem,
przed którymi stoją.

00:05:52.250 --> 00:05:55.012
Z całą pewnością
samorządowcy, wszystkich

00:05:55.024 --> 00:05:58.000
szczebli, można by
nawet powiedzieć szerzej,

00:05:58.001 --> 00:06:05.000
rządy państw Unii Europejskiej,
również i nasza ojczyzna.

00:06:05.001 --> 00:06:09.000
Jest to wyzwanie zarówno w
zasięgu lokalnym, także i globalnym.

00:06:09.001 --> 00:06:12.851
Pamiętamy, że celem
Unii Europejskiej jest

00:06:12.863 --> 00:06:17.000
zmniejszenie emisji o
55% względem 1990 roku.

00:06:17.001 --> 00:06:21.000
I tego celu nie da się osiągnąć bez
zaangażowania wszystkich sektorów gospodarki.

00:06:21.600 --> 00:06:23.000
Czy to jest możliwe?

00:06:23.001 --> 00:06:28.400
Myślę, że dzisiaj będą
tego typu tezy, pytania

00:06:28.412 --> 00:06:33.000
również stawiane
podczas naszego forum.

00:06:33.001 --> 00:06:36.512
Zwłaszcza, że
widzimy, być może to ma

00:06:36.524 --> 00:06:41.000
znaczenie dla toczących
się kampanii wyborczych

00:06:41.001 --> 00:06:47.000
w kilku krajach Unii
Europejskiej, ale ta zasada, ten cel,

00:06:47.001 --> 00:06:54.000
ten cel jest także w kilku
krajach w tej chwili kontestowany.

00:06:54.675 --> 00:07:00.000
Więc myślę, że będzie się
przebijać też takie myśli, takie tezy,

00:07:00.800 --> 00:07:06.000
zapewne też i dyskusyjne wśród członków
naszego forum Solidarności Klimatycznej.

00:07:07.275 --> 00:07:12.000
Z kończącego się Regionalnego
Programu Operacyjnego 2020,

00:07:12.150 --> 00:07:16.000
a chcę Państwu tylko przypomnieć, bo
jesteśmy zupełnie u progu jego zakończenia.

00:07:16.001 --> 00:07:22.000
W zasadzie dokonywane są rozliczenia
w tej chwili ostatnich projektów,

00:07:22.650 --> 00:07:26.000
zwłaszcza tych projektów,
które korzystają z reguły N+3,

00:07:26.001 --> 00:07:31.000
bo ten okres programowania
się już w zasadzie zakończył.

00:07:31.001 --> 00:07:35.000
To chcę powiedzieć, że sfinansowaliśmy
szereg zamierzeń badawczo-rozwojowych,

00:07:35.001 --> 00:07:38.000
a także inwestycje z
zakresu poprawy efektywności

00:07:38.001 --> 00:07:40.000
energetycznej i rozwoju
odnawialnej źródeł energii.

00:07:40.001 --> 00:07:45.000
Na badania i rozwój obszaru w
obszarze energetyki, jako województwo,

00:07:45.100 --> 00:07:49.000
zainwestowaliśmy z naszymi
partnerami ponad 50 mln zł,

00:07:49.001 --> 00:07:54.000
a na poprawę efektywności
energetycznej i rozwój

00:07:54.001 --> 00:07:57.000
odnawialnej źródeł
energii prawie 940 mln zł.

00:07:57.300 --> 00:08:03.000
Do końca bieżącego roku ponad 700 budynków
ulegnie energetycznej modernizacji.

00:08:03.350 --> 00:08:09.000
2050 gospodarstw domowych będzie
efektywnie wykorzystywać energię

00:08:09.001 --> 00:08:15.000
zmodernizujemy 25 km sieci ciepłowniczej
i ponad 30 tys. punktów oświetlenia.

00:08:15.250 --> 00:08:20.000
A w portfelu pożyczkowym przeznaczyliśmy
na te cele około 205 mln zł.

00:08:20.800 --> 00:08:25.000
To taki wyciąg z celów, które
sobie postawiliśmy w Regionalnym

00:08:25.001 --> 00:08:28.000
Programie Operacyjnym i w
zasadzie konsekwentnie realizujemy.

00:08:28.001 --> 00:08:34.000
Myślę, że niektóre z tych celów
będą nieznacznie przekroczone.

00:08:34.375 --> 00:08:40.000
Ale oczywiście one w sposób taki
rewolucyjny nie zmieniają rzeczywistości.

00:08:40.001 --> 00:08:44.000
Zdajemy sobie z tego sprawę,
że to jest kropla w morzu potrzeb.

00:08:44.150 --> 00:08:49.000
Aby wygrać scenariusz Zielonego Pomorza
potrzeba nam jeszcze więcej ambicji,

00:08:49.001 --> 00:08:52.000
wiary, determinacji, otwartości i
współpracy z różnymi środowiskami

00:08:52.001 --> 00:08:57.000
od nauki zaczynając, biznesu,
oczywiście sfery samorządowej.

00:08:57.001 --> 00:09:02.000
Także przekazywanie tej wiedzy,
przekonywanie lokalnych wspólnot,

00:09:02.001 --> 00:09:06.000
jak to jest ważne zagadnienie
dla współczesnego świata,

00:09:06.001 --> 00:09:10.000
także w wymiarze lokalnym
i w wymiarze globalnym.

00:09:10.001 --> 00:09:15.000
Dlatego też w ramach Funduszu
Europejskiego dla Pomorza 2021-2027

00:09:15.001 --> 00:09:18.019
przewidzieliśmy ponad
60 mln euro na rozwijanie i

00:09:18.031 --> 00:09:21.000
wzmacnianie zdolności
badawczych, innowacyjnych,

00:09:21.001 --> 00:09:24.000
w tym zieloną transformację
przedsiębiorstw.

00:09:24.700 --> 00:09:27.000
Z kolei na działania skierowane na
poprawę efektywności energetycznej,

00:09:27.001 --> 00:09:33.000
redukcję emisji gazów
cieplarnianych oraz rozwój

00:09:33.001 --> 00:09:36.000
odnawialnych źródeł energii
przewidziano ponad 200 mln euro.

00:09:36.500 --> 00:09:39.084
Jako przedsięwzięcia
strategiczne wskazano

00:09:39.096 --> 00:09:42.000
m.in. Pomorskie Archipelag
Wysp Energetycznych,

00:09:42.150 --> 00:09:45.029
Pomorską Dolinę Wodorową,
Pomorskie Centrum

00:09:45.041 --> 00:09:48.000
Kompetencji Morskiej
Energetyki Odnawialnej.

00:09:48.001 --> 00:09:54.000
Samorząd województwa
promuje także i nagradza zielone

00:09:54.001 --> 00:09:57.000
inwestycje, przyznając
nagrody zielonego gryfa.

00:09:57.001 --> 00:09:59.489
Jest to nasz wyraz
uznania za osiągane wyniki

00:09:59.501 --> 00:10:02.000
oraz dostosowanie się do
nadchodzących wyzwań związanych

00:10:02.001 --> 00:10:05.000
między innymi z kryzysem klimatycznym.

00:10:05.001 --> 00:10:10.000
Dziś wieczorem taką nagrodę
też będziemy mieli okazję wręczyć.

00:10:10.001 --> 00:10:15.000
Mam nadzieję, że Państwo też będą
świadkami tego ważnego wydarzenia,

00:10:15.001 --> 00:10:19.000
bo trzeba oczywiście osoby, instytucje,
które angażują się w ten proces,

00:10:19.001 --> 00:10:29.000
wskazać jako dobre przykłady, jako ich
doświadczenia warte dalszej popularyzacji.

00:10:29.850 --> 00:10:33.000
W ciągu ostatnich 25 lat
polska gospodarka przeszła

00:10:33.001 --> 00:10:36.000
ogromne zmiany, których
skutkiem był wzrost gospodarczy.

00:10:36.001 --> 00:10:40.000
Staliśmy się jednym z najszybciej
rozwijających się krajów w Europie.

00:10:40.250 --> 00:10:43.000
Wszystkie te przemiany nie
pozostały bez wpływu na energetykę.

00:10:43.001 --> 00:10:46.000
Scentralizowana energetyka
oparta była na węglu.

00:10:46.001 --> 00:10:50.000
Nadal jest oparta na węglu, gazie,

00:10:50.001 --> 00:10:53.000
a w minimalnym stopniu na
odnawialnych źródłach energii,

00:10:53.001 --> 00:10:58.000
głównie elektrowniach wodnych,
czy też siłowniach wiatrowych.

00:10:58.001 --> 00:11:00.000
Z czasem coraz większe
znaczenie zaczęły odgrywać kwestie

00:11:00.001 --> 00:11:04.000
zrównoważonego rozwoju
oraz zmian klimatycznych,

00:11:04.001 --> 00:11:07.000
co wsparło rozwój
odnawialnych źródeł energii.

00:11:07.001 --> 00:11:11.000
Rozwój zielonej energetyki, ale
także efektywność energetyczna

00:11:11.001 --> 00:11:14.000
to priorytety wprowadzonej przez
samorząd województwa pomorskiego

00:11:14.001 --> 00:11:18.000
polityce rozwoju.
Powinniśmy być przygotowani na zmiany,

00:11:18.001 --> 00:11:21.000
jakie w najbliższych latach
nastąpią na rynku energii

00:11:21.750 --> 00:11:25.000
oraz na nową rolę, jaką
będziemy pełnić, uwzględniając

00:11:25.300 --> 00:11:28.000
na przykład inwestycje związane z
budową morskich farm wiatrowych

00:11:28.001 --> 00:11:31.000
na Bałtyku, rozwój
technologii wodorowych, czy też

00:11:31.100 --> 00:11:35.000
planowaną budowę
elektrowni jądrowej na Pomorzu.

00:11:35.350 --> 00:11:38.000
Kluczem do przezwyciężenia,
wyzwań i impulsem do

00:11:38.001 --> 00:11:40.000
dalszego rozwoju będzie
także dostęp do zielonej energii.

00:11:40.001 --> 00:11:44.000
To ona decyduje o przewadze
konkurencyjnej regionów i krajów.

00:11:44.001 --> 00:11:47.000
Jest impulsem do rozwoju
branż, które dopiero się rodzą,

00:11:47.001 --> 00:11:50.000
takich jak morska energetyka
odnawialna, magazynowanie energii,

00:11:50.001 --> 00:11:54.000
technologie wodorowe, technologie
kwantowe, ale może też wesprzeć

00:11:54.001 --> 00:11:57.000
rozwój branż, które już się dynamicznie
rozwijają, jak na przykład sektor IT.

00:11:57.001 --> 00:12:03.000
To te obszary gospodarki
generują popyt na lepiej

00:12:03.001 --> 00:12:06.000
wykwalifikowanych
pracowników, oferując w zamian

00:12:06.001 --> 00:12:10.000
bardziej atrakcyjne miejsca pracy.
I takie miejsca pracy

00:12:10.225 --> 00:12:13.000
już są w tej chwili
tworzone i będą tworzone.

00:12:13.001 --> 00:12:19.000
Tylko w samym sektorze offshore,
w związku z budową farm wiatrowych,

00:12:19.050 --> 00:12:22.000
wyobraźcie sobie Państwo,
powstanie około 30 tysięcy miejsc pracy.

00:12:22.125 --> 00:12:25.000
Warto sobie to też uświadomić,
jak bardzo zmienia się

00:12:25.001 --> 00:12:32.000
współczesne życie gospodarcze,
ale także i społeczne.

00:12:32.050 --> 00:12:35.000
Wychodząc naprzeciw tym
wyzwaniom, podejmujemy szereg działań

00:12:35.175 --> 00:12:38.000
mających na celu określenie celów
strategicznych i sposobów ich realizacji.

00:12:38.025 --> 00:12:42.000
Przystąpiliśmy do wykonania
opracowania pomorskie

00:12:42.400 --> 00:12:47.000
na lekkim gazie. Kierunki scenariusze
rozwoju gospodarki wodorowej

00:12:47.300 --> 00:12:52.000
do 2030 roku z perspektywą do
2040, które ma obejmować m.in.

00:12:52.001 --> 00:12:56.000
diagnozę aktualnego stanu gospodarki
wodorowej w województwie pomorskim,

00:12:56.001 --> 00:12:59.000
a także wskazać na możliwe
scenariusze rozwoju województwa

00:12:59.025 --> 00:13:03.000
w tym obszarze gospodarczym.
Wspólnie z partnerami z Niemiec,

00:13:03.001 --> 00:13:09.000
Austrii, Włoch, Chorwacji, Słowenii
realizujemy projekt o nazwie H2CE.

00:13:09.700 --> 00:13:13.000
Dokładnie H2CE. Jednym z tych
projektów jest budowanie akceptacji

00:13:13.150 --> 00:13:16.000
dla technologii wodorowych w
regionach Europy Środkowej,

00:13:16.100 --> 00:13:20.000
a jego efektem będzie opracowanie
wodorowego planu działania

00:13:20.001 --> 00:13:24.000
dla województwa pomorskiego.
Sposobem radzenia sobie z eliminacją

00:13:24.001 --> 00:13:28.000
śladu węglowego powinien być
rozwój morskiej energetyki wiatrowej,

00:13:28.350 --> 00:13:31.000
czy też technologie wodorowe.
Nie można zapomnieć, że wodór

00:13:31.001 --> 00:13:34.000
jest ważnym elementem wielu gałęzi
gospodarki. Jest on wysoko wydajnym

00:13:34.001 --> 00:13:38.000
nośnikiem energii, który nie
emituje szkodliwych substancji.

00:13:38.001 --> 00:13:41.000
Kluczowym wyzwaniem jest budowa
całego ekosystemu wodorowego.

00:13:41.001 --> 00:13:45.000
Wodór przecież nie może być
produkowany za pośrednictwem

00:13:45.001 --> 00:13:49.000
energii elektrycznej z węgla.
To byłby nonsens.

00:13:49.725 --> 00:13:53.000
W celu wsparcia, z punktu widzenia
oczywiście odnawialnej źródeł energii,

00:13:53.001 --> 00:13:57.000
w celu wsparcia morskiej
energetyki wiatrowej w 2020 roku

00:13:57.001 --> 00:14:00.000
samorząd województwa zainicjował
powstanie Pomorskiej Platformy Rozwoju

00:14:00.001 --> 00:14:03.000
Morskiej Energetyki Wiatrowej
na Bałtyku, licząc jej obecnie

00:14:03.200 --> 00:14:08.000
124 sygnatariuszy. Jej celem
jest nie tylko podejmowanie działań

00:14:08.001 --> 00:14:11.000
na rzecz powstania morskich farm
wiatrowych, ale również zabezpieczenie

00:14:11.001 --> 00:14:15.000
miejsca dla pomorskich
przedsiębiorstw oraz jednostek naukowych

00:14:15.001 --> 00:14:18.000
w procesie inwestycyjnym
związanym z ich powstawaniem.

00:14:18.001 --> 00:14:21.000
Kluczowym aspektem dla
rozwoju tej branży jest zapewnienie

00:14:21.001 --> 00:14:24.000
kompetentnych kadr, ponieważ
ich dostępność będzie wpływać

00:14:24.600 --> 00:14:29.000
na decyzję o lokalizacji nowych
zakładów oraz rozbudowy już istniejących.

00:14:29.350 --> 00:14:33.000
Zresztą to zagadnienie
nazywane często "local content"

00:14:33.001 --> 00:14:38.000
jest niezwykle dla nas istotne.
My na każdym etapie, kiedy dyskutujemy

00:14:38.001 --> 00:14:44.000
o sprawach rozwojowych,
pytamy o "local content".

00:14:44.100 --> 00:14:48.000
Tych wszystkich inwestorów, niezależnie
od tego, czy to są partnerzy publiczni,

00:14:48.001 --> 00:14:51.000
czy prywatni, zwłaszcza przy
bardzo dużych przedsięwzięciach.

00:14:51.001 --> 00:14:55.000
Pani profesor będzie
mogła to też potwierdzić.

00:14:55.001 --> 00:14:59.000
Tu upominaliśmy się o to,
że i Uniwersytet Gdański, Politechnika

00:14:59.001 --> 00:15:05.000
i inne uczelnie wyższe pomorza
powinny uczestniczyć w ramach właśnie

00:15:05.001 --> 00:15:11.000
"local content" z inwestorem
planującym budowę elektrowni nuklearnej

00:15:11.650 --> 00:15:14.000
w województwie pomorskim.

00:15:14.100 --> 00:15:17.000
Determinacja w kierunku zwiększania
kompetencji zasobów kadrowych

00:15:17.001 --> 00:15:20.000
spowodowała podjęcie przez
Samorząd Województwa Pomorskiego

00:15:20.001 --> 00:15:23.000
działań w kierunku
organizacji edukacyjnych targów

00:15:23.001 --> 00:15:29.000
"EDU Offshore Wind 2023", która okazała
się niezwykle udanym przedsięwzięciem,

00:15:29.001 --> 00:15:35.000
bo podjęta została już decyzja,
że będzie organizowana cyklicznie.

00:15:35.001 --> 00:15:40.000
Kolejna edycja odbędzie się
w dniach 5-6 marca 2024 roku.

00:15:40.075 --> 00:15:45.000
I tu dzięki takiej współpracy z uczelniami,
ośrodkami naukowo-badawczymi,

00:15:45.001 --> 00:15:51.000
z przedsiębiorstwami naprawdę udało się
zorganizować wspaniałe targi edukacyjne

00:15:51.350 --> 00:15:57.000
w dziedzinie offshore, które przybliżają
to zagadnienie młodemu pokoleniu.

00:15:57.200 --> 00:16:04.000
Wierzę, że będzie dziś
podczas naszego szczytu,

00:16:04.200 --> 00:16:09.000
naszego forum Solidarności
Klimatycznej, pracowity dzień.

00:16:09.001 --> 00:16:12.000
Dzień pełen debat, eksperckich prelekcji.

00:16:12.001 --> 00:16:14.517
Porozmawiajmy zatem
o zielonej transformacji

00:16:14.529 --> 00:16:17.000
w kontekście rozwoju
gospodarczego regionu,

00:16:17.001 --> 00:16:22.000
nie zapominając przy tym, jaka powinna być
rola samorządu w kształtowaniu polityki,

00:16:22.150 --> 00:16:26.098
strategii energetycznych,
szczególnie tych zmierzających

00:16:26.110 --> 00:16:30.000
do budowania niezależności
energetycznej w samorządach.

00:16:30.850 --> 00:16:35.000
Jako współorganizatorzy wydarzenia mamy
także świadomość, że neutralność klimatyczna

00:16:35.001 --> 00:16:37.310
to jeden z
najważniejszych celów, jakie

00:16:37.322 --> 00:16:40.000
ludzkość chce osiągnąć
w najbliższych latach.

00:16:40.001 --> 00:16:44.000
Dlatego Państwu bardzo serdecznie dziękuję
i za to zainteresowanie, i za obecność.

00:16:44.100 --> 00:16:47.000
Witam Państwa na
Międzynarodowych Targach Gdańskich.

00:16:47.001 --> 00:16:52.000
Dziękuję panu prezesowi Bojanowskiemu
za to, że możemy tutaj dyskutować.

00:16:52.001 --> 00:16:57.000
Dziękujemy wszystkim ekspertom.
Myślę, że władze Gdańska też się pojawią,

00:16:57.001 --> 00:17:05.000
bo chcę tutaj wyjaśnić króciutko, że akurat
odbywają w tej chwili sesję Rady Miasta,

00:17:05.001 --> 00:17:08.000
stąd nie ma ani pani prezydent,
ani któregoś z wiceprezydentów,

00:17:08.001 --> 00:17:12.000
ale z całą pewnością są
zainteresowani tą problematyką.

00:17:12.001 --> 00:17:18.000
Jeszcze raz Państwa witam tutaj w
Gdańsku i zapraszam do gorącej dyskusji,

00:17:18.001 --> 00:17:23.000
w czasie, który sobie po panelach
wyznaczymy. Dziękuję bardzo.

00:17:23.100 --> 00:17:28.000
[oklaski]

00:17:28.900 --> 00:17:33.000
Dziękuję bardzo panie marszałku. Panie i
panowie, pan marszałek już zaanonsował

00:17:33.001 --> 00:17:36.000
tę ważną postać dla całego
przedsięwzięcia. Z dużą przyjemnością

00:17:36.001 --> 00:17:40.000
teraz połączymy się z
panem Kamilem Wyszkowskim.

00:17:40.001 --> 00:17:45.000
To przedstawiciel Krajowego Dyrektora
Wykonawczego United Nations Global Compact.

00:17:45.001 --> 00:17:48.092
Nie może uczestniczyć
w naszym spotkaniu, ale

00:17:48.104 --> 00:17:51.000
kieruje do Państwa
kilka słów. Obejrzyjmy.

00:17:59.450 --> 00:18:03.000
W imieniu United Nations Global
Compact chciałem serdecznie powitać

00:18:03.001 --> 00:18:07.000
na wydarzeniu Wspólnie dla Klimatu.
Bardzo też dziękuję za to,

00:18:07.001 --> 00:18:10.000
że częścią tego wydarzenia jest
Pomorskie Forum Solidarności Klimatycznej,

00:18:10.001 --> 00:18:15.000
które niezmiennie realizujemy wspólnie
właśnie z panem marszałkiem Strukiem,

00:18:15.001 --> 00:18:22.000
panią prezydent Dulkiewicz oraz z Obszarem
Metropolitalnym Gdańsk-Gdynia-Sopot.

00:18:22.001 --> 00:18:25.000
Także bardzo dziękuję za to
partnerstwo, bardzo dziękuję też za to,

00:18:25.001 --> 00:18:28.000
że już od czterech lat Pomorskie
Forum Solidarności Klimatycznej

00:18:28.001 --> 00:18:34.000
porusza kwestię ekosystemu Bałtyku.
Dbamy o to, żeby mówić jak najwięcej

00:18:34.001 --> 00:18:38.000
o wyzwaniach środowiskowych w tym rejonie.
I wreszcie też zwracać uwagę

00:18:38.001 --> 00:18:40.059
na wielką klimatyczną
rewolucję przemysłową,

00:18:40.071 --> 00:18:42.000
która się dzieje w
województwie pomorskim

00:18:42.001 --> 00:18:47.000
czy szerzej w wszystkich obszarach
nadmorskich, gdzie też przy okazji mając

00:18:47.001 --> 00:18:50.000
i doświadczając negatywnych konsekwencji
zmiany klimatu mamy też sporo wyzwań,

00:18:50.001 --> 00:18:57.000
jak chociażby dotykający Bałtyk problem
eutrofizacji, czy inne powiązane z nim

00:18:57.001 --> 00:19:05.000
zjawiska, jak chociażby spadek populacji
ryb. I to jest mniej więcej o to gra,

00:19:05.001 --> 00:19:10.000
żeby kolejne pokolenia miały Bałtyk
jak najbardziej bogaty środowiskowo

00:19:10.001 --> 00:19:15.000
i jak najlepszym, żeby on był miejscem
do życia. Tutaj chwaląc i ciesząc się

00:19:15.001 --> 00:19:19.000
z tego, że jesteśmy na Pomorzu, chcę
przypomnieć, że województwo pomorskie

00:19:19.001 --> 00:19:26.000
ma aż 53 procentowy udział zielonej
energii w produkcji prądu.

00:19:26.001 --> 00:19:28.000
Przypomnę, że średnia dla Polski to
jest 14%.

00:19:28.001 --> 00:19:32.000
To najlepiej pokazuje, że ta
klimatyczna rewolucja przemysłowa trwa,

00:19:32.001 --> 00:19:36.000
że ona jest oparta o województwo
pomorskie, że to tutaj na Pomorzu

00:19:36.001 --> 00:19:40.000
się absolutnie najwięcej dzieje w tym
zakresie i tu chcę tę gratulację złożyć

00:19:40.001 --> 00:19:45.000
zarówno na ręce obszaru metropolitalnego,
jak i na ręce pani prezydent Gdańska

00:19:45.001 --> 00:19:49.000
oraz pana marszałka województwa pomorskiego,
bo naprawdę jest za co gratulować.

00:19:49.150 --> 00:19:52.000
Przypomnę też z tego miejsca, że
Pomorskie Forum Solidarności Klimatycznej

00:19:52.001 --> 00:19:58.000
zainicjowaliśmy w 2020 roku i przypomnę,
że nosi ono imię Pawła Adamowicza.

00:19:58.001 --> 00:20:03.000
To dla Pawła Adamowicza to Pomorskie
Forum utworzyliśmy, uruchomiliśmy po to,

00:20:03.001 --> 00:20:08.000
żeby idee, które jemu leżały na
sercu, które dla niego były ważne,

00:20:08.001 --> 00:20:13.000
być w stanie dalej kontynuować
i rzeczywiście tą jego chęć,

00:20:13.001 --> 00:20:18.000
troski o Gdańsk, ale też szerzej
o Pomorze i szerzej o Bałtyk

00:20:18.225 --> 00:20:20.000
zostawić kolejnym pokoleniom.

00:20:20.350 --> 00:20:24.000
I tutaj życzę Państwu oczywiście
wspaniałych owocnych obrad i mam nadzieję,

00:20:24.001 --> 00:20:28.000
że i to wydarzenie, i kolejne,
które będziemy wspólnie

00:20:28.001 --> 00:20:31.000
organizować przynoszą i
przynosić będą dobre owoce.

00:20:33.500 --> 00:20:35.000
Dziękujemy bardzo panu dyrektorowi.

00:20:35.001 --> 00:20:38.000
Drodzy Państwo, tak jak
powiedział pan marszałek,

00:20:38.001 --> 00:20:42.000
przedstawiciele władz miasta dzisiaj
uczestniczą w sesji Rady Miasta.

00:20:42.001 --> 00:20:48.000
Wiemy, że jutro podczas Ekoforum będzie
wspólnie z nami pan prezydent Piotr Grzelak.

00:20:48.600 --> 00:20:53.000
Pozdrawiamy serdecznie i
drodzy Państwo, to jest ważna

00:20:53.001 --> 00:20:55.000
informacja a propos tego,
co będzie działo się jutro.

00:20:55.150 --> 00:20:59.000
Państwo otrzymali takie specjalne
identyfikatory, ekologiczne oczywiście.

00:20:59.150 --> 00:21:05.000
I proszę pamiętać, proszę zerknąć,
one mają taką dektorową oprawę.

00:21:05.001 --> 00:21:09.000
W środku znajduje się taki
biały, bardzo istotny element.

00:21:09.500 --> 00:21:13.000
To jest, drodzy Państwo,
jednocześnie sadzonka.

00:21:14.950 --> 00:21:17.000
Tak. Właśnie, czego?

00:21:17.001 --> 00:21:20.000
Przekonają się Państwo o
tym, co wyrośnie pod warunkiem,

00:21:20.001 --> 00:21:26.000
że Państwo to wsadzą do doniczki,
podsypią lekko ziemią i podleją wodą.

00:21:26.001 --> 00:21:30.000
Tylko proszę tego nie robić dzisiaj,
bo ona jest potrzebna jeszcze na jutro,

00:21:30.001 --> 00:21:35.000
bo dzięki temu identyfikatorowi Państwo
wejdą jeszcze na jutrzejsze spotkanie.

00:21:35.001 --> 00:21:39.000
Panie i Panowie, z ogromną przyjemnością
dziękując Państwu za obecność,

00:21:39.001 --> 00:21:46.000
tylko z tej racji oczywiście,
że spotykamy się tutaj w

00:21:46.001 --> 00:21:49.000
gronie ekspertów, uczestników
tych debat i tych paneli.

00:21:49.001 --> 00:21:52.000
Możemy to zrobić za sprawą
tych, którzy nas wspierają.

00:21:52.001 --> 00:21:56.000
Przypomnę, wydarzenie to
patronatem honorowym obieli

00:21:56.001 --> 00:21:58.000
Pan Marszałek Województwa
Polskiego Mieczysław Strug.

00:21:58.001 --> 00:22:00.000
Dziękujemy, wielkie brawa.

00:22:03.750 --> 00:22:06.000
Oraz Prezydent Miasta Gdańska
Pani Aleksandra Dulkiewicz.

00:22:06.001 --> 00:22:12.000
Dziękujemy bardzo serdecznie
samorządowi Województwa Pomorskiego,

00:22:12.001 --> 00:22:14.230
Miastu Gdańsk i
Związkowi Miast, Gmin i

00:22:14.242 --> 00:22:17.000
Morskich oraz dziękujemy
partnerom wspierającym.

00:22:17.150 --> 00:22:22.000
Forum zrealizowano dzięki
między innymi grupie

00:22:22.001 --> 00:22:26.000
GPETZ Pomorskiemu Funduszowi
Rozwoju, także dziękujemy PreZero Polska,

00:22:26.001 --> 00:22:30.000
zaangażowani także Zakład
Utylizacyjny, Port Czystej Energii,

00:22:30.001 --> 00:22:34.000
Zakład Utylizacji Odpadów Stałych,
Spółka Koma oraz Grupa Zdunek.

00:22:34.001 --> 00:22:38.000
Partnerzy merytoryczni, Centrum Zrównoważonego
Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego,

00:22:38.001 --> 00:22:43.000
Studium Obywatelskie im. Pawła Adamowicza,
Patronat Medialny sprawują gdańsk.pl,

00:22:43.200 --> 00:22:47.000
Teraz Środowisko, Magazyn
Pomorski, Biznes Alert, WysokieNapięcie.pl

00:22:47.001 --> 00:22:50.000
oraz Ziemski And Partners.
Podziękujemy brawami. Dziękujemy bardzo.

00:22:50.001 --> 00:22:55.000
Drodzy Państwo, przechodzimy
do pierwszej debaty.

00:22:55.001 --> 00:22:58.000
Tak jak powiedział Pan Marszałek,
czekamy na Pana Premiera.

00:22:58.001 --> 00:23:01.000
Mam nadzieję, że Pan Premier już dociera.
Jeśli już dojechał pociągiem,

00:23:01.001 --> 00:23:05.000
to mam nadzieję, że jest w
samochodzie, ale zapewnił nas, że będzie.

00:23:05.001 --> 00:23:09.000
I poprosił, żebyśmy
kontynuowali to spotkanie.

00:23:09.001 --> 00:23:13.000
On oczywiście dotrze w miarę
szybko, w miarę możliwości.

00:23:13.001 --> 00:23:18.000
A zatem pierwsza z debat, którą
dzisiaj Państwu zaproponujemy,

00:23:18.425 --> 00:23:22.000
to debata, w której między innymi
mówić będziemy o zielonej transformacji,

00:23:22.001 --> 00:23:25.000
o szansach i ryzykach
dla rozwoju gospodarczego.

00:23:25.750 --> 00:23:29.000
Chciałbym zaprosić do udziału w tej
debacie Panią Profesor Sylwię Mrozowską.

00:23:29.001 --> 00:23:31.000
Jest wspólnie z nami.
Powitajmy wielkimi brawami.

00:23:31.001 --> 00:23:33.000
Zapraszamy Pani Profesor.

00:23:33.050 --> 00:23:37.000
Pani Profesor to członkini Rady
Koordynacyjnej Porozumienia Sektorowego

00:23:37.001 --> 00:23:40.000
na rzecz rozwoju morskiej
energetyki wiatrowej.

00:23:40.001 --> 00:23:42.000
Koordynatorka wiodąca
Grupy Roboczej Edukacji

00:23:42.001 --> 00:23:44.000
Społecznej w Ministerstwie
Klimatu i Środowiska.

00:23:44.001 --> 00:23:47.000
Panie i Panowie, wspólnie z nami w
debacie będzie również uczestniczyć

00:23:47.001 --> 00:23:52.000
Andrzej Szcześniak, ekspert rynku gazu.
Zapraszamy Pana Prezesa, Dyrektora.

00:23:52.001 --> 00:23:55.000
Wielkie brawa.

00:23:55.250 --> 00:24:00.000
Jest z nami także Prezes Zarządu Eko-Input,
Pan Tomasz Balcerowski. Powitajmy.

00:24:00.875 --> 00:24:07.000
Czekamy na Pana Premiera,
na Pana Ministra Gospodarki

00:24:07.001 --> 00:24:09.000
w rządzie, Jerzego Buzka,
Pana Janusza Steinhoffa.

00:24:09.001 --> 00:24:13.000
A drodzy Państwo, moderować to
pierwsze spotkanie, tę pierwszą debatę

00:24:13.001 --> 00:24:16.000
będzie Dyrektor Departamentu Rozwoju
Gospodarczego w Urzędzie Marszałkowskim

00:24:16.001 --> 00:24:19.000
Województwa Pomorskiego, Pan
Stanisław Szultka. Powitajmy brawami.

00:24:19.001 --> 00:24:22.000
[oklaski]

00:24:22.300 --> 00:24:36.000
Bardzo dziękuję. Dziękuję za przywitanie
i wprowadzenie tutaj panelistów.

00:24:36.150 --> 00:24:42.000
Na Pana Ministra Steinhoffa poczekamy.
W sensie dojdzie w czasie.

00:24:42.001 --> 00:24:50.000
Ja pozwolę sobie na krótkie wprowadzenie.
To jest któreś już forum

00:24:50.075 --> 00:24:56.000
Solidarności Klimatycznej.
Od iluś lat dyskutujemy już te kwestie.

00:24:56.001 --> 00:25:01.000
W ostatnich dwóch latach powiedziałbym
bardzo intensywnie z różnych powodów.

00:25:01.001 --> 00:25:09.000
I myślę, że dzisiaj jesteśmy w takim
etapie, na takim etapie zrozumienia

00:25:09.001 --> 00:25:15.000
powszechnego, że w zasadzie myślę, że
w większości nie musimy się przekonywać

00:25:15.001 --> 00:25:20.000
do tego, że czy ta transformacja
źle następuje, czy nie.

00:25:20.300 --> 00:25:25.000
Oczywiście zawsze są pewne
gdzieś tam wątpliwości, czy opóźnienia

00:25:25.001 --> 00:25:30.000
mogą wystąpić, ale tak
naprawdę ona staje się faktem.

00:25:30.001 --> 00:25:35.000
Ja podam tylko trzy takie
kwestie, które o tym świadczą.

00:25:35.400 --> 00:25:39.000
Myślę, że każdy z nas, generalnie
dosyć powszechnie obserwujemy jednak

00:25:39.001 --> 00:25:49.000
pewne zmiany klimatu. Nawet u
nas intensyfikacja zjawisk pogodowych.

00:25:49.700 --> 00:25:53.000
Witamy Pana Premiera.
Bardzo proszę Panie Premierze.

00:25:53.001 --> 00:26:02.000
Właśnie zaczęliśmy panel. Właśnie zaczęliśmy
dopiero co, jakieś pół minuty temu,

00:26:02.001 --> 00:26:10.000
więc cieszymy się, że udało się dotrzeć.
Kontynuując, trzy takie kwestie.

00:26:10.001 --> 00:26:13.000
Pierwsza to, że te zmiany
klimatyczne obserwujemy.

00:26:13.450 --> 00:26:18.000
Intensyfikacja zjawisk pogodowych,
chociażby susze, czy burze.

00:26:18.350 --> 00:26:24.000
I to one się przekładają też na taką
rosnącą świadomość całego społeczeństwa.

00:26:24.425 --> 00:26:29.000
W jakimś sensie doświadczając tego jesteśmy
świadomi, a to się potem przekłada też

00:26:29.001 --> 00:26:35.000
chociażby na wybory konsumenckie, na
decyzje, które podejmujemy przy zakupach,

00:26:35.001 --> 00:26:39.000
ale też oczywiście na wybory polityczne.
Druga kwestia, która o tym świadczy,

00:26:39.001 --> 00:26:44.000
są jednak regulacje przyjęte tutaj,
wspomniane chociażby we wstępie

00:26:44.001 --> 00:26:49.000
przez Pana Marszałka, najbardziej
znany Fit for 55, ale generalnie, które ma

00:26:49.001 --> 00:26:56.000
między innymi cele zero-emisyjności,
kwestie regulacji odnośnie rozwoju

00:26:56.001 --> 00:27:00.000
odnawialnych źródeł energii,
czy też z punktu widzenia biznesu,

00:27:00.001 --> 00:27:07.000
chociażby regulacje w zakresie ESG,
które będą miały też, i o tym mam nadzieję,

00:27:07.001 --> 00:27:12.000
dzisiaj porozmawiamy.
To się dzieje, to już dotyka każdego z nas,

00:27:12.001 --> 00:27:17.000
instytucje, przedsiębiorstwa, w zasadzie
wszystkie podmioty i nas bezpośrednio.

00:27:17.175 --> 00:27:23.000
I trzeci taki element, który w jakimś
sensie zintensyfikował i przyspieszył to,

00:27:23.001 --> 00:27:32.000
jest to, co się stało za naszą wschodnią
granicą. Wojna w Ukrainie pokazała,

00:27:32.050 --> 00:27:37.000
w zasadzie przyspieszyła kwestie,
ale pokazała też potrzebę jednak

00:27:37.001 --> 00:27:44.000
dywersyfikacji źródeł energii i pokazała
też potrzebę tego bezpieczeństwa,

00:27:44.001 --> 00:27:51.000
i ryzyka z tym związanego, dostaw
dostępności energii i że nie zawsze

00:27:51.001 --> 00:27:59.000
za pieniądze można to bezpieczeństwo
sobie zapewnić. To są takie trzy elementy,

00:27:59.001 --> 00:28:04.000
które powodują, to, co powiedziałem
na początku, że w zasadzie myślę,

00:28:04.150 --> 00:28:09.000
że wątpliwości, czy ten trend
zielonej transformacji następuje,

00:28:09.001 --> 00:28:13.000
chyba nie ma potrzeby o tym
dyskutować, a przynajmniej na tym panelu

00:28:13.001 --> 00:28:17.000
nie o tym będziemy dyskutować.
Przyjmujemy, że tak jest.

00:28:17.700 --> 00:28:22.000
Natomiast to, co chcielibyśmy rzeczywiście
dzisiaj podnieść i o czym chcielibyśmy

00:28:22.001 --> 00:28:27.000
porozmawiać, do czego też zaprosiliśmy
tutaj nasze szanowne grono ekspertów,

00:28:27.150 --> 00:28:32.000
to jest to, jakie ten trend, jakie te
procesy będą miały konsekwencje

00:28:32.001 --> 00:28:39.000
dla naszej gospodarki. Zarówno te
pozytywne, o tych pewnie też będzie mowa,

00:28:39.001 --> 00:28:43.000
chociażby tworzenie nowych
branż, nowych biznesów, wspomniana

00:28:43.001 --> 00:28:47.000
morska energetyka wiatrowa, jesteśmy
nad morzem, to jeżeli zafunkcjonuje,

00:28:47.200 --> 00:28:53.000
to w jakimś sensie wokół tego, o tej nowej
branży powstaje cały ekosystem usługowy,

00:28:53.001 --> 00:28:58.000
nie tylko sama produkcja, ale potem
obsługa tego i tak dalej, i tak dalej.

00:28:58.150 --> 00:29:04.000
To stwarza też szansę dostępu do
zielonej energii, która notabene też jest

00:29:04.001 --> 00:29:11.000
coraz większym takim, przewagą
konkurencyjną może być danych lokalizacji,

00:29:11.001 --> 00:29:18.000
bo przedsiębiorstwa chociażby z
uwagi na regulacje ESG będą poszukiwały

00:29:18.001 --> 00:29:25.000
tej zielonej energii. To są oczywiście
jakby pozytywy, ale są niewątpliwe też

00:29:25.001 --> 00:29:32.000
pewne ryzyka. Ta transformacja nie
dzieje się za darmo, w szczególności pewnie

00:29:32.001 --> 00:29:38.000
mniejsze przedsiębiorstwa są wrażliwe,
bardziej energochłonne, mogą być wrażliwe

00:29:38.001 --> 00:29:48.000
na te kwestie i o tym też chcielibyśmy
porozmawiać. I jeszcze może jedno,

00:29:48.150 --> 00:29:53.000
to w zasadzie jaką będziemy mieli
energię, jaki będzie kolor tej energii,

00:29:53.525 --> 00:30:00.000
z jakich źródeł ona będzie produkowana,
też zdeterminuje cenę tej energii,

00:30:00.001 --> 00:30:08.000
czy to dla konsumentów, czy to dla
przedsiębiorstw, a to będzie istotnym elementem

00:30:08.050 --> 00:30:13.000
rzeczywiście atrakcyjności inwestycyjnej,
przyciągania inwestorów do regionu,

00:30:13.001 --> 00:30:17.000
czy też generalnie konkurencyjności
tych przedsiębiorstw, które są.

00:30:17.075 --> 00:30:23.000
To tyle tytułem wprowadzenia,
takiego żebyśmy sobie jasno zarysowali,

00:30:23.001 --> 00:30:30.000
o czym chcemy dzisiaj porozmawiać. I
teraz chciałbym oddać głos moim panelistom,

00:30:30.001 --> 00:30:36.000
takim pytaniem, pierwszą taką rundę pytania
trochę otwartego, żeby każdy z Państwa

00:30:36.001 --> 00:30:39.150
z własnej perspektywy,
przez pryzmat własnego

00:30:39.162 --> 00:30:42.000
doświadczenia, tego
też czym się zajmujecie,

00:30:42.001 --> 00:30:49.000
spróbował zarysować odpowiedź na to
pytanie, jakie są szanse i jakie są ryzyka

00:30:49.100 --> 00:30:53.000
związane z zieloną transformacją
dla polskiej gospodarki?

00:30:54.100 --> 00:30:59.000
Ponieważ Pan Premier Steinhoff ostatnio
do nas dołączył, to może pozwolę sobie

00:30:59.001 --> 00:31:03.000
jako pierwszemu mu oddać głos.
Bardzo proszę, Panie Premierze.

00:31:03.500 --> 00:31:10.000
Dziękuję bardzo.
Przepraszam za spóźnienie, ale siła wyższa.

00:31:10.550 --> 00:31:17.000
Także dzięki uprzejmości Pani Dyrektor
Dobrzynieckiej dotarłem w miarę na czas.

00:31:17.250 --> 00:31:27.000
Drodzy Państwo, bardzo często pojawiają się
pytania, czy Polska powinna przyspieszyć

00:31:27.001 --> 00:31:30.965
transformację
energetyczną, czy też ją

00:31:30.977 --> 00:31:36.000
wstrzymywać ze względu
na ten miks energetyczny,

00:31:36.250 --> 00:31:39.423
który posiadamy. Otóż dla
mnie to nie jest żaden dylemat.

00:31:39.435 --> 00:31:47.454
Jedynym racjonalnym rozwiązaniem jest
przyspieszenie transformacji energetycznej.

00:31:47.466 --> 00:31:51.000
Polska ma archaiczny
miks energetyczny

00:31:51.001 --> 00:31:57.000
oparty na paliwach stałych, na
węglu kamiennym i węglu bunatnym.

00:31:57.650 --> 00:32:04.000
Jesteśmy krajem, który ma
niechlubne drugie miejsce na świecie.

00:32:04.001 --> 00:32:10.000
W każdym razie kilka lat temu
jeszcze miał drugie miejsce na świecie,

00:32:10.050 --> 00:32:18.000
jeśli chodzi o poziom emisji dwutlenku
węgla przypadający na produkowaną

00:32:18.001 --> 00:32:25.000
energię elektryczną, czyli ilość
kilogramów CO2 przypadającą na produkcję

00:32:25.001 --> 00:32:34.000
jednej megawattogodziny. Oczywiście trzeba
mieć świadomość, że to jest potężny problem

00:32:34.001 --> 00:32:42.000
natury społecznej. Szczególnie on
będzie dotykał zagłębia węgla bunatnego,

00:32:42.325 --> 00:32:48.000
które będziemy musieli zlikwidować ze
względu na kończące się złoże Bełchatów

00:32:48.001 --> 00:32:59.000
w 2036-2037 roku. To jest mniej więcej
ponad 5000 megawattów mocy w tym zagłębiu

00:32:59.001 --> 00:33:04.000
i 7000 zatrudnionych, czyli
wielki problem natury społecznej.

00:33:04.400 --> 00:33:13.000
Nikt nie kwestionuje potrzeby przyspieszenia
redukcji tych mocy tak, aby zachować

00:33:13.001 --> 00:33:16.165
bezpieczeństwo
energetyczne. Natomiast trzeba

00:33:16.177 --> 00:33:19.000
mieć świadomość,
że już w tej chwili PGE

00:33:19.001 --> 00:33:25.000
mocno redukuje produkcję energii
elektrycznej z węgla bunatnego,

00:33:25.450 --> 00:33:30.000
jako że ona jest po prostu najdroższa
ze względu na koszty emisji CO2.

00:33:30.500 --> 00:33:36.000
Na węglu bunatnym bowiem w większości
bloków, które nie są najnowocześniejsze

00:33:36.001 --> 00:33:38.812
w Bełchatowie, tam
jest jeden nowoczesny

00:33:38.824 --> 00:33:46.304
blok pracujący na nadkrytycznych
parametrach, emitujemy około 1200 kg CO2 na

00:33:46.316 --> 00:33:53.000
megawattogodzinę, czyli
proszę sobie wyobrazić,

00:33:53.001 --> 00:34:03.000
że dodatkowym kosztem produkcji jednej
megawattogodziny na węglu bunatnym

00:34:03.650 --> 00:34:12.000
jest ponad 100 euro, które trzeba
doliczyć do kosztów, czyli bardzo dużo.

00:34:12.050 --> 00:34:21.000
W tej chwili PGE, z ostatnich raportów
wynika, znacząco obniżył produkcję w stosunku

00:34:21.001 --> 00:34:26.000
do ubiegłego roku, produkcję energii
elektrycznej na węglu brunatnym,

00:34:26.001 --> 00:34:33.000
natomiast zwiększył produkcję energii
elektrycznej z wykorzystaniem gazu ziemnego,

00:34:33.001 --> 00:34:39.000
która jest bardziej, że tak powiem,
racjonalna z punktu widzenia ekonomicznego.

00:34:39.001 --> 00:34:43.000
Czyli ekonomia dyktuje
przyspieszenie transformacji.

00:34:43.975 --> 00:34:47.934
Ekonomia dyktuje to
przyspieszenie transformacji

00:34:47.946 --> 00:34:52.000
w kierunku oczywiście
odnawialnych źródeł energii

00:34:52.325 --> 00:34:57.043
i problem stabilizacji
całego systemu, który

00:34:57.055 --> 00:35:02.000
występuje, który wedle
decyzji obecnego rządu,

00:35:02.001 --> 00:35:10.000
ale wedle również przymiarek poprzedników,
będzie oparty o energię jądrową.

00:35:10.001 --> 00:35:18.000
Zobaczymy, jak realistycznie
będą realizowane te projekty.

00:35:18.200 --> 00:35:25.000
Ja osobiście jestem sceptyczny.
Nie sądzę, żeby energetyka jądrowa

00:35:25.600 --> 00:35:31.000
była znaczącym źródłem
energii elektrycznej w roku 2033.

00:35:31.001 --> 00:35:36.000
Nie sądzę, żeby pierwszy blok
udało się w tym czasie zbudować,

00:35:36.001 --> 00:35:43.000
biorąc pod uwagę doświadczenia
innych krajów, Finów, Brytyjczyków itd.

00:35:43.001 --> 00:35:48.000
Wszędzie przekroczone są
budżety przy budowie bloków.

00:35:48.350 --> 00:35:55.000
Wszędzie przekroczone są również
planowane okresy samej budowy.

00:35:55.001 --> 00:36:01.000
Także trzeba mieć tą świadomość, że
jeżeli nie wejdą SMR-y, a o tym nie wiemy,

00:36:01.650 --> 00:36:06.000
to są dość ciekawe projekty z
punktu widzenia ekonomicznego,

00:36:06.125 --> 00:36:14.000
również z punktu widzenia technicznego,
to będzie problemem dla Polski

00:36:14.001 --> 00:36:21.000
stabilizowanie systemu. Odnawialne źródła
energii, to jest przede wszystkim offshore.

00:36:21.001 --> 00:36:27.000
Wedle wielu analityków potencjał
naszej strefy ekonomicznej Bałtyku

00:36:27.001 --> 00:36:37.000
to jest około 33 GW mocy. Wedle
wszystkich prognoz możemy mieć w roku 2042

00:36:37.700 --> 00:36:45.000
jakieś 50% energii elektrycznej produkowanej
z polskiej strefy ekonomicznej Bałtyku.

00:36:45.250 --> 00:36:48.905
I to jest wielka
szansa dla Polski.

00:36:48.917 --> 00:36:52.000
Zrobiono tutaj wiele.
Rozstrzygnięto już kilka

00:36:52.050 --> 00:36:59.000
pierwszych projektów. Ja tylko chciałbym
Państwu przypomnieć, że pierwszym

00:36:59.100 --> 00:37:10.000
polskim przedsiębiorcą, który poważnie
podchodził do offshore, był Jan Kulczyk,

00:37:10.001 --> 00:37:18.000
którego spadkobiercy w tej chwili realizują
trzy projekty o sumarycznej mocy 2,5 tys.

00:37:18.001 --> 00:37:25.000
MW, które praktycznie on, w
czasie gdy żył, przygotował.

00:37:25.001 --> 00:37:33.000
Także to dowodzi jednego, że nie można się
patrzeć na inwestycje w elektroenergetyce,

00:37:33.001 --> 00:37:36.753
na transformację
energetyczną z udziałem

00:37:36.765 --> 00:37:41.000
skarbu państwa jedynie, tak
jak ma to miejsce w tej chwili.

00:37:41.400 --> 00:37:47.000
Państwo ma funkcje regulacyjne.
Nie może je zastępować

00:37:47.001 --> 00:37:51.130
prymitywnie pojmowaną
funkcją właścicielską.

00:37:51.142 --> 00:37:55.000
Państwo powinno
pozostawić swoją własność

00:37:55.001 --> 00:38:03.000
w obszarze przesyłu, bo to na państwu
ciąży obowiązek zapewnienia równoprawnego

00:38:03.001 --> 00:38:09.000
dostępu do infrastruktury przesyłowej
konkurującym z sobą podmiotom.

00:38:09.001 --> 00:38:16.000
Ale państwo zdecydowanie źle wypada
mieszając funkcje regulacyjne z funkcjami

00:38:16.001 --> 00:38:26.000
właścicielskimi. To biznes, to wielkie
firmy powinny budować nowe instalacje

00:38:26.200 --> 00:38:31.000
w podsektorze wytwarzania energii
elektrycznej, ale również dystrybucji

00:38:31.001 --> 00:38:36.000
energii elektrycznej, bowiem o tym
nie powiedziałem, ale czekają nas też

00:38:36.001 --> 00:38:43.000
potężne inwestycje w podsektorze przesyłu,
czyli w infrastrukturze przesyłowej.

00:38:43.001 --> 00:38:53.000
Do 30-tego któregoś roku wartość
tych inwestycji ma przekroczyć 35 mld zł,

00:38:53.001 --> 00:39:03.000
po to, aby w roku 2040 nasza sieć
przesyłowa była przystosowana do produkcji

00:39:03.001 --> 00:39:10.000
energii elektrycznej na poziomie 200
TWh rocznie i do mocy na poziomie 35 tys.

00:39:10.001 --> 00:39:21.000
MW, czyli 35 GW. Czyli czekają nas
zdecydowanie tutaj duże inwestycje.

00:39:21.001 --> 00:39:27.000
Rola państwa to przede wszystkim pilnowanie
inwestycji w podsektorze przesyłu

00:39:27.001 --> 00:39:33.000
energii elektrycznej i wykorzystanie
wszystkich funkcji regulacyjnych.

00:39:33.050 --> 00:39:39.000
Jeszcze raz podkreślam, te inwestycje,
które trzeba zrealizować, to jest wielka

00:39:39.001 --> 00:39:46.000
szansa dla polskiego biznesu. To są
inwestycje, które będą szybko się zwracać.

00:39:46.650 --> 00:39:52.000
Koszt energii elektrycznej w Polsce
dla polskich przedsiębiorców, mówię to

00:39:52.300 --> 00:39:57.305
jako przedstawiciel
biznes center clubu w tej

00:39:57.317 --> 00:40:02.000
chwili, to jest czynnik,
który w znaczącym

00:40:02.001 --> 00:40:09.000
stopniu obniża konkurencyjność
polskiego przemysłu, polskiej gospodarki.

00:40:09.001 --> 00:40:16.000
My opierając się na paliwach stałych,
ociągając się z restrukturyzacją tego

00:40:16.001 --> 00:40:23.000
całego sektora, doprowadzamy
do sytuacji, w której już w tej chwili,

00:40:23.001 --> 00:40:29.000
szczególnie ta energochłonna część przemysłu
jest niewystarczająco konkurencyjna.

00:40:29.350 --> 00:40:39.000
A jeśli nie rozbudujemy jak najszybciej
potencjału w OZE, w tej chwili to jest

00:40:39.001 --> 00:40:49.000
około 27%, to biorąc pod uwagę
istotny element w konkurencji światowej,

00:40:49.150 --> 00:40:55.000
czyli ślad węglowy, polska gospodarka
za parę lat może być niekonkurencyjna.

00:40:55.001 --> 00:41:04.000
I to jest wielki problem, o którym
musimy pamiętać jako Polacy.

00:41:04.100 --> 00:41:09.000
Musimy załapać się do tego
pociągu, który odjechał już dość szybko.

00:41:09.001 --> 00:41:14.000
I już na koniec chciałbym powiedzieć dwa
słowa o bezpieczeństwie energetycznym,

00:41:14.100 --> 00:41:22.000
bo ono jest często mylone.
Z samowystarczalnością ono nie uwzględnia

00:41:22.075 --> 00:41:27.000
w filozofii wielu osób, szczególnie
polityków, faktu, że Polska jest członkiem

00:41:27.001 --> 00:41:33.000
Unii Europejskiej, że problem bezpieczeństwa
energetycznego trzeba widzieć również

00:41:33.001 --> 00:41:43.000
w obszarze całej Unii Europejskiej,
że kraje Unii Europejskiej powinny

00:41:43.001 --> 00:41:50.000
w znaczącym stopniu przyspieszyć rozbudowę
transgranicznych sieci przesyłowych,

00:41:50.850 --> 00:41:56.000
tak w odniesieniu do elektroenergetyki,
jak i w odniesieniu do gazownictwa.

00:41:56.100 --> 00:42:02.000
Problem bezpieczeństwa, po pierwsze
jeśli chodzi o dostawy nośników energii,

00:42:02.001 --> 00:42:08.000
rozwiązuje się poprzez
posiadanie stosownej infrastruktury.

00:42:08.001 --> 00:42:12.189
Jak Państwo wiecie,
Polska była całkowicie

00:42:12.201 --> 00:42:17.000
suwerenna, jeśli chodzi
o dostawy ropy naftowej,

00:42:17.250 --> 00:42:22.000
jako że o to jeszcze zadbał w poprzednim
systemie gospodarczym Edward Gierek,

00:42:22.450 --> 00:42:28.000
budując naftoport. Natomiast nie
byliśmy suwerenni, jeśli chodzi o dostawy

00:42:28.001 --> 00:42:33.000
gazu ziemnego, mając praktycznie
jednokierunkowe zaopatrywanie w gaz

00:42:33.001 --> 00:42:40.000
ze strony rosyjskiej. I z tego powodu
Polska płaciła rentę za brak alternatywy

00:42:40.001 --> 00:42:50.000
w postaci zdecydowanie wyższych
cen, jaką nam naliczał dostawca rosyjski.

00:42:50.050 --> 00:42:54.000
Ta sytuacja całkowicie uległa
zmianie w ostatnich latach.

00:42:54.001 --> 00:43:01.000
To jest też wielkie osiągnięcie Polski,
że mamy Baltic Pipe, że mamy gazoport.

00:43:01.300 --> 00:43:10.000
Jak Państwo wiecie, próba budowy połączenia
z Norwegią miała miejsce jeszcze w czasach

00:43:10.001 --> 00:43:17.000
rządu Jerzego Buszka, który podpisał
stosowną umowę. Niestety nasi następcy

00:43:17.050 --> 00:43:26.000
nie chcieli kontynuować tego projektu, a
szkoda, bo kosztowało nas to bardzo dużo

00:43:26.250 --> 00:43:35.000
w postaci cen, które naliczano nam, tak
jak wspomniałem, doliczając do tego rentę

00:43:35.001 --> 00:43:40.000
za brak alternatywy. W tej chwili jesteśmy
krajem suwerennym, jeśli chodzi o ten

00:43:40.001 --> 00:43:47.000
nośnik energii. My wielkich złóż gazów w
Polsce nie mamy. Gdzieś tam obracamy się

00:43:47.001 --> 00:43:52.000
na poziomie czterech miliardów
metrów sześciennych rocznego wydobycia.

00:43:52.300 --> 00:43:58.000
Natomiast jesteśmy suwerenni, jeśli
chodzi o możliwość pozyskiwania ropy.

00:43:58.001 --> 00:44:05.000
Ropę odbieraliśmy za pomocą ropociągu
"Przyjaźń", natomiast mamy infrastrukturę,

00:44:05.001 --> 00:44:13.000
połączenie między Płockiem a Gdańskiem itd.
Co jest jeszcze na koniec, powiem,

00:44:13.150 --> 00:44:20.000
problemem szeroko rozumianego sektora
energetycznego w Polsce, co oczywiście

00:44:20.001 --> 00:44:25.315
ma swoje skutki dla cen
zarówno nośników energii,

00:44:25.327 --> 00:44:30.000
paliw płynnych, jak i
energii elektrycznej.

00:44:30.100 --> 00:44:36.000
To jest niestety brak konkurencji.
Brak konkurencyjnego rynku zarówno w gazie,

00:44:36.350 --> 00:44:44.000
90 parę procent rynku ma jedna firma,
zarówno w paliwach płynnych, po tym,

00:44:44.001 --> 00:44:47.232
co ostatnio przeprowadzono
z Lotosem i Orlenem.

00:44:47.244 --> 00:44:51.000
Środowiska gospodarcze
bardzo mocno

00:44:51.001 --> 00:44:56.000
protestowały przeciwko tej fuzji.
Zresztą byliśmy tu wielokrotnie w Gdańsku

00:44:56.200 --> 00:45:03.000
na różnych dyskusjach. I mamy również
problem związany z miksem energetycznym,

00:45:03.750 --> 00:45:08.000
czyli inaczej mówiąc, dotyczącym
sektora elektronergetycznego.

00:45:08.250 --> 00:45:17.000
Energia w Polsce jest droga. Koszt
energii elektrycznej jest nie tylko efektem

00:45:17.700 --> 00:45:26.000
archaicznego miksu energetycznego, czyli
przewagi paliw stałych, ale również efektem

00:45:26.001 --> 00:45:31.000
braku konkurencyjnego rynku
energii elektrycznej w Polsce. Dziękuję.

00:45:31.775 --> 00:45:35.583
Dziękuję bardzo. Do
niektórych wątków na pewno

00:45:35.595 --> 00:45:39.000
jeszcze wrócimy.
Natomiast chciałbym dać,

00:45:39.001 --> 00:45:45.000
tak jak mówiłem na początku, szansę każdemu
z Państwa, żeby się gdzieś określił.

00:45:45.650 --> 00:45:50.000
I chciałbym być może trochę zmienić teraz
perspektywę z tej takiej całej gospodarki

00:45:50.100 --> 00:45:53.921
na tą perspektywę
bardziej mikro.

00:45:53.933 --> 00:45:57.000
I chciałbym oddać głos
prezesowi Balcerowskiemu,

00:45:57.300 --> 00:46:03.000
żeby z perspektywy przedsiębiorcy,
który chyba też widzi swoje szanse jakby

00:46:03.001 --> 00:46:11.000
w tym kierunku, jak to samo pytanie,
szanse, ryzyka z punktu widzenia jego firmy.

00:46:11.050 --> 00:46:12.441
Bardzo proszę.

00:46:12.641 --> 00:46:19.000
Szansę czy zagrożenia?
Czego więcej? Myślę, że częściowo odpowiedź

00:46:19.001 --> 00:46:27.000
była zaszyta w wypowiedzi pana ministra, bo
jedno padło stwierdzenie, że jest to szansa

00:46:27.050 --> 00:46:32.000
dla polskich przedsiębiorstw. Ja do tego
zaraz wrócę. Drugie pokazało wizjonerstwo

00:46:32.025 --> 00:46:36.000
jednego z największych polskich biznesmenów
ostatnich lat, pana Jana Kulczyka.

00:46:36.100 --> 00:46:42.000
I to, że on stanął w którymś momencie
przed pewnym wyborem i wybrał pewną drogę,

00:46:42.001 --> 00:46:48.000
która dzisiaj się okazuje być spełnieniem
wizji, która była właściwa i pójściem

00:46:48.001 --> 00:46:52.000
w odpowiednim kierunku. Ja troszeczkę
odpowiadając na to pytanie, ja się czuję

00:46:52.001 --> 00:46:57.000
jak taka moneta z dwoma stronami,
bo z jednej strony jako przedsiębiorca,

00:46:57.001 --> 00:47:01.000
po jednej stronie tej monety widzę
te zagrożenia, kiedy usłyszeliśmy,

00:47:01.350 --> 00:47:04.000
my przedsiębiorcy, szczególnie
te małe i średnie przedsiębiorstwa,

00:47:04.001 --> 00:47:10.000
które ja mam przyjemność reprezentować
się, szczególnie tutaj na Pomorzu.

00:47:10.125 --> 00:47:18.000
Oczywiście to było wielkie zagrożenie
i wszyscy się przerazili tym ESG,

00:47:18.001 --> 00:47:23.000
wszystkimi kosztami związanymi z tym,
że trzeba będzie płacić więcej za energię,

00:47:23.001 --> 00:47:28.000
że ta fotowoltaika będzie bardzo
droga, że budynki trzeba będzie docieplać.

00:47:28.001 --> 00:47:32.000
Pamiętam na EFNI dwa lata temu,
jak miałem przyjemność się wypowiadać

00:47:32.001 --> 00:47:38.000
i powiedziałem, ale szanowni Państwo,
to jest wielka szansa dla Polaków,

00:47:38.001 --> 00:47:42.000
dla polskiego biznesu, dla małych i
średnich przedsiębiorstw i nie tylko,

00:47:42.050 --> 00:47:49.000
ponieważ to jasno wskazuje, że
my możemy mieć z tego tytułu pracę.

00:47:49.225 --> 00:47:53.000
Jestem jeszcze w takiej szczególnej
sytuacji, że akurat reprezentuję branżę

00:47:53.001 --> 00:47:59.000
budownictwa, innowacyjnego
budownictwa, które propaguję od kilku lat

00:47:59.450 --> 00:48:05.000
i to jest dla tego rodzaju budownictwa
i wszystkich sektorów ościennych

00:48:05.001 --> 00:48:11.000
dotykających budownictwa
przyszłości, to jest bardzo wielka szansa.

00:48:11.001 --> 00:48:16.000
Te zmiany nie są, to nie jest tak,
że my przedsiębiorcy zauważyliśmy,

00:48:16.001 --> 00:48:22.000
że z jednej strony przestraszyliśmy
się liczenia śladu węglowego i ESG,

00:48:22.250 --> 00:48:26.000
wypełnienia wszystkich norm i
wypełnienia wszystkich tabelek również,

00:48:26.001 --> 00:48:30.000
ale to nie jest tak, że wtedy,
kiedy usłyszeliśmy o zielonym ładzie

00:48:30.001 --> 00:48:34.000
albo o tym, że jest Fit for 55, to
my wtedy zaczęliśmy o tym myśleć.

00:48:34.001 --> 00:48:38.000
Szanowni Państwo, pierwsze zmiany w
Unii Europejskiej dotyczące tego sektora,

00:48:38.001 --> 00:48:42.000
o którym chciałbym Państwu opowiedzieć,
czyli szereg opowiedniego budownictwa

00:48:42.001 --> 00:48:48.000
razem z energetyką, pojawiły się te
zmiany w 2010 roku, 19 maja 2010

00:48:48.001 --> 00:48:53.000
wyszło rozporządzenie Unii Europejskiej,
dyrektywa dokładnie, która mówiła o tym,

00:48:53.001 --> 00:49:00.000
że dostajemy 11 lat, do roku 2021,
żeby spełnić bardziej wyśrubowane normy.

00:49:00.250 --> 00:49:04.000
Proszę sobie sięgnąć pamięcią,
gdzie my byliśmy w 2010 roku,

00:49:04.001 --> 00:49:08.000
jak wyglądały nasze miasta, jak
wyglądała energetyka, ile kominów dymiło,

00:49:08.325 --> 00:49:10.216
ile było instalacji
wtedy nawet nie

00:49:10.228 --> 00:49:13.000
fotowoltaicznych, ale
jakichś solarnych na dachach.

00:49:13.200 --> 00:49:20.000
Wiemy, odpowiedź jest oczywista.
Natomiast wiele firm poszło tą drogą

00:49:20.001 --> 00:49:24.000
i oni już korzystają, te firmy dzisiaj już
mają pewnego rodzaju benefity z tego,

00:49:24.001 --> 00:49:28.000
że kiedyś przeczytały dokładnie tą
dyrektywę, warto czytać takie dokumenty,

00:49:28.001 --> 00:49:35.000
warto się z nimi zaznajamiać.
Mieliśmy rok 2014, 2017 i 2021 jako lata,

00:49:35.001 --> 00:49:41.000
w których trzeba te normy bardziej
wypełnić, były coraz bardziej wyśrubowane,

00:49:41.001 --> 00:49:47.000
liczone w postaci energii pierwotnej,
jaką mogą zużywać budynki

00:49:47.050 --> 00:49:56.000
w kWh/m2 na rok. I co się wydarzyło?
I wiele tych norm zostało osiągniętych.

00:49:56.001 --> 00:50:02.000
Zostało osiągniętych w roku 2021,
a czekaliśmy w chwili obecnej na to,

00:50:02.001 --> 00:50:09.000
że ta dyrektywa miała być przekształcona,
czy raczej dodane miały być do niej

00:50:09.001 --> 00:50:14.000
nowe uwarunkowania związane
właśnie z Green Dealem czy z Fit for 55.

00:50:14.050 --> 00:50:20.000
I szanowni Państwo, dzisiaj mamy
przed sobą olbrzymią szansę, tak wielką,

00:50:20.025 --> 00:50:25.000
że często na różnego rodzaju forach,
klastrach budowlanych, w innych gremiach,

00:50:25.150 --> 00:50:28.000
w których mam przyjemność rozmawiać
naprawdę z dobrymi specjalistami

00:50:28.001 --> 00:50:34.000
różnych wielkości firm i małych,
rzemieślnikami, firmami średnimi i dużymi,

00:50:34.350 --> 00:50:39.000
niektórzy żyją w takiej obawie, że
być może zabraknie nam za kilka lat

00:50:39.001 --> 00:50:46.000
rąk do pracy osób, które będą w
stanie obsłużyć te wymagania rynku.

00:50:46.001 --> 00:50:52.000
Szanowni Państwo, w 2028 roku, taka
ciekawostka, pewnie część z Państwa

00:50:52.001 --> 00:50:55.000
o tym wie, ale część nie, wyobraźcie
sobie, że nie dostaniecie pozwolenia

00:50:55.001 --> 00:50:58.000
na użytkowanie budynku albo
nawet w ogóle pozwolenia na budowę,

00:50:58.001 --> 00:51:03.000
jeżeli nie będziecie mieli spełnionych
trzech rzeczy, takich zupełnie dzisiaj

00:51:03.001 --> 00:51:06.081
wydawało się, dzisiaj już może nie,
ale 5 lat temu kompletnie abstrakcyjnych.

00:51:06.475 --> 00:51:10.000
Po pierwsze, musicie mieć ładowarkę do
samochodu elektrycznego, to po pierwsze.

00:51:10.001 --> 00:51:15.000
Drugie, trzeba będzie mieć
instalację solarną, cokolwiek to znaczy.

00:51:15.001 --> 00:51:18.000
Najprawdopodobniej myślimy tutaj o
fotowoltaice albo o innej, wykorzystanie

00:51:18.001 --> 00:51:23.000
energii słonecznej. I trzecie,
takie bardzo nam przyjazne tutaj,

00:51:23.001 --> 00:51:26.000
szczególnie na Pomorzu, ale jednocześnie
na pewno wszyscy Państwo się uśmiechniecie,

00:51:26.001 --> 00:51:30.000
trzeba mieć jedno stanowisko na rower
pod domem. Także takie są wymagania.

00:51:30.001 --> 00:51:34.000
W takim kierunku pójdzie świat. Ta
fotowoltaika będzie coraz bardziej popularna.

00:51:34.001 --> 00:51:39.000
Budynki będą musiały być
bardziej sprawne energetycznie.

00:51:39.001 --> 00:51:44.000
I ja wieszczę pewnego rodzaju
koniec takiego starego budownictwa,

00:51:44.001 --> 00:51:48.000
które było, z którym mieliśmy do
czynienia, trzeba się przestawić

00:51:48.001 --> 00:51:54.000
i ja się raduję, serce się raduje, mi jako
jednemu z liderów tej przedsiębiorczości

00:51:54.001 --> 00:52:00.000
MŚP lokalnej, że fantastycznie
firmy się do tego przygotowują,

00:52:00.001 --> 00:52:04.000
fantastycznie się do tego nastawiły i
nikt nie płacze. Nikt nie siedzi w kącie

00:52:04.001 --> 00:52:08.000
i nie mówi "Oj, co ja teraz będę
robił, jak ja te zmiany przeżyję".

00:52:08.001 --> 00:52:14.000
Każdy zakasał rękawy. Zobaczcie, ile
jest ogłoszeń firm, które proponują OZE.

00:52:14.001 --> 00:52:18.000
I tutaj małe oczywiście, bo ja
ze swojej perspektywy patrzę.

00:52:18.001 --> 00:52:23.000
Jak chce się pozyskać ofertę na
fotowoltaikę, to można w jedno popołudnie

00:52:23.100 --> 00:52:28.000
zdobyć 12 takich ofert, bo tych firm
jest dużo. Oni widzą ten potencjał,

00:52:28.001 --> 00:52:34.000
starają się wykorzystać to, że ma
ten strumień pieniędzy popłynąć.

00:52:34.001 --> 00:52:41.000
Oby popłynął, jesteśmy dobrej myśli i
wierzymy w to, że będą takie uwarunkowania,

00:52:41.001 --> 00:52:44.859
że te pieniądze się
pojawią pełnym strumieniem.

00:52:44.871 --> 00:52:48.000
Wiemy o tym, że
zielona transformacja,

00:52:48.001 --> 00:52:53.000
wszystko co zielone, to jest minimum
40% tych pieniędzy ma być przeznaczonych

00:52:53.050 --> 00:52:57.465
na te przemiany, o
których mówił pan minister.

00:52:57.477 --> 00:53:02.000
Ja mogę dodać kilka słów
ze swojej perspektywy.

00:53:02.225 --> 00:53:09.000
Także ja uważam zdecydowanie,
że szanse kilku, jeżeli nie kilkunastokrotnie,

00:53:09.001 --> 00:53:18.000
a może i w większym mnożniku,
pokonują zagrożenia, które się pojawiają.

00:53:18.001 --> 00:53:22.213
Cieszy to, że dobrze się
do tego przygotowujemy

00:53:22.225 --> 00:53:26.000
i że jesteśmy jako
firmy w każdym sektorze

00:53:26.001 --> 00:53:30.000
coraz lepiej przygotowani, a
szczególnie w tym sektorze budowlanym,

00:53:30.001 --> 00:53:36.000
w sektorze małego OZE, gdzie trzeba
kojarzyć te energooszczędne budownictwo

00:53:36.001 --> 00:53:40.340
razem z tymi siłowniami,
źródłami ciepła czy

00:53:40.352 --> 00:53:45.000
źródłami energii, które
muszą być zlokalizowane

00:53:45.001 --> 00:53:47.812
blisko budynków.
Dzisiaj nikt nie będzie

00:53:47.824 --> 00:53:51.000
przesyłał energii z
jednego końca województwa

00:53:51.001 --> 00:53:59.000
na drugi, jeżeli mówimy o małych obiektach.
Dzisiaj każdy myśli o tym, żeby to źródło,

00:53:59.001 --> 00:54:03.000
zgodnie ze wszystkimi wytycznymi,
z tym liczeniem energii pierwotnej,

00:54:03.001 --> 00:54:06.568
żeby to źródło było
jak najbliżej konsumpcji,

00:54:06.580 --> 00:54:10.000
tego miejsca, gdzie
konsumujemy tę energię.

00:54:10.001 --> 00:54:17.000
I to powoduje, że zawiera się bardzo
dużo różnego rodzaju sojuszy między firmami

00:54:17.001 --> 00:54:21.303
po to, żeby budować te obiekty
na jak najwyższym poziomie.

00:54:21.315 --> 00:54:25.000
Małe i średnie przedsiębiorstwa

00:54:25.001 --> 00:54:31.000
tutaj na Pomorzu nie boją się tych zmian.
My czekamy na tą zieloną transformację

00:54:31.250 --> 00:54:38.000
i wiemy, że chcemy, albo już jesteśmy
do niej w miarę przyzwoicie przygotowani.

00:54:38.400 --> 00:54:41.835
Czekamy na następne
lata. W roku 2028 większość

00:54:41.847 --> 00:54:45.000
budynków musi być
budynkami zeroemisyjnymi.

00:54:45.001 --> 00:54:50.145
W 2030 budynki muszą
zostać poddane głębokiej

00:54:50.157 --> 00:54:56.000
termomodernizacji i też
muszą być zero-energetyczne.

00:54:56.350 --> 00:54:58.689
Niektóre plany Unii
są bardzo ambitne.

00:54:58.701 --> 00:55:01.000
Jak je czytamy, to sami
nie wiemy, co o tym myśleć.

00:55:01.100 --> 00:55:04.340
Powiedzenie, że w
2035 roku do ogrzewania

00:55:04.352 --> 00:55:08.000
budynków nie będziemy
używali paliw kopalnych,

00:55:08.001 --> 00:55:14.000
to może tak trochę w to nie dowierzamy. Ale
w to, że do 2050 roku wszystkie budynki,

00:55:14.001 --> 00:55:16.432
nowe i stare, i te,
które powstaną za kilka

00:55:16.444 --> 00:55:19.000
lat, będą poddane
głębokiej termomodernizacji

00:55:19.001 --> 00:55:25.000
i będą budynkami bliskimi
zero-emisyjności, w to ja wierzę.

00:55:25.300 --> 00:55:31.000
Sam razem z innymi firmami będę
się do tego przyczyniał, żeby tak było.

00:55:31.050 --> 00:55:37.000
Dziękuję bardzo. Taki dosyć optymistyczny
głos z punktu widzenia przedsiębiorstw.

00:55:37.001 --> 00:55:43.000
Ale oczywiście też pan prezes Balcerowski
jest przykładem firmy, która w zasadzie,

00:55:43.001 --> 00:55:46.644
już o czym powiedział
kilka lat temu, postawiła

00:55:46.656 --> 00:55:50.000
na ten kierunek i
rzeczywiście już biegnie.

00:55:50.001 --> 00:55:53.106
Oby rzeczywiście też
pozostałe przedsiębiorstwa, małe

00:55:53.118 --> 00:55:56.000
i średnie przedsiębiorstwa
sobie z tym poradziły.

00:55:56.300 --> 00:56:01.046
Dziękuję i chciałbym oddać
głos pani profesor teraz.

00:56:01.058 --> 00:56:06.000
W zasadzie tak też podsunąć
przynajmniej dwie kwestie.

00:56:06.250 --> 00:56:09.577
Ta morska energetyka
wiatrowa może być jedną z

00:56:09.589 --> 00:56:13.000
tych, jak tutaj pani
komentarz, w tym zakresie,

00:56:13.001 --> 00:56:17.115
w kontekście cały czas
tych szans i zagrożeń.

00:56:17.127 --> 00:56:21.000
Ale też chciałbym odwołać
się trochę może do tego,

00:56:21.001 --> 00:56:28.000
co pan premier Steinhoff wspomniał, w
sensie ryzyka, że pewne koszty transformacji,

00:56:28.001 --> 00:56:31.322
społeczne koszty
transformacji mogą wystąpić.

00:56:31.334 --> 00:56:34.000
Wiem, że pani też
prowadziła badania

00:56:34.001 --> 00:56:39.000
odnośnie ubóstwa energetycznego, więc
może też krótki komentarz w tym zakresie.

00:56:39.900 --> 00:56:42.496
Bardzo dziękuję Państwu
za możliwość zabrania głosu.

00:56:42.508 --> 00:56:45.000
Ja reprezentuję
uczelnię na Pomorzu,

00:56:45.001 --> 00:56:49.000
jedną z największych uczelni, aczkolwiek
bardzo ściśle ze sobą współpracujemy.

00:56:49.425 --> 00:56:52.000
I może postaram się na te pytania
odpowiedzieć raczej z tego punktu widzenia,

00:56:52.001 --> 00:56:55.489
bo myślę, że to dla Państwa
też będzie ważne, żeby

00:56:55.501 --> 00:56:59.000
usłyszeć taką perspektywę
poszczególnych sektorów.

00:56:59.475 --> 00:57:01.776
Jeśli chodzi o uczelnie,
one też bardzo szybko

00:57:01.788 --> 00:57:04.000
reagują na te wyzwania,
które się pojawiają.

00:57:04.001 --> 00:57:06.663
My zdecydowanie widzimy
szansę w transformacji

00:57:06.675 --> 00:57:09.000
energetycznej, w
zielonej transformacji.

00:57:09.001 --> 00:57:11.199
Nasze pomorskie
uczelnie bardzo szybko się

00:57:11.211 --> 00:57:14.000
przestawiły na, po pierwsze,
jeżeli chodzi o badania,

00:57:14.001 --> 00:57:18.000
po drugie, jeżeli chodzi o kwestie
nowych sektorów, zarówno z kształceniem,

00:57:18.001 --> 00:57:23.000
jak i otwieraniem centrów badawczych.
I tutaj to, co mogę podkreślić,

00:57:23.001 --> 00:57:27.000
bo myślę, że mogę powiedzieć w imieniu
wszystkich naszych pomorskich uczelni,

00:57:27.001 --> 00:57:32.000
dlatego że w ramach porozumienia
sektorowego my pracujemy w kilku grupach.

00:57:32.001 --> 00:57:33.989
Ja reprezentuję edukację
społeczną, ale razem

00:57:34.001 --> 00:57:36.000
z prorektorem Uniwersytetu
Morskiego w Gdyni,

00:57:36.001 --> 00:57:42.000
który akurat jest koordynatorem kształcenia
kadr dla offshore'u, ściśle współpracujemy.

00:57:42.450 --> 00:57:45.000
To, co jest dla nas ważne, to jest
właśnie to, żeby widzieć szanse.

00:57:45.001 --> 00:57:49.000
Tak jak przed chwileczką pan prezes
powiedział, jeśli się skupimy na zagrożeniach,

00:57:49.001 --> 00:57:52.455
to nie zauważymy tych
szans, które się pojawiają.

00:57:52.467 --> 00:57:56.000
Z perspektywy narzędzi,
które oferuje Unia Europejska,

00:57:56.100 --> 00:58:00.000
której najbardziej zależy na tym,
aby osiągnąć swój cel strategiczny,

00:58:00.001 --> 00:58:03.000
my do końca jeszcze nie
zauważamy tych szans dla siebie.

00:58:03.001 --> 00:58:04.733
Nie potrafimy wykorzystać
tych wszystkich

00:58:04.745 --> 00:58:07.000
instrumentów, co powoduje,
że nie budujemy partnerstw

00:58:07.001 --> 00:58:13.000
pomiędzy biznesem, uczelniami, samorządem.
Takich partnerstw, które by nam pozwoliły

00:58:13.001 --> 00:58:15.256
bardzo szybko skorzystać
na tej szansie rozwojowej.

00:58:15.268 --> 00:58:20.369
Natomiast jeżeli chodzi o offshore,
zdecydowanie, bo tutaj wiem, że chodziło

00:58:20.381 --> 00:58:25.729
panu też o to, żeby podkreślić i zagrożenia,
i szanse w kontekście właśnie ubóstwa

00:58:25.741 --> 00:58:29.000
energetycznego jako
potencjalnie negatywnemu

00:58:29.001 --> 00:58:33.000
aspektowi właśnie przyśpieszonej
transformacji energetycznej.

00:58:33.001 --> 00:58:36.609
My oczywiście prowadzimy badania
nad ubóstwem energetycznym.

00:58:36.621 --> 00:58:43.738
Widzimy jedną prawidłowość, a
mianowicie, że nasze samorządy też prowadzą

00:58:43.750 --> 00:58:47.000
te badania, czyli
obserwują, analizują.

00:58:47.001 --> 00:58:52.000
Nie pozostają obojętne wobec
znalezienia właśnie tych wyzwań.

00:58:52.001 --> 00:58:56.000
Nam się wydawało na początku, kilka
lat temu, jak rozpoczęliśmy badania,

00:58:56.001 --> 00:59:01.000
że ubóstwo energetyczne będzie jednym
z największych, takich można powiedzieć,

00:59:01.001 --> 00:59:05.000
negatywnych aspektów tego, że
nie jesteśmy gotowi do wejścia w ten,

00:59:05.001 --> 00:59:09.000
jak tutaj pan minister powiedział, w
ten rozpędzony pociąg. Ale zauważamy,

00:59:09.001 --> 00:59:12.000
i myślę, że mogę powiedzieć to na
przykładzie naszego województwa,

00:59:12.001 --> 00:59:16.000
bo bardzo ściśle współpracujemy od jakiegoś
czasu, zakładając taką tezę, stawiając,

00:59:16.375 --> 00:59:20.000
że jeśli uczelnie, jeśli samorządy i
biznes nie będą razem współpracowały,

00:59:20.375 --> 00:59:24.000
to nie będziemy mogli wyłapać
tej szansy, która tam się pojawia.

00:59:24.001 --> 00:59:29.000
I faktycznie zauważamy, że województwo
pomorskie również analizuje ten problem.

00:59:29.325 --> 00:59:33.000
Jeśli chodzi o offshore, też dzisiaj
pan marszałek wyraźnie powiedział,

00:59:33.001 --> 00:59:38.000
że powstała pomorska platforma
Morskiej Energetyki Wiatrowej na Bałtyku,

00:59:38.050 --> 00:59:42.000
która bardzo mocno jest widoczna
na poziomie ogólnopolskim.

00:59:42.001 --> 00:59:47.000
Tu mogę powiedzieć z ramienia porozumienia
sektorowego, że te działania integracyjne

00:59:47.300 --> 00:59:50.000
właśnie w naszym województwie
są dostrzegane i jesteśmy traktowani

00:59:50.001 --> 00:59:59.000
jako coraz bardziej poważny partner.
Natomiast jeśli chodzi o kwestię tego,

00:59:59.001 --> 01:00:00.505
o czym przed tyczką
pan prezes powiedział, bo

01:00:00.517 --> 01:00:02.000
ja tutaj chciałabym
też do tego się odnieść,

01:00:02.001 --> 01:00:08.000
do małych i średnich przedsiębiorstw,
ponieważ widzimy jedną dużą szansę

01:00:08.001 --> 01:00:12.000
właśnie w raportowaniu pozafinansowym,
czyli w tak zwanym SDG,

01:00:12.001 --> 01:00:15.000
zrównoważonym rozwoju.
Ja bym chciała na to zwrócić uwagę Państwa,

01:00:15.001 --> 01:00:20.000
zarówno samorządy, jak i przedsiębiorstw,
że to jest dla nas też duża szansa

01:00:20.001 --> 01:00:24.000
i być może źle ją interpretujemy,
ponieważ Unia Europejska,

01:00:24.001 --> 01:00:28.000
która mocno powiązała Agendę
2030 z Europejskim Zielonym Ładem,

01:00:28.001 --> 01:00:32.000
wręcz stworzyła narzędzia,
które mają jej służyć tak naprawdę

01:00:32.001 --> 01:00:38.000
i kredytowaniu pewnych inwestycji, i
finansowaniu, jeżeli chodzi o środki unijne,

01:00:38.001 --> 01:00:43.000
fundusze tych właśnie
projektów, które będą krok po kroku

01:00:43.001 --> 01:00:46.000
przyczyniały się do osiągnięcia
celu i zrównoważony rozwój,

01:00:46.001 --> 01:00:49.000
i raportowanie pozafinansowe,
które na dzisiaj my kojarzymy

01:00:49.001 --> 01:00:53.000
z spółkami na giełdzie, z dużymi korporacjami,
które mają obowiązek raportowania,

01:00:53.001 --> 01:00:58.000
nie widzimy jednej kwestii, że one
też będą poszukiwały takich partnerów

01:00:58.001 --> 01:01:01.000
do współpracy i podwykonawców,
którzy się po prostu raportują.

01:01:01.001 --> 01:01:07.000
Dlatego tutaj obecnie, jak obserwujemy
rynek, widzimy, że dość dużo powstało

01:01:07.001 --> 01:01:11.000
takich oddolnych inicjatyw ze strony
małych i średnich przedsiębiorstw,

01:01:11.001 --> 01:01:15.000
tych, które sobie świetnie radzą,
to już mają raporty pozafinansowe,

01:01:15.001 --> 01:01:19.000
tych, które sobie mniej radzą,
już się grupują w takiej sieci,

01:01:19.001 --> 01:01:23.000
żeby właśnie lobbować na rzecz
wsparcia, na przykład ze strony samorządu.

01:01:23.001 --> 01:01:27.000
I my tutaj widzimy tą szansę.
Raportowanie będzie takim,

01:01:27.001 --> 01:01:33.000
ono nie musi być tutaj, na początku
padło takie słowo, że raportowanie

01:01:33.001 --> 01:01:37.000
pokazuje nasze braki na przykład,
że jeszcze nie korzystamy

01:01:37.225 --> 01:01:44.000
z tej zielonej energii, infrastruktury, nie
rozwijamy, jeżeli chodzi o nasze know-how,

01:01:44.001 --> 01:01:48.000
nie idziemy w tym kierunku, ale
sam fakt raportowania i świadomości

01:01:48.001 --> 01:01:51.000
już jest traktowany jako punkt
wyjścia do tego, żeby na przykład

01:01:51.001 --> 01:01:54.000
uzyskać dodatkowe punkty, jeżeli
chodzi o finansowanie projektów.

01:01:54.001 --> 01:01:58.000
A one w najbliższym okresie
będą bardzo mocno skoncentrowane

01:01:58.001 --> 01:02:01.000
na badaniach i rozwoju, i na tych
partnerstwach, o których powiedziałam,

01:02:01.001 --> 01:02:05.000
czyli właśnie biznes, uczelnia, samorząd.
Ja myślę, że to jest dla nas

01:02:05.001 --> 01:02:10.000
po prostu duża szansa.
Jeśli chodzi o ubóstwo energetyczne,

01:02:10.275 --> 01:02:13.000
pomimo tej tezy naszej negatywnej,
którą postawiliśmy na początku badań,

01:02:13.001 --> 01:02:18.000
że to będzie ogromne zagrożenie,
zauważamy, że również jeżeli chodzi

01:02:18.001 --> 01:02:22.000
o gminy, one sobie powoli
zaczynają budować strategię polityki

01:02:22.001 --> 01:02:26.000
przeciwdziałania tym sytuacjom.
Ja bym nie chciała tutaj z perspektywy

01:02:26.001 --> 01:02:33.000
też teoretyka, naukowca pokazywać
Państwu, że czeka nas naprawdę

01:02:33.001 --> 01:02:36.000
czarna przyszłość. Moim zdaniem
nie czeka nas czarna przyszłość.

01:02:36.001 --> 01:02:41.000
Mamy bardzo dużo mądrych samorządowców,
którzy orientują się w temacie,

01:02:41.001 --> 01:02:44.000
a jak nie, to zasięgają opinii
tych, którzy tą wiedzę mają.

01:02:44.001 --> 01:02:49.000
Coraz częściej do nas zgłaszają się, mamy
w uczelni Centrum Zrównoważonego Rozwoju,

01:02:49.450 --> 01:02:52.000
które właśnie zostało powołane. W tym
celu miałam przyjemność być dyrektorem

01:02:52.001 --> 01:02:56.000
tego centrum od samego początku.
Mamy coraz większe partnerstwa,

01:02:56.001 --> 01:02:59.000
wspieramy też organizacje
pozarządowe i samorządy właśnie,

01:02:59.001 --> 01:03:03.000
które zgłaszają się mówiąc,
że chciałoby uzyskać informacje,

01:03:03.001 --> 01:03:07.000
co najlepiej zrobić w tej sytuacji.
Także niestety nie powiem,

01:03:07.001 --> 01:03:10.000
że ubóstwo energetyczne
jest to zagrożenie ogromne.

01:03:10.001 --> 01:03:14.000
Wręcz bardziej chciałabym
pójść w kierunku przedstawiciela

01:03:14.001 --> 01:03:18.000
małych i średnich przedsiębiorstw,
dlatego że, jak Państwo zwrócą uwagę,

01:03:18.250 --> 01:03:21.000
ponad 100 milionów osób jest
zatrudnionych w Unii Europejskiej

01:03:21.001 --> 01:03:24.000
w małych i średnich przedsiębiorstwach.
Jeśli małe i średnie przedsiębiorstwa

01:03:24.001 --> 01:03:30.000
widzą szansę właśnie w tej
transformacji, to można powiedzieć,

01:03:30.001 --> 01:03:33.000
że cała transformacja
uzyskuje już duży punkt do tego,

01:03:33.001 --> 01:03:36.000
że uda nam się ją zrealizować.
Może nie w takim tempie,

01:03:36.001 --> 01:03:40.000
może nie w tak ambitnych celach,
które są wskazywane w dokumentach

01:03:40.001 --> 01:03:47.000
strategicznych Unii Europejskiej,
ale widać, że po prostu idziemy.

01:03:47.001 --> 01:03:50.000
Może jeszcze nie wskoczyliśmy
do tego pędzącego pociągu,

01:03:50.001 --> 01:03:54.000
ale naprawdę jesteśmy blisko
ostatniego wagona. Bardzo dziękuję.

01:03:54.050 --> 01:03:59.000
Bardzo dziękuję. Jak tak słucham tutaj
wypowiedzi pana prezesa Balcerowskiego

01:03:59.001 --> 01:04:05.000
i pani profesor, to tak sobie
myślę, że ta wiara i ten optymizm

01:04:05.001 --> 01:04:09.000
chyba wiąże się też z taką naszą
cechą, być może trochę narodową,

01:04:09.001 --> 01:04:14.000
taką zdolnością do adaptacji.
I to, że jednak nawet jeżeli gdzieś tam

01:04:14.001 --> 01:04:19.000
są trudności, to będziemy
potrafili znaleźć rozwiązanie

01:04:19.001 --> 01:04:25.000
i dostosować się być może
oby szybciej też niż inni.

01:04:25.775 --> 01:04:29.000
I chciałbym teraz oddać głos w
jakimś sensie trochę być może

01:04:29.001 --> 01:04:34.000
domykający też z perspektywy
osoby, która ma doświadczenie

01:04:34.001 --> 01:04:38.000
też powiedziałbym w tym sektorze bardziej
tradycyjnych nośników energii,

01:04:38.001 --> 01:04:43.000
gazu i to też jest
potrzebne do tego, żebyśmy

01:04:43.050 --> 01:04:44.000
sobie całościowo ten temat
dotknęli. Bardzo proszę.

01:04:44.001 --> 01:04:47.000
Dziękuję za zaproszenie.
Dziękuję za przedstawienie.

01:04:47.325 --> 01:04:50.000
Ja rzeczywiście mam już
wiele lat, nie będę zdradzał ile,

01:04:50.001 --> 01:04:54.000
ale strasznie długo w branży
klasycznych paliw i energii.

01:04:54.200 --> 01:04:58.000
Dzisiaj zajmuję się technologiami,
więc to uzupełniam moje braki,

01:04:58.300 --> 01:05:02.000
które komponują się w wiedzy o dzisiejszym
świecie energii szeroko rozumianej,

01:05:02.001 --> 01:05:07.000
nie tylko energetyki. Zaczynając
od czegoś, co przed tym się zawsze

01:05:07.550 --> 01:05:12.000
tak powiem, staram się innych
też przestrzec, że gdyż słyszą słowa

01:05:12.300 --> 01:05:18.000
wyższa konieczność czy niechlubne, to
trzeba uważać, bo ktoś nas robi w konia.

01:05:18.001 --> 01:05:23.000
Moim zdaniem, żeby sobie znaleźć
miejsce jako Polska, polscy przedsiębiorcy,

01:05:23.001 --> 01:05:27.000
polskie państwo, polskie
społeczeństwo w tej nowej transformacji,

01:05:27.001 --> 01:05:32.000
bo zgadzam się z panem redaktorem
absolutnie, że ta transformacja już jest.

01:05:32.001 --> 01:05:37.000
Ona już nieprzygotowywana jest, ona
jest nie wprowadzana, ona już się dzieje.

01:05:37.675 --> 01:05:43.000
Myśmy przekroczyli pewną barierę wejścia,
weszliśmy w nią i teraz naszym głównym

01:05:43.001 --> 01:05:47.000
zadaniem jako Polski, przedsiębiorców,
społeczeństwa jest znalezienie

01:05:47.001 --> 01:05:53.000
jak najlepszego miejsca w niej wyrwania,
powiem brutalnie, wyrwania jak najwięcej

01:05:53.050 --> 01:05:58.000
mięsa z tego trendu, żeby zostało tutaj w
tym kraju, a nie wywędrowało gdzieś tam

01:05:58.001 --> 01:06:03.000
w obłoki kosmicznych finansów.
Więc mówiąc tak, moim zdaniem

01:06:03.150 --> 01:06:07.000
transformacja się dzieje. Cóż to jest
transformacja energetyczna, globalna?

01:06:07.001 --> 01:06:10.041
Trzeba sobie to zjawisko zdefiniować,
żeby wiedzieć w czym się bierze udział

01:06:10.200 --> 01:06:14.000
i żeby zająć odpowiednie pozycje
negocjacyjne, a czasami pozycje

01:06:14.001 --> 01:06:19.000
wprost walki, bo mogę kilka takich
przykładów podać. Choćby takiej walki,

01:06:19.150 --> 01:06:23.000
jak ostatnio byliśmy świadkami w
Niemczech, gdzie ta słynna ustawa

01:06:23.001 --> 01:06:28.000
ciepłownicza ostatnio weszła
po wielu, wielu miesiącach walki,

01:06:28.200 --> 01:06:33.000
które jakby powiedzieć, które się
stykały dwa trendy. Właśnie jeden,

01:06:33.001 --> 01:06:38.000
klimatyczny w postaci transformacji
energetycznej i drugi, interesy społeczeństwa,

01:06:38.001 --> 01:06:40.809
interesy własnej gospodarki,
i oczywiście państwa.

01:06:40.821 --> 01:06:43.000
O nim nie zapominajmy,

01:06:43.001 --> 01:06:48.000
bo on gra kluczową rolę i próba
redukcji go do jakiegoś nocnego strażnika,

01:06:48.050 --> 01:06:53.000
to też to jest ściemnianie, ale dobrze.
Więc tak, czym jest?

01:06:53.001 --> 01:06:59.000
Transformacja energetyczna jest pewnym
globalnym trendem o potężnej mocy,

01:06:59.001 --> 01:07:05.000
bo cały świat zachodni praktycznie
owładnęła i eksportuje swoje tendencje,

01:07:05.001 --> 01:07:10.000
swoje trendy, swoje wymogi na
cały świat, dokładnie cały świat.

01:07:10.001 --> 01:07:14.000
W związku z tym mamy pytanie, skąd to jest?
To jest z instytucji globalnych.

01:07:14.001 --> 01:07:18.000
Mieliśmy przedstawiciela tej instytucji
tutaj na ekranie, wiemy co to jest,

01:07:18.001 --> 01:07:22.000
ale to jest też uzupełnione i politycznie,
i moim zdaniem to są przede wszystkim

01:07:22.001 --> 01:07:27.000
Stany Zjednoczone liderem tego
trendu i z drugiej strony kapitałowo,

01:07:27.100 --> 01:07:31.000
bo to też są potężne pieniądze.
Jak państwo popatrzą na finansowanie

01:07:31.001 --> 01:07:34.000
tego trendu z różnych źródeł,
przede wszystkim prywatnych,

01:07:34.001 --> 01:07:40.000
to to są tryliony, tryliony pieniędzy. Po
angielsku tryliony, czy po naszemu biliony,

01:07:40.150 --> 01:07:45.000
ale są naprawdę ogromne pieniądze.
Ostatnio na przykład finansowanie

01:07:45.001 --> 01:07:50.000
czy inwestycje w odnawialne źródła
energetyczne przewyższyły tradycyjne

01:07:50.001 --> 01:07:54.000
finansowanie, znaczy finansowanie tradycyjnych źródeł
energii, a wiadomo, że energia jest

01:07:54.001 --> 01:07:56.283
największą branżą
gospodarce globalnej,

01:07:56.295 --> 01:07:59.000
światowej i to jest
naprawdę ważne wydarzenie.

01:07:59.001 --> 01:08:04.000
To się chyba wydarzyło rok czy dwa lata
temu. I proszę Państwa, wiemy co to jest.

01:08:04.001 --> 01:08:08.000
Teraz pytanie, jakie są nasze miejsca
polskie, polskie miejsca społeczeństwa,

01:08:08.001 --> 01:08:13.000
państwa, przedsiębiorców w tej materii.
Otóż tutaj ja jak słyszę,

01:08:13.125 --> 01:08:17.000
budowanie akceptacji społecznej
to mam takie, taki kiedyś klasyk był,

01:08:17.125 --> 01:08:23.000
poezji, mu się odbezpieczał rewolwer w
kieszeni. Ja wolę, kiedy z tych samych ust

01:08:23.001 --> 01:08:27.000
padają słowa "local content",
ponieważ nasza jedyna szansa jako

01:08:27.125 --> 01:08:33.000
nie liderującemu temu trendowi kraju,
bo jesteśmy takim bardziej poboczem

01:08:33.001 --> 01:08:36.000
tego trendu, w zasadzie w tej chwili
pograniczem, ponieważ przy tej takiej

01:08:36.001 --> 01:08:40.000
twardej już granicy na wschodzie
naszej, to w zasadzie jesteśmy

01:08:40.001 --> 01:08:45.000
na pograniczu tego świata transformacji
energetycznej, bo na wschodzie,

01:08:45.001 --> 01:08:49.000
za wschodnią granicę już tego trendu
w ogóle nie ma. Czyli jeżeli my jesteśmy

01:08:49.001 --> 01:08:53.000
pewnym poboczem tego zjawiska, to
musimy miejsce odpowiednie znaleźć.

01:08:53.500 --> 01:08:59.000
I teraz to zaklęcie "local content"
jest bardzo ważne, ponieważ co ono oznacza?

01:08:59.700 --> 01:09:04.000
Weźmy ten offshore, w państwa
regionie jest to bardzo ważny trend.

01:09:04.250 --> 01:09:08.000
Ja miałem przyjemność uczestniczyć
w tych pracach, kiedy to było konstruowane

01:09:08.001 --> 01:09:15.000
i uczestniczyłem z punktu, w interesie,
tak to powiedzmy, polskich technologii.

01:09:15.150 --> 01:09:20.000
I co się okazało? Zastanowiono bardzo
sprytny chwyt, gdy ja rozmawiałem

01:09:20.001 --> 01:09:25.000
z liderami kilku tam energetycznych
gigantów i oni wszyscy jedno powtarzali.

01:09:25.001 --> 01:09:29.000
"Słuchajcie, ja wiem, polskie
technologie, polskie przedsiębiorstwa,

01:09:29.001 --> 01:09:33.000
wszystko pięknie, ale nam takie
mordercze tempo narzucono".

01:09:33.300 --> 01:09:36.000
Ja mówię, wiecie, wam
narzucono, tacy słabi jesteście?

01:09:36.250 --> 01:09:41.000
Ale fakt jest faktem, narzucono i potem
jak politycy opowiadali w jakichś mediach,

01:09:41.400 --> 01:09:47.000
że połowę "local content", znaczy
połowę value, znaczy, łańcucha wartości

01:09:47.001 --> 01:09:51.000
to będzie "local content", to, przepraszam,
tak mi się szeroko oczy otwierały,

01:09:51.001 --> 01:09:53.033
bo to oczywiście bajki.
My jak dojdziemy w tym

01:09:53.045 --> 01:09:55.000
"local content" i to
specyficznie rozumianym

01:09:55.001 --> 01:10:01.000
do 10% będzie naprawdę dobrze. I tutaj
właśnie tą walkę, moim zdaniem, w offshore

01:10:01.100 --> 01:10:08.000
przegraliśmy jako nasze społeczeństwo,
nasze przedsiębiorstwa, nasze państwo.

01:10:08.100 --> 01:10:14.000
Bo myśmy nie wywalczyli odpowiedniego
miejsca dla nas w tym podziale tortu,

01:10:14.001 --> 01:10:18.000
bo co się dzieje? Offshore to
jest potężny system energetyczny,

01:10:18.001 --> 01:10:22.000
tam planowany w dzisiejszym stadium
chyba na 11 gigawatów, jak pamiętam,

01:10:22.725 --> 01:10:25.779
i to jest potężny
element energetyki,

01:10:25.791 --> 01:10:29.000
totalnie destabilizujący
system energetyczny.

01:10:29.400 --> 01:10:35.000
Ponieważ przy jego specyfice podawania
energii, czyli tędy wieje, tędy podaje,

01:10:35.001 --> 01:10:39.000
to po prostu jest dramat dla systemu
energetycznego. Czyli co trzeba zrobić?

01:10:39.001 --> 01:10:44.000
Na państwo zostało przerzucone cały backup
tego, czyli całe jakby zabezpieczenie,

01:10:44.001 --> 01:10:46.753
żeby ten system się
nie zawalił od takich

01:10:46.765 --> 01:10:50.000
impulsów, a potem braku
impulsów energetycznych.

01:10:50.650 --> 01:10:56.000
My, według mnie, za niską cenę za to
zaśpiewaliśmy, a proszę zapytać, co się stało?

01:10:56.001 --> 01:10:58.406
Bo jeszcze jest tu
bardzo ważny trend, który

01:10:58.418 --> 01:11:01.000
może za daleko tutaj,
ale jednak on jest ważny.

01:11:01.001 --> 01:11:04.989
Do tej pory energetyka
była, jest oparciem dla

01:11:05.001 --> 01:11:09.000
takiego dobra publicznego,
jakim jest energia.

01:11:09.001 --> 01:11:11.744
Bo to w pewnym stopniu
spełniało cechy dobra publicznego.

01:11:11.756 --> 01:11:15.000
Dzisiaj to jest gwałtownie
prywatyzowane

01:11:15.001 --> 01:11:20.000
i to jest też charakterystyczna cecha całej
transformacji globalnej, energetycznej,

01:11:20.001 --> 01:11:22.404
że prywatyzuje się to,
co było dobrem publicznym.

01:11:22.416 --> 01:11:25.000
Jest jeszcze nie
gdzie, nie gdzie,

01:11:25.001 --> 01:11:28.731
ale się prywatyzuje. I tutaj
co się dzieje z offshore?

01:11:28.743 --> 01:11:32.000
Patrzymy, polski jakby
segment energetyczny,

01:11:32.001 --> 01:11:33.966
praktycznie państwowy,
niektórym się to nie podoba.

01:11:33.978 --> 01:11:39.580
Ja uważam, że to za pewną gwarancję, bo
gdyby, proszę Państwa, nie było własności

01:11:39.592 --> 01:11:44.000
państwowej, to rok '22 my,
jako odbiorcy indywidualni,

01:11:44.001 --> 01:11:46.256
byśmy po prostu naprawdę
krwawymi łzami płakali.

01:11:46.268 --> 01:11:49.000
Tak jak płakali
polscy przedsiębiorcy,

01:11:49.001 --> 01:11:51.461
którym cena energii skoczyła
5-7 razy w ciągu kilku miesięcy.

01:11:51.473 --> 01:11:54.000
Do góry, oczywiście nie w dół.

01:11:54.350 --> 01:11:57.478
W związku z tym to jest
bardzo poważna sprawa, żeby

01:11:57.490 --> 01:12:01.000
państwo miało wpływ jakiś
na te, że tak powiem, zjawiska.

01:12:01.600 --> 01:12:05.000
I tutaj jest ten trend prywatyzacji i
popatrzmy, co się dzieje w offshore.

01:12:05.250 --> 01:12:09.293
Mamy dosyć płaski, czyli
państwowy, z pewnymi

01:12:09.305 --> 01:12:13.000
wypustkami, polski
sektor energetyczny

01:12:13.001 --> 01:12:20.000
i nagle powstaje ogromny segment, jak?
W połowie zagraniczny. I co się dzieje?

01:12:20.300 --> 01:12:24.894
95% takiej inwestycji,
plus minus, powyżej

01:12:24.906 --> 01:12:29.000
90% na pewno, to
jest koszty kapitałowe.

01:12:29.001 --> 01:12:34.000
To jest ten czarny box, który tu przyleci,
nie wiem, z Dań, skądkolwiek przyleci,

01:12:34.001 --> 01:12:37.361
zostanie zrzucony jak takie
czarne pudło na morzu i w

01:12:37.373 --> 01:12:41.000
zasadzie przez 5 lat to my
nawet go dotykać nie będziemy.

01:12:41.250 --> 01:12:43.461
To jest czarna puszka,
która produkuje prąd,

01:12:43.473 --> 01:12:46.000
energię elektryczną i ona
po prostu nam ją oddaje,

01:12:46.001 --> 01:12:53.000
a my siedzimy i patrzymy, jakby ten, jak
w tych papułasi, na te statki powietrzne.

01:12:53.001 --> 01:12:56.000
I to jest tak, problem jest taki,
że moim zdaniem przegraliśmy tę grę.

01:12:56.001 --> 01:12:58.709
To jest bardzo ważny,
jakby powiedzieć, element.

01:12:58.721 --> 01:13:02.000
Ja z przerażeniem,
powiem szczerze,

01:13:02.001 --> 01:13:06.000
z przerażeniem dzisiaj patrzę na
negocjacje w sprawach energii atomowej,

01:13:06.001 --> 01:13:09.380
ponieważ tak podstawowych
błędów, jakie wczoraj

01:13:09.392 --> 01:13:13.000
na przykład wyszły, ujawniły
się w pewnym stopniu,

01:13:13.625 --> 01:13:15.201
muszę powiedzieć,
że mnie zatyka, ale

01:13:15.213 --> 01:13:17.000
może to już nie jest
na temat tej wypowiedzi.

01:13:17.001 --> 01:13:19.626
Ja bym powiedział
tak, nie patrzmy na te

01:13:19.638 --> 01:13:23.000
zawstydzanie, na to, że
jesteśmy ostatni, najgorsi,

01:13:23.001 --> 01:13:27.112
bo to jest nieładna gra.
Patrzmy na polski interes

01:13:27.124 --> 01:13:31.000
każdej, społeczeństwa,
przedsiębiorców, państwa.

01:13:31.001 --> 01:13:34.090
Wszyscy ci gracze
są tu bardzo ważni.

01:13:34.102 --> 01:13:37.000
I jeżeli nam ktoś mówi, że
w imię przyszłych pokoleń

01:13:37.001 --> 01:13:42.000
mamy poświęcać dzisiejsze interesy, to
odpowiedzmy mu, że dzisiejsze pokolenia,

01:13:42.001 --> 01:13:44.517
im będą bardziej
zasobne i będą lepiej żyły,

01:13:44.529 --> 01:13:47.000
tym ich dzieci, ich
wnuki będą lepiej żyły.

01:13:47.001 --> 01:13:55.000
Nie ma innej metody. Dlatego mówię, skupmy
się na tych wartościach materialnych,

01:13:55.050 --> 01:13:57.775
na tej
ekonomii nie zafałszowanej

01:13:57.787 --> 01:14:02.816
takimi dziwnymi konstrukcjami jak EUA,
czyli opłata za CO2, spekulacyjny system,

01:14:02.828 --> 01:14:06.000
który potrafi podnieść
cenę energii o 100 euro

01:14:06.625 --> 01:14:13.000
w ciągu pół roku czy ile. To jest po prostu
coś, co jest w klasycznej nauce o ekonomii

01:14:13.001 --> 01:14:15.705
po prostu oczy się
otwierają bardzo szeroko.

01:14:15.717 --> 01:14:18.000
I dlatego myślę, że
główne skupienie,

01:14:18.100 --> 01:14:20.969
tutaj to słowo "local
content" powinno być

01:14:20.981 --> 01:14:24.000
na tym, że my mamy w
tym globalnym trendzie,

01:14:24.001 --> 01:14:25.902
w którym jesteśmy
liderami, nie mamy pozycji

01:14:25.914 --> 01:14:28.000
technologicznych, nie
mamy pozycji kapitałowych,

01:14:28.001 --> 01:14:31.568
które mogłyby nas
natknąć do mocniejszej gry,

01:14:31.580 --> 01:14:35.000
ale musimy wywalczyć
te własne prawa tutaj.

01:14:35.001 --> 01:14:40.000
To jest moje podejście. Ja powiem, jestem
niezależnym analitykiem energetycznym

01:14:40.001 --> 01:14:45.000
od wielu lat, głoszę bardzo
niepopularne tezy, rozumiem,

01:14:45.001 --> 01:14:48.000
że ta też jest niepopularna i
oddaję głos panu redaktorowi.

01:14:48.550 --> 01:14:54.263
Bardzo dziękuję za te
głosy, które też w jakimś

01:14:54.275 --> 01:15:00.000
sensie spozycjonowały
Państwa opinie i poglądy.

01:15:00.001 --> 01:15:02.852
Ponieważ mamy niecałe
20 minut, chciałbym,

01:15:02.864 --> 01:15:06.000
żebyśmy teraz trochę
krótsze wypowiedzi mieli,

01:15:06.001 --> 01:15:10.000
bo też chciałbym trochę bardziej
konkretnie zapytać o parę kwestii.

01:15:10.400 --> 01:15:13.390
W jakimś sensie trochę
się odbiję tutaj od ostatniej

01:15:13.402 --> 01:15:18.604
wypowiedzi, ale gdzieś tam to się przewijało,
kwestia local contentu, ale ja bym

01:15:18.616 --> 01:15:22.000
powiedział, trochę
dodałbym do tego jeszcze,

01:15:22.001 --> 01:15:24.722
bo tak konkurencyjno,
bo mówimy tutaj, że

01:15:24.734 --> 01:15:28.000
generalnie są szanse,
cena, tu pan premier mówił,

01:15:28.001 --> 01:15:36.000
że ta cena ma szansę być niższa, bo
mamy archaiczny miks energetyczny.

01:15:36.001 --> 01:15:41.000
Tutaj prezes Balcerowski też mówił o
tym, że polskie przedsiębiorstwa są gotowe,

01:15:41.001 --> 01:15:44.125
idą jakby w tym kierunku
i widzą swoją szansę.

01:15:44.137 --> 01:15:47.000
Była mowa o morskiej
energetyce wiatrowej.

01:15:47.750 --> 01:15:50.161
Ale tak naprawdę
konkurencyjność też jest,

01:15:50.173 --> 01:15:53.000
mówię, przedsiębiorstw,
gospodarki jest relatywna.

01:15:53.075 --> 01:15:58.000
Relatywna w stosunku też do, chociażby
zagranicy czy innych regionów, tak,

01:15:58.175 --> 01:16:02.395
ale w jakimś sensie
też często się porównujemy.

01:16:02.407 --> 01:16:06.000
I tutaj chciałbym trochę
takie pytanie zadać.

01:16:06.150 --> 01:16:11.170
Jak my się w jakimś
sensie spozycjonujemy, jaką

01:16:11.182 --> 01:16:16.000
szansę mamy zająć,
jaką pozycję konkurencyjną

01:16:16.001 --> 01:16:18.819
w tym procesie
zielonej transformacji, na tym

01:16:18.831 --> 01:16:22.000
rynku, szeroko rozumianych
oczywiście w wielu sektorach,

01:16:22.200 --> 01:16:25.021
biorąc pod uwagę
dzisiejszą pozycję, naszą

01:16:25.033 --> 01:16:28.000
zdolność do adaptacji
i pewne inne czynniki,

01:16:28.075 --> 01:16:31.745
które Państwo
dostrzegacie, tak? Czy ten

01:16:31.757 --> 01:16:36.000
trend, ten proces w tym
obszarze pozwoli nam poprawić

01:16:36.001 --> 01:16:39.219
swoją relatywną pozycję
konkurencyjną gospodarki,

01:16:39.231 --> 01:16:42.000
mówię, przedsiębiorstw
w stosunku do tego,

01:16:42.250 --> 01:16:47.000
co mieliśmy, 15 lat temu,
10 lat temu, czy dzisiaj nawet mamy?

01:16:47.300 --> 01:16:53.000
Czy w zasadzie możemy też osłabić ją?
Czy w jakimś sensie będzie utrzymana?

01:16:53.450 --> 01:16:58.000
Panie premierze, może pana
pierwszego poprosimy o głos.

01:16:59.100 --> 01:17:04.590
Ja powiedziałem już
wcześniej, że Polska ma

01:17:04.602 --> 01:17:11.000
wielką szansę, natomiast
wiele zależy od polityki.

01:17:11.800 --> 01:17:16.257
Czy pójdziemy w kierunku
zwiększenia roli państwa w

01:17:16.269 --> 01:17:21.000
gospodarce? Przeciwko temu
się zdecydowanie opowiadam.

01:17:22.050 --> 01:17:24.768
Państwo powinno skupić się
na funkcjach regulacyjnych.

01:17:24.780 --> 01:17:33.812
Regulacje powinny być stabilne, wymuszające
zachowanie biznesu z uszanowaniem

01:17:33.824 --> 01:17:39.000
interesów państwa.
Czyli inaczej mówiąc,

01:17:39.001 --> 01:17:47.000
tutaj potrzebna jest skuteczność, natomiast
państwo nie powinno, tak jak wspomniałem,

01:17:47.001 --> 01:17:54.000
ręcznie sterować energetyką, bo
to do niczego dobrego nie prowadzi.

01:17:54.001 --> 01:17:58.989
Ja często w debatach politycznych
używam takiego przykładu.

01:17:59.001 --> 01:18:04.000
Otóż w PRL-u wszystko
było państwowe,

01:18:04.600 --> 01:18:08.419
nie było żadnej konkurencji
i reglamentowano

01:18:08.431 --> 01:18:12.000
przez 40 lat energię
elektryczną, węgiel,

01:18:12.001 --> 01:18:19.000
chociaż wydobywaliśmy go 200 milionów ton,
i paliwa płynne w końcówce tamtego systemu.

01:18:19.100 --> 01:18:27.000
Pamiętam, miałem kartkę na benzynę w
wysokości 36 litrów na miesiąc, czyli mogłem,

01:18:27.001 --> 01:18:30.769
mówiłem to ostatnio
młodzieży na kampusie w

01:18:30.781 --> 01:18:35.000
Olsztynie, mogłem dojechać
do Warszawy z Gliwic,

01:18:35.001 --> 01:18:38.709
poczekać miesiąc i
wrócić. Takie były to czasy.

01:18:38.721 --> 01:18:43.000
Natomiast tutaj,
jeszcze raz podkreślam,

01:18:43.350 --> 01:18:46.901
transformacja energetyczna
idzie we właściwym kierunku.

01:18:46.913 --> 01:18:50.000
To z jednej strony jest wizja

01:18:50.001 --> 01:18:57.000
profesora Popczyka z Politechniki Śląskiej,
mojego przyjaciela, który od wielu lat

01:18:57.150 --> 01:19:00.636
mówi o decentralizacji,
mówi o energetyce

01:19:00.648 --> 01:19:05.000
rozproszonej, mówi o
odnawialnych źródłach energii,

01:19:05.001 --> 01:19:10.045
mówi o spółdzielniach
energetycznych i innych

01:19:10.057 --> 01:19:15.000
narzędziach, które
pozwalają z jednej strony

01:19:15.001 --> 01:19:18.609
upodmiotowić społeczność
lokalną, a po drugie być skutecznym.

01:19:18.621 --> 01:19:22.000
Ostatnia nowelizacja prawa

01:19:22.001 --> 01:19:28.000
energetycznego idzie we właściwym kierunku.
Linie bezpośrednie, co mnie bardzo cieszy,

01:19:28.001 --> 01:19:36.000
czego domagali się przedsiębiorcy.
Sukcesem ostatnich lat, drodzy Państwo,

01:19:36.050 --> 01:19:42.000
jest przyrost mocy w fotowoltaice.
Mieliśmy pierwsze miejsce w Europie.

01:19:42.001 --> 01:19:49.000
To jest 13 gigawatów w tej chwili mocy i
to coś, co najbardziej cieszy, w większości

01:19:49.001 --> 01:19:57.000
w instalacjach konsumenckich. I nam
zabrało to 3 lata na zbudowanie

01:19:57.001 --> 01:20:05.000
tak dużego potencjału w fotowoltaice.
To samo ekonomia wymusza termomodernizację

01:20:05.001 --> 01:20:12.000
i to społeczeństwo samo wie doskonale,
że przy tak wysokich kosztach energii

01:20:12.001 --> 01:20:19.000
trzeba modernizować budynki itd.
Natomiast co do transformacji samej?

01:20:19.250 --> 01:20:26.000
Potrzeba tu trochę odwagi i wiele
odpowiedzialności. Gdy ja słyszę w tej chwili

01:20:26.450 --> 01:20:33.000
opinie wygłaszane w sferach politycznych,
że musimy przymierzyć się do budowy

01:20:33.550 --> 01:20:43.000
nowej odkrywki w Złoczewie, czyli odkrywki
węgla brunatnego, który będzie zasilał

01:20:43.001 --> 01:20:50.000
Bełchatów elektrownie, bo tam Sterczów
i Bełchatów, te dwa złoże już się kończą,

01:20:50.350 --> 01:20:54.000
to zaczynam myśleć, czy to
jest skrajna nieodpowiedzialność,

01:20:54.001 --> 01:21:02.000
czy brak jakichkolwiek kwalifikacji.
Niemcy rezygnują do '36 roku.

01:21:02.050 --> 01:21:09.000
To jest decyzja zarówno rządu, jak i
parlamentu, całkowicie z energetyki

01:21:09.150 --> 01:21:17.000
opartej na paliwach stałych. Mają
większe moce, zasilane węglem brunatnym

01:21:17.001 --> 01:21:22.000
i węglem kamiennym niż my,
czyli pokazują, że można się uporać

01:21:22.001 --> 01:21:29.000
z tą transformacją dość szybko. Także
u nas transformacja będzie przebiegała

01:21:29.001 --> 01:21:35.000
tym szybciej, im większa będzie
odpowiedzialność politycznych elit,

01:21:35.001 --> 01:21:41.000
im szybciej odejdziemy od populizmu i
nieodpowiedzialnie składanych obietnic,

01:21:41.200 --> 01:21:47.000
szczególnie w kampaniach wyborczych,
ale po drugie, im mocniej będziemy

01:21:47.001 --> 01:21:54.000
pilnować reguł rynkowych również w
tym sektorze. Nie ma absolutnie żadnych

01:21:54.125 --> 01:22:03.000
przeciwwskazań, żeby mechanizmy rynkowe
z mądrą regulacją państwa nie wspierały

01:22:03.001 --> 01:22:10.000
tempa reform czy też transformacji
w elektroenergetyce, ale generalnie

01:22:10.001 --> 01:22:15.000
w szeroko rozumianej energetyce.
Już na koniec podam tylko jeden przykład.

01:22:15.550 --> 01:22:21.000
Dlaczego nam, drodzy Państwo, spadło
niesamowicie zużycie energii elektrycznej

01:22:21.001 --> 01:22:31.000
w gospodarce po '89 roku? Bo w '89 roku
odeszliśmy od ułomnego rachunku kosztów,

01:22:31.100 --> 01:22:38.000
czyli odeszliśmy od dotacji do
energii elektrycznej, do ciepła itd., itd.

01:22:38.001 --> 01:22:46.000
My przez 20 lat nie zbudowaliśmy ani
jednego nowego bloku, a mieliśmy cały czas

01:22:46.001 --> 01:22:54.000
nadmiar energii elektrycznej. Jeszcze
w roku 2000 eksport energii elektrycznej

01:22:54.001 --> 01:23:02.000
to było gdzieś jakieś 12 terawatogodzin
rocznie, czyli 10% naszego zapotrzebowania.

01:23:02.350 --> 01:23:08.000
Czyli inaczej mówiąc to dowodzi
jednego, rachunek ekonomiczny, prawdziwa,

01:23:08.001 --> 01:23:16.000
a nie postsocjalistyczna ekonomia,
konkurencja, co jest niesamowicie ważne.

01:23:16.400 --> 01:23:22.000
Konkurencja w skali Europy i Polska
jest tutaj na szarym końcu, ponieważ

01:23:22.150 --> 01:23:30.000
zdominowaliśmy rynki wielkimi państwowymi
podmiotami. Także ekonomia i konsekwencja.

01:23:30.150 --> 01:23:37.000
Myślę, że nasi przedsiębiorcy
uporają się z tymi

01:23:37.001 --> 01:23:40.000
wyzwaniami, ale też potrafią
wykorzystać wielką szansę.

01:23:40.001 --> 01:23:42.636
Mam mało czasu, ale
chciałbym tylko o jedną

01:23:42.648 --> 01:23:45.000
rzecz krótko dopytać,
bo Pan o tym mówił

01:23:45.001 --> 01:23:51.000
w pierwszej części, jako taki koszt, ten
brak konkurencji w rynku energetycznym,

01:23:51.250 --> 01:23:58.000
skoncentrowanie. Chciałem się zapytać,
czy w przejściu, w energetyce odnawialnej

01:23:58.001 --> 01:24:03.000
w jakimś sensie gdzieś tam potencjalnie nie
możemy skończyć również z takim modelem,

01:24:03.001 --> 01:24:10.000
gdzie będą skoncentrowane źródła, chociażby
fotowoltaiczne, czy duże farmy wiatrowe

01:24:10.300 --> 01:24:13.000
i też tej konkurencji nie będzie.
Pan sam wspomniał profesora Popczyka,

01:24:13.001 --> 01:24:18.000
który jest zwolennikiem odnawialnej,
rozproszonej energetyki. Dzisiaj widzimy,

01:24:18.001 --> 01:24:21.058
że gdzieś tam te siły
przeciągają, czy nawet

01:24:21.070 --> 01:24:24.000
ta energia z OZE,
bardziej skoncentrowana,

01:24:24.100 --> 01:24:31.000
czy bardziej rozproszona jak modele.
Czy widzi Pan jakieś ryzyko, że nawet w tych

01:24:31.001 --> 01:24:36.000
odnawialnych źródłach energii, ten rynek,
produkcję zostanie zmonopolizowany?

01:24:36.001 --> 01:24:43.000
Od razu mówię, nam są potrzebne głębokie
reformy. Działania po stronie popytu

01:24:43.001 --> 01:24:52.000
na energię elektryczną, problem
magazynowania musimy rozwiązać, wspierać np.

01:24:52.001 --> 01:24:55.570
budowę biogazowni, bo to
jest też wielka szansa dla Polski.

01:24:55.582 --> 01:25:03.252
Potencjał mamy większy niż Niemcy, a
produkcja biogazu w Polsce stanowi w ogóle

01:25:03.264 --> 01:25:07.000
nieistotny element
w elektroenergetyce.

01:25:07.400 --> 01:25:12.749
Natomiast nic nie stoi
na przeszkodzie, żeby

01:25:12.761 --> 01:25:18.000
nie tylko przeprowadzić
racjonalną dyskusję

01:25:18.450 --> 01:25:24.000
na temat bezpieczeństwa energetycznego,
czyli ciągłości dostaw energii elektrycznej,

01:25:24.100 --> 01:25:31.000
bo ten system musi być stabilizowany.
Możemy go stabilizować w różny sposób,

01:25:31.001 --> 01:25:37.000
budując elektrownie szczytowo-pompowe,
produkując wodór zielony itd.

01:25:37.550 --> 01:25:46.000
To wszystko jest w tej chwili na
świecie, że tak powiem, na etapie rozwoju.

01:25:46.025 --> 01:25:52.000
Ekonomia będzie o tym decydować. A tak jak
mówię, tych wyzwań jest niesamowicie dużo.

01:25:52.300 --> 01:25:55.926
Na konferencji dwa dni
temu tutaj w Gdańsku

01:25:55.938 --> 01:26:00.000
organizowanej przez BCC
rozmawialiśmy o wodorze,

01:26:00.001 --> 01:26:04.244
o produkcji wodoru i rozmawialiśmy
o magazynowaniu energii.

01:26:04.256 --> 01:26:12.540
Są już producenci magazynów energii itd.
Jest tu wiele obszarów zupełnie nowych,

01:26:12.552 --> 01:26:17.000
które przedsiębiorcy
polscy zagospodarowują

01:26:17.001 --> 01:26:22.000
i mają już widoczne sukcesy
na arenie międzynarodowej.

01:26:22.001 --> 01:26:27.000
Okej, dziękuję bardzo. Bardzo
prosimy o zwięźlejsze wypowiedzi.

01:26:27.001 --> 01:26:30.907
Też prezes Balcerowski,
trochę to samo pytanie o

01:26:30.919 --> 01:26:35.000
tą relatywną konkurencyjność
i ewentualnie jak ją,

01:26:35.200 --> 01:26:39.000
czy mamy szansę w tym obszarze, że
tak powiem, poprawić swoją pozycję?

01:26:39.250 --> 01:26:42.020
Ja to pytanie rozumiem
w taki sposób, że czy

01:26:42.032 --> 01:26:45.000
Polacy, polskie firmy i
polskie przedsiębiorstwa

01:26:45.001 --> 01:26:48.052
mogą zająć jakąś lepszą
pozycję konkurencyjną na

01:26:48.064 --> 01:26:51.000
rynku zarówno naszym,
gdzie wpychają się firmy

01:26:51.100 --> 01:26:54.270
z zachodu, jak również
na rynkach zagranicznych.

01:26:54.282 --> 01:26:57.000
I ja chciałbym jasno
i głośno powiedzieć.

01:26:57.001 --> 01:27:01.107
Polacy nie gęsi, swoje
innowacje mają, więc jesteśmy

01:27:01.119 --> 01:27:05.000
w takiej sytuacji, że
bardzo wiele polskich firm,

01:27:05.001 --> 01:27:08.128
tak jak powiedziałem w
poprzedniej wypowiedzi

01:27:08.140 --> 01:27:11.000
i tutaj poparła również
to Pani Profesor,

01:27:11.001 --> 01:27:15.026
jesteśmy takim narodem,
jesteśmy takim społeczeństwem,

01:27:15.038 --> 01:27:19.000
które umie adoptować się
do różnego rodzaju sytuacji.

01:27:19.500 --> 01:27:25.000
My na pewno sobie poradzimy, my tylko
prosimy o to, żeby nam nie przeszkadzano,

01:27:25.001 --> 01:27:29.000
żeby nam politycy nie przeszkadzali
również, bo my sobie poradzimy.

01:27:29.001 --> 01:27:33.170
Proszę podejmować
mądre decyzje w najbliższych

01:27:33.182 --> 01:27:37.000
latach, a na pewno
Polacy tą transformację

01:27:37.200 --> 01:27:42.000
z punktu widzenia małych i średnich
przedsiębiorstw przejdą w dobry sposób.

01:27:42.001 --> 01:27:44.852
Przykładem takiej
transformacji i tego jak

01:27:44.864 --> 01:27:48.000
się umieliśmy odnaleźć
i jak umieliśmy przeżyć

01:27:48.001 --> 01:27:56.000
jest to, co przeżyliśmy w COVID-zie. Wiele
przedsiębiorstw zachodnich zamykało się,

01:27:56.001 --> 01:28:04.000
wygaszało piece, nie było, skąd taka
sytuacja, że był różnego rodzaju niedowład

01:28:04.250 --> 01:28:08.000
w na przykład dostawach materiałów,
w zerwanych łańcuchach dostaw.

01:28:08.001 --> 01:28:10.681
Dlatego z jednej strony,
że wiele przedsiębiorstw

01:28:10.693 --> 01:28:13.000
zachodnich przestało
pracować w COVID-zie.

01:28:13.001 --> 01:28:17.000
My cały czas chodziliśmy do
pracy, nadganialiśmy to, co mogliśmy.

01:28:17.001 --> 01:28:21.000
My skróciliśmy też łańcuchy dostaw.
Bardzo dobrze współpracują dzisiaj,

01:28:21.001 --> 01:28:25.000
coraz lepiej, może bardzo dobrze to jeszcze
nie, ale coraz lepiej współpracują ze sobą

01:28:25.001 --> 01:28:28.119
przedsiębiorstwa. My
dzisiaj nie chcemy być jako

01:28:28.131 --> 01:28:31.000
przedsiębiorcy
uzależnieni tylko i wyłącznie

01:28:31.001 --> 01:28:35.000
od śrubek z Chin. My musimy coś produkować
lokalnie i tutaj chciałbym podkreślić to,

01:28:35.001 --> 01:28:38.609
że ten lokalny wymiar
przedsiębiorczości jest

01:28:38.621 --> 01:28:42.000
dzisiaj też bardzo
ważny pod tym względem,

01:28:42.001 --> 01:28:46.386
że taką transformację,
którą zaserwował nam

01:28:46.398 --> 01:28:51.000
COVID, a później agresja
rosyjska na Ukrainę,

01:28:51.001 --> 01:29:01.000
spowodowało to, że my się bardzo dobrze
dostrajamy do tej sytuacji i sobie radzimy.

01:29:01.350 --> 01:29:04.133
Myślę, że tak będzie
dalej. Wyzwania wspaniałe.

01:29:04.145 --> 01:29:07.000
Ja jeszcze ostatnie zdanie
co do mojego sektora.

01:29:07.001 --> 01:29:10.903
Do 2060 roku w Europie
zwiększy się dwukrotnie

01:29:10.915 --> 01:29:15.000
liczba powierzchni metrów
kwadratowych budynków.

01:29:15.625 --> 01:29:18.766
To proszę sobie wyobrazić
jakie są wyzwania na

01:29:18.778 --> 01:29:22.000
30 kilka lat, a proszę
Państwa z tych budynków,

01:29:22.001 --> 01:29:30.000
które mamy 3,7% spełnia te normy,
które mają być do spełnienia za kilka lat.

01:29:30.001 --> 01:29:31.165
No to jest trochę
pracy.

01:29:31.365 --> 01:29:31.893
Czyli potencjał

01:29:31.905 --> 01:29:34.000
rynku dla tej
branży jest bardzo duży.

01:29:34.375 --> 01:29:38.000
To też brzmi optymistycznie.
Pani profesor, bardzo proszę.

01:29:38.001 --> 01:29:41.673
Ja też bardzo krótko może
powiem z perspektywy ekonomicznej,

01:29:41.685 --> 01:29:45.000
że polska nauka bardzo
potrzebuje środków finansowych.

01:29:45.001 --> 01:29:49.000
Myślę, że na sali też widzę
koleżanki i kolegów, którzy potwierdzą.

01:29:49.001 --> 01:29:52.184
Mamy bardzo niskie nakłady
na szkolnictwo wyższe,

01:29:52.196 --> 01:29:55.000
a mamy bardzo dobrych
naukowców, ekspertów,

01:29:55.001 --> 01:29:58.019
którzy naprawdę proponują
innowacyjne rozwiązania.

01:29:58.031 --> 01:30:01.000
W związku z tym, że mogą
Państwo sobie wyobrazić,

01:30:01.001 --> 01:30:04.914
że w samym Trójmieście
mamy kilka tysięcy osób, które

01:30:04.926 --> 01:30:09.000
pracują naukowo i mamy
małe i średnie przedsiębiorstwa,

01:30:09.001 --> 01:30:13.026
które potrzebują tego
wsparcia, a powoli zaczynają się

01:30:13.038 --> 01:30:17.000
nasi naukowcy i know-how
rozglądać na, że tak powiem,

01:30:17.001 --> 01:30:19.652
ościenne państwa, które
proponują lepsze warunki,

01:30:19.664 --> 01:30:22.000
a tak naprawdę na
razie jeszcze wytrzymują.

01:30:22.001 --> 01:30:25.356
Ale wydaje mi się, że żeby
pomóc w przełamaniu tych

01:30:25.368 --> 01:30:29.000
warunków konkurencyjności i
naprawdę wygrać ten wyścig,

01:30:29.001 --> 01:30:32.489
trzeba wesprzeć polską
naukę. To są publiczne uczelnie,

01:30:32.501 --> 01:30:36.000
one powinny tak naprawdę
bardzo odpowiedzialnie podejść

01:30:36.075 --> 01:30:39.664
do transformacji energetycznej
Polski, ponieważ jest

01:30:39.676 --> 01:30:43.000
to ogromna szansa również
dla naszych rozwiązań,

01:30:43.001 --> 01:30:46.649
które generujemy właśnie na
uczelniach, czy technicznych,

01:30:46.661 --> 01:30:50.000
czy ogólnych, czy
poszczególnych właśnie uczelniach,

01:30:50.001 --> 01:30:52.936
które mają swoją specjalizację,
bardziej otworzyć się na

01:30:52.948 --> 01:30:56.000
współpracę właśnie z małymi
i średnimi przedsiębiorstwami,

01:30:56.001 --> 01:31:00.021
bo to przedsiębiorcy mówią
nam, nie ci duzi, tylko ci mali, że

01:31:00.033 --> 01:31:04.000
chcieliby współpracować,
chcieliby korzystać z tego know-how,

01:31:04.300 --> 01:31:08.000
natomiast na dzień dzisiejszy jeszcze
nie udrożniliśmy tych platform współpracy.

01:31:08.350 --> 01:31:11.831
Także z mojej perspektywy
dofinansowanie szkolnictwa

01:31:11.843 --> 01:31:15.000
wyższego, również może
instrumentami wskazanie,

01:31:15.001 --> 01:31:18.545
że wartość współpracy na rzecz
rozwiązań tu i teraz, które mogą

01:31:18.557 --> 01:31:22.000
być wdrożone natychmiast na
rzecz transformacji energetycznej

01:31:22.001 --> 01:31:26.000
może być również takim
elementem wspierającym.

01:31:26.075 --> 01:31:28.067
Tylko krótki komentarz,
sobie pozwolę dwa zdania

01:31:28.079 --> 01:31:30.000
odnosić do tego, co
Pani Profesor powiedziała.

01:31:30.001 --> 01:31:32.372
Ja myślę, że
rzeczywiście do dzisiaj jest

01:31:32.384 --> 01:31:35.000
jakby clue, do tej pory,
czy przez wiele lat,

01:31:35.001 --> 01:31:36.786
polskie przedsiębiorstwa
w jakimś sensie

01:31:36.798 --> 01:31:39.000
doganiały, nadrabiały,
czy rozwiązywały problemy,

01:31:39.001 --> 01:31:43.000
czy importowały rozwiązania, które
gdzieś tam na zachodzie zostały rozwiązane.

01:31:43.001 --> 01:31:47.000
Dzisiaj stoimy przed wyzwaniami,
które jeszcze nie zawsze są rozwiązane.

01:31:47.001 --> 01:31:52.328
I w tym kontekście na pewno
ta symbioza, czy współpraca

01:31:52.340 --> 01:31:57.000
z nauką jest jednym
z istotnych czynników,

01:31:57.001 --> 01:32:00.000
żeby rzeczywiście pójść do
przodu i tą pozycję lepszą zająć.

01:32:00.950 --> 01:32:02.000
Panie Andrzeju, bardzo proszę.

01:32:02.001 --> 01:32:05.333
Ja się zgadzam w jednym
ze wszystkimi moimi

01:32:05.345 --> 01:32:09.000
sąsiadami z prawej,
zwłaszcza z Panią Profesor,

01:32:09.001 --> 01:32:12.000
że wszyscy oczekują,
że państwo dołoży.

01:32:12.150 --> 01:32:16.000
Jest bardzo niebezpieczny
trend w tym trendzie.

01:32:16.450 --> 01:32:22.000
Otóż trzeba zauważyć, że państwo
wszędzie dokłada do tego trendu.

01:32:22.525 --> 01:32:26.000
Jeżeli Państwo patrzą na
panele, które na każdym tam

01:32:26.001 --> 01:32:28.000
prawie dachu już są, no
to ile państwo dopłaciło.

01:32:28.001 --> 01:32:30.489
Jeżeli Państwo popatrzą
na sąsiada, który ma taki

01:32:30.501 --> 01:32:34.000
z zielonymi tabliczkami taki samochodzik
śliczny, to państwo ile mu dopłaciło.

01:32:34.001 --> 01:32:38.000
Ja za to jego dopłatę mógłbym
sobie kupić sam samochód, ale

01:32:38.001 --> 01:32:40.000
przejechałem na rower i
dojechałem do Gdańska na rowerze.

01:32:40.001 --> 01:32:42.000
Oczywiście żartuję.

01:32:42.001 --> 01:32:44.000
Natomiast, będąc poważnym już.

01:32:44.001 --> 01:32:47.000
Poważnie, państwo ma
ogromną rolę i państwo jeżeli nie

01:32:47.050 --> 01:32:50.000
dostrzeże, to jest klasa
polityczna bardzo istotna,

01:32:50.250 --> 01:32:55.000
że ten trend światowy, globalny
trend transformacji energetycznej,

01:32:55.125 --> 01:32:59.000
czy klimatycznej szerzej mówiąc,
bo to się rozlewa też na inne branże,

01:32:59.200 --> 01:33:05.000
on jest szalenie
monopolistyczny i monopolizujący.

01:33:05.001 --> 01:33:09.000
Ja się w tej chwili zajmuję
technologiami polskimi,

01:33:09.001 --> 01:33:15.000
ogarniam rynek jakby powiedzieć
konkurencyjny i mamy bardzo słabą sytuację.

01:33:15.001 --> 01:33:20.000
Oczywiście mamy mało nakładów
na B+R, mamy mało patentów itd.,

01:33:20.300 --> 01:33:25.000
ale generalnie patrząc na ten horyzont
konkurencyjny mamy bardzo słabą sytuację.

01:33:25.001 --> 01:33:26.001
Dlaczego?

01:33:26.050 --> 01:33:29.000
W Polsce nie osiada proszę Państwa kapitał.

01:33:29.001 --> 01:33:32.000
Jeżeli Państwo patrzą na polskie
bilanse gospodarki narodowej,

01:33:32.150 --> 01:33:34.000
to ten kapitał raczej wypływa.

01:33:34.001 --> 01:33:38.000
Jeżeli nie ma akumulacji,
nie ma też inwestycji,

01:33:38.001 --> 01:33:42.000
w związku z tym inwestycje w B+R
nie są pierwszymi z rzędu inwestycjami,

01:33:42.001 --> 01:33:46.000
bo najpierw jest odtworzeniówka,
potem itd., itd., my jesteśmy na końcu.

01:33:46.200 --> 01:33:49.000
W związku z tym jeżeli, bo
co jest konkurencyjnością?

01:33:49.300 --> 01:33:52.000
Moim zdaniem konkurencyjnością jest to,

01:33:52.500 --> 01:33:57.000
ile na danym naszym obszarze,
w naszych przedsiębiorstwach

01:33:57.450 --> 01:34:03.000
osiada, pozostaje kapitału,
zysku, przychodu itd.

01:34:03.001 --> 01:34:07.000
Jeżeli większość tego kapitału wywiewa
tam gdzieś na konta do Szwajcarii

01:34:07.001 --> 01:34:10.000
albo inne raje podatkowe,
to znaczy, że nie jest dobrze.

01:34:10.001 --> 01:34:13.000
Dlatego moim zdaniem zwiększenie
konkurencyjności polskiej gospodarki

01:34:13.001 --> 01:34:16.000
i polskiego państwa,
którego wszyscy się domagają,

01:34:16.001 --> 01:34:20.000
pomóż, będzie tylko wtedy, kiedy w
Polsce będzie zostawało więcej pieniędzy.

01:34:20.050 --> 01:34:24.000
To jest taka bardzo prymitywna
teza, ale mówią takie buractwo,

01:34:24.001 --> 01:34:27.000
pieniądze tylko w głowie.
Ale proszę Państwa,

01:34:27.350 --> 01:34:31.000
bez tego ani nauki
polskiej, ani technologii

01:34:31.050 --> 01:34:34.000
polskich, ani przedsiębiorstw
polskich nie będzie.

01:34:34.001 --> 01:34:37.000
Będzie po prostu tak, jak
w wielu państwach się robi,

01:34:37.075 --> 01:34:40.000
będziemy mieli miejsca pracy,
być może jak o to zawalczymy,

01:34:40.001 --> 01:34:45.000
ci zbędni wyemigrują. Natomiast jeżeli
chcemy mieć to poczucie własności,

01:34:45.001 --> 01:34:49.000
czy choćby potem przekształcącą
się w pewną dumę narodową,

01:34:49.075 --> 01:34:55.000
to musimy sprawić tak, żeby ten
przepływ zysków z tego podziału tortu,

01:34:55.001 --> 01:35:00.000
jak przytaczałem ten podział tortu np.
w offshore, żeby był dla nas korzystny.

01:35:00.001 --> 01:35:04.000
My mieli ta kupka, żeby
raczej rosła i żeby się rozdawali.

01:35:04.025 --> 01:35:08.000
Tu dla nauki polskiej, proszę bardzo, tu
dla innowacji i rozwoju technologicznego,

01:35:08.001 --> 01:35:12.000
tu wspieramy przedsiębiorstwa, bo uważamy,
że strategicznie one zajmą dobrą pozycję,

01:35:12.001 --> 01:35:16.000
ale przedsiębiorcy nie mogą ciągle
patrzeć na państwa i mówić "daj".

01:35:16.001 --> 01:35:20.000
To jest główne niebezpieczeństwo
też tego trendu, proszę zauważyć,

01:35:20.001 --> 01:35:24.000
te ostatnie moje słowa,
że on jest antyrynkowy.

01:35:24.001 --> 01:35:28.000
Jak ktoś tu wzywa do jakichś
reguł rynku, to akurat zielony trend,

01:35:28.001 --> 01:35:32.000
zielona, globalna transformacja,
totalnie antyrynkowa.

01:35:32.250 --> 01:35:37.000
Popatrzcie, co robią Stany Zjednoczone,
setki miliardów dolarów dorzucane do firm.

01:35:37.001 --> 01:35:39.789
Zobaczcie, co robi
Unia Europejska, nie

01:35:39.801 --> 01:35:43.000
setki, może setka miliardów
euro dorzucone do...

01:35:43.250 --> 01:35:49.000
Co robi Polska? Setki, nie przesadzam,
miliardy dorzucone do czego?

01:35:49.001 --> 01:35:52.165
Do rachunków konsumentów
energii, bo niestety

01:35:52.177 --> 01:35:55.000
nasza konkurencyjność
też polega na tym,

01:35:55.125 --> 01:35:58.000
żeby ceny energii nie
były tak wysokie, jak są.

01:35:58.001 --> 01:36:03.000
Polscy konsumenci, jako my,
użytkownicy mieszkań i domków

01:36:03.050 --> 01:36:05.000
i tak dalej, nie płacimy, ale
kto płaci? Przedsiębiorstwa.

01:36:05.375 --> 01:36:09.000
W związku z tym to już koniec.
Ja uważam, że konkurencyjność będzie wtedy,

01:36:09.001 --> 01:36:13.000
kiedy będzie więcej tutaj tego
zysku, przychodu, dochodu,

01:36:13.001 --> 01:36:17.000
jak to nazwać, osiadało w
tych rejonach naszych bliskich.

01:36:17.001 --> 01:36:20.000
Bardzo dziękuję.
Proszę Państwa, czas dobiegł końca.

01:36:20.001 --> 01:36:24.000
Ja tylko dosłownie dwa zdania na koniec.

01:36:24.001 --> 01:36:28.000
Mieliśmy rozmawiać o tym, jakie
konsekwencje ten trend, który obserwujemy,

01:36:28.001 --> 01:36:30.629
tutaj się zgadzamy
chyba wszyscy, rzeczywiście

01:36:30.641 --> 01:36:33.000
już następuje, będzie
miał dla gospodarki.

01:36:33.001 --> 01:36:37.000
Optymistyczne jest to, że jednak
patrzymy na to jako na szansę,

01:36:37.001 --> 01:36:44.000
jako na w jakimś sensie nowe rozdanie kart,
gdzie możemy zająć trochę lepszą pozycję.

01:36:44.001 --> 01:36:46.338
Optymistyczna też
jest ta wiara w naszą

01:36:46.350 --> 01:36:49.000
elastyczność, w naszą
zdolność do adaptacji.

01:36:49.225 --> 01:36:55.000
Takim jednym znakiem zapytania, tu Pan,
w szczególności Pan Premier Steinhoff,

01:36:55.001 --> 01:37:02.000
wspominał wielokrotnie o regulacjach, o
rynku, a Prezes Balcerowski dodał do tego,

01:37:02.001 --> 01:37:08.000
że warunkiem tego są też dobre, niezbędne
są dobre decyzje, w tym pewnie polityczne.

01:37:08.001 --> 01:37:11.000
I to jest gdzieś tam znak
zapytania, jak to będzie.

01:37:11.100 --> 01:37:13.841
Bardzo dziękuję. Janusz
Steinhoff, Tomasz

01:37:13.853 --> 01:37:17.000
Balcerowski, Sylwia
Mrozowska, Andrzej Szcześniak.

01:37:17.001 --> 01:37:19.000
Bardzo dziękuję.

01:37:19.001 --> 01:37:23.000
[oklaski]

01:37:23.001 --> 01:37:26.000
Stanisław Szultka. Dziękujemy
bardzo serdecznie Panie Dyrektorze.

01:37:26.001 --> 01:37:29.081
Ja tylko tak na marginesie,
Drodzy Państwo, dodam,

01:37:29.093 --> 01:37:32.000
bo Pan Premier cały czas
w swoich wypowiedziach

01:37:32.001 --> 01:37:37.000
odnosił się do Business Center
Club, to dodam tylko tak na marginesie,

01:37:37.001 --> 01:37:40.717
że Pan Premier jest szefem
gospodarczego gabinetu

01:37:40.729 --> 01:37:44.000
Cieni BCC, tak więc
to jest ogromna wiedza

01:37:44.001 --> 01:37:49.000
i oczywiście tutaj te odniesienia
cały czas były bardzo istotne.

01:37:49.001 --> 01:37:51.341
Panie i Panowie,
przechodzimy do drugiej

01:37:51.353 --> 01:37:56.000
debaty, Wspólnie dla Klimatu, rola samorządów
w kształtowaniu polityki i strategii.

01:37:56.001 --> 01:38:00.000
Pan Maciej Riemer, Dyrektor Departamentu
Ekologii i Klimatu Rządu Miasta Łodzi.

01:38:00.001 --> 01:38:03.000
Zapraszamy Pana Dyrektora na scenę.

01:38:03.001 --> 01:38:08.000
Pan Dawid Litwin, wójt gminy
Potęgowo, będzie również gościł na scenie.

01:38:08.001 --> 01:38:10.573
Pani Agnieszka
Koncka-Olejnik, kierownik zespołu

01:38:10.585 --> 01:38:13.000
w Biurze Sektora
Publicznego Banku PKO SA.

01:38:13.001 --> 01:38:15.000
Zapraszamy Panią kierownik.

01:38:15.001 --> 01:38:20.000
Pani Jolanta Szewczun, burmistrz
Dzierżgonia, będzie wspólnie z nami również.

01:38:20.001 --> 01:38:22.608
Moderować tę debatę
będzie Pan Profesor Adam

01:38:22.620 --> 01:38:25.000
Cenian z Instytutu
Maszyn Przepływowych.

01:38:25.001 --> 01:38:27.000
Pana Profesora
zapraszam i oddaję głos.

01:38:27.001 --> 01:38:29.000
Powitajmy wielkimi brawami.

01:38:29.750 --> 01:38:50.000
(oklaski)

01:38:50.500 --> 01:38:55.000
Witam serdecznie Państwa,
znamienitych panelistów.

01:38:55.050 --> 01:39:03.000
Jesteśmy w trudnej sytuacji, coraz częściej
słyszymy o tym, że są silne wiatry,

01:39:03.300 --> 01:39:08.000
są zjawiska, które przekraczają
nasze wyobrażenia z przeszłości.

01:39:08.600 --> 01:39:12.405
Niedawno przez nasze
tereny przetoczyły się trąby

01:39:12.417 --> 01:39:16.000
powietrzne, których
wcześniej nie widzieliśmy.

01:39:16.001 --> 01:39:18.000
Albo bardzo rzadko.

01:39:18.750 --> 01:39:25.000
Rośnie ilość lasów zniszczonych,
domów zniszczonych, ofiar ludzkich.

01:39:27.350 --> 01:39:31.000
W Polsce odczuwamy braki wody.

01:39:31.001 --> 01:39:37.000
Okazuje się, że Polska ma najmniejsze
opady w stosunku do Unii Europejskiej.

01:39:37.001 --> 01:39:44.000
Brak wody zaczyna być problemem
nie tylko dla rolnictwa i dla ludzi,

01:39:44.550 --> 01:39:49.000
ale również okazuje się, że
może to być problem dla rzek.

01:39:49.650 --> 01:39:56.000
Rok temu przeżyliśmy straszną katastrofę,
kiedy tysiące ton ryb wypłynęło.

01:39:56.001 --> 01:39:58.000
Trzeba było to usuwać.

01:39:58.001 --> 01:40:01.000
Zastanawialiśmy się tylko, co się dzieje.

01:40:03.100 --> 01:40:05.000
Wydaje się, że w okresach
suszy, szczególnie,

01:40:05.001 --> 01:40:07.000
trzeba uważać na to,
co się spuszcza do wody.

01:40:08.100 --> 01:40:12.000
Chyba ta sól, która
wypłynęła z kopalń na Śląsku,

01:40:12.125 --> 01:40:17.000
spowodowała, że zasolenie
przekroczyło wszelkie

01:40:17.001 --> 01:40:23.000
normy i umożliwiło
złotym algom rozkwit.

01:40:23.900 --> 01:40:29.000
Chociaż my może o algach kiedyś
będziemy jeszcze marzyli jako

01:40:29.001 --> 01:40:33.000
o pożywieniu, to te akurat nie
są najlepszym pożywieniem.

01:40:34.150 --> 01:40:38.000
Co szczęście są susze, ale
kiedy indziej mamy też powodzie.

01:40:39.050 --> 01:40:41.000
Co się dzieje z naszym klimatem?

01:40:41.850 --> 01:40:45.000
Jak ochronić nasze środowisko
życia, w którym żyjemy?

01:40:46.500 --> 01:40:50.000
Czy możemy w jakiś sposób
zapobiec tej degradacji środowiska?

01:40:50.001 --> 01:40:54.000
Ochronić życie, życie
naszych rodzin, życie

01:40:54.001 --> 01:40:56.000
naszych środowisk, życie
naszych miejscowości.

01:40:56.700 --> 01:40:58.076
Co mogą zrobić samorządy w tej sprawie?

01:40:58.100 --> 01:41:02.000
To jest temat, nad którym
chcemy się teraz zastanowić.

01:41:04.800 --> 01:41:07.000
Pierwsze pytanie, które
właśnie chciałbym skierować

01:41:07.275 --> 01:41:09.000
do właśnie przedstawicieli samorządu.

01:41:09.001 --> 01:41:14.000
Może rozpocznę od pana Macieja Riemera,

01:41:14.150 --> 01:41:17.000
reprezentującego miasto Łódź,

01:41:17.425 --> 01:41:20.000
dyrektor Departamentu Ekologii
i Klimatu Urzędu tego miasta.

01:41:20.001 --> 01:41:23.000
Jaką rolę w kształtowaniu
polityk i strategii

01:41:23.001 --> 01:41:28.000
klimatycznych odgrywać mogą
właśnie władze dużego miasta?

01:41:28.100 --> 01:41:34.000
Jakie państwo natrafiacie bariery?

01:41:34.050 --> 01:41:37.000
Co jest wyzwaniem?
Jak sobie z nimi radzicie?

01:41:37.650 --> 01:41:41.000
Barierą i wyzwaniem przede
wszystkim jest organ centralny

01:41:41.001 --> 01:41:43.000
w ostatnim czasie, ale o
tym może za chwilę szerzej.

01:41:43.001 --> 01:41:47.000
Co do oczekiwań, oczekiwania
mieszkańców chyba wszystkich miast,

01:41:47.200 --> 01:41:51.000
co do klimatu, co do
ochrony środowiska są

01:41:51.001 --> 01:41:55.000
coraz większe i to są
wektory ze sobą sprzeczne.

01:41:55.001 --> 01:42:00.000
Mam na myśli stanowisko rządu
centralnego i oczekiwania mieszkańców.

01:42:00.001 --> 01:42:03.000
Jeżeli chodzi o mieszkańców,
ta presja na zwiększanie

01:42:03.001 --> 01:42:08.000
zazielenienia naszych miast, na
poprawę efektywności energetycznej,

01:42:08.001 --> 01:42:13.000
wprowadzanie innowacji klimatycznych,
środowiskowych jest bardzo silna.

01:42:13.001 --> 01:42:19.000
Łódź ma nieco inne wyzwania, na pewno do
Gdańska pod kątem zjawisk ekstremalnych.

01:42:19.001 --> 01:42:22.000
U nas akurat susza jest problemem ogromnym,

01:42:22.001 --> 01:42:25.000
Polska centralna pustynnieje,
Łódź akurat leży jeszcze dodatkowo

01:42:25.001 --> 01:42:30.000
na wododziale, co oznacza,
że tej wody nam brakuje bardzo.

01:42:30.001 --> 01:42:35.000
Tegoroczne ciepłe lato i ciepła
jesień dla mnie była dużym wyzwaniem,

01:42:35.001 --> 01:42:39.000
bo nie jedno drzewo, a
tysiące drzew w mieście uschły.

01:42:39.075 --> 01:42:43.000
To takie prozaiczne może
zjawisko, ale bardzo symptomatyczne

01:42:43.001 --> 01:42:46.000
dla mieszkańców, którzy
wywierają presję na samorządzie,

01:42:46.001 --> 01:42:50.000
żeby lepiej dbać.
Z drugiej strony zabezpieczenie finansowe

01:42:50.450 --> 01:42:54.000
tego bieżącego utrzymania
zieleni i zabezpieczenia środowiska

01:42:54.300 --> 01:42:57.000
jest coraz trudniejsze, bo
wydatki bieżące samorządów

01:42:57.001 --> 01:43:02.000
są najbardziej i najbardziej drastycznie
ograniczone w ostatnim czasie,

01:43:02.001 --> 01:43:08.000
co razem prowadzi do wniosku,
że samorząd ma duże chęci,

01:43:08.001 --> 01:43:12.000
a coraz mniejsze możliwości.
Jeżeli chodzi o energetykę,

01:43:12.001 --> 01:43:15.000
o której było mowa tak
dużo w poprzednim debacie,

01:43:15.001 --> 01:43:18.000
wiemy, co powinniśmy zrobić, bo
ja się z tym wszystkim zgadzam.

01:43:18.001 --> 01:43:22.000
Termomodernizacja, instalacje
OZE na budynkach miejskich,

01:43:22.001 --> 01:43:26.000
których każdy samorząd ma
bardzo wiele, miasta chyba najwięcej.

01:43:26.001 --> 01:43:29.000
Sieć szkół w Łodzi to
jest kilkaset obiektów,

01:43:29.001 --> 01:43:32.000
na których chcielibyśmy
mieć wszędzie zainstalowane

01:43:32.001 --> 01:43:36.000
ogniwa fotowoltaiczne, pompy
ciepła, systemy sterowania.

01:43:36.001 --> 01:43:39.000
Bariera inwestycyjna, jaką
napotykamy w tej chwili,

01:43:39.001 --> 01:43:41.051
jest tak silna, że nie jesteśmy
w stanie tych projektów

01:43:41.075 --> 01:43:44.000
skutecznie realizować.
Marzę o tym, żeby formuła ESCO

01:43:44.001 --> 01:43:48.000
była bardziej dostępna.
Jest to zjawisko potrzebne,

01:43:48.001 --> 01:43:52.000
konstrukcja bardzo potrzebna,
ale ciągle w Polsce trudna,

01:43:52.001 --> 01:43:57.000
też czasowo trudna do przeprowadzenia.
Wracając do pytania o bariery

01:43:57.001 --> 01:44:03.000
i o wyzwania klęsk
żywiołowych, jeden przykład,

01:44:03.001 --> 01:44:06.000
mam nadzieję, inspirujący i
pozytywny w tej wypowiedzi.

01:44:06.275 --> 01:44:09.000
W Łodzi wyjmujemy
jedną z rzek na powierzchnię.

01:44:09.001 --> 01:44:10.789
Łódź akurat jako
miasto przemysłowe.

01:44:10.801 --> 01:44:13.000
Większość rzek,
właściwie wszystkie rzeczki,

01:44:13.001 --> 01:44:20.000
nie są rzeki, to są rzeczki, schowano
pod ziemię w latach minionych,

01:44:20.150 --> 01:44:24.000
częściowo XIX wieku.
W ramach renaturalizacji centrum miasta

01:44:24.001 --> 01:44:28.000
jedną z rzek, rzekę Lamus,
bardzo mały ciek wodny, ale to jest

01:44:28.001 --> 01:44:32.000
bardziej symbolika i kwestia
podejścia do zarządzania zasobami.

01:44:32.001 --> 01:44:35.000
Wyjmujemy na powierzchni i co
ważniejsze wody z tej rzeki,

01:44:35.001 --> 01:44:38.000
zamiast retencjonować w
kanalizacji ogólnospławnej,

01:44:38.001 --> 01:44:42.000
wprowadzimy do innej,
istniejącej rzeki Jasień.

01:44:42.350 --> 01:44:46.000
Włączyliśmy w ten proces budynki
prywatne dookoła tego terenu.

01:44:46.001 --> 01:44:52.000
W ten sposób oswajamy
mieszkańców z tymi zjawiskami

01:44:52.025 --> 01:44:57.000
nazywanymi przez fachowców
wzmacnianiem rezyliencji,

01:44:57.350 --> 01:45:01.000
adaptacją do zmian klimatu poprzez unikanie
choćby konsekwencji deszczów nawalnych,

01:45:01.001 --> 01:45:06.000
które kanalizację ogólnospławną
w Łodzi niejednokrotnie przeciążają

01:45:06.001 --> 01:45:10.000
w ostatnim czasie, co jest wyzwaniem
nowym, wcześniej niewystępującym.

01:45:10.050 --> 01:45:13.000
Podobnie jak montaż systemów nawadniających,
przy każdej właściwie inwestycji

01:45:13.001 --> 01:45:18.000
to jest coś, co w miastach się
pojawia już wszędzie w Polsce,

01:45:18.001 --> 01:45:21.128
a jeszcze 20 lat temu
było niepotrzebnym albo

01:45:21.140 --> 01:45:24.000
też dodatkowym
kosztem przy inwestycjach.

01:45:24.200 --> 01:45:26.000
Tyle ode mnie. Dziękuję.

01:45:26.001 --> 01:45:28.000
Dziękuję bardzo.
A co mamy w Dzierzgoniu?

01:45:28.001 --> 01:45:31.000
Może byśmy skierowali
pytanie do pani burmistrz.

01:45:31.450 --> 01:45:33.357
Witam Państwa bardzo serdecznie.

01:45:33.369 --> 01:45:36.000
Ja reprezentuję niedużą
gminę, dziewięciotysięczną.

01:45:36.001 --> 01:45:43.000
I tutaj proszę Państwa z tymi zjawiskami
też mamy na co dzień do czynienia,

01:45:43.300 --> 01:45:47.000
a teren jest na przykład naszej
gminy położony na Żuławach Wiślanych.

01:45:47.725 --> 01:45:53.000
Proszę Państwa, duża ilość
rowów, zastawek generalnie mogłaby

01:45:53.550 --> 01:46:01.000
przeciwdziałać tej sytuacji suszy, ale
generalnie ten system po prostu nie działa.

01:46:01.001 --> 01:46:08.000
A nakłady, które należy ponieść są zbyt
duże dla indywidualnego na przykład rolnika.

01:46:08.100 --> 01:46:12.000
I tutaj proszę Państwa się
zderzamy z rzeczywistością.

01:46:12.001 --> 01:46:18.000
Z jednej strony są urządzenia, które można
by było wykorzystać i walczyć z osuszeniem,

01:46:18.001 --> 01:46:20.685
a z drugiej strony
nie ma żadnych źródeł

01:46:20.697 --> 01:46:24.000
finansowania, gdzie
rzeczywiście świadomi rolnicy

01:46:24.001 --> 01:46:30.000
zainwestowaliby te środki,
ale one gdzieś muszą być.

01:46:30.675 --> 01:46:33.000
Także proszę Państwa, to jest
na przykład taki jeden obszar.

01:46:33.001 --> 01:46:37.000
Oczywiście deszcze nawalne w małej
miejscowości również nas dotykają.

01:46:37.001 --> 01:46:42.000
Dzierzgoń jest tak niefortunnie
położony, że po prostu jest sześć wzgórz

01:46:42.001 --> 01:46:45.333
i proszę Państwa jak
zaczyna deszcz nawalny

01:46:45.345 --> 01:46:49.000
padać, to my rzeczywiście
po prostu się topimy.

01:46:49.300 --> 01:46:55.000
W związku z tym kolejne inwestycje
ogromne powinniśmy poczynić w sieć burzową.

01:46:55.001 --> 01:46:58.000
Do tego się również też przygotowujemy.

01:46:58.800 --> 01:47:02.000
Może dobrze jesteśmy
położeni, bo u nas to dobrze wieje.

01:47:02.125 --> 01:47:10.000
Mamy wzgórza, mamy wiatraki i w związku
z tym rzeczywiście to się trochę dzieje.

01:47:10.001 --> 01:47:15.000
Ale jeżeli chodzi właśnie o małe
miejscowości, o małe gminy,

01:47:15.075 --> 01:47:19.000
to są takie zjawiska, z którymi
my się na co dzień spotykamy.

01:47:19.001 --> 01:47:22.346
My też mamy rzekę,
Dzierzgoń, płynącą przez nasze

01:47:22.358 --> 01:47:26.000
miasto, której po prostu
proszę Państwa już nie ma.

01:47:26.600 --> 01:47:31.000
Kiedyś były tam elektrownie wodne,
teraz w ogóle nie ma co piętrzyć.

01:47:31.001 --> 01:47:35.000
W ogóle to nie jest rzeczka,
to się zrobił strumyczek.

01:47:36.025 --> 01:47:40.000
Czyli na co dzień każdy
mieszkaniec widzi co się dzieje.

01:47:40.350 --> 01:47:44.000
Nie trzeba być naukowcem, nie trzeba
reprezentować żadnej instytucji naukowej,

01:47:44.250 --> 01:47:49.000
żeby zobaczyć jak na naszych
oczach zmienia się nasze środowisko.

01:47:49.300 --> 01:47:51.000
To z mojej strony tyle.

01:47:51.350 --> 01:47:56.000
Dziękuję bardzo. To jeszcze dowiemy
się jak w gminach sobie radzimy.

01:47:56.400 --> 01:48:04.000
Pan Dawid Litwin, wójt gminy Potęgowo,
powiat Słupski, gmina 6700 mieszkańców.

01:48:04.250 --> 01:48:08.000
Oczywiście to są zadania, o
których powiedziała Pani burmistrz,

01:48:08.200 --> 01:48:11.000
zadania z którymi spotyka
się i mierzy każdy włodacz,

01:48:11.001 --> 01:48:16.000
czy dużego miasta, czy małej gminy mieskiej,
miejskowiejskiej, czy małej gminy wiejskiej.

01:48:16.125 --> 01:48:22.000
Zbiorniki retencyjne, tereny
zielone, jak najmniej betonozy,

01:48:22.001 --> 01:48:26.000
już mówiąc tutaj językiem
młodszego troszkę pokolenia.

01:48:26.001 --> 01:48:28.000
Tylko zawsze brakuje na to pieniędzy.

01:48:28.001 --> 01:48:32.000
I zawsze idziemy najpierw w tym kierunku,
żeby zaspokoić naszych mieszkańców

01:48:32.001 --> 01:48:38.000
te inwestycje bardzo wyczekiwane i pierwszej
potrzeby, jak kanaliza, woda, drogi,

01:48:38.001 --> 01:48:43.000
oświetlenie, edukacja, budynki,
użyteczności publicznej, oświatowej

01:48:43.001 --> 01:48:48.000
tutaj mam na myśli, a
później tego typu inwestycje.

01:48:48.001 --> 01:48:52.000
Ale to, co zadziało się w temacie
ochrony środowiska w gminie Potęgowo,

01:48:52.001 --> 01:48:57.000
to wykorzystanie wspomnianej przez
mojego przedmówcę premiera biogazowni,

01:48:57.001 --> 01:49:02.000
biogazowni rolniczej i wyłączenie
starej kotłowni opalanej węglem.

01:49:02.001 --> 01:49:07.000
Kotłowni, która ogrzewała tysiąc
odbiorców i dostarczała ciepłą wodę

01:49:07.001 --> 01:49:14.000
do tych odbiorców. W 2017 roku pozyskaliśmy
pieniądze z Urzędu Marszałkowskiego,

01:49:14.001 --> 01:49:20.000
pieniądze unijne na kompleksową wymianę
sieci ciepłowniczej z podłączeniem się

01:49:20.001 --> 01:49:27.000
do biogazowni, biogazowni rolniczej
największej w Polsce o mocy 2,4 MW

01:49:27.001 --> 01:49:32.000
energii elektrycznej,
2,4 MW energii cieplnej.

01:49:32.750 --> 01:49:38.000
Co to dało w temacie ochrony środowiska?
Zmniejszyliśmy ilość pyłów cieplarnianych

01:49:38.001 --> 01:49:43.000
i emisję dwutlenku węgla do
atmosfery, a doprowadziliśmy do tego,

01:49:43.001 --> 01:49:47.000
że dzisiaj mieszkańcy Potęgowa
mają najtańsze ciepło w Polsce

01:49:47.001 --> 01:49:52.000
i najtańszą ciepłą wodę.
Wprowadziliśmy do budżetu gminy

01:49:52.001 --> 01:49:57.000
i od kilku lat realizujemy dopłaty do
wymiany źródeł ciepła na ekologiczne

01:49:57.350 --> 01:50:00.000
i w temacie ochrony środowiska
wprowadziliśmy również dopłaty

01:50:00.001 --> 01:50:04.000
do paneli fotowoltaicznych, jak i
też dopłaty do budowy przydomowych

01:50:04.001 --> 01:50:07.000
oczyszczalni ścieków i
zbiorników bezodpływowych.

01:50:07.650 --> 01:50:09.000
W tej rundzie myślę, że tyle.

01:50:09.575 --> 01:50:13.000
Dziękuję bardzo, to brzmi dumnie i pięknie.

01:50:13.450 --> 01:50:17.000
Tutaj padało właściwie
w każdej tej wypowiedzi pieniądze.

01:50:17.650 --> 01:50:22.000
Organizatorzy byli bardzo przewidujący
i zaprosili do nas przedstawiciela banku,

01:50:22.300 --> 01:50:26.000
najbardziej znanego, PKO SA,
pani Agnieszka Konska-Olejnik.

01:50:26.001 --> 01:50:30.000
Prosiłem panią Agnieszkę, żeby
przygotowała się, bo przeczuwałem,

01:50:30.001 --> 01:50:34.000
że taki będzie problem. Co bank może
odpowiedzieć na te problemy, które mamy?

01:50:34.001 --> 01:50:37.000
Mam pieniądze przygotowane.

01:50:37.600 --> 01:50:43.000
Dzień dobry, Agnieszka Konska-Olejnik.
Dziękuję serdecznie za zaproszenie.

01:50:43.250 --> 01:50:48.000
To nie przypadek, że tutaj jestem z
moimi koleżankami, ponieważ tak naprawdę

01:50:48.001 --> 01:50:53.000
bank PKO SA jest liderem
w pracy z samorządami.

01:50:53.350 --> 01:50:55.581
Zajmujemy się sektorem
publicznym, drodzy

01:50:55.593 --> 01:50:58.000
Państwo, tak naprawdę
już od kilkunastu lat.

01:50:58.500 --> 01:51:04.000
Tylko i wyłącznie mamy departament
specjalizujący się i współpracujący z sektorem.

01:51:04.100 --> 01:51:11.000
Nasi klienci to między innymi
tutaj Łódź, w różnych aspektach

01:51:11.050 --> 01:51:14.000
również Potęgowo, a tutaj my
musimy jeszcze porozmawiać.

01:51:14.150 --> 01:51:17.000
Oczywiście jestem do dyspozycji.

01:51:17.001 --> 01:51:22.000
Natomiast współpracujemy, drodzy
państwo, z dużymi aglomerycjami,

01:51:22.001 --> 01:51:27.000
ale też z miastami, na prawach powiatu,
z gminami, z uczelniami, szpitalami,

01:51:27.001 --> 01:51:30.000
z całym sektorem
publicznym, spółki komunalne.

01:51:30.001 --> 01:51:33.000
Tutaj mamy rzeczywiście
największy udział w rynku.

01:51:33.001 --> 01:51:38.000
Zaproszenie nas tutaj jest nieprzypadkowe.

01:51:38.001 --> 01:51:41.000
Co my możemy zrobić i co już robimy?

01:51:41.001 --> 01:51:45.408
Drodzy państwo, tak naprawdę
Bank Pekao SA rzeczywiście

01:51:45.420 --> 01:51:50.000
specjalizuje się w finansowaniu
inwestycji samorządowych,

01:51:50.001 --> 01:51:54.000
ale też finansowanie to jest prosta rzecz.
Jak się ma pieniądze, można finansować.

01:51:54.001 --> 01:51:59.000
Ale też, drodzy państwo, to co my robimy
i co nas, myślę, że wyróżnia na rynku,

01:51:59.150 --> 01:52:03.000
to jest to, że dzielimy się z Państwem
swoją wiedzą i doświadczeniem.

01:52:03.350 --> 01:52:06.445
W naszym departamencie
oprócz nas doradców, którzy

01:52:06.457 --> 01:52:10.000
jesteśmy w całej Polsce i jesteśmy
do Państwa dyspozycji, mamy biuro dr.

01:52:10.100 --> 01:52:17.000
Sławka Listkiewicza, biuro analiz i
finansowania sektora publicznego.

01:52:17.001 --> 01:52:19.957
Tam są wysokiej klasy
specjaliści, którzy są do

01:52:19.969 --> 01:52:23.000
dyspozycji i praktycznie
codziennie są dostępni.

01:52:23.100 --> 01:52:28.000
Codziennie rozmawiamy ze
spółkami komunalnymi, z gminami.

01:52:28.400 --> 01:52:31.652
Codziennie mamy
spotkania o tym, już na bardzo

01:52:31.664 --> 01:52:35.000
wstępnych etapach,
kiedy powstają te marzenia,

01:52:35.001 --> 01:52:39.000
kiedy państwo myślicie o
tym, co należałoby zrobić.

01:52:39.001 --> 01:52:42.000
My jesteśmy do dyspozycji
już na bardzo wstępnym etapie.

01:52:42.050 --> 01:52:48.000
Rozmowa z nami pozwala tak naprawdę ten
pomysł przekuć na to, że to jest bankowalne,

01:52:48.001 --> 01:52:50.460
że to jest do sfinansowania
i mało tego, że

01:52:50.472 --> 01:52:53.000
to jest użyteczne dla
lokalnej społeczności,

01:52:53.001 --> 01:52:56.449
spełnia ten walor
społeczny, ale też sprzyja

01:52:56.461 --> 01:53:00.000
ochronie środowiska,
bo po to tutaj jesteśmy.

01:53:00.075 --> 01:53:02.921
I o kilku takich
inwestycjach, ja tu całą

01:53:02.933 --> 01:53:06.000
kartkę inwestycji
przygotowałam dla państwa,

01:53:06.001 --> 01:53:11.000
ale o kilku chciałabym państwu powiedzieć,
żeby, myślę, że takie ciekawe przykłady

01:53:11.001 --> 01:53:17.000
z dużych i mniejszych miejscowości,
to chociażby, jesteśmy tutaj w Gdańsku,

01:53:17.001 --> 01:53:23.000
to chociażby zeroemisyjny transport
i gdańskie autobusy i tramwaje,

01:53:23.001 --> 01:53:27.000
to jest też inwestycja,
którą my współfinansujemy.

01:53:27.001 --> 01:53:32.000
Jesteśmy z Gdańskiem mocno,
mocno związani, z czego jesteśmy dumni.

01:53:32.350 --> 01:53:38.000
Nasza perełka nad morzem.
Także to chociażby taka inwestycja.

01:53:38.001 --> 01:53:44.000
Oczywiście finansujemy, jeżeli chodzi o
ten transport niskoemisyjny, finansujemy,

01:53:44.001 --> 01:53:50.000
drodzy Państwo, to jest też Toruń, to jest
też, i teraz muszę się posiłkować kartką,

01:53:50.150 --> 01:53:56.000
żeby nie przekręcić, to jest też,
drodzy państwo, chociażby Wrocław,

01:53:56.001 --> 01:54:02.000
łódzka kolej aglomeracyjna, koleje
śląskie, tramwaje śląskie i ostatnia,

01:54:02.001 --> 01:54:08.000
taka jedna z większych inwestycji,
szybki tramwaj, krakowski szybki tramwaj.

01:54:08.001 --> 01:54:13.000
To jest inwestycja ponad miliard złotych,
z tego nasz udział ponad 500 milionów.

01:54:13.500 --> 01:54:19.000
Oczywiście w konsorcjum z EBI, z EBOR-em,
z PFR-em. Jesteśmy agentem konsorcjum.

01:54:19.450 --> 01:54:22.115
Wiemy, jak zorganizować
takie konsorcjum.

01:54:22.127 --> 01:54:25.000
Bardzo często takie
konsorcjum organizujemy.

01:54:25.001 --> 01:54:29.340
Ale to też, drodzy Państwo,
zagospodarowanie odpadów.

01:54:29.352 --> 01:54:34.000
To jest coś, co jest
niezwykle istotne

01:54:34.001 --> 01:54:40.000
dla mnie jako mieszkanki mniejszego
miasta i dla nas, myślę, wszystkich.

01:54:40.225 --> 01:54:45.000
I też mamy tutaj duże inwestycje
realizowane, jak chociażby MPO Warszawa

01:54:45.001 --> 01:54:51.000
i 2,5 miliarda inwestycja, ale też mniejsze,
jak PEC w Ciechanowie, PEC w Bytomiu.

01:54:51.001 --> 01:54:54.087
Ale o jednej takiej
inwestycji, bo jesteśmy też

01:54:54.099 --> 01:54:57.000
tutaj po to, jesteśmy
do państwa dyspozycji,

01:54:57.001 --> 01:55:03.000
ale też zbieramy inspiracje od Państwa.
Ja już mam tutaj takie inspiracje po Potęgowie,

01:55:03.001 --> 01:55:07.000
że już wiem, że najtańsza energia w
moim mieście niestety nie jest tania.

01:55:07.275 --> 01:55:11.000
Więc na pewno chciałabym się dowiedzieć.
Właśnie ja marzę o tym, żeby mieszkać

01:55:11.001 --> 01:55:14.208
tak bliżej morza,
więc czemu nie.

01:55:14.220 --> 01:55:17.000
A mieszkam w centralnej
Polsce, więc jest daleko.

01:55:17.001 --> 01:55:19.827
Ale drodzy państwo, o
kilku takich ciekawych

01:55:19.839 --> 01:55:23.000
inwestycjach, które być
może Państwa zainspirują.

01:55:23.001 --> 01:55:29.000
Jedna z moich ulubionych to jest właśnie w
Tychach, Aqua Park, gdzie drodzy Państwo,

01:55:29.275 --> 01:55:35.000
tutaj jest taka synergia między Aqua
Parkiem a oczyszczalnią ścieków.

01:55:35.250 --> 01:55:40.000
Tam jest technologia, której nie jestem
w stanie tutaj państwu nazwy przytoczyć,

01:55:40.001 --> 01:55:48.000
ale technologia wytwarzania energii
elektrycznej i cieplnej z biometanu uzyskiwanego

01:55:48.100 --> 01:55:54.000
z oczyszczalni ścieków. I jest to, drodzy
państwo, Aqua Park w Tychach, zapraszam,

01:55:54.001 --> 01:55:58.532
piękny, naprawdę obiekt, jest
samowystarczalny energetycznie.

01:55:58.544 --> 01:56:02.000
Więc wow i świetnie.

01:56:02.025 --> 01:56:09.000
Taka inna inwestycja, budowa szkoły w
Markach, gdzie też jest zeroemisyjny budynek

01:56:09.001 --> 01:56:12.314
i to też przy naszym
udziale i też to

01:56:12.326 --> 01:56:17.000
zrealizowaliśmy. I to co
jest ważne też dla Państwa,

01:56:17.001 --> 01:56:24.000
jako tutaj dla włodarzy, przedsiębiorców,
my lubimy inwestycje zielone.

01:56:24.001 --> 01:56:30.000
My lubimy inwestycje, które mają ten
komponent eko i komponent społeczny.

01:56:30.150 --> 01:56:34.000
To się wpisuje w strategię, bardzo
mocno w strategię ESG naszego banku.

01:56:34.001 --> 01:56:39.000
My mamy bardzo wysokie cele i
ambitne sobie tutaj założyliśmy jako bank,

01:56:39.001 --> 01:56:45.000
bardzo mocno je realizujemy. I to co jest
dla Państwa ważne, te transakcje zielone,

01:56:45.001 --> 01:56:50.000
eko, społeczne są po prostu tańsze.
My już w momencie emisji takich obligacji,

01:56:50.001 --> 01:56:55.000
przed emisją takich obligacji mamy
inwestorów na takie zielone papiery,

01:56:55.100 --> 01:57:01.000
jak my to mówimy tak po prostu. Także
dlatego możemy Państwu takie finansowanie

01:57:01.250 --> 01:57:09.000
zaproponować tańsze. I to się nam wszystkim
opłaca. Bardzo serdecznie dziękuję.

01:57:09.001 --> 01:57:12.000
Gdyby były jakieś pytania,
jesteśmy do dyspozycji.

01:57:12.001 --> 01:57:13.448
Dziękuję. Właśnie
chciałem się zwrócić do

01:57:13.460 --> 01:57:15.026
wszystkich Państwa za
chwileczkę z pytaniem.

01:57:15.050 --> 01:57:17.794
Pomyślcie o tym, o co
zapytać naszych panelistów.

01:57:17.806 --> 01:57:20.000
Ale mam jeszcze,
ponieważ pan wspomniał

01:57:20.050 --> 01:57:26.000
ten ESCO system, prawda? Ja generalnie, ja rozumiem,

01:57:26.001 --> 01:57:32.000
że samorządowcy bardzo się boją związków z
prywatnymi, z PPP. Może na ten temat byśmy

01:57:32.001 --> 01:57:34.000
sobie powiedzieli, jak to
właśnie u Państwa wygląda.

01:57:34.001 --> 01:57:41.000
Z radością o ESCO. Wrócę tylko do
wypowiedzi pani przedstawicielki banku.

01:57:41.150 --> 01:57:43.859
Nie mamy problemu z
dostępnością finansowania.

01:57:43.871 --> 01:57:46.000
Mamy problem jako
samorządy z ustawą

01:57:46.001 --> 01:57:48.106
o finansach publicznych
i regionalnymi izbami

01:57:48.118 --> 01:57:50.000
obrachunkowymi,
które uniemożliwiają nam

01:57:50.001 --> 01:57:55.000
korzystanie z tego finansowania. Bardzo
poważnie apeluję o to, żeby inwestycje

01:57:55.100 --> 01:57:57.326
w efektywność
energetyczną, które się

01:57:57.338 --> 01:58:00.000
zwracają po trzech,
czterech, pięciu latach,

01:58:00.001 --> 01:58:06.000
żeby je wyłączyć z blokady i limitu
długu publicznego. Bo samorządy wiedzą,

01:58:06.001 --> 01:58:12.000
co powinny zrobić. Są firmy, które chcą
to zrealizować. Są dostępne technologie.

01:58:12.075 --> 01:58:14.659
Sektor finansowy chciałby
te inwestycje finansować.

01:58:14.671 --> 01:58:20.338
Doszliśmy jako cały sektor samorządowy
do ściany zadłużenia. Nie wolno nam się

01:58:20.350 --> 01:58:23.000
zadłużyć bardziej. Nie
mamy takiej zdolności

01:58:23.001 --> 01:58:26.108
kreatywnego księgowania
budżetu jak budżet centralny.

01:58:26.120 --> 01:58:30.000
Apeluję o to, żeby
ministerstwo finansów

01:58:30.001 --> 01:58:31.558
trochę poluzowało politykę.

01:58:31.758 --> 01:58:33.000
Musicie kupić drukarki.

01:58:33.600 --> 01:58:41.000
Bez komentarza. Wracając do ESCO. ESCO,
czyli formuła, w której to jest wariacja

01:58:41.001 --> 01:58:44.000
formuły partnerstwa publiczno-prywatnego,
tylko wariacja dużo prostsza,

01:58:44.175 --> 01:58:49.000
niewymagająca tego zamówienia w formule
PPP. Nie rzecz w tym, że się samorządy

01:58:49.001 --> 01:58:54.000
obawiają PPP. W Łodzi jesteśmy w
trakcie chyba 12 postępowań na PPP.

01:58:54.001 --> 01:59:00.000
Jeden projekt jest w toku budowy
parkingów wielopoziomowych w centrum Łodzi.

01:59:00.001 --> 01:59:04.310
A propos zmian wymaganych
trendami społecznymi.

01:59:04.322 --> 01:59:08.000
Likwidujemy miejsca
parkingowe w ulicach.

01:59:08.001 --> 01:59:12.000
To samo, co się dzieje we wszystkich
dużych miastach. To w konsekwencji wymaga

01:59:12.001 --> 01:59:15.000
budowy parkingów wielopoziomowych.
Natomiast wracając do ESCO.

01:59:15.550 --> 01:59:20.000
Mamy bardzo jasną sytuację. Samorząd ma
tą barierę finansową, o której wspomniałem.

01:59:20.050 --> 01:59:23.359
Sektor prywatny mówi,
że ma potencjał finansowy,

01:59:23.371 --> 01:59:28.460
ma wiedzę, technologię i umiejętności,
żeby na przykład stereomodelizować budynek.

01:59:28.472 --> 01:59:31.000
My wiemy, że na ten
budynek wydajemy rocznie

01:59:31.001 --> 01:59:36.000
100-200 tysięcy złotych na utrzymanie.
Sektor prywatny mówi "ok, to sfinansujemy

01:59:36.001 --> 01:59:41.000
wam tą inwestycję i podzielimy się
oszczędnością wypracowaną na tym projekcie

01:59:41.001 --> 01:59:46.000
przez x lat". Zwykle to jest 6-8 lat.
Bardzo prosty mechanizm.

01:59:46.001 --> 01:59:48.402
Kłopot jest tylko i
wyłącznie z procedurą,

01:59:48.414 --> 01:59:51.000
która jest z przepisami,
których nam brakuje.

01:59:51.001 --> 01:59:55.000
Jeżeli mamy ogłosić przetarg nieograniczony
czy ograniczony, bierzemy sobie ustawę

01:59:55.001 --> 01:59:57.573
o zamówieniach publicznych
i mamy całą ścieżkę opisaną.

01:59:57.585 --> 02:00:00.000
Przy ESCO, jako
nowym rozwiązaniu,

02:00:00.001 --> 02:00:05.000
tych regulacji nie ma w tym momencie tak
precyzyjnych, aby samorządy mogły szybko

02:00:05.400 --> 02:00:07.208
i sprawnie ogłaszać
zamówienia w formule ESCO.

02:00:07.220 --> 02:00:09.000
Ja jestem w trakcie
trzech takich postępowań.

02:00:09.001 --> 02:00:14.000
Korzystamy z doradztwa różnych podmiotów,
najlepsze w tym momencie chyba oferowane

02:00:14.001 --> 02:00:19.000
przez Krajową Agencję Poszanowania Energii,
ale też wiele innych podmiotów prawnych.

02:00:19.001 --> 02:00:24.000
Jako samorządy gorąco do tego zachęcam.
Ale w sytuacji, w której projekt od momentu

02:00:24.001 --> 02:00:30.000
jego rozpoczęcia do realizacji, to
jest średnio 3-4 lata, mówię o projekcie

02:00:30.001 --> 02:00:35.000
termomodernizacji szkoły. To technicznie
zajmuje 2-3 miesiące, a cały proces

02:00:35.001 --> 02:00:41.000
oparametrowania, zabudżetowania,
wyłonienia doradcy zajmuje kilka lat.

02:00:41.001 --> 02:00:43.632
To jest za długo zwyczajnie.
My nie powinniśmy

02:00:43.644 --> 02:00:46.000
tyle czekać z tak
prostymi rozwiązaniami.

02:00:46.001 --> 02:00:52.000
Jedno z zamówień ESCO, które prowadzimy,
to jest wymiana oświetlenia na LED-owe.

02:00:52.175 --> 02:00:58.000
Mamy w Łodzi kilkadziesiąt tysięcy latarni
sodowych. W większości w rękach PGE,

02:00:58.001 --> 02:01:02.000
które nic z nimi nie chce robić, to jest
odrębny problem, ale parę tysięcy latarni

02:01:02.001 --> 02:01:08.000
w rękach, to jest majątek miejski.
Wymiana oświetlenia sodowego na LED-owy

02:01:08.100 --> 02:01:11.000
jest prosta jak konstrukcja cepa.
Po prostu trzeba pozostawić podnośnik

02:01:11.001 --> 02:01:16.000
i wymienić oprawę. Oszczędność
na zużycie, na koszcie energii rocznie

02:01:16.001 --> 02:01:21.000
to jest około 70%. I ten proces,
który się zwraca w nieco ponad rok,

02:01:21.001 --> 02:01:27.000
a nie mamy po prostu możliwości
sfinansowania takiego wolumenu opraw.

02:01:27.300 --> 02:01:31.000
I postępowanie ESCO, które jest w
toku pewnie zajmie mi jeszcze 2 lata.

02:01:31.050 --> 02:01:35.000
Chciałbym to zrobić w pół roku,
bo to można zrobić w pół roku. Tyle.

02:01:35.600 --> 02:01:41.000
Dziękuję bardzo. A jak w Dzierzgoniu
w stosunku do prywatnych partnerów?

02:01:41.725 --> 02:01:46.000
Proszę Państwa, to jeszcze w małych
miejscowościach to ma wielkie oczy.

02:01:46.001 --> 02:01:52.000
Taka jest prawda. Na razie po prostu
prawo zamówień publicznych mamy,

02:01:52.001 --> 02:01:59.000
powiedzmy sobie, tak jak powiedział kolega,
opanowane, bo tu jest ścieżka pokazana.

02:01:59.001 --> 02:02:05.000
A ta formuła to jeszcze daleka
droga do tego, na ten moment.

02:02:05.001 --> 02:02:08.298
Tak to wygląda, proszę Państwa.

02:02:08.498 --> 02:02:10.000
Dziękuję bardzo.

02:02:10.001 --> 02:02:13.000
Tak, to samo pytanie, to Państwa zaskoczę.
Ja zawsze dla pracownika,

02:02:13.001 --> 02:02:17.000
by od zamówień publicznych mówić,
że to jest moja polisa ubezpieczeniowa.

02:02:17.325 --> 02:02:21.000
Wszystkie kontrole regionalne już od
2014 roku są pozytywne, więc naprawdę

02:02:21.001 --> 02:02:23.727
to jest skuteczna moja
polisa ubezpieczeniowa.

02:02:23.739 --> 02:02:26.000
Ten ciepłociem,
który zrealizowaliśmy,

02:02:26.001 --> 02:02:32.000
8 milionów inwestycja zrealizowaliśmy
w partnerstwie z właścicielem biogazowni,

02:02:32.001 --> 02:02:37.000
który jest właścicielem prywatnym.
Nie zrobiliśmy tego w formule PPP.

02:02:37.350 --> 02:02:41.000
Może też dlatego, żeby nie było
czwartego P, czyli tego prokuratora,

02:02:41.001 --> 02:02:47.000
ale właściciel biogazowni był
naszym partnerem w projekcie unijnym.

02:02:47.600 --> 02:02:51.000
Dzięki temu też mógł wykonać za pozyskany
milion złotych inwestycje w biogazowni,

02:02:51.001 --> 02:02:56.000
a my mogliśmy zrealizować projekt
modernizacji sieci ciepłowniczej

02:02:56.001 --> 02:03:01.000
i wyłączonej starej kotłowni, która
ogrzewa te 24 tysiące metrów kwadratowych.

02:03:01.001 --> 02:03:08.000
Ale w gminie Potęgowo wykorzystujemy
też wiatr i mamy poważnych inwestorów

02:03:08.001 --> 02:03:16.000
w farmy wiatrowe. Są to zazwyczaj
osoby, firmy, spółki zagraniczne,

02:03:16.250 --> 02:03:19.000
z którymi rozmawiamy o wsparciu
różnego rodzaju przedsięwzięć

02:03:19.001 --> 02:03:26.000
i inwestycji gminnych. I w ostatnim roku,
kiedy ustaliliśmy sobie warunki współpracy,

02:03:26.001 --> 02:03:30.000
i nie boję się o tym mówić, z
jedną z firm z kapitałem polskim,

02:03:30.001 --> 02:03:32.789
która zamierza wybudować
w ciągu miesiąca,

02:03:32.801 --> 02:03:36.000
rozpocząć budowę
kolejnych 23 turbin wiatrowych,

02:03:36.175 --> 02:03:42.000
ustaliliśmy, że firma chce wesprzeć
budżet gminy kwotą 2,5 miliona złotych.

02:03:42.375 --> 02:03:46.767
Te 2,5 miliona złotych
wynikało z tego, że chcąc

02:03:46.779 --> 02:03:51.000
zrealizować inwestycje
za 18 milionów złotych,

02:03:51.001 --> 02:03:55.000
na które wcześniej pozyskaliśmy
dofinansowanie z programów rządowych,

02:03:55.001 --> 02:04:00.000
uzupełnilibyśmy sobie
wkład własny i tak zrobiliśmy.

02:04:00.001 --> 02:04:04.000
Podpisaliśmy stosowną umowę.
Te pieniądze wpłynęły do budżetu gminy

02:04:04.275 --> 02:04:09.000
i ja w mediach społecznościowych
ogłosiłem, że za 0 zł z budżetu gminy

02:04:09.001 --> 02:04:14.000
wykonamy inwestycje na 18 milionów złotych.
Pani skarbnik jak to zobaczyła,

02:04:14.001 --> 02:04:18.000
przyszła i mówi "wójcie, za chwilę będziemy
mieli kontrolę z różnych instytucji,

02:04:18.325 --> 02:04:22.000
bo jak można coś zrobić za 0 zł z budżetu".
Ale nam się to udało,

02:04:22.001 --> 02:04:29.000
bo pozyskane środki zewnętrzne
plus pieniądze przekazane od firmy

02:04:29.300 --> 02:04:33.000
pozwoliły nam na to, żebym
mógł się tym pochwalić.

02:04:33.001 --> 02:04:39.000
Nie wykorzystujemy też PPP w
sytuacjach takich, gdzie firma wiatrakowa

02:04:39.001 --> 02:04:44.000
chce nam zmodernizować drogi.
W tamtym roku zmodernizowaliśmy

02:04:44.001 --> 02:04:50.000
7,5 km drogi w asfalcie, w podwójnej
nawierzchni, z gotową dokumentacją techniczną,

02:04:50.001 --> 02:04:58.000
bez udziału też środków z budżetu gminy.
Te firmy mają naprawdę bardzo duże poczucie

02:04:58.001 --> 02:05:00.820
takiej przynależności
do lokalnej społeczności.

02:05:00.832 --> 02:05:03.000
Chcą od samego
początku uczestniczyć

02:05:03.001 --> 02:05:08.000
w tworzeniu, w rozwijaniu danego regionu.
Oczywiście im się to musi opłacać,

02:05:08.001 --> 02:05:12.000
bo zainwestują i później na tym zarabiają,
ale ta społeczna odpowiedzialność

02:05:12.001 --> 02:05:18.000
biznesu firm tej branży jest na wysokim
poziomie i my to wykorzystujemy.

02:05:18.001 --> 02:05:23.000
Dziękuję bardzo. Może ktoś właśnie
ma jakieś pytania do naszych panelistów?

02:05:25.850 --> 02:05:28.000
Tak, już podejdę.

02:05:32.750 --> 02:05:36.000
Dzień dobry, Konrad Wojterkowski,
Grupa Be Ready. Ja chciałbym się podzielić

02:05:36.001 --> 02:05:40.000
współpracą z samorządami właśnie z
jednej strony, ponieważ my budujemy sieć

02:05:40.001 --> 02:05:45.000
stacji szybkiego ładowania do samochodów
elektrycznych i większość lokalizacji,

02:05:45.001 --> 02:05:48.000
które pozyskaliśmy w całej Polsce,
to są właśnie działki samorządowe.

02:05:48.001 --> 02:05:53.000
Z jednej strony to jest trójmiasto,
gdzie duże aglomeracje mają obowiązek

02:05:53.001 --> 02:05:57.000
dać nam te działki w atrakcyjnych
cenach w myśl ustawy o elektromobilności,

02:05:57.425 --> 02:06:02.000
ale z drugiej strony małe samorządy są
bardzo zainteresowane. Mamy na Pomorzu

02:06:02.001 --> 02:06:08.000
od Pchelu aż do Szczecina już chyba
ze 30 lokalizacji. Małe samorządy są też

02:06:08.001 --> 02:06:14.000
tym zainteresowane, bo to z kolei pobudza
z jednej strony eko, czyli jakby trend

02:06:14.001 --> 02:06:18.000
elektromobilności, który idzie, a z
drugiej strony turystów, którzy chętnie

02:06:18.001 --> 02:06:23.000
nad morzem będą mieli czyste powietrze,
tak, bez spalin. Natomiast to, co jest

02:06:23.001 --> 02:06:27.000
naszym problemem i tutaj pytanie do
banku, to banki podchodzą do tego bardzo

02:06:27.001 --> 02:06:30.000
sceptycznie ze względu na to, że
boją się takiego produktu jak stacja,

02:06:30.001 --> 02:06:34.000
jak finansowanie stacji ładowania,
chociaż jest to infrastruktura,

02:06:34.001 --> 02:06:38.000
więc coś, co jest przymocowane
do ziemi, bo jest to produkt nowy,

02:06:38.001 --> 02:06:42.000
czyli nie potrafią tego obliczyć,
nie wiedzą jakie będą potencjalnie

02:06:42.001 --> 02:06:46.000
przychody z tego tytułu, chociaż
elektromobilność, jak każdy kraj

02:06:46.001 --> 02:06:51.000
i cały świat pokazuje,
rozwija się w tempie typu 100%

02:06:51.001 --> 02:06:54.000
rocznie, tak, więc potencjał
jest gigantyczny. Dziękuję.

02:06:54.300 --> 02:06:58.000
Tak, prosimy Panią Agnieszkę.

02:06:58.200 --> 02:07:04.000
Odpowiadając na Państwa pytanie,
to mało czego się boimy, może nie Rio,

02:07:04.001 --> 02:07:10.000
ale innych grup nadzorczych
naszych, KNF-u, natomiast odpowiadając

02:07:10.001 --> 02:07:14.000
dla Państwa, na Pana pytanie,
jesteśmy do dyspozycji.

02:07:14.001 --> 02:07:20.000
To akurat nie jest przestrzeń,
którą my finansujemy, bezpośrednio

02:07:20.001 --> 02:07:27.000
Departament Sektora Publicznego, ale
są w banku Departamenty zajmujące się

02:07:27.001 --> 02:07:31.000
właśnie finansowaniem takich inwestycji
i oczywiście jesteśmy do dyspozycji.

02:07:31.001 --> 02:07:37.000
Damy kontakt, umożliwimy spotkanie
i rozmowę, i jeżeli bank nie potrafi

02:07:37.001 --> 02:07:41.000
czegoś wyliczyć, bo tak jak Pan powiedział,
to oczywiście Państwo potraficie

02:07:41.001 --> 02:07:46.000
przedstawić nam biznes plan, z którego
jesteśmy w stanie wtedy zweryfikować.

02:07:46.001 --> 02:07:50.000
Możemy się od Państwa nauczyć i
w tym wypadku na pewno tak by było.

02:07:50.001 --> 02:08:01.000
Jakieś inne pytania? Jeśli nie ma, to może
będziemy posuwali się dalej, do przodu.

02:08:01.001 --> 02:08:03.883
Ja mam takie pytanie,
ponieważ jesteśmy w

02:08:03.895 --> 02:08:07.000
Gdańsku, a Gdańsk
łączy się z Solidarnością.

02:08:07.675 --> 02:08:12.000
Jak to się ma właśnie, te nasze działania z
tą Solidarnością, szczególnie energetyczną?

02:08:12.001 --> 02:08:17.000
Jak Państwo sobie radzą z tym ubóstwem
energetycznym w Waszych miastach,

02:08:17.100 --> 02:08:19.000
w Waszych gminach?

02:08:19.450 --> 02:08:23.000
Mogę? Jak już mam, to powiem tak. Gmina
Potęgowa jest najbardziej energetycznym

02:08:23.001 --> 02:08:29.000
samorządem w Polsce. W 2020 roku
otrzymaliśmy bursztyn polskiej energetyki,

02:08:29.001 --> 02:08:35.000
w 2021 roku na Politechnice Rzeszowskiej
lider inwestycji energetycznych.

02:08:35.001 --> 02:08:40.000
Na dzień dzisiejszy funkcjonuje 56 turbin
wiatrowych. Wkrótce rozpocznie się budowa

02:08:40.001 --> 02:08:44.000
kolejnych 23 turbin wiatrowych.
Funkcjonuje największa w Polsce biogazownia

02:08:44.001 --> 02:08:51.000
i przygotowujemy się do miejscowych planów
zagospodarowania pod panele fotowoltaiczne.

02:08:51.525 --> 02:08:55.000
Na tą chwilę, już na zaawansowanym
etapie jest budowa największej w Europie

02:08:55.001 --> 02:09:05.000
farmy fotowoltaicznej o nazwie
Goliat Potęgowo 0,5 GW.

02:09:05.001 --> 02:09:10.000
Stwarzamy warunki od kilkunastu
lat do rozwoju elektrowni wiatrowych,

02:09:10.001 --> 02:09:16.000
słonecznych i biogazowych.
To trwa w Potęgowie od 2001 roku,

02:09:16.001 --> 02:09:19.448
kiedy to pierwszy
wniosek wpłynął do mojego

02:09:19.460 --> 02:09:23.000
poprzednika i został
pozytywnie rozpatrzony,

02:09:23.001 --> 02:09:27.000
jeśli chodzi o miejscowe plany
zagospodarowania pod turbiny wiatrowe.

02:09:27.001 --> 02:09:33.000
Do tej pory w tym temacie nie zmieniliśmy
zdania. Dzisiaj jadąc też do Państwa,

02:09:33.001 --> 02:09:37.000
mogłem jeszcze uczestniczyć w komisji Rady
Gminy, ale sesję już oglądałem zdalnie,

02:09:37.001 --> 02:09:42.000
gdzie podejmowaliśmy kolejne uchwały o
miejscowych planach zagospodarowania

02:09:42.001 --> 02:09:48.000
na kolejnych pięć turbin wiatrowych.
W odpowiedzialny sposób podchodzimy

02:09:48.001 --> 02:09:51.000
do tego typu inwestycji.
Wiemy, jakie jest zapotrzebowanie.

02:09:51.001 --> 02:09:56.000
Oczekujemy zmiany regulacji prawnych,
tak żeby można było wykorzystywać energię

02:09:56.001 --> 02:09:59.000
w miejscu wytworzenia.
Wówczas ona będzie w przystępnych cenach.

02:09:59.001 --> 02:10:05.000
Dzisiaj to się nie dzieje. Mamy bardzo
dużo pretensji do ekip rządzących,

02:10:05.001 --> 02:10:09.000
że od lat nie robią porządku z liniami
energetycznymi i dzisiaj jest problem

02:10:09.001 --> 02:10:14.000
z przesyłem i mieszkańcy, którzy mają
zainstalowane już panele fotowoltaiczne

02:10:14.001 --> 02:10:19.000
na dachu, spotykają się z taką
sytuacją, że odcina im możliwość produkcji

02:10:19.001 --> 02:10:24.000
energii elektrycznej ze względu na to,
że sieci przesyłowe nie są dostosowane.

02:10:24.001 --> 02:10:30.000
Tutaj trzeba jak najszybciej zadbać
o tą przestrzeń, jak najwięcej działań

02:10:30.325 --> 02:10:36.000
w tej materii po to, abyśmy mogli
bezpiecznie mówić o funkcjonowaniu

02:10:36.001 --> 02:10:42.000
bez szalejących cen energii
elektrycznej, a wiemy, że ta energia

02:10:42.001 --> 02:10:46.000
jest nam potrzebna do codziennego
funkcjonowania. Dziękuję.

02:10:46.450 --> 02:10:52.000
Jeszcze może do pana. Niedawno było
powiedziane o tym, że Gdańsk około 50%

02:10:52.001 --> 02:10:57.000
produkuje właśnie elektryczności z OZE.
Tym razem, że państwo pobiliście,

02:10:57.001 --> 02:11:01.000
macie 120 czy ile u
siebie produkujecie energii?

02:11:01.125 --> 02:11:07.000
Energia elektryczna wytworzona na
terenie gminy Potęgowo pozwoli zaspokoić

02:11:07.001 --> 02:11:13.000
dzisiaj 11 takich gmin o wielkości gminy
Potęgowo. Energia cieplna, którą wytwarzamy

02:11:13.001 --> 02:11:18.000
na terenie naszej gminy pozwoli zaspokoić
potrzeby trzech wielkościowo podobnych gmin

02:11:18.001 --> 02:11:23.000
jak gmina Potęgowa. Tylko zazdrościć.
Ja bym chciał się zadać takie pytanie.

02:11:23.001 --> 02:11:28.000
Co mają ci mieszkańcy?
Ja rozumiem, że mają ciepło taniej, tak?

02:11:28.675 --> 02:11:33.000
Tak. Z tego powodu. A elektryczność?
Nie, ciepłą wodę. Dzisiaj przepisy

02:11:33.001 --> 02:11:37.000
nie mówią o tym, że w miejscu, gdzie
jest wytwarzana energia elektryczna

02:11:37.001 --> 02:11:42.000
może być tańsza energia. Co prawda te
nowe przepisy regulujące budowę wiatraków

02:11:42.001 --> 02:11:48.000
700H mają zapis mówiący o tym, że
10% z energii elektrycznej wytworzonej

02:11:48.001 --> 02:11:52.000
w danej gminie ma trafić do mieszkańców.
Nie rozebrałem jeszcze na części pierwsze

02:11:52.001 --> 02:11:59.000
tego zapisu. W pierwszych wersjach
zapisów ustawowych dostawałem informacje

02:11:59.001 --> 02:12:04.000
od moich współpracowników, że ten
będzie miał te 10% taniej, który będzie

02:12:04.001 --> 02:12:08.000
partycypował w kosztach budowy tego
wiatraka. Nie wiem, czy to się zmieniło

02:12:08.001 --> 02:12:09.233
w postatycznej...

02:12:09.433 --> 02:12:13.000
A spółdzielnie te
energetyczne coś pomagają czy nie?

02:12:13.001 --> 02:12:16.000
Spółdzielnie energetyczne czy klastry
energetyczne? To w tym temacie nie chciałbym

02:12:16.001 --> 02:12:21.000
tutaj zabierać zdania ze
względu na to, żeby nie

02:12:21.001 --> 02:12:26.000
wprowadzić specjalistów,
którzy są tutaj na sali w błąd.

02:12:26.675 --> 02:12:27.108
Może Pan?

02:12:27.307 --> 02:12:31.000
Dzień dobry. Na początek to
chciałbym pogratulować, bo fascynujące jest to,

02:12:31.001 --> 02:12:35.000
co Pan Wójt opowiada. Chyba tak. I to
jest dowód na to, że zielona transformacja

02:12:35.001 --> 02:12:40.000
jest możliwa, a mieszkańcy są dalej
zadowoleni. Myślę, że prezes PGE powinien

02:12:40.001 --> 02:12:44.000
się nauczyć czegoś. Jak ostatnio coś
zasugerował dekarbonizacji, to prawie głową

02:12:44.001 --> 02:12:50.000
zapłacił. A tu Pan Wójt ma całą energię
zieloną właściwie. Natomiast doradzałbym

02:12:50.001 --> 02:12:54.000
klastrę energetyczną. To jest konstrukcja,
w której uczestnicy klastry, czyli wszyscy,

02:12:54.001 --> 02:12:59.000
którzy taką umowę podpiszą, samorząd,
firmy, osoby prywatne, mogą się dzielić

02:12:59.001 --> 02:13:03.000
wytwarzaną przez siebie energią. To jest
dość nowe rozwiązanie. Wymaga co prawda

02:13:03.001 --> 02:13:08.000
wynegocjowania stawki taryfowej dla
uczestników klastra, gdzie firmy energetyczne

02:13:08.001 --> 02:13:12.000
stawiają dość duży opór, ale na przykład
klastr Zgorzelecki,

02:13:12.001 --> 02:13:19.000
polecam kontakt z klastrem Zgorzeleckim.
Tam udało się stworzyć społeczność

02:13:19.001 --> 02:13:22.000
energetyczną, która pomija tak naprawdę
firmy energetyczne, co jest dowodem

02:13:22.001 --> 02:13:25.000
na solidarność energetyczną.
Oczywiście powodowaną względami

02:13:25.001 --> 02:13:31.000
ekonomicznymi, które są tłem tych działań.
Uczestnicy klastra też mogą

02:13:31.001 --> 02:13:36.000
rozciągnąć pomiędzy sobą siedź własną.
Jeżeli to jest niski napięcie,

02:13:36.001 --> 02:13:39.000
to może nawet się opłacać.
Natomiast wracając do pytania o solidarność

02:13:39.001 --> 02:13:43.000
energetyczną, to chyba największy
kłopot mamy wszyscy z tą częścią

02:13:43.001 --> 02:13:47.000
społeczeństwa, która jest narażona
na tak zwane ubóstwo energetyczne.

02:13:47.001 --> 02:13:54.000
Kiedy te programy wymiany źródeł
ciepła, dedykowane różnym podmiotom,

02:13:54.425 --> 02:14:00.000
zawsze wiążą się z jednak wkładem
własnym albo też wzrostem kosztu

02:14:00.001 --> 02:14:05.000
zużycia energii po inwestycji.
Wzorem dla mnie jest Kraków,

02:14:05.001 --> 02:14:11.000
wzorem niedoścignionym w tym zakresie.
Kraków, który do wymiany źródeł ciepła

02:14:11.001 --> 02:14:17.000
dorzucał program osłonowy na
kilka lat amortyzacji wzrostu kosztów

02:14:17.001 --> 02:14:21.000
dla tych, którzy taki źródeł ciepła
wymienili. Tego w Łodzi nie udało się

02:14:21.001 --> 02:14:29.000
osiągnąć z uwagi na zmiany w systemie podatkowym.
Chyba jakiś statek nam ląduje obok.

02:14:29.001 --> 02:14:36.000
Coś zaczęło dmuchać, ale to nie jest
zmiana klimatu, tylko wewnętrznego.

02:14:36.001 --> 02:14:41.000
Wracając do pytania o solidarność
energetyczną, to na pewno jest wyzwanie,

02:14:41.001 --> 02:14:46.000
żeby wszystkie warstwy społeczne
były równie zaangażowane w ten proces,

02:14:46.001 --> 02:14:50.000
żeby nikogo nie pominąć. Jak pamiętam
w Gdańsku był tworzony taki raport

02:14:50.001 --> 02:14:54.000
o solidarności energetycznej i bardzo
jasno z niego wynikało, jak duża część

02:14:54.001 --> 02:14:59.000
społeczeństwa jest narażona na negatywne
koszty transformacji energetycznej

02:14:59.001 --> 02:15:03.000
i to do nich powinna być dedykowana
ta osłona, której nam w tej chwili brakuje.

02:15:03.001 --> 02:15:08.000
Nie tylko ze względu na sektor
samorządowy czy centralny, ale po prostu

02:15:08.001 --> 02:15:13.000
wymiana ogrzewania czy
termomodernizacja zawsze będzie

02:15:13.001 --> 02:15:16.000
swego rodzaju kosztem na
początku i o tym musimy pamiętać.

02:15:16.425 --> 02:15:21.000
Padały statystyki o tym, jak wiele
budynków w Polsce jest nieefektywnych

02:15:21.001 --> 02:15:26.000
energetycznie, to około
połowy z nich to są budynki,

02:15:26.001 --> 02:15:29.000
które są narażone na ten
problem ubóstw energetycznych.

02:15:29.650 --> 02:15:32.000
Tak? Czy coś się dzieje w
Dzierzgoniu w tej sprawie?

02:15:32.001 --> 02:15:36.000
Dzieje się, dzieje. Proszę Państwa,
nasza przygoda zaczęła się z energią

02:15:36.001 --> 02:15:41.000
odnawialną w Dzierzgoniu, przeszło 10 lat
temu, kiedy jako pierwsza gmina w Polsce

02:15:41.001 --> 02:15:48.000
otrzymaliśmy dofinansowanie do
fotowoltaiki. To były pierwsze instalacje,

02:15:48.001 --> 02:15:53.000
które dostały dofinansowanie mieszkańcy
i wtedy mieszkańcy rzeczywiście,

02:15:53.001 --> 02:16:01.000
oprócz tego, że uwierzyli, że energia
odnawialna może naprawdę mieć

02:16:01.001 --> 02:16:05.000
duży wpływ na ich budżet, to
również, proszę Państwa, zbudowała się

02:16:05.001 --> 02:16:11.000
taka wspólnota. Wspólnota, gdzie rzeczywiście
mieszkańcy ze sobą współpracowali,

02:16:11.001 --> 02:16:16.000
zaczynali sprawdzać, jak to jest zrobione,
zaczęto ze sobą po prostu rozmawiać.

02:16:16.001 --> 02:16:20.000
A dlaczego o tym mówię? Proszę Państwa,
bo nasze doświadczenie spowodowało,

02:16:20.001 --> 02:16:24.000
że my generalnie zbudowaliśmy
również partnerstwo wśród samorządów.

02:16:24.001 --> 02:16:28.000
Generalnie stwierdziliśmy, że
lepiej jednak będzie nam pracować,

02:16:28.001 --> 02:16:32.000
jak to mówią, zespołem.
Mamy utworzone dwa klastry.

02:16:32.001 --> 02:16:37.000
Klaster, który jest utworzony na terenie
powiatu sztumskiego, tam wchodzą

02:16:37.001 --> 02:16:45.000
cztery gminy, ale również mamy
drugi klaster, który jest już na terenie

02:16:45.001 --> 02:16:49.000
powiatu kwidzyńskiego. Dlaczego dwa
klastry? Dlatego, że, proszę Państwa,

02:16:49.001 --> 02:16:52.000
jesteśmy w obszarze funkcjonalnym
i stwierdziliśmy, że nie będzie to tak,

02:16:52.001 --> 02:16:56.000
że my będziemy ze sobą konkurować.
My po prostu w tej dziedzinie ze sobą

02:16:56.001 --> 02:17:00.000
chcemy mocno współpracować. I to,
proszę Państwa, zaczyna przynosić efekty,

02:17:00.001 --> 02:17:05.000
bo te klastry to nie są dniem dzisiejszym,
tylko pracują już prawie trzy lata.

02:17:05.001 --> 02:17:10.000
Przygotowują się. Otrzymaliśmy
środki bezpośrednio z Brukseli, z UCF-u,

02:17:10.001 --> 02:17:15.000
gdzie są te dokumenty przygotowywane
do funkcjonowania klastra i spółdzielni

02:17:15.001 --> 02:17:22.000
energetycznej w naszej gminie. A jeżeli
chodzi, to nam również bardzo pomaga

02:17:22.001 --> 02:17:29.000
we współpracy z właścicielami
farm wiatrowych, gdyż to są

02:17:29.001 --> 02:17:35.000
dwa duże koncerny. Jeden jest
miasto Monachium, proszę Państwa,

02:17:35.001 --> 02:17:39.000
a drugie to jest firma litewska.
I generalnie teraz też jesteśmy

02:17:39.001 --> 02:17:47.000
na etapie zmiany planów. Dlaczego też tak
robimy? Bo farmy fotowoltaiczne również,

02:17:47.001 --> 02:17:52.000
nie fotowoltaiczne, a wiatrowe,
tak się ulokowały, że są również

02:17:52.001 --> 02:17:56.000
na terenie tych klastrów.
Czyli generalnie ta nasza współpraca

02:17:56.001 --> 02:18:03.000
i taki jeden front w rozmowie z nimi pomaga
nam w osiąganiu naszych zamierzonych cen.

02:18:03.100 --> 02:18:05.860
I teraz, tak jak tutaj
kolega mówi, też

02:18:05.872 --> 02:18:09.000
jest drugi trend, bo
mają przesył zbudowany,

02:18:09.001 --> 02:18:15.000
mają wolne moce i generalnie stawiają
kolejne duże powierzchnie fotowoltaiczne.

02:18:15.001 --> 02:18:21.000
Ale tutaj już generalnie my też
chcemy mieć kawałek z tego tortu

02:18:21.001 --> 02:18:28.000
i prowadzimy już konkretne rozmowy z
tymi przedstawicielami, z właścicielami.

02:18:28.001 --> 02:18:35.000
Także proszę Państwa, jesteśmy, znaczy
tak, jeżeli chodzi o energię odnawialną,

02:18:35.001 --> 02:18:42.000
o przyszłość, na naszym obszarze mamy
dużo, dużo optymizmu i wierzymy w to,

02:18:42.001 --> 02:18:47.000
że będziemy gminą, gdzie będzie ta
energia wytwarzana i ona będzie w wyniku

02:18:47.001 --> 02:18:51.000
założonych klastrów i spółdzielni,
będzie po prostu tańsza.

02:18:51.001 --> 02:18:56.000
Tańsza dla naszych mieszkańców i
dzięki temu obszar położony na obrzeżach

02:18:56.001 --> 02:19:01.000
naszego województwa, generalnie gdzie
rzeczywiście nie ma dróg szybkiego ruchu.

02:19:01.001 --> 02:19:06.000
Są to gminy typowo rolnicze, ale proszę
Państwa, będziemy zachęcać wtedy

02:19:06.001 --> 02:19:11.000
przedsiębiorców, bo oni są w
naszych klastrach, oni w to uwierzyli.

02:19:11.300 --> 02:19:16.000
Oni uwierzyli, że to się może udać.
I proszę Państwa, wierzymy również wtedy

02:19:16.001 --> 02:19:25.000
w to, że obniżymy koszty
produkcji ich. I to jest naszym

02:19:25.100 --> 02:19:29.000
jakimś takim spojrzeniem
w przyszłość, że damy radę.

02:19:29.425 --> 02:19:33.000
Właśnie, więc ja może tylko powiem w
ten sposób. Biorąc udział w jednym z takich

02:19:33.001 --> 02:19:39.000
projektów europejskich z Duńczykami,
jest taka miejscowość Albertslund.

02:19:39.001 --> 02:19:43.000
To jest część właściwie wielkiej
Kopenhagi i to jest takie miasto socjalne.

02:19:43.001 --> 02:19:49.000
Tam właściwie mieszkało bardzo wiele osób
bardzo biednych i bezrobocie, i tak dalej.

02:19:49.001 --> 02:19:58.000
Było dosyć wysokie. Były takie
domy, jakby garaże, serię takich garaży.

02:19:58.001 --> 02:20:02.000
Wyglądało tak jak garaże właściwie.
Ludzie tam żyli, płacili duże rachunki

02:20:02.001 --> 02:20:07.000
za elektryczność i za ocieplenie.
Co zrobiła gmina? Gmina postanowiła

02:20:07.001 --> 02:20:13.000
wyremontować to wszystko, zmodernizować
termicznie. Wprowadziła tzw. ogrzewanie

02:20:13.001 --> 02:20:20.000
piątej generacji, niskotemperaturowe
sieci ciepłownicze i dzisiaj spłata

02:20:20.001 --> 02:20:27.000
wszystkich kredytów za to budownictwo
jest pokrywana z zysków tego,

02:20:27.375 --> 02:20:30.000
co ci ludzie mniej płacą.
Oni nie muszą płacić już teraz.

02:20:30.050 --> 02:20:38.000
Ich koszty spadły o połowę i w związku
z tym ta druga połowa spłaca kredyt.

02:20:38.350 --> 02:20:42.000
Będzie spłacało ok.
12 lat, a więc to jest dobry interes.

02:20:42.001 --> 02:20:47.000
Trzeba by zastanowić się, bo właśnie
ja tak przysłuchując się Państwu,

02:20:47.001 --> 02:20:51.000
tak sobie mówię, trudno jest pomóc ludziom
w ogóle, bo ci, co sobie sami radzą,

02:20:51.001 --> 02:20:54.326
to im łatwiej. Ci, co są
energiczni i tak dalej.

02:20:54.338 --> 02:20:58.000
Ci, którzy są w
trudniejszej sytuacji,

02:20:58.001 --> 02:21:02.000
nie jest tak łatwo i nawet
niełatwo jest dla nich zdobyć kredyt.

02:21:02.200 --> 02:21:10.000
A więc to było zrobione jednym organizacją
i to się udało dobrze zorganizować.

02:21:10.050 --> 02:21:16.000
Czy są jakieś pytania?
Pytanie jest. Dobrze, już biegnę.

02:21:21.001 --> 02:21:25.000
To ja w międzyczasie Państwu
wyjaśnię, że a propos mikrofonu i dźwięku,

02:21:25.275 --> 02:21:29.000
niech Państwo sobie wyobrażą,
że to pomieszczenie ogromne,

02:21:29.050 --> 02:21:31.915
hala jedna z tych
wielkich hal Amber Expo

02:21:31.927 --> 02:21:35.000
jest w tej chwili badana
pod kątem akustycznym.

02:21:35.001 --> 02:21:38.560
130 decybeli. Mam nadzieję,
że dadzą nam popracować.

02:21:38.572 --> 02:21:42.000
Za 15 pierwsza, kiedy
my będziemy mieli przerwę,

02:21:42.250 --> 02:21:46.000
będą kontynuować. Tak wygląda badanie
akustyczne. Proszę bardzo, przepraszam.

02:21:46.001 --> 02:21:48.632
Dobrze, to ja może
jednak przez ten mikrofon.

02:21:48.644 --> 02:21:51.000
Ja mam takie pytanie
w sumie i do Państwa

02:21:51.001 --> 02:21:54.454
z samorządu i do Pani z
banku, ponieważ to, że OZE

02:21:54.466 --> 02:21:58.000
jest konieczne i ta droga
to już jest jakby zbadana

02:21:58.001 --> 02:22:03.000
i raczej gminy ją realizują.
Natomiast co z magazynowaniem energii?

02:22:03.001 --> 02:22:05.846
Czy Wasze gminy
już idą też tą drogą, że

02:22:05.858 --> 02:22:09.000
budują magazyny,
starają się o jakieś środki

02:22:09.001 --> 02:22:11.369
na budowanie tych
magazynów, bo to chyba

02:22:11.381 --> 02:22:14.000
jest jedyne na dzień
dzisiejszy rozwiązanie,

02:22:14.001 --> 02:22:19.000
patrząc na stan naszych sieci
przesyłowych, jednak magazynowanie.

02:22:19.001 --> 02:22:21.573
I pytanie do Pani z
banku, czy Państwa bank

02:22:21.585 --> 02:22:24.000
ma jakieś doświadczenie
już z finansowaniem

02:22:24.001 --> 02:22:29.000
takiej inwestycji związanej z magazynowaniem,
a nie z samym wytwarzaniem energii?

02:22:29.600 --> 02:22:31.000
Dziękuję bardzo.

02:22:31.001 --> 02:22:33.057
Dziękuję bardzo,
bardzo ważne pytanie.

02:22:33.069 --> 02:22:35.000
Tak, słucham, czy Państwo
mieliście na tym coś,

02:22:35.200 --> 02:22:36.000
myśleliście o tym temat?

02:22:36.001 --> 02:22:40.029
Tak, myśleliśmy. Ja
myślę, że jeszcze w tym roku

02:22:40.041 --> 02:22:44.000
odbędę spotkanie z
przedstawicielem firmy z Chin.

02:22:44.001 --> 02:22:51.000
Firmy, która buduje magazyny energii.
Chcę doprowadzić do tego, żeby taki magazyn

02:22:51.001 --> 02:22:57.000
na Pomorzu powstał właśnie w
gminie Potęgowo i do tego będę dążył.

02:22:57.001 --> 02:23:02.000
Oczywiście jest to konieczność, to jest
przyszłość. Magazyny energii, jak i wodór.

02:23:02.001 --> 02:23:04.308
I w tych tematach
zwiększam też swoją wiedzę,

02:23:04.320 --> 02:23:07.000
uczestniczę w tego typu
wydarzeniach, konferencjach,

02:23:07.001 --> 02:23:13.000
bo od tego nie uciekniemy, a inaczej
powiem, w tym kierunku musimy iść.

02:23:13.050 --> 02:23:14.949
My z kolei zaczęliśmy
z innej strony, czyli

02:23:14.961 --> 02:23:20.000
wystąpiliśmy do Zakładu Energetycznego
o warunki i czekamy już drugi rok.

02:23:20.250 --> 02:23:24.000
Ja dopowiem, że za chwilę magazyny będą
obligatoryjne przy projektach unijnych.

02:23:24.225 --> 02:23:28.355
Z Fenixa właściwie każda
inwestycja w budynek samorządowy

02:23:28.367 --> 02:23:32.000
będzie wymagała jakiejś
formy OZE i magazynowania.

02:23:32.850 --> 02:23:35.133
Także parę lat i będziemy
mieli dużo magazynów,

02:23:35.145 --> 02:23:37.000
energii przynajmniej
takich niedużych.

02:23:37.001 --> 02:23:39.989
Tak na szybko
odpowiadając Pani, to jest jedna

02:23:40.001 --> 02:23:43.000
taka gmina, z którą bardzo
mocno współpracujemy,

02:23:43.150 --> 02:23:46.063
która zamierza realizować
bardzo dużą inwestycję i

02:23:46.075 --> 02:23:49.000
my tam bardzo byśmy
chcieli wejść z finansowaniem,

02:23:49.001 --> 02:23:54.877
ale są firmy, które są dużo
bardziej zainteresowane i

02:23:54.889 --> 02:24:01.000
wchodzą tutaj, pieniądze już
wchodzą europejskie, duże,

02:24:01.001 --> 02:24:05.000
ale my jesteśmy przy tym i jeżeli będzie
tylko potrzeba jednej chociażby złotówki,

02:24:05.001 --> 02:24:08.000
to jesteśmy do dyspozycji
i czekamy na kolejne.

02:24:08.001 --> 02:24:12.075
Także rzeczywiście
chcemy, odpowiadając tak, my

02:24:12.087 --> 02:24:16.000
jesteśmy przygotowani
i chcemy to finansować.

02:24:16.001 --> 02:24:19.000
Ja sobie pozwolę
odpowiedzieć też na Pani pytanie.

02:24:19.001 --> 02:24:21.933
Akurat bierzemy udział w
takim projekcie europejskim,

02:24:21.945 --> 02:24:25.000
który jest skierowany właśnie
na magazynowanie energii.

02:24:25.050 --> 02:24:27.461
Jeśli chodzi o krótkie,
terminowe magazynowanie

02:24:27.473 --> 02:24:31.224
energii, to nie ma problemu, to
mamy rozwiązania, czy te bateryjne, czy

02:24:31.236 --> 02:24:34.000
pompowo-szczytowo-pompowe,
to się daje złatwić.

02:24:34.001 --> 02:24:37.292
Natomiast jeżeli chodzi o
magazynowanie dłuższego

02:24:37.304 --> 02:24:40.000
typu, to tutaj rozwiązań
za dużo nie ma.

02:24:40.150 --> 02:24:43.089
To jest energia chemiczna w
jakimś sensie, prawda? Tutaj

02:24:43.101 --> 02:24:46.000
są Panowie chemicy, więc
mogą jeszcze też dopowiedzieć.

02:24:46.175 --> 02:24:50.000
W każdym razie wodór.
Wodór jest tym, co będziemy w

02:24:50.012 --> 02:24:54.000
przyszłości musieli opanować
i magazynować tą energię

02:24:54.001 --> 02:24:57.589
albo w postaci wodoru,
który jest niełatwy do

02:24:57.601 --> 02:25:02.000
magazynowania, albo po
przemianach chemicznych

02:25:02.001 --> 02:25:08.000
zamienić go albo na amoniak, albo na
jakiś metanol, albo na przykład na metan.

02:25:08.300 --> 02:25:10.721
Jest tak zwany proces
metanizacji, kiedy CO2

02:25:10.733 --> 02:25:13.000
połączy się z wodorem,
to powstaje metan.

02:25:13.250 --> 02:25:18.000
To są technologie, które są już
opanowywane, one są wdrażane.

02:25:18.450 --> 02:25:22.000
Tego za dużo nie ma jeszcze też w
Europie, ale to jest nasza przyszłość.

02:25:22.001 --> 02:25:26.489
Jeśli chcemy być bez węglowi,
czy bez paliw kopalnych, to

02:25:26.501 --> 02:25:31.000
nie ma ucieczki przed wodorem
i tymi wszystkimi paliwami,

02:25:31.350 --> 02:25:34.000
bo najgorsza jest właśnie,
najgorsza to jest zima.

02:25:34.550 --> 02:25:36.737
Latem sobie poradzimy,
prawda, tu przesunąć

02:25:36.749 --> 02:25:39.000
o dzień, dwa do tygodnia
nie jest problemem,

02:25:39.001 --> 02:25:43.000
gorzej jest przesunąć o
pół roku do przodu, prawda.

02:25:43.400 --> 02:25:45.559
I tutaj niestety panele
fotowoltaiczne nie

02:25:45.571 --> 02:25:48.000
pomogą nam, trochę
wiatr lepiej będzie działał,

02:25:48.001 --> 02:25:51.000
szczególnie offshore, to on,
prawda, zimą zupełnie ładnie.

02:25:51.001 --> 02:25:53.516
Ale pamiętamy, rok temu
przed wojną, tak, było

02:25:53.528 --> 02:25:56.000
taki okres, nie wiem,
czy Państwo pamiętacie,

02:25:56.125 --> 02:26:02.000
jak gaz poszedł do góry w cenie, to nie
wojna spowodowała, tylko bezwietrzna pogoda.

02:26:02.350 --> 02:26:05.066
Bezwietrzna pogoda
w Anglii i w Danii i tak

02:26:05.078 --> 02:26:08.000
dalej spowodowała, że
zapotrzebowanie na gaz,

02:26:08.001 --> 02:26:14.000
który wydawało się alternatywą bardzo
dobrą, póki Rosja nie przykręciła kurka,

02:26:14.001 --> 02:26:17.000
albo nie zaczęła
szantażować nas wszystkich.

02:26:17.600 --> 02:26:20.660
Także teraz ten problem
nie jest prosty, tak, to

02:26:20.672 --> 02:26:24.000
jest problem, który dopiero
trzeba będzie rozwiązać.

02:26:24.001 --> 02:26:30.000
I tutaj obawiam się, że nie ma za dużo
możliwości dla miast poszczególnych,

02:26:30.001 --> 02:26:35.000
bo to są olbrzymie inwestycje, znaczy,
żeby zbudować elektrownię szczytowo-pompową

02:26:35.325 --> 02:26:39.000
na Wasze potrzeby, to
są już potężne miliony.

02:26:39.300 --> 02:26:45.000
Te bateryjne rozwiązania są
dobre, ale to są takie na minuty.

02:26:45.525 --> 02:26:48.000
Tego nie zbudujecie też na dzień, tak.

02:26:48.150 --> 02:26:51.000
Więc to trzeba, w każdym
razie zapraszam serdecznie,

02:26:51.001 --> 02:26:54.000
jeśli ktoś z Państwa będzie zainteresowany,
proszę wysłać do mnie maila.

02:26:54.350 --> 02:26:56.000
My będziemy organizowali takie
konferencje na ten temat właśnie,

02:26:56.001 --> 02:27:02.367
magazynowania z partnerami z Europy, to
serdecznie będziemy Państwa zapraszali na

02:27:02.379 --> 02:27:05.000
takie spotkania, żeby
przedyskutować to wszystko.

02:27:05.150 --> 02:27:08.369
Także, dobrze, czy
jakieś jeszcze jest pytanie,

02:27:08.381 --> 02:27:12.000
które byśmy chcieli zadać
tutaj sobie i wszystkim razem?

02:27:12.001 --> 02:27:15.000
O!

02:27:15.800 --> 02:27:18.000
Dzień dobry, Marek
Zimakowski, gmina Przywic.

02:27:18.001 --> 02:27:20.000
Takie pytanie podchwytliwe,
Panie Profesorze.

02:27:20.450 --> 02:27:27.000
Czy zna Pan projekt Serenę?
Magazyny energii?

02:27:27.350 --> 02:27:33.000
Właśnie Instytut Maszyn
Przepływowych u nas prowadzi badania

02:27:33.001 --> 02:27:39.000
w ramach projektu i tam
występuje magazyn przepływowy.

02:27:39.001 --> 02:27:45.000
To są wszystko magazyny dla energii
elektrycznej na okres do paru dni ewentualnie.

02:27:45.001 --> 02:27:48.673
My mówimy teraz o problemie,
największym problemem

02:27:48.685 --> 02:27:52.000
dla w ogóle, dla naszej
zielonej przyszłości,

02:27:52.001 --> 02:27:56.000
to jest magazynować
energię z lata do zimy.

02:27:56.175 --> 02:28:01.000
Ja mam sam fotowoltaikę,
codziennie produkuję za dużo dla siebie,

02:28:01.001 --> 02:28:05.000
ale zimą to mi nic nie da, bo
jeszcze jestem w tej gorszej sytuacji,

02:28:05.150 --> 02:28:11.000
że już mi energia odmówiła
dobrego układu 80% energii w zimu

02:28:11.450 --> 02:28:13.000
i to już taki biznes nie jest, prawda?

02:28:13.650 --> 02:28:17.000
I oczywiście to nie rozwiązuje
problemu generalnie, prawda?

02:28:17.150 --> 02:28:25.000
Więc stoimy, cała Europa, czy cały świat,
który marzy o odejściu od paliw kopalnych,

02:28:25.350 --> 02:28:29.000
dlatego bardzo dobrym rozwiązaniem
jest, żeby wykorzystać tą biogazownię,

02:28:29.001 --> 02:28:34.000
którą Państwo macie tam, trzeba by
porozmawiać tam, w Darżynie, prawda? Darżynie.

02:28:34.350 --> 02:28:43.000
To porozmawiać z nimi, żeby oni przerobili
ten biogaz na metan i wtłoczyli do sieci.

02:28:43.150 --> 02:28:46.030
My mamy dużo sieci,
mamy dużo magazynów tego

02:28:46.042 --> 02:28:49.000
i wówczas będziemy
mieli więcej swojego gazu.

02:28:49.125 --> 02:28:54.000
Właśnie przyszłość, ja tak myślę, że
zanim wodór się stanie jakoś tam opłacalny,

02:28:54.001 --> 02:28:56.000
to najbliższa przyszłość
to powinna być produkcja

02:28:56.001 --> 02:28:59.000
biogazu, a mamy odpadów
na biogaz mnóstwo w Polsce.

02:28:59.001 --> 02:29:02.000
Myśmy w ogóle nie zaczęli tego
potencjału naprawdę wykorzystywać.

02:29:02.700 --> 02:29:09.000
To jest duża przyszłość dla nas,
żeby ten biogaz nie spalać od razu,

02:29:09.475 --> 02:29:13.000
tylko przerobić, że w tym układzie na
magazynowanie, przerobić go na metan

02:29:13.001 --> 02:29:17.000
i wtłoczyć do sieci, i do magazynów.
I wówczas zimą będziemy z tego korzystali.

02:29:17.001 --> 02:29:19.000
To jest chyba najszybsza metoda na dzisiaj.

02:29:19.001 --> 02:29:21.792
I też na ten temat
rozmawiamy, tylko dodam, że też

02:29:21.804 --> 02:29:25.000
rozmawiamy, żeby z ciepła
robić zimno, czyli tri generacje.

02:29:25.250 --> 02:29:28.757
To też tak, to też jest
dla naszych klimatycznych

02:29:28.769 --> 02:29:32.000
problemów to będzie
bardzo dobre rozwiązanie.

02:29:32.250 --> 02:29:38.000
Jest godzina, mam jeszcze 3 minuty.
Czy jest jakieś jeszcze pytanie?

02:29:38.775 --> 02:29:43.000
Jeśli nie ma, to bym chciał podziękować
naszym znamienitym panelistom.

02:29:43.150 --> 02:29:48.000
Przepraszam za moje wpadki, jakieś
tam nieudaczności, ale mam nadzieję,

02:29:48.001 --> 02:29:52.000
że Państwo coś ciekawego usłyszeli.
Wszystkiego najlepszego.

02:29:52.001 --> 02:29:54.000
Możemy się spotkać, porozmawiać.

02:29:54.001 --> 02:29:57.822
Dziękujemy bardzo Pani Jolanta
Szewczon, Pani Agnieszka Koncka-Olejnik,

02:29:57.834 --> 02:30:01.000
Pan Dawid Litwin, Maciej Riemer
oraz Profesor Adam Cenian.

02:30:01.001 --> 02:30:03.747
Dziękujemy bardzo.
Drodzy Państwo, teraz

02:30:03.759 --> 02:30:07.000
trochę będzie nam tutaj
hałasowało za drzwiami,

02:30:07.001 --> 02:30:11.000
ale nam to chyba nie będzie przeszkadzało,
bo wszyscy oddajemy się na kawę.

02:30:11.200 --> 02:30:16.000
O godzinie 13 spotykamy się, chwilę
przed 13, żeby kontynuować, trzecia debata

02:30:16.001 --> 02:30:18.000
"Budowanie niezależności
energetycznej w samorządach".

02:30:18.001 --> 02:30:22.000
Początek o 13.00 Prosimy Państwa
o punktualność. Do zobaczenia.

02:53:52.001 --> 02:53:56.000
...uczestników debaty i moderatora
i jak Państwo już będą tutaj na scenie,

02:53:56.001 --> 02:54:00.000
to mam nadzieję, że trochę
osób znajdzie się też na widowni.

02:54:00.001 --> 02:54:04.000
Pan Marek Zimakowski, Panie
Wójcie, witamy bardzo serdecznie.

02:54:04.001 --> 02:54:08.000
Poproszę o te już gromkie
brawa, wprawdzie nie ma nas wielu.

02:54:08.001 --> 02:54:09.000
[brawa]

02:54:09.001 --> 02:54:13.000
Wójt Gminy Przewidz, Pan
Mariusz Sadłowski, Dyrektor

02:54:13.075 --> 02:54:16.000
Biura Energetyki Urzędu
Mińskiego w Gdańsku. Zapraszamy.

02:54:16.001 --> 02:54:17.001
[brawa]

02:54:17.100 --> 02:54:24.000
Pan Sławomir Halbryt, Prezes Zarządu
SESKOM S.A. Witamy Pana Prezesa.

02:54:24.475 --> 02:54:30.000
I Pan Józef Netterowicz, Ecosmart Partner.
Zapraszamy.

02:54:30.925 --> 02:54:34.000
Panów prosimy o zajęcie miejsc.

02:54:34.150 --> 02:54:40.000
I Pana Prezesa Jacka Walskiego,
Prezesa Fundacji Zielony Feniks.

02:54:40.025 --> 02:54:43.000
Proszę o poprowadzenie.

02:54:43.550 --> 02:54:47.000
Panie Prezesie, pewnie
będziemy jeszcze chwilę czekali.

02:54:47.175 --> 02:54:53.000
Mam nadzieję, ja jeszcze tak
postaram się jak najgłośniej zaprosić.

02:54:53.001 --> 02:54:56.000
Mam nadzieję, że to się uda zrobić.

02:55:19.001 --> 02:55:25.000
Drzwi prawie zamknięte.

02:55:25.850 --> 02:55:27.000
I zaczynamy.

02:55:27.575 --> 02:55:29.000
Szanowni Państwo, nazywam się Jacek Walski.

02:55:29.001 --> 02:55:32.000
Przyjechałem do Państwa z Opola.

02:55:32.001 --> 02:55:36.000
Taka porządna raczej miejscowość,
kojarząca się z festiwalami.

02:55:36.001 --> 02:55:41.000
A jednym z festiwali, proszę Państwa,
akurat jest festiwal Ekoenergetyki.

02:55:41.001 --> 02:55:45.000
W tym roku będzie 22-24 listopada.

02:55:45.001 --> 02:55:48.000
Jak Pan zaczął mówić o
badaniu, ja myślałem, że

02:55:48.001 --> 02:55:50.000
to chodziło o mój
festiwal, a to jednak tutaj.

02:55:50.350 --> 02:55:53.000
Cała rzecz wiąże się z
tym akurat, że kapituła

02:55:53.001 --> 02:55:56.000
Zielonego Feniksa
przyznaje takie nagrody.

02:55:56.250 --> 02:56:03.000
To są nagrody w zasadzie akurat
za to, co tworzy się w głowach ludzi.

02:56:03.001 --> 02:56:08.000
Za te wszystkie
rozwiązania akurat, które nie

02:56:08.001 --> 02:56:10.000
zdołały się przebić, a
być może się przebiją.

02:56:10.350 --> 02:56:12.000
Albo za rozwiązania,
które już zostały dokonane.

02:56:12.001 --> 02:56:15.000
Dzisiaj to na tej sali akurat
znalazłem przynajmniej dwóch.

02:56:15.001 --> 02:56:21.000
Pana Dawida Litwina, który w
poprzednim panelu brał udział,

02:56:21.350 --> 02:56:26.000
został nagrodzony chyba w 2019
roku, przyjechał odebrać nagrodę.

02:56:26.550 --> 02:56:30.000
Również tutaj obecny
jest Pan Marek Zimakowski,

02:56:30.001 --> 02:56:33.000
który również akurat został
nagrodzony tą nagrodą.

02:56:33.001 --> 02:56:37.000
Ja zapraszam Państwa na
stronę festiwal Ekoenergetyki.

02:56:37.001 --> 02:56:40.000
Tam jest możliwy do pobrania wniosek.

02:56:40.001 --> 02:56:42.000
Tak jak powiedziałem,
szukamy perełek energetycznych

02:56:42.001 --> 02:56:47.000
akurat w zakresie rozwiązań
i dokonań naukowych,

02:56:47.001 --> 02:56:50.000
rozwiązań akurat
dotyczących wdrożenia.

02:56:50.001 --> 02:56:56.000
Również akurat za, powiedzmy sobie, Pan,
Panie Wójcie, akurat nie dostał nagrody

02:56:56.001 --> 02:56:59.000
za jakieś specjalne wdrożenia,
bo Pan to nie realizował.

02:56:59.001 --> 02:57:01.000
Natomiast Pan to upowszechniał.

02:57:01.001 --> 02:57:04.000
Pan potrafił akurat przekonać
ludzi do tego, że to jest potrzebne.

02:57:04.250 --> 02:57:07.000
Szanowni Państwo, to tyle o festiwalu.

02:57:07.001 --> 02:57:11.000
Ja mogę tylko powiedzieć akurat,
że kilka lat próbowałem rozmawiać

02:57:11.001 --> 02:57:16.000
akurat z samorządem
województwa pomorskiego,

02:57:16.050 --> 02:57:22.000
żeby stworzyć wzorem nagrody,
która zostaje przyznana w Szczecinie,

02:57:22.001 --> 02:57:26.000
czyli u Waszego sąsiada,
czyli medalu zielonego Fenixa.

02:57:26.300 --> 02:57:29.000
Natomiast akurat w takim układzie
dzisiaj mogę tylko pogratulować tym,

02:57:29.001 --> 02:57:33.000
którzy dzisiaj wieczorem
odbiorą nagrodę

02:57:33.001 --> 02:57:35.000
Zielonego Gryfa, czyli
naszego młodszego brata.

02:57:35.150 --> 02:57:39.000
I tyle na temat festiwalu,
na temat rozwiązania,

02:57:39.200 --> 02:57:41.000
które ewentualnie będą nas czekały.

02:57:41.001 --> 02:57:45.000
22-24 listopada tego
roku w Opolu zaczynamy.

02:57:45.001 --> 02:57:50.000
W drugi dzień wyjeżdżamy do wioski
samodzielnej energetycznie pod Berlin.

02:57:50.325 --> 02:57:54.000
W trzeci dzień jedziemy do Szczecina
obejrzeć budynek plus energetyczny,

02:57:54.350 --> 02:57:56.000
budynek Urzędu Marszałkowskiego.

02:57:56.350 --> 02:58:02.000
Ponoć petarda na skalę całego świata.

02:58:02.700 --> 02:58:05.000
Nam znajomego świata.

02:58:05.001 --> 02:58:09.000
Proszę Państwa, bardzo mi
miło akurat przywitać panelistów.

02:58:09.050 --> 02:58:13.000
Zacznę może od pana Józefa Neterowicza,

02:58:13.001 --> 02:58:19.000
który, a tu muszę się kartką posilić,
dlatego, bo tych tytułów tutaj jest trochę,

02:58:19.400 --> 02:58:27.000
jest konsultantem Banku Światowego,
był prezesem jednej z filii firmy Fortum,

02:58:27.050 --> 02:58:31.000
pewnie Państwu doskonale
znanej, bo tutaj mocno działa.

02:58:31.250 --> 02:58:35.000
Pracuje przy parlamentarnym
zespole, jest ekspertem,

02:58:35.001 --> 02:58:40.000
w samodzielnej grupie ekspertów
przy parlamentarnym zespole

02:58:40.001 --> 02:58:43.000
do spraw energetyki, ekspertem
w Związku Powiatów Polskich.

02:58:43.001 --> 02:58:46.000
Jest również radcą
handlowym, był, przepraszam,

02:58:46.001 --> 02:58:52.000
radcą handlowym Ambasady Królestwa
Szwecji, prezesem firmy Radskan.

02:58:52.001 --> 02:58:56.000
A na końcu powiem akurat, bo to
będzie chyba najważniejsze pytanie

02:58:56.001 --> 02:59:05.000
naszej dzisiejszej debaty,
wiceprezesem Global Hydrocan S.A.

02:59:05.001 --> 02:59:10.000
Proszę, zaraz mikrofon i
zapraszam do rozmowy.

02:59:10.175 --> 02:59:14.000
Ta nasza rozmowa akurat zacznie
się od tego, że, to jeszcze jeden fakt

02:59:14.050 --> 02:59:24.000
historii życia pana Netorwicza.
W '75 roku, 1975 roku wyjechał do Szwecji.

02:59:24.001 --> 02:59:29.000
I tak w zasadzie akurat można byłoby
zapytać, jak się żyje jedną nogą w Szwecji,

02:59:29.001 --> 02:59:34.000
bo pan tam jeszcze przecież
mieszka, a pracuje pan w Polsce.

02:59:34.001 --> 02:59:35.001
Pan dojeżdża?

02:59:35.100 --> 02:59:40.000
Tak, bo właściwie to tak się czasami
zastanawiam, czy ja wyjeżdżam ze Szwecji

02:59:40.001 --> 02:59:44.000
i dojeżdżam do Polski, czy wyjeżdżam
z Polski i dojeżdżam do Szwecji.

02:59:44.250 --> 02:59:48.000
Ale to naprawdę nie ma znaczenia.
Jesteśmy tak blisko od siebie,

02:59:48.001 --> 02:59:54.000
oddalanie to jest tylko 200 kilometrów.
To może jest takim dodatkowym,

02:59:54.001 --> 03:00:00.000
że tak powiem, problemem, natomiast
wszystko inne naprawdę nas bardzo zbliża.

03:00:00.450 --> 03:00:04.000
Ja muszę powiedzieć, że bardzo
dobrze mi się mieszka w Szwecji.

03:00:04.525 --> 03:00:08.456
Właśnie patrzyłem ostatnio
przez cały tygodniowy

03:00:08.468 --> 03:00:12.000
koszt, średni koszt
jednej kilowatogodziny.

03:00:12.001 --> 03:00:17.000
Wiecie państwo ile jest? Dwa grosze.
Dwa grosze kilowatogodziny.

03:00:17.001 --> 03:00:23.000
Ale moment, bo całe życie wiąże z tym.
Wyjechał pan w '75 roku i pojechał pan tam

03:00:23.001 --> 03:00:30.000
w zasadzie akurat w dobie tego kryzysu.
Co się stało tam w tej Szwecji,

03:00:30.001 --> 03:00:33.000
że dzisiaj jest liderem? Chociaż może
nie do końca, bo w niektórych miejscach

03:00:33.001 --> 03:00:38.000
już Polska ich wyprzedza.
Tak, szczególnie w technologiach wodorowych

03:00:38.001 --> 03:00:44.000
jesteśmy bardzo jako Polacy blisko
tego, ażeby być liderem. Co się stało?

03:00:44.001 --> 03:00:54.000
Stało się to, że Szwedzi w przeciągu pół
roku w zasadzie ich cena, koszt energii,

03:00:54.001 --> 03:00:56.495
wytworzenia energii
zwiększył się sześciokrotnie.

03:00:56.507 --> 03:01:00.000
I oni w tej chwili zrozumieli,

03:01:00.001 --> 03:01:04.000
wtedy zrozumieli, że oni nie mogą
być zależni od krajów arabskich,

03:01:04.001 --> 03:01:10.000
czyli od importu paliwa. I jednocześnie
mając bardzo wysoki komfort i tak dalej

03:01:10.001 --> 03:01:14.000
musieli znaleźć własne paliwa.
I właśnie to, że znaleźli własne paliwa,

03:01:14.001 --> 03:01:22.000
ale nie kopalne spowodowało, że w
tej chwili jest pozbycie się np. odpadów

03:01:22.001 --> 03:01:30.000
podstawowym paliwem będącym w podstawie
systemów energetycznych są odpady komunalne.

03:01:30.001 --> 03:01:37.000
20% całej energii cieplnej, to
jest energia cieplna z odpadów.

03:01:37.400 --> 03:01:46.000
Są 34 spalarnie, a Szwedów jest 4 razy
mniej. Także pomnóżmy to i byśmy zobaczyli,

03:01:46.001 --> 03:01:52.000
ile takich spalarni powinno być.
Natomiast Szwedzi bardzo zyskują z tego,

03:01:52.001 --> 03:01:58.000
że spalają odpady komunalne z krajów,
które nie posiadają sieci ciepłowniejszej.

03:01:58.001 --> 03:02:03.000
W związku z tym chcę powiedzieć, że
tym największym skarbem, który nam został

03:02:03.001 --> 03:02:07.000
po komunie to są właśnie to,
że mamy uciepłownione miasta.

03:02:07.001 --> 03:02:13.000
Czyli sieć ciepłownicza daje te dodatkowe
elementy, że to co Pan Profesor Steinhoff

03:02:13.001 --> 03:02:19.000
mówił o ogromnych kosztach
wytwarzania energii w Polsce.

03:02:19.050 --> 03:02:23.000
Nie wiem, czy zdajecie sobie
Państwo sprawę, że to jest tylko 30%.

03:02:23.001 --> 03:02:30.000
30% energii chemicznej przetwarzana
jest na energię elektryczną.

03:02:30.100 --> 03:02:36.000
I jeszcze jest na Śląsku w większości,
a zużywana w Suwałkach na przykład.

03:02:36.001 --> 03:02:38.000
Więc straty przesyłu są też ogromne.

03:02:38.125 --> 03:02:43.000
Ale moment, jeżeli wejdę w słowo.
Mamy tam do czynienia w takim układzie

03:02:43.001 --> 03:02:47.000
z decentralizacją w ogóle systemu, tak?
Czyli w ogóle tam jakby systemu nie było.

03:02:47.450 --> 03:02:51.000
My ten system mamy i
co się dzisiaj dzieje akurat?

03:02:51.001 --> 03:02:56.549
Szwedzi tak samo jak i
Duńczycy zrozumieli, że

03:02:56.561 --> 03:03:02.000
decentralizacja, czyli
energetyka rozproszona

03:03:02.001 --> 03:03:10.000
to jest sposób na to, żeby lokalnie
wytwarzać energię i elektryczną,

03:03:10.150 --> 03:03:15.000
ale mając zapotrzebowanie,
przewidywalne zapotrzebowanie na ciepło

03:03:15.300 --> 03:03:19.059
dzięki sieci ciepłowniczej,
to sieć ciepłownicza

03:03:19.071 --> 03:03:23.000
finansuje koszty wytwarzania
energii elektrycznej.

03:03:23.200 --> 03:03:28.000
Dlatego też opłacają się pompy ciepła.
My wiemy, że pompy ciepła to jest,

03:03:28.525 --> 03:03:31.894
one mają taki współczynnik
COP, czyli proporcja

03:03:31.906 --> 03:03:35.000
między energią
wytworzoną w postaci ciepła,

03:03:35.250 --> 03:03:43.000
a energią elektryczną ze sprężarek.
I to jest tak zwany współczynnik COP.

03:03:43.001 --> 03:03:47.337
Dzięki temu, że różnica
między ceną energii

03:03:47.349 --> 03:03:52.000
elektrycznej a cieplnej
jest tylko 20% różnicy

03:03:52.125 --> 03:03:56.000
na niekorzyść energii elektrycznej.
Energia elektryczna jest droższa.

03:03:56.001 --> 03:04:02.000
Powoduje, że COP, który ma trzy,
spłaca się w jakimś przewidywalnym czasie.

03:04:02.001 --> 03:04:04.919
A jeżeli jest tak jak
u nas tutaj, że jest

03:04:04.931 --> 03:04:08.000
cena energii elektrycznej
trzykrotnie wyższa

03:04:08.001 --> 03:04:17.000
jak energia ciepła, to coś co ma współczynnik
COP3, czas spłaty jest nieskończony.

03:04:17.575 --> 03:04:20.120
Dobrze, ale cała
rzecz się wiąże z tym

03:04:20.132 --> 03:04:23.000
akurat, że u nas, żeby
uruchomić proces zmian,

03:04:23.001 --> 03:04:28.000
czyli tej decentralizacji, czyli myślenia
takiego lokalnego, to w tym momencie akurat

03:04:28.001 --> 03:04:32.162
wymaga
wsparcia zewnętrznego.

03:04:32.174 --> 03:04:36.000
Czy w tamtym czasie Szwedzi
akurat też z tego korzystali?

03:04:36.001 --> 03:04:38.989
Tak, znaczy tam jest
tak, że rynek reguluje,

03:04:39.001 --> 03:04:42.000
tam nie ma w ogóle
URE, tylko rynek reguluje

03:04:42.001 --> 03:04:45.570
wszelkiego rodzaju finansowe,
że tak powiem, przepływy.

03:04:45.582 --> 03:04:49.000
Natomiast Szwedzi jeszcze wtedy

03:04:49.001 --> 03:04:53.000
nie byli w Unii Europejskiej,
także nie mieli, oni płacili sami.

03:04:53.300 --> 03:04:56.000
Ale państwo pomagało
społeczeństwu, czy nie?

03:04:56.001 --> 03:05:00.000
Znaczy, państwo pomagało, natomiast
tam samorządy są bardzo silne.

03:05:00.001 --> 03:05:08.000
Tam samorządy mają pieniądze nie tylko z
PIT-u, ale pieniądze mają ze względu na to,

03:05:08.001 --> 03:05:17.000
że 30 kilka procent się płaci z
zarobków miesięcznych do kasy gminy.

03:05:17.001 --> 03:05:20.337
To gminy są naprawdę o
wiele bardziej wyposażone

03:05:20.349 --> 03:05:23.000
ekonomicznie niż
tutaj u nas w Polsce.

03:05:23.250 --> 03:05:29.000
Szukamy w takim układzie odpowiedzi akurat,
czy powiedzmy sobie rozwiązania szwedzkie

03:05:29.001 --> 03:05:32.452
są możliwe do
transpozycji do nas, albo z

03:05:32.464 --> 03:05:38.000
drugiej strony, czy my mamy już jakieś
wartości, które możemy pokazać Szwedom?

03:05:38.001 --> 03:05:41.000
To ja może zacznę od tego, co
moglibyśmy wziąć ze Szwecji.

03:05:41.075 --> 03:05:42.000
A co to za torebka?

03:05:42.001 --> 03:05:46.000
To jest taka torebka, do której
się wrzuca odpady z talerza.

03:05:46.900 --> 03:05:54.000
Biologiczne, znaczy biodegradowalne. To
wszystko, co u nas tutaj też się segreguje,

03:05:54.001 --> 03:05:55.564
tylko to się wrzuca do...

03:05:55.764 --> 03:05:57.001
Możemy pokazać ludziom.

03:05:57.525 --> 03:06:03.000
Jak zobaczycie, pojedziecie do Ikei, to tam
jest taki specjalny zasobnik w drzwiach.

03:06:03.100 --> 03:06:05.000
Bardzo bym prosił o zwrot.

03:06:05.001 --> 03:06:11.000
Proszę sobie wyobrazić, tak ja powiem,
bo to ja czasami proszę, żeby zgadnąć.

03:06:11.350 --> 03:06:13.000
To jest półtora litra.

03:06:13.175 --> 03:06:20.000
To półtora litra wytwarza tyle
biometanu, który napędzi autobus,

03:06:20.250 --> 03:06:25.000
na przykład polskiej produkcji
Solaris, przez trzy kilometry.

03:06:25.550 --> 03:06:32.000
Zastanówmy się, ile takich
torebek mogło, czy traci się w Polsce

03:06:32.275 --> 03:06:38.000
i ile można by było już gminnego,
własnego biogazu wyprodukować.

03:06:38.001 --> 03:06:43.000
Dzięki temu autobusy są za darmo,
transport szkolny jest za darmo itd.

03:06:43.001 --> 03:06:46.000
To jest to, co my możemy ze Szwecji wziąć.

03:06:46.001 --> 03:06:49.378
Natomiast z Polski do
Szwecji przede wszystkim

03:06:49.390 --> 03:06:53.000
mamy ogromne zasługi
innowacyjne w technologiach.

03:06:53.500 --> 03:06:57.000
Polacy są na bardzo
wysokim poziomie naukowym.

03:06:57.001 --> 03:07:02.000
Tylko jest cały czas problem z
przeniesieniem tego do praktyki.

03:07:02.001 --> 03:07:07.000
Wydaje mi się, że jak pieniądze z KPO
przyjdą, to będzie to o wiele prostsze,

03:07:07.001 --> 03:07:10.000
dlatego że jest wiele
pieniędzy przeznaczonych na to,

03:07:10.001 --> 03:07:18.000
ażeby pewne polskie patenty,
polskie rozwiązania wdrożyć.

03:07:18.001 --> 03:07:22.000
To potem ja jeszcze opowiem,
ale nie będę zabierał show.

03:07:22.300 --> 03:07:25.000
Miałbym jeszcze jedno pytanie
akurat, bo powiedział Pan akurat,

03:07:25.001 --> 03:07:31.000
że z tej torebki da się stworzyć
biometan, który zasili autobus

03:07:31.001 --> 03:07:34.000
i autobus przejedzie 3 km.
To jak to się robi?

03:07:34.250 --> 03:07:36.000
Jakie to są instalacje?

03:07:36.001 --> 03:07:39.000
To są instalacje.
Po pierwsze to jest biogazownia.

03:07:39.001 --> 03:07:49.000
Potem jest sekwestracja, bo biogaz składa
się w 30% z dwutlenku węgla i 70% metanu.

03:07:49.250 --> 03:07:52.000
Można jego spalać, ale tylko będzie ciepło.

03:07:52.001 --> 03:07:55.000
Natomiast jeżeli chcemy
go mieć jako zamiennika,

03:07:55.001 --> 03:08:01.000
to są zwykle autobusy CNG,
czyli Compressed Natural Gas,

03:08:01.001 --> 03:08:04.000
natomiast zamiast natural
gas to jest synthet gas,

03:08:04.300 --> 03:08:10.000
czyli gaz powstający z metanu, który
powstaje z tej fermentacji frakcji bio.

03:08:10.001 --> 03:08:14.000
Proszę Państwa, różnica jest taka,
że my przecież też mamy w Polsce

03:08:14.001 --> 03:08:19.000
frakcję biodegradowalną, tylko my ją
kompostujemy, zbieramy to wszystko,

03:08:19.001 --> 03:08:24.000
żeby ją kompostować.
Wytwarzamy ziemię czy humus,

03:08:24.001 --> 03:08:28.000
który niby jest takim polepszaczem
gleby, natomiast nigdy taki humus

03:08:28.001 --> 03:08:34.000
nie będzie używany do
produkcji żywności itd.

03:08:34.200 --> 03:08:39.000
Natomiast jeżeli zamkniemy
tę frakcję biodegradowalną,

03:08:39.001 --> 03:08:45.000
to jak w naszym żołądku, zaczyna
to, że tak powiem, się rozkładać

03:08:45.001 --> 03:08:50.000
beztlenowo i powstaje gaz.
I ten gaz potem, to jest biogaz,

03:08:50.001 --> 03:08:54.000
a potem jest oczyszczany do
biometanu i napędza autobusy.

03:08:54.001 --> 03:08:58.000
Tak, tylko że ja ciągle
dążę do jednej rzeczy.

03:08:58.125 --> 03:09:02.640
Jak wygląda instalacja przetwarzania
tego...

03:09:02.840 --> 03:09:05.000
Z biogazu do biometanu?

03:09:05.001 --> 03:09:07.000
Nie, chodzi mi o tą torebkę.

03:09:07.001 --> 03:09:09.000
To są normalne biogazownie.

03:09:09.001 --> 03:09:13.000
To jest normalnie tak, jak w
Polsce mamy biogazownie oparte

03:09:13.001 --> 03:09:19.000
na odpadach rolniczych.
Wrzuca się do reaktora

03:09:19.300 --> 03:09:27.000
specjalnie przygotowany wsad.
Tak zawartość tych torebek wrzuca się,

03:09:27.050 --> 03:09:33.000
mieli się to i wlewa się do reaktora.
20 kilkadni to przebywa.

03:09:33.250 --> 03:09:35.000
I to takie proste?

03:09:35.100 --> 03:09:37.000
To jest bardzo proste.

03:09:37.001 --> 03:09:39.000
No dobrze. To w takim układzie
przejdźmy do trudniejszej rzeczy.

03:09:39.001 --> 03:09:46.000
Akurat mówiłem o tej firmie, która
się nazywała Global Hydrogen S.A.,

03:09:46.250 --> 03:09:50.000
gdzie Pan teraz wiceprezesuje.

03:09:50.800 --> 03:09:53.000
Czytałem ostatnio akurat taki
dosyć ciekawy artykuł o tym,

03:09:53.001 --> 03:10:00.000
że nagle Koreańczycy
przeprowadzili dosyć ciekawe badania.

03:10:00.001 --> 03:10:05.000
Okazało się akurat, że wdrożone
z sukcesem te wyniki, do tego,

03:10:05.001 --> 03:10:09.000
że oprócz wodoru, o którym
się mówi dzisiaj głośno

03:10:09.001 --> 03:10:13.000
i szeroko, można by mówić
równie dobrze o amoniaku.

03:10:13.500 --> 03:10:18.000
A czytałem na Państwa stronie,
że Wy również akurat tym...

03:10:18.001 --> 03:10:26.000
Oczywiście, bo jeżeli mamy H2, to
potem możemy albo dodać atomy węgla

03:10:26.550 --> 03:10:36.000
i będzie CH, czyli będzie gaz, czyli
metan, albo NH4, to będzie amoniak.

03:10:36.150 --> 03:10:42.000
To są naprawdę rzeczy, które w
naturze zachodzą w sposób naturalny.

03:10:42.001 --> 03:10:44.000
Natomiast to jest tylko sposób.

03:10:44.200 --> 03:10:50.000
Często amoniak jest z jednej...
On jest bardzo trujący.

03:10:50.001 --> 03:10:52.000
Także to jest jego minus.

03:10:52.001 --> 03:10:59.000
Minusem wodoru jest to, że on ma
znakomite parametry ekologiczne.

03:10:59.001 --> 03:11:05.000
Natomiast jest bardzo...
Znaczy, ażeby jego przetransportować,

03:11:05.400 --> 03:11:12.000
to trzeba go sprężać do 500-700
barów, co powoduje, że ten transport

03:11:12.100 --> 03:11:18.000
musi być robiony w cysternach,
które są bardzo grubo ściankowe.

03:11:18.001 --> 03:11:21.000
I to jest minusem.
Natomiast jeżeli mamy amoniak,

03:11:21.150 --> 03:11:24.000
to to ciśnienie jest tylko 6 barów.

03:11:24.001 --> 03:11:28.000
Najnowszą technologią jest
przewożenie wodoru w wodzie.

03:11:28.001 --> 03:11:35.000
I nasza firma będzie w tej chwili
uruchamiała takie badawcze stanowisko.

03:11:35.001 --> 03:11:39.000
I ja przeniosłem się do mojej
pracy, z moją pracą tu do Polski,

03:11:39.001 --> 03:11:45.000
dlatego że tutaj te kompetencje
są na najwyższym poziomie światowym.

03:11:45.001 --> 03:11:46.683
Znaczy, może Pan
przybliżyć, jakie to

03:11:46.695 --> 03:11:49.000
rozwiązanie, o którym Pan
mówił przed chwileczką?

03:11:49.001 --> 03:12:01.000
To jest taki sposób, że należy w kontrolowany
sposób umieszczać wodór w wodzie.

03:12:01.001 --> 03:12:06.000
I jest specjalna technologia,
to się nazywa Nano Bubbles.

03:12:06.001 --> 03:12:11.000
To jest doprowadzanie...
Ta technologia będzie w ogóle,

03:12:11.001 --> 03:12:16.000
to jest polska technologia,
polski patent, która w

03:12:16.001 --> 03:12:22.000
ogóle zrewolucjonizuje cały
świat oczyszczalni ścieków.

03:12:22.001 --> 03:12:30.000
W medycynie w znakomity sposób
przyspiesza się procesy zdrowienia,

03:12:30.001 --> 03:12:34.932
na przykład przy
oparzeniach nogi, czy unika

03:12:34.944 --> 03:12:40.000
się odcinania nóg, stóp
w przypadku cukrzycy.

03:12:40.400 --> 03:12:45.000
Także to jest zupełnie,
to jest polska technologia, proszę Państwa.

03:12:45.001 --> 03:12:51.000
Dodatkową aplikacją tej technologii
jest to, że w kontrolowany sposób

03:12:51.550 --> 03:12:56.476
wstrzykujemy do wody
atomy, dodatkowe atomy

03:12:56.488 --> 03:13:02.000
wodoru i możemy bez
żadnego poddawania ciśnieniu

03:13:02.001 --> 03:13:05.644
przewozić ją w takiej
wodzie i potem z tej wody

03:13:05.656 --> 03:13:09.000
odzyskiwać i mieć
czysty wodór do używania.

03:13:09.001 --> 03:13:12.000
Dziękuję Panu serdecznie za tę informację.

03:13:12.001 --> 03:13:15.094
Nie ukrywam, proszę
Państwa, że w poprzednim

03:13:15.106 --> 03:13:18.000
panelu była mowa o
klastrze Zgorzeleckim.

03:13:18.500 --> 03:13:21.042
Klaster Zgorzelecki
akurat rzeczywiście

03:13:21.054 --> 03:13:24.000
fantastycznie zaczął
współpracę z samorządem.

03:13:24.200 --> 03:13:26.453
Mam nadzieję, że
samorządowców jest kilku,

03:13:26.465 --> 03:13:29.000
którzy z miłą chęcią
by ten klaster odwiedzili.

03:13:29.400 --> 03:13:36.000
Natomiast klaster Zgorzelecki
jest monotematyczny.

03:13:36.001 --> 03:13:38.892
Co to znaczy akurat?
Otóż okazuje się, że ten

03:13:38.904 --> 03:13:42.000
klaster funkcjonuje w
obszarze tylko, w zasadzie,

03:13:42.001 --> 03:13:46.000
w głównej mierze, w tej chwili
akurat w zakresie fotowoltaiki.

03:13:46.001 --> 03:13:48.890
Natomiast jeżeli miałbym
polecić jakikolwiek

03:13:48.902 --> 03:13:52.000
klaster w Polsce, który w
tym momencie obejmuje

03:13:52.001 --> 03:13:54.516
również te rzeczy, o
których Pan mówi, czyli w

03:13:54.528 --> 03:13:59.000
tym momencie również te rozwiązania
wodorowe, akurat to byłby klaster Oławski.

03:13:59.250 --> 03:14:04.000
Tam dzisiaj Pan Andrzej Jerzewski,
który jest prezesem tego klastra mówi,

03:14:04.001 --> 03:14:08.000
my produkujemy już wodór i
to rzeczywiście akurat zielony.

03:14:08.001 --> 03:14:10.989
Natomiast cała rzecz
się wiąże z tym akurat,

03:14:11.001 --> 03:14:14.000
że nie realizujemy
projektów energetycznych,

03:14:14.200 --> 03:14:17.000
tylko po prostu kupiliśmy
samochody do przewozu

03:14:17.001 --> 03:14:20.000
wodoru, dlatego, bo tego
wodoru w Polsce brakuje.

03:14:20.001 --> 03:14:28.000
Jakie są, Panie Sławomirze, relacje
pomiędzy Pana firmą i rozwiązaniami,

03:14:28.001 --> 03:14:33.000
które w tym momencie, jakby
których brakuje dzisiaj na tym rynku?

03:14:33.250 --> 03:14:39.000
Bo o tym, że mówimy często i gęsto o
wodorze, to nie znaczy, że go już mamy.

03:14:39.001 --> 03:14:44.000
Bardzo szerokie pytanie.
Dzień dobry Państwu.

03:14:44.001 --> 03:14:52.000
Sławomir Halbryd. Od 12 lat zajmuję
się wodorem, technologiami wodorowymi.

03:14:52.200 --> 03:14:55.705
Oczywiście 12 lat temu
wiele osób rozmawiając

03:14:55.717 --> 03:14:59.000
na temat wodoru raczej
pukało się w głowę.

03:14:59.350 --> 03:15:02.476
Jeszcze do niedawna
wiele osób nie chciało

03:15:02.488 --> 03:15:06.000
wierzyć w to, że wodór
w ogóle ma jakąś szansę.

03:15:06.001 --> 03:15:10.000
My dzisiaj w naszym panelu w zasadzie
rozmawiamy wyłącznie o wodorze.

03:15:10.900 --> 03:15:13.907
Oczywiście w kontekście
wodór musi się znaleźć w

03:15:13.919 --> 03:15:17.000
pewnym kontekście i to
takim szerokim kontekście.

03:15:17.650 --> 03:15:21.476
Słyszę, że my w Polsce mamy
rzeczywiście talenty i zdolność

03:15:21.488 --> 03:15:25.000
do tego, żeby być liderami
w technologiach wodorowych.

03:15:25.001 --> 03:15:30.000
Ja tutaj potwierdzam, aczkolwiek
na dzisiaj nie jesteśmy liderami,

03:15:30.001 --> 03:15:34.000
dlatego że świat pędzi w technologiach
wodorowych. My próbujemy doganiać.

03:15:34.375 --> 03:15:41.000
Klaster wodorowy, technologii wodorowych
powstał właśnie w Gdańsku w 2017 roku

03:15:41.001 --> 03:15:46.000
po to, żeby budować świadomość
i to taką szeroką świadomość.

03:15:46.001 --> 03:15:50.000
Nie tylko w zakresie tego, że wodór
oczywiście jako gaz niebezpieczny,

03:15:50.001 --> 03:15:53.000
o tym uczymy się w szkole,
wszyscy to dobrze pamiętamy,

03:15:53.001 --> 03:15:58.000
to jednak pamiętajmy, że technologie
dzisiaj są w stanie zapanować nad tą cechą,

03:15:58.001 --> 03:16:03.000
tą niebezpieczną cechą wodoru
i ten wodór nie jest groźny,

03:16:03.001 --> 03:16:09.000
jeśli eksploatuje się w sposób zgodny
z sztuką inżynierską i przepisami.

03:16:09.200 --> 03:16:14.000
Ale to jest szersze zagadnienie, bo to
jest kwestia dostępności do technologii,

03:16:14.001 --> 03:16:17.000
dostępności do taniej energii,
aby można było wytwarzać wodór.

03:16:17.001 --> 03:16:20.000
Wodór można wytwarzać
na wiele różnych sposobów.

03:16:20.225 --> 03:16:24.000
Ważne jest coś innego, mianowicie
jaki wodór my potrzebujemy

03:16:24.001 --> 03:16:29.000
i na jaki wodór dostaniemy pieniądze,
aby można było ten wodór wyprodukować.

03:16:29.100 --> 03:16:30.949
Bo dzisiaj w Polsce
oczywiście my jesteśmy

03:16:30.961 --> 03:16:35.000
jednym ze światowych liderów produkcji
wodoru, tylko wodoru z gazu ziemnego.

03:16:35.050 --> 03:16:41.000
Czyli różne liczby, ale
przynajmniej milion ton

03:16:41.001 --> 03:16:43.000
wodoru produkujemy w
Polsce, ale to jest wodór szary.

03:16:43.001 --> 03:16:46.000
Natomiast my potrzebujemy
wodoru, który jest zeroemisyjny,

03:16:46.001 --> 03:16:50.000
a więc wodoru zielonego, który oczywiście
świetnie sprawdza się w autobusach,

03:16:50.001 --> 03:16:53.000
w samochodach i w wielu
pewnie różnych zastosowaniach,

03:16:53.001 --> 03:16:57.000
ale żeby uzyskać wodór zielony
musimy mieć zieloną energię.

03:16:57.001 --> 03:17:00.200
Oczywiście tutaj
zgadza się, możemy też

03:17:00.212 --> 03:17:04.000
zielony wodór uzyskać w
procesach biogazowych.

03:17:04.500 --> 03:17:08.000
I prawdopodobnie też w
wielu innych procesach,

03:17:08.050 --> 03:17:14.000
które dzisiaj znakomicie rozwijają
różne zespoły badawcze na całym świecie.

03:17:14.001 --> 03:17:18.536
Z fotosyntezy czy różnych
innych sposobów na to,

03:17:18.548 --> 03:17:23.000
żeby usprawniać proces
elektrolizy na przykład,

03:17:23.001 --> 03:17:26.333
żeby on był bardziej
wydajny energetycznie,

03:17:26.345 --> 03:17:30.000
żeby nie był tak trudny
od strony materiałowej.

03:17:30.001 --> 03:17:32.000
Ale czy tylko elektroliza?

03:17:32.001 --> 03:17:36.000
Nie, oczywiście pewnie nie.
Natomiast to jest najprostszy sposób.

03:17:36.001 --> 03:17:42.000
To jest po prostu znany sposób od
ponad wieku, ale on był eksploatowany,

03:17:42.001 --> 03:17:46.000
to był sposób i jest znany w tej
chwili, używany również w przemyśle.

03:17:46.450 --> 03:17:50.491
Przy czym pamiętajmy, że
sam efekt, czy efektywność

03:17:50.503 --> 03:17:54.000
energetyczna procesu
elektrolizy w przemyśle

03:17:54.001 --> 03:17:57.000
nie miała tak kluczowego
znaczenia jak w tej chwili ma,

03:17:57.200 --> 03:18:02.000
kiedy rzeczywiście przenosimy
produkcję wodoru do przestrzeni publicznej.

03:18:02.200 --> 03:18:06.430
Czyli do przestrzeni, w której
ten wodór będzie wykorzystywany

03:18:06.442 --> 03:18:10.000
do celów po prostu
biznesowych, czy też publicznych.

03:18:10.001 --> 03:18:12.430
Ja wejdę tylko w słowo.
Mamy sytuację taką

03:18:12.442 --> 03:18:15.000
akurat, kiedy pamiętam
te pierwsze autobusy,

03:18:15.001 --> 03:18:22.000
które jeździły na gaz.
To znaczy obawy ludzi były całkiem proste.

03:18:22.001 --> 03:18:26.000
Czy to czasem nie gruchnie,
nie spali się, nie wybuchnie.

03:18:26.050 --> 03:18:29.935
Te same problemy akurat
wiążą się z postrzeganiem,

03:18:29.947 --> 03:18:34.000
nie opiniowaniem, tylko
postrzeganiem akurat wodoru.

03:18:34.001 --> 03:18:36.779
Czy w tym obszarze
nie powinniśmy akurat

03:18:36.791 --> 03:18:39.381
pójść i szukać jakichś rozwiązań
edukacyjnych?

03:18:39.581 --> 03:18:40.000
Zgadza się.

03:18:40.150 --> 03:18:43.683
I tutaj chciałem o tym
powiedzieć, że w temacie

03:18:43.695 --> 03:18:47.000
klastra wodoru w ogóle
powinniśmy myśleć horyzontalnie,

03:18:47.001 --> 03:18:50.945
o temacie wodoru. Czyli
taki dialog społeczny,

03:18:50.957 --> 03:18:55.000
w którym będziemy w
stanie przekazać tą wiedzę.

03:18:55.001 --> 03:18:57.544
A być może niekoniecznie
wiedzę techniczną czy

03:18:57.556 --> 03:19:01.000
technologiczną, ale taką czystą,
użytkową, związaną z wodorem.

03:19:01.001 --> 03:19:04.020
Ale idąc dalej, edukacja
dotyczy również kwestii

03:19:04.032 --> 03:19:07.000
zawodowych, czyli ludzi,
inżynierów, techników,

03:19:07.001 --> 03:19:12.000
którzy będą w przyszłości te instalacje
obsługiwać. Instalacje do produkcji wodoru,

03:19:12.001 --> 03:19:15.346
ale też instalacje wykorzystujące
wodę. Takie jak chociażby

03:19:15.358 --> 03:19:19.000
autobusy, czy w przyszłości inne
urządzenia do produkcji ciepła,

03:19:19.001 --> 03:19:22.396
czy wykorzystywania wodoru
w przemyśle. Czy na przykład

03:19:22.408 --> 03:19:26.000
wodór zastępujący gaz ziemny
w procesach technologicznych,

03:19:26.001 --> 03:19:29.000
czy w hutach na przykład, czy
w innych zakładach przemyśle.

03:19:29.001 --> 03:19:31.944
A czy ma Pan wiedzę
akurat jak wygląda

03:19:31.956 --> 03:19:36.000
zaawansowanie na
uczelniach, kształcenia tych ludzi,

03:19:36.001 --> 03:19:39.000
tych kadr, które będą
w tym obszarze potrzebne?

03:19:39.001 --> 03:19:42.050
Zaczęły się takie
procesy edukacyjne.

03:19:42.062 --> 03:19:45.000
Politechnika Gdańska uruchomiła
w zeszłym roku, pierwszy rok,

03:19:45.001 --> 03:19:50.000
elektromobilności i technologii
wodorowych łącząc ze sobą te dwa światy.

03:19:50.400 --> 03:19:56.000
One są ze sobą mocno związane oczywiście.
I to jest szkolnictwo wyższe.

03:19:56.001 --> 03:20:02.000
Szkolnictwo w zakresie podyplomowym
również już się dzieje na kilku uczelniach.

03:20:02.001 --> 03:20:04.969
A więc sądzę, że to
będzie się rozwijać, bo

03:20:04.981 --> 03:20:09.000
zapotrzebowanie na kadry w
tym zakresie będą bardzo ważne.

03:20:09.001 --> 03:20:12.106
Szkolenia dla osób, które
chcą przekwalifikować, albo

03:20:12.118 --> 03:20:15.000
podnieść swoje kwalifikacje
w zakresie utrzymania,

03:20:15.001 --> 03:20:19.274
na przykład technicznego,
urządzeń wodorowych też z

03:20:19.286 --> 03:20:24.000
pewnością będą pomagać w
tym, żeby tą kadrę uzupełniać.

03:20:24.800 --> 03:20:29.000
A więc mamy spektrum tematyczne. To jest
w zasadzie, proszę Państwa, nowa gospodarka.

03:20:29.001 --> 03:20:32.157
Nowa gospodarka, to jest
zbudowanie zupełnie nowej

03:20:32.169 --> 03:20:35.000
gospodarki, począwszy
od produkcji wodoru,

03:20:35.001 --> 03:20:39.065
po jego wykorzystanie, ale
też budowanie świadomości,

03:20:39.077 --> 03:20:43.000
budowanie zdolności czy
też kompetencji zawodowych.

03:20:43.001 --> 03:20:46.707
To jest też zupełnie inne
podejście do posługiwania

03:20:46.719 --> 03:20:50.000
się gazem jako surowcem,
czy też jako medium,

03:20:50.100 --> 03:20:56.000
czy też paliwem w sumie, które
będzie wykorzystywane w transporcie.

03:20:56.450 --> 03:21:01.000
Zapytał Pan o to, jak to
wygląda w naszym przypadku.

03:21:01.001 --> 03:21:06.000
Mówiliśmy o klastrze, o tym jak ten wodór
powinien się tutaj oczywiście odnaleźć.

03:21:06.300 --> 03:21:09.670
Moja firma SES Hydrogen
Energy, która należy do grupy

03:21:09.682 --> 03:21:13.000
kapitałowej SEScom, rozwija
dwa rodzaje technologii.

03:21:13.200 --> 03:21:17.521
Pierwsza to są elektrolizery i
być może to jest zaskakujące,

03:21:17.533 --> 03:21:21.000
że ciągle jeszcze chcemy
rozwijać to urządzenie,

03:21:21.001 --> 03:21:23.433
chociaż ono jest już
znane przecież od wielu

03:21:23.445 --> 03:21:27.717
lat, ale ono było zapuszczone technologicznie,
dlatego że nie było impulsów, które

03:21:27.729 --> 03:21:30.000
wymusiłyby na to, żeby
to urządzenie rozwijać.

03:21:30.001 --> 03:21:32.000
Teraz te impulsy się pojawiły.

03:21:32.100 --> 03:21:37.000
Praktycznie każda techniczna uczelnia
szuka projektów i realizuje projekty,

03:21:37.025 --> 03:21:42.000
które mają na celu rozwijanie
elektrolizerów, czy też materiałów, elektrod,

03:21:42.001 --> 03:21:46.000
czy sposobów produkcji
wodoru przy pomocy elektrolizy.

03:21:46.001 --> 03:21:52.000
My również w tym procesie bierzemy udział,
ale też odpowiedź biznesowa jest taka.

03:21:52.150 --> 03:21:55.144
Dlaczego to robimy?
Ponieważ elektrolizerów

03:21:55.156 --> 03:21:59.000
potrzebujemy bardzo dużo,
producentów jest bardzo mało.

03:21:59.150 --> 03:22:02.185
Dzisiaj, żeby kupić
elektrolizer o takiej niedużej

03:22:02.197 --> 03:22:05.000
mocy, jednego megawatta,
trzeba czekać 4 lata.

03:22:05.275 --> 03:22:07.288
A nasza gospodarka,
podejrzewam, że będzie

03:22:07.300 --> 03:22:10.000
potrzebowała, zresztą zgodnie
z porozumieniem wodorowym,

03:22:10.150 --> 03:22:15.000
będziemy chcieli wykorzystać do
produkcji wodoru 2 gigawaty mocy.

03:22:15.001 --> 03:22:19.000
Nie jesteśmy w stanie kupić
takiej ilości elektrolizerów na rynku,

03:22:19.001 --> 03:22:21.310
więc musimy myśleć
o tym, żeby zapewnić

03:22:21.322 --> 03:22:24.000
jakąś dostępność tego
sprzętu u nas w Polsce.

03:22:24.001 --> 03:22:28.000
Tu nie chodzi już o efektywność
energetyczną, a o dostępność.

03:22:28.100 --> 03:22:31.000
Druga technologia to jest kocioł wodorowy.

03:22:31.001 --> 03:22:37.000
To jest w zamyśle dość proste urządzenie,
ale technologicznie skomplikowane,

03:22:37.425 --> 03:22:40.000
polegające na spalaniu wodoru.

03:22:40.001 --> 03:22:46.000
Tu chodzi o uzyskanie ciepła z
wodoru, przy czym koncepcja jest taka,

03:22:46.050 --> 03:22:52.000
aby przy spalaniu wodoru,
przy którym uzyskuje się,

03:22:52.001 --> 03:22:58.000
który odbywa się przy bardzo wysokiej
temperaturze, przekraczającej 3000 stopni,

03:22:58.001 --> 03:23:02.000
uzyskać jeszcze dodatkowy efekt
rozszczepienia pary wodnej na tym płomieniu

03:23:02.550 --> 03:23:04.000
w trysku pary wodnej.

03:23:04.100 --> 03:23:09.000
Czyli w tym momencie dostajemy
dodatkowy efekt akceleracyjny,

03:23:09.001 --> 03:23:13.000
który podbija sprawność
takiego urządzenia do 96%.

03:23:13.001 --> 03:23:18.000
Do tego jest to urządzenie, które
może wykorzystywać powrotnie wodę,

03:23:18.025 --> 03:23:23.000
którą uzyskujemy ze spalania wodoru,
bo spaliną ze spalania wodoru jest woda,

03:23:23.001 --> 03:23:27.000
do ponownego procesu
elektrolizy i możemy zamknąć obieg.

03:23:27.050 --> 03:23:31.000
Czyli w ten sposób unikamy
straty kominowej, bo

03:23:31.001 --> 03:23:34.000
niepotrzebny jest nam komin,
ciepło odprowadzamy poprzez wodę.

03:23:34.001 --> 03:23:37.000
W ten sposób uzyskujemy
urządzenie wysokosprawne,

03:23:37.050 --> 03:23:41.000
ale potrzebujemy do niego
urządzenia po prostu wodoru,

03:23:41.200 --> 03:23:44.000
który zresztą możemy uzyskiwać
również w procesie elektrolizy

03:23:44.001 --> 03:23:48.000
przy pomocy elektrolizerów,
które również chcemy dostarczyć.

03:23:48.001 --> 03:23:52.000
I jeśli miałbym jeszcze jedno zdanie,
to ja bym chciał powiedzieć o tym,

03:23:52.001 --> 03:23:55.000
że ten model szwedzki, o
którym tutaj była rozmowa,

03:23:55.001 --> 03:24:00.000
to jest coś, co my, moja firma, ale też
w klastrze bardzo mocno wspieramy.

03:24:00.001 --> 03:24:03.000
Rozproszona energetyka to
jest energetyka przyszłości.

03:24:03.525 --> 03:24:09.000
Wyspy energetyczne, klastry
energetyczne, a więc lokalne zamykanie się

03:24:09.001 --> 03:24:14.000
całego ekosystemu energetycznego
na określonym terenie,

03:24:14.001 --> 03:24:17.000
gdzie mamy i wytwórców,
i mamy też odbiorców,

03:24:17.001 --> 03:24:21.000
gdzie można tą energię
wewnętrzną zmagazynować i

03:24:21.001 --> 03:24:24.000
zbilansować, to są moim
zdaniem, to jest przyszłość.

03:24:24.001 --> 03:24:28.000
A wodór tym bardziej
wspiera tego typu myślenie,

03:24:28.001 --> 03:24:31.000
ponieważ wodoru, tak jak Pan
powiedział, nie opłaca się wozić.

03:24:31.350 --> 03:24:37.000
Koszt transportu wodoru
powyżej 100 kilometrów

03:24:37.001 --> 03:24:43.000
zabija opłacalność wykorzystania, czy
150 kilometrów, już powiedzmy nawet,

03:24:43.001 --> 03:24:48.000
zabija możliwość, w ogóle opłacalność
korzystania z wodoru tak transportowanego.

03:24:48.001 --> 03:24:50.000
Musiałby on być niezwykle
tani, żeby opłacało się.

03:24:50.001 --> 03:24:54.000
Rurociągów na dzisiaj nie mamy.
Budowa infrastruktury takiej,

03:24:54.001 --> 03:24:59.000
o której tutaj była mowa,
żeby zbudować systemową sieć

03:24:59.001 --> 03:25:02.000
rurociągów do transportu
wodoru nie nastąpi szybko.

03:25:02.001 --> 03:25:05.000
My mamy problem z infrastrukturą
energetyczną do przesyłania prądu,

03:25:05.001 --> 03:25:10.000
a co dopiero rur i
gazów. W związku z tym

03:25:10.001 --> 03:25:13.000
lokalność będzie bardzo
sprzyjać rozwojowi wodoru.

03:25:13.100 --> 03:25:19.000
Jakieś 15 lat temu czytałem
artykuł, że BMW rozwija akurat

03:25:19.325 --> 03:25:23.000
możliwości budowy silnika opartego
właśnie do rozwiązania wodoru.

03:25:23.001 --> 03:25:24.000
A spalania wodoru.

03:25:24.001 --> 03:25:28.000
Tak. I jakoś dziwnym trafem akurat
ten projekt się szybko skończył.

03:25:28.001 --> 03:25:30.000
To znaczy jak szybko się
zaczął, tak szybko się skończył.

03:25:30.001 --> 03:25:34.000
Pomimo tego akurat, że już
nawet była wybudowana sieć.

03:25:34.001 --> 03:25:38.000
I to była sieć podziemna
akurat, do której, to znaczy

03:25:38.001 --> 03:25:42.000
dla rozprężenia wodoru
zrobiono sieć, w której

03:25:42.200 --> 03:25:46.000
wsadzono sieć wysokiego napięcia.
I cała rzecz wiązała z tym,

03:25:46.001 --> 03:25:51.000
że aby, to znaczy wtedy już myślałem
o tym, że będzie to wyglądało

03:25:51.001 --> 03:25:53.000
w ten sposób, że cała
Europa będzie przeryta, tak.

03:25:53.001 --> 03:25:58.000
Wszystkie sieci wysokiego napięcia
znikną z naszej przestrzeni,

03:25:58.150 --> 03:26:00.000
pójdą pod ziemię i
będą współgrały z wodorem.

03:26:00.001 --> 03:26:03.000
Niestety to się nie stało.
Japończycy przez jakiś czas

03:26:03.001 --> 03:26:06.000
akurat współpracowali.
Dzisiaj są

03:26:06.100 --> 03:26:08.000
pionierami w tych
samochodach akurat wodorowych.

03:26:08.300 --> 03:26:12.000
Tak, ale tutaj dodam, że
silniki bezpośredniego spalenia

03:26:12.001 --> 03:26:15.000
wodoru wracają i to też
w Niemczech i w Japonii.

03:26:15.001 --> 03:26:19.000
Ciężarówki z takimi silnikami
już są testowane i myślę,

03:26:19.001 --> 03:26:23.000
że one z powodzeniem mogą zastąpić
rozwiązania oparte o ogniwa paliwowe,

03:26:23.001 --> 03:26:27.000
które wiemy mają
swoje zalety, ale mają też

03:26:27.001 --> 03:26:30.000
szereg wad, które są
trudne do przeskoczenia.

03:26:30.001 --> 03:26:33.000
Ja mam jeszcze jedno pytanie.
Pan jest prezydentem.

03:26:33.800 --> 03:26:36.000
Prezydentem Regionalnej Izby Gospodarczej
Pomorza.

03:26:36.200 --> 03:26:39.000
Nie uzurpuję sobie prawa.

03:26:39.001 --> 03:26:42.000
Rozmawialiśmy o bardzo ważnych rzeczach.

03:26:42.001 --> 03:26:50.000
Natomiast jest historia taka,
że przecież light motivem

03:26:50.001 --> 03:26:56.000
naszego panelu jest gospodarka
związana z uzyskaniem

03:26:56.001 --> 03:27:02.000
niezależności energetycznej w
lokalnej społeczności, patrz, samorządzie.

03:27:02.001 --> 03:27:07.000
I teraz jakie jest Pańskie zdanie
albo ewentualnie jaka jest pańska rola

03:27:07.001 --> 03:27:12.000
jako prezydenta, aby wspomóc
samorząd czy społeczności lokalne

03:27:12.001 --> 03:27:16.000
właśnie w rozbudowie
albo w budowie tego myślenia

03:27:16.350 --> 03:27:19.000
o niezależności energetycznej?

03:27:19.050 --> 03:27:23.000
Odpowiem w ten sposób.
Tu podejmujemy dwa działania.

03:27:23.001 --> 03:27:28.000
Pierwsza to jest klaster technologii
wodorowej, który powstał z inicjatywy Izby.

03:27:28.325 --> 03:27:34.000
Przede wszystkim po to, żeby krzewić wiedzę
na temat wodoru, technologii wodorowej.

03:27:34.001 --> 03:27:40.000
Skupiać firmy i instytucje, które
są zainteresowane technologiami

03:27:40.001 --> 03:27:43.000
wodorowymi, produkcją
wodoru, wykorzystaniem wodoru.

03:27:43.001 --> 03:27:48.000
To było pierwsze działanie, powiedziałbym,
misyjne, związane ze świadomością.

03:27:48.001 --> 03:27:53.000
Dzisiaj już w zasadzie ten klaster
wchodzi w fazę pierwszych projektów,

03:27:53.001 --> 03:27:56.000
animowania pierwszych
biznesowych projektów.

03:27:56.001 --> 03:28:01.000
A drugie działanie to jest działanie związane
ze współpracą z samorządem wojewódzkim

03:28:01.001 --> 03:28:07.000
w zakresie przygotowywania strategii
wodorowej dla województwa pomorskiego.

03:28:07.450 --> 03:28:13.000
Wydaje nam się, że od tego musimy zacząć,
ponieważ ta właśnie strategia wodorowa

03:28:13.001 --> 03:28:16.000
dla województwa z tego poziomu,
powiedziałbym, wojewódzkiego,

03:28:16.001 --> 03:28:22.000
ona potem przeniesie pewne
działania na regionalne strategie,

03:28:22.001 --> 03:28:27.000
być może właśnie powiatów czy
gmin, które będą mogły wykorzystać

03:28:27.001 --> 03:28:32.000
przygotowane instrumenty finansowe,
będą mogły wykorzystać doradztwo,

03:28:32.001 --> 03:28:36.000
wiedzę, wiedzę klastra, czy też doświadczenia
partnerów po to, żeby uruchamiać

03:28:36.001 --> 03:28:42.000
na swoim terenie, w swoim regionie
projekty nie tylko związane z wodorem,

03:28:42.225 --> 03:28:49.000
ale projekty wysp energetycznych,
klastrów energetycznych z udziałem wodoru

03:28:49.001 --> 03:28:55.000
jako medium, które magazynuje tę
nadwyżkę energetyczną z OZE na przykład

03:28:55.350 --> 03:28:59.000
i potem daje możliwość wykorzystania
jej wtedy, kiedy tej energii brakuje,

03:28:59.001 --> 03:29:04.000
a więc dobry efekt do bilansowania.
I to są te dwa działania.

03:29:04.001 --> 03:29:10.000
Myślę, że do takiej fazy
bliższej z gminami czy z

03:29:10.001 --> 03:29:12.000
powiatami dojdziemy, jak
już będziemy gotowi do...

03:29:12.001 --> 03:29:16.000
To znaczy strategia, którą Państwo
proponujecie akurat jako rozwiązanie

03:29:16.425 --> 03:29:20.000
wydaje mi się rozwiązaniem dobrym,
dlatego bo przecież paręnaście lat temu

03:29:20.001 --> 03:29:25.000
powstała strategia rozwoju OZE w
województwie pomorskim i ona

03:29:25.001 --> 03:29:29.000
determinowała albo pokazała
kierunki gminom w jaki sposób

03:29:29.001 --> 03:29:34.000
ewentualnie pewne rozwiązania wdrażać.
Natomiast co do wysp energetycznych,

03:29:34.001 --> 03:29:37.000
to powiem szczerze akurat
wspomniano tutaj pana Jana Kulczyka,

03:29:37.001 --> 03:29:41.000
który w tym momencie
jak się uparł, to zrobił.

03:29:41.001 --> 03:29:45.000
To jego dzieci dzisiaj robią, czyli
krótko mówiąc energetyka ozowa.

03:29:45.001 --> 03:29:50.000
Natomiast cała rzecz się wiąże
z tym, że w 2017 roku

03:29:50.001 --> 03:29:56.000
Urząd Marszałkowski
zawziął się i zaczął forować

03:29:56.001 --> 03:29:58.000
rozwiązanie akurat nazywające
się Wyspa Energetyczna.

03:29:58.001 --> 03:30:02.000
My dzisiaj powszechnie się
tym pojęciem posługujemy,

03:30:02.001 --> 03:30:06.000
natomiast generalnie
rzecz biorąc na festiwalu w Opolu

03:30:06.001 --> 03:30:13.000
w 2017 roku bodajże pan Jarek
Kumienga, szef Biura Energetyki w Urzędzie

03:30:13.001 --> 03:30:20.000
pokazał nam to, co zamierza się
zrobić, ale że to się zaczęło dziać,

03:30:20.001 --> 03:30:24.000
to w takim układzie akurat
mieliśmy przykład już w roku 2019,

03:30:24.001 --> 03:30:29.000
czyli tuż przed pandemią, gdzie
w tym momencie przedstawił nam

03:30:29.001 --> 03:30:34.000
zarys rozwiązania, które nazywało
się archipelagiem wysp energetycznych.

03:30:34.125 --> 03:30:38.000
Arcyciekawe stwierdzenie i
powiem chwytliwe, dlatego,

03:30:38.001 --> 03:30:43.000
ponieważ gdziekolwiek nie
pojadę, to o ten archipelag mnie pytają.

03:30:43.001 --> 03:30:46.000
Co to jest? Serdecznie panu dziękuję.

03:30:46.001 --> 03:30:48.000
To ja jeszcze, jeśli mógłbym,
tylko ostatnie zdanie,

03:30:48.001 --> 03:30:52.000
bo w ramach tej działalności powstała
również Pomorska Dolina Wodorowa

03:30:52.200 --> 03:30:56.000
jako pierwsza dolina w Polsce.
To była inicjatywa oddolna,

03:30:56.001 --> 03:31:00.000
czyli nie ministerialne rozporządzenia
dotyczące utworzenia doliny.

03:31:00.001 --> 03:31:05.000
Ta dolina powstała w 2019 z udziałem
właśnie samorządu wojewódzkiego

03:31:05.001 --> 03:31:11.000
i podmiotów biznesowych z
regionu i sądzimy, że to będzie też

03:31:11.001 --> 03:31:14.000
silny impuls właśnie
rozwojowy dla regionu, jeśli

03:31:14.001 --> 03:31:16.000
chodzi o technologię
wodorową i wsparcie regionu.

03:31:16.350 --> 03:31:24.000
Dzięki serdeczne. Ja poproszę
pana dyrektora Mariusza Sadowskiego

03:31:24.001 --> 03:31:28.000
i powiem Państwu szczerze,
że tak, współpracujemy.

03:31:28.001 --> 03:31:32.000
To muszę się od razu przyznać akurat.
Natomiast sama rzecz się wiążę z tym akurat,

03:31:32.001 --> 03:31:37.000
że jestem jednym z autorów
albo animatorów rozwiązania,

03:31:37.001 --> 03:31:42.000
to znaczy może nie tyle rozwiązania,
ale stworzenia potężnej grupy zakupowej

03:31:42.001 --> 03:31:46.000
dla zakupu energii elektrycznej.
Pan wspomniał dwa grosze.

03:31:46.001 --> 03:31:49.000
Nam by się marzyły te dwa
grosze za kilowatogodzinę.

03:31:49.350 --> 03:31:53.000
Niestety będzie trochę
więcej dla roku przyszłego.

03:31:53.001 --> 03:31:57.000
Natomiast akurat chciałbym
zapytać, jak wyglądają relacje

03:31:57.001 --> 03:32:02.000
pomiędzy miastem i gminami, które
w tym momencie funkcjonują

03:32:02.001 --> 03:32:08.000
w obszarze tym zakupowym z
przedsiębiorstwem energetycznym?

03:32:08.275 --> 03:32:15.000
Jeżeli pytamy o współpracę,
współpraca jest typowo zadaniowa,

03:32:15.001 --> 03:32:19.000
czyli my jako odbiorca, z
drugiej strony mamy sprzedawcę

03:32:19.001 --> 03:32:22.000
i relacje biznesowe nas łączą, z
których musimy się wywiązywać.

03:32:22.001 --> 03:32:25.000
Tutaj ważniejsze pytanie polega na
tym, w jaki sposób poukładać sobie

03:32:25.001 --> 03:32:28.000
tę współpracę między innymi w
grupie, albo w ogóle jaki jest cel

03:32:28.001 --> 03:32:31.000
powstawania takiej grupy zakupowej.
Celem tej grupy jest to,

03:32:31.001 --> 03:32:36.000
żebyśmy wspólnie szukali rozwiązania,
żeby ta energia elektryczna była,

03:32:36.001 --> 03:32:40.000
czy w ogóle te media
energetyczne były jak najtańsze.

03:32:40.001 --> 03:32:45.000
Nawet może kiedyś dwa grosze.
Tutaj też na początku panelu

03:32:45.001 --> 03:32:51.000
wspomnieliśmy o tym, że najistotniejsze
elementy, które są w Skandynawii,

03:32:51.001 --> 03:32:55.000
a których jeszcze nie miałem w
Polsce, to jest kwestia deregulacji

03:32:55.100 --> 03:33:01.000
i kwestia finansowania. Jeżeli
mielibyśmy inne narzędzia i możliwości,

03:33:01.001 --> 03:33:05.000
myślę, że sytuacja by wyglądała
zupełnie inaczej. Na obecną chwilę

03:33:05.100 --> 03:33:09.000
największą korzyścią wspólnej
grupy zakupowej, tak dużej jak u nas,

03:33:09.425 --> 03:33:14.000
to jest to, że procedurę związana z
realizacją ustawy o zamówieniach publicznych

03:33:14.001 --> 03:33:18.000
realizuje tylko jeden podmiot, a
nie zamiast niego 60 oddzielnych.

03:33:18.001 --> 03:33:22.000
Proszę sobie wyobrazić, że do
każdego przeprowadzenia postępowania

03:33:22.200 --> 03:33:27.000
w polskich realiach zamówień publicznych
potrzebne są osoby zaangażowane,

03:33:27.001 --> 03:33:33.000
które ten proces realizują. Bo to trzeba
zebrać dane, przygotować postępowanie,

03:33:33.001 --> 03:33:37.000
teraz zgodnie z wymogami oszacować
wartość zamówienia, odpowiadać na bieżąco

03:33:37.001 --> 03:33:42.000
na pytania wykonawców i na
końcu też przeprowadzić postępowanie

03:33:42.001 --> 03:33:49.000
i zawrzeć umowę. I to jest element,
który jest na pewno kluczowy

03:33:49.001 --> 03:33:54.000
przy tej współpracy samorządów.
Grupa samorządów, które się spotykają,

03:33:54.001 --> 03:33:58.000
mają zaletę taką, że mogą wymieniać
wiedzę i doświadczenia, i też

03:33:58.001 --> 03:34:02.000
budowania swojej wiedzy i umiejętności,
to na przykład dzieje się

03:34:02.001 --> 03:34:08.000
w ramach klastra wodorowego.
My obecnie jako samorządy, możemy

03:34:08.001 --> 03:34:12.000
wspierać przedsiębiorców przy
ich działaniach, chętnie korzystać

03:34:12.001 --> 03:34:16.000
z ich doświadczeń, ale my
troszeczkę jesteśmy uzależnieni

03:34:16.001 --> 03:34:20.000
od ram prawnych, w ramach których
możemy się obracać i w nich funkcjonować.

03:34:20.001 --> 03:34:26.000
Miałbym pytanie, to jest
potężna organizacja. Cała rzecz się wiąże

03:34:26.001 --> 03:34:32.000
z tym, że jak wyobraża, to znaczy
czy w ogóle jest jakakolwiek koncepcja,

03:34:32.001 --> 03:34:35.000
która by mówiła o zbudowaniu w
Gdańsku, czy ewentualnie w połączeniu

03:34:35.001 --> 03:34:40.000
z innymi gminami,  jakiegoś
rozwiązania, które spowodowałoby

03:34:40.001 --> 03:34:44.000
tą niezależność energetyczną, tak?
Czyli w tą stronę, w jaką stronę

03:34:44.001 --> 03:34:48.000
albo jakimi drogami chcielibyście
do tej niezależności dążyć,

03:34:48.001 --> 03:34:52.000
jeżeli to jest oczywiście w takiej
organizacji możliwe, bo ja nie przesądzam

03:34:52.001 --> 03:34:58.000
jednoznacznie, że dla miasta takiego
jak Gdańsk niezależność energetyczna

03:34:58.001 --> 03:34:59.643
może być głównym celem.

03:34:59.843 --> 03:35:02.000
Tak, szukamy rozwiązań,

03:35:02.001 --> 03:35:06.000
warto zwrócić uwagę na trzy elementy, które
się przewijały przez poprzednie panele.

03:35:06.001 --> 03:35:11.000
Z jednej strony efektywność, czyli
funkcjonowanie w sposób efektywny

03:35:11.001 --> 03:35:14.000
i zużytkowanie tej energii tyle, ile
potrzebujemy. Tak samo, jeżeli chodzi

03:35:14.001 --> 03:35:17.000
o modernizację obiektów, to
myśmy mówili w poprzednim panelu.

03:35:17.001 --> 03:35:20.000
Tak samo, jeżeli chodzi o produkcję,
ważne żebyśmy produkowali i zużywali.

03:35:20.001 --> 03:35:24.000
W temacie wodoru też pojawia się
aspekt, że najlepiej wyprodukować

03:35:24.001 --> 03:35:27.000
i zużywać lokalnie. Ja na przykład,
my rozmawialiśmy tutaj wcześniej

03:35:27.200 --> 03:35:31.000
dużo o transporcie, według mnie
wodór może być technologią alternatywną,

03:35:31.001 --> 03:35:34.000
jeżeli chodzi o magazynowanie energii.
To też jest jakiś taki element,

03:35:34.100 --> 03:35:39.000
który powinniśmy na bieżąco rozwijać.
Z drugiej strony mamy kwestię

03:35:39.001 --> 03:35:44.000
samowystarczalności, czyli wyprodukujemy
tyle, ile potrzebujemy i to wszystko.

03:35:44.001 --> 03:35:49.000
Pięknie brzmi w słowach, w rzeczywistości
jest to troszeczkę trudniejsze,

03:35:49.001 --> 03:35:53.000
szczególnie jeżeli taki samorząd,
jak Gdańsk ma problem

03:35:53.001 --> 03:35:59.000
z tą energią tylko rozproszoną.
W najbliższym czasie też otworzymy

03:35:59.001 --> 03:36:05.000
m.in. spalarnie odpadów, mamy
większe jednostki, ale tym potencjałem

03:36:05.001 --> 03:36:08.000
wytwórczym trzeba tak odpowiednio
wysterować, żeby dostarczył nam tyle,

03:36:08.001 --> 03:36:12.000
ile potrzebujemy po stronie odbiorczej.
Mamy jeszcze trzeci aspekt,

03:36:12.001 --> 03:36:17.000
o którym zwraca uwagę Pan Minister,
to znaczy bezpieczeństwo energetyczne

03:36:17.001 --> 03:36:22.000
i niezawodność. To jest też aspekt
funkcjonowania, gdzie czasy COVID-u

03:36:22.001 --> 03:36:27.000
nas jako samorząd nauczyły
tego, że rządzący sobie stwierdzili,

03:36:27.001 --> 03:36:31.000
że przecież jak jest problem z
dostarczaniem energii czy problemami,

03:36:31.001 --> 03:36:34.000
to przecież samorząd ma obowiązek
zadania zapewnienia energii elektrycznej.

03:36:34.001 --> 03:36:38.000
Wracamy znowu od początku, że w
momencie modelowania rozwiązań,

03:36:38.001 --> 03:36:42.000
które są odpowiednie dla nas,
mamy Europejską Dyrektywę R2,

03:36:42.001 --> 03:36:45.000
teraz mamy R3, które czekamy
na wdrożenie w polskich realiach,

03:36:45.325 --> 03:36:50.000
my ciągle mówimy o nomenklaturze.
Fajnie w ramach województwa pomorskiego

03:36:50.001 --> 03:36:55.000
mówimy sobie o wyspach energetycznych,
co jeszcze nie ma odzwierciedlenia

03:36:55.001 --> 03:36:59.000
w przepisach europejskich.
Przepisy europejskie definiują klaster,

03:36:59.001 --> 03:37:04.000
definiują spółdzielnie, tylko dla
nas, jako dla samorządu miejskiego,

03:37:04.001 --> 03:37:09.000
gminy na prawach powiatu,
spółdzielnia energetyczna odpada,

03:37:09.001 --> 03:37:12.000
zostaje nam klaster i
pytanie, co nam daje klaster.

03:37:12.001 --> 03:37:15.000
Wracam do budowanej spalarni
odpadów, która w najbliższym czasie

03:37:15.001 --> 03:37:20.000
zostanie ukończona i odebrana.
Taksonomia europejska powoduje,

03:37:20.001 --> 03:37:24.000
że to nie będzie źródło zielone,
nie będzie protokołu o zielonej energii elektrycznej,

03:37:24.300 --> 03:37:28.000
a znowu przepisy krajowe regulują,
że klaster energii ma sens dopiero,

03:37:28.001 --> 03:37:34.000
jak będziemy mieli zieloną energię.
Gdzieś gubimy tutaj sens realizacji

03:37:34.001 --> 03:37:37.000
tych przedsięwzięć, które
określane są tymi fajnymi hasłami.

03:37:37.150 --> 03:37:40.000
To zmusza nas, jako samorządy,
do szukania innych rozwiązań,

03:37:40.001 --> 03:37:47.000
innych sposobów zapewnienia
sobie bezpieczeństwa energetycznego,

03:37:47.001 --> 03:37:55.000
czytaj samowystarczalności i na nowo
przewartościowania, i wypracowania

03:37:55.001 --> 03:37:59.000
tych najlepszych ścieżek.
I znowu, jak już znajdziemy sobie

03:37:59.001 --> 03:38:05.000
fajną ścieżkę, mówi, dobra,
możemy, wypracujmy sobie koncesję

03:38:05.001 --> 03:38:08.000
na obrót energii elektryczną,
skoro już produkujemy, to sami sobie

03:38:08.001 --> 03:38:13.000
sprzedajmy, to wychodzimy nagle na etap
prawa ustawy o zamówieniach publicznych,

03:38:13.001 --> 03:38:15.000
bo w jaki sposób możemy sobie
tę energię elektryczną sprzedać

03:38:15.001 --> 03:38:18.000
bez postępowania przetargowego.
I mamy błędne koło,

03:38:18.001 --> 03:38:22.000
czyli musimy znowu ogłaszać
przetarg i na nowo procedować.

03:38:22.001 --> 03:38:25.000
To często się mówi, że
tych urzędników jest za dużo,

03:38:25.001 --> 03:38:29.000
że proszę sobie sprawdzić, ile
mamy przepisów, ile mamy obowiązków

03:38:29.001 --> 03:38:33.000
do realizacji w trakcie funkcjonowania.
Ja nie wiem, czy to będzie poprawne,

03:38:33.001 --> 03:38:37.000
czy nie, ale ja trochę się nie dziwię
postępowań z Grupą Kapitałową Energa,

03:38:37.001 --> 03:38:42.000
ponieważ włączając te wszystkie
inne podmioty, Pegnik, Gdańsko Energe,

03:38:42.001 --> 03:38:44.369
Gdański Lotos, zeszli
poniżej progu 50%,

03:38:44.381 --> 03:38:47.000
dzięki temu zamówienia
publiczne im znikają.

03:38:47.001 --> 03:38:50.000
I wszystkie postępowania
mogą iść, wszystkie działania,

03:38:50.001 --> 03:38:53.000
wszystkie zamówienia idą znacznie szybciej
niż tak, jak u nas patrzymy z samorządu.

03:38:53.001 --> 03:38:57.000
Nie dyskutuję, czy to
wychodzi taniej, czy drożej.

03:38:57.001 --> 03:39:02.000
Mówię o tej stronie proceduralnej.
Mają większe możliwości badawcze,

03:39:02.001 --> 03:39:05.000
szukania rozwiązań i wdrażania.
A my jesteśmy troszeczkę z punktu

03:39:05.001 --> 03:39:09.000
widzenia tego, co pan wcześniej wspominał,
deregulacji w tej trudnej sytuacji,

03:39:09.001 --> 03:39:14.000
że my mamy przepisy, w oparciu
których możemy się tak by obracać.

03:39:14.200 --> 03:39:19.000
Klastry, które najlepiej funkcjonują w
Polsce, to związane są i wyłącznie wynikają

03:39:19.100 --> 03:39:23.000
z pracy, czy współdzielni,
czy inne formy energetyczne,

03:39:23.300 --> 03:39:27.000
dzięki zaangażowaniu przedsiębiorców.
I to przedsiębiorcy napełniają klaster,

03:39:27.001 --> 03:39:32.000
napełniają swoje możliwości i my
możemy się uczyć, możemy korzystać.

03:39:32.175 --> 03:39:38.000
W temacie wodoru też dobry przykład.
My jesteśmy kimś, kto korzysta

03:39:38.001 --> 03:39:43.000
i propaguje, a między innymi też staramy
się zbierać doświadczenia przedsiębiorców

03:39:43.200 --> 03:39:47.000
i doświadczenia rynkowe, dzięki czemu
na przykład idziemy w autobusy wodorowe,

03:39:47.300 --> 03:39:52.000
ale nie przez pryzmat kupna, tylko usługi,
gdzie by padło, że paliwo jest drogie,

03:39:52.001 --> 03:39:55.000
nie opłaca się dostarczać, ale
ktoś powiedział, że nam to zapewni,

03:39:55.001 --> 03:39:59.000
nam to załatwi i sprawdzamy.
Myślę, że te doświadczenia

03:39:59.001 --> 03:40:02.000
mogą być fajne i mogą się
przynieść efekt na przyszłość.

03:40:02.025 --> 03:40:09.000
Czyli klaster nie. Ale to znaczy, ja może
pytanie jakby retoryczne w tym kontekście,

03:40:09.001 --> 03:40:12.570
dlatego bo w tym
momencie, jeżeli Pan

03:40:12.582 --> 03:40:16.000
wyodrębnił,
że klaster to jest siła

03:40:16.001 --> 03:40:18.377
pracodawców, czy
ewentualnie firm, to w tym

03:40:18.389 --> 03:40:21.000
momencie ja dołożę
jeszcze jedno zdanie.

03:40:21.001 --> 03:40:25.000
To musi być zapaleniec, który będzie tym
koordynatorem klastra, który w tym momencie

03:40:25.001 --> 03:40:30.000
zrozumie, że jest wytwórca,
odbiorca, że jest jeszcze sieć przesyłowa,

03:40:30.001 --> 03:40:35.000
a on musi się znaleźć akurat w
środku tego całego konglomeratu,

03:40:35.175 --> 03:40:37.576
który w tym momencie
musi te wszystkie sznurki

03:40:37.588 --> 03:40:40.000
powiązać i umieć
się w nich zachowywać.

03:40:40.001 --> 03:40:41.000
Poza tym jest jeszcze jedna kwestia.

03:40:41.001 --> 03:40:44.000
Za proste. Ja bym powiedział,
że tu potrzeba grupę zapaleńców,

03:40:44.001 --> 03:40:47.000
którzy wspólnie tak by usiądą i
zaczną pracować nad rozwiązaniem,

03:40:47.001 --> 03:40:50.000
a czy to nazwiemy to klastrem, czy
nazwiemy to w jakikolwiek inny sposób,

03:40:50.001 --> 03:40:54.000
to nie ma znaczenia.
Ważne, żeby oni wspólnie

03:40:54.001 --> 03:40:55.000
wyznaczyli sobie cel,
do którego wspólnie dążą.

03:40:55.001 --> 03:40:59.000
Dobra i to najczęściej akurat to
znaczy, bo martwi mnie pewna rzecz,

03:40:59.001 --> 03:41:02.000
która się dzieje dzisiaj w
Polsce, mianowicie jeżdżą firmy

03:41:02.001 --> 03:41:05.000
i obiecują, że
założymy Państwu klaster.

03:41:05.001 --> 03:41:08.000
Zakładają ten klaster rzeczywiście,
czyli krótko mówiąc,

03:41:08.001 --> 03:41:12.000
wszyscy do zdjęcia
i podpisują list intencyjny,

03:41:12.001 --> 03:41:16.000
potem powstają dokumenty,
natomiast za tym nic nie idzie.

03:41:16.250 --> 03:41:21.000
Nie ma oczywiście wtedy tego podmiotu,
który w tym momencie ten klaster może,

03:41:21.001 --> 03:41:27.000
to znaczy albo osoby, która w tym momencie
będzie miała wizję budowy tego klastra.

03:41:27.001 --> 03:41:32.000
Współpracując z klastrem w
Łobżenicy, który udało nam się zbudować,

03:41:32.001 --> 03:41:35.000
to w tym momencie, w
pewnym momencie powiedziałem,

03:41:35.300 --> 03:41:39.000
że samorząd w tym
klastrze jest zupełnie niepotrzebny.

03:41:39.300 --> 03:41:43.000
Dlatego, bo to o czym pan
wspomniał, czyli krótko mówiąc,

03:41:43.001 --> 03:41:47.000
to że obowiązuje nas prawo zamówień
publicznych, to można sobie zadać pytanie,

03:41:47.001 --> 03:41:52.000
a jak ja od klastra, czyli
koordynatora klastra, od firmy,

03:41:52.075 --> 03:41:57.000
kupię bezpośrednio energię
elektryczną czy ciepło,

03:41:57.001 --> 03:42:00.000
czy gaz, w zależności od
tego, co będziemy mieć.

03:42:00.001 --> 03:42:01.000
Czy wodór.

03:42:01.001 --> 03:42:04.000
Natomiast akurat jednej rzeczy...
Czy wodę, tak.

03:42:04.001 --> 03:42:08.000
Natomiast co jest jeszcze
istotne w tej całej sprawie,

03:42:08.050 --> 03:42:13.000
akurat nie padło tutaj kwestia
tego, co może być,

03:42:13.001 --> 03:42:18.000
a wydaje mi się, że u pana Marka Zimakowskiego,
wójta gminy Przywic, się wydarzy.

03:42:18.325 --> 03:42:22.000
Mianowicie kwestia
spółdzielni energetycznej,

03:42:22.400 --> 03:42:26.000
która w tym momencie
ma jeden bardzo ważny plus.

03:42:26.001 --> 03:42:31.000
Mianowicie, jeżeli 70% energii
elektrycznej będzie pochodziło,

03:42:31.001 --> 03:42:35.000
czy energii w ogóle, będzie
pochodziło z odnawialnych źródeł energii

03:42:35.001 --> 03:42:38.000
wytwarzanych we własnych
zasobach, to w takim układzie,

03:42:38.001 --> 03:42:43.000
korzystając z sieci
energetycznej, nie będziemy

03:42:43.001 --> 03:42:46.000
za dystrybucję opłacali
kosztów dystrybucji.

03:42:46.001 --> 03:42:54.000
Ja jestem ciekaw tylko, kiedy
Enea, Tauron, Energa, Stoen, IPG,

03:42:54.450 --> 03:42:58.000
dorwą się do tego i
zaczną przewracać ustawę,

03:42:58.001 --> 03:43:04.000
czyli zaczną w tym momencie mobbing
w stosunku do władz, żeby to zmienić.

03:43:04.001 --> 03:43:09.000
Bo jeżeli tych spółdzielni powstanie dużo
i rzeczywiście zaczną z tego korzystać,

03:43:09.001 --> 03:43:15.000
a u pana prawdopodobnie tak będzie,
tak, czyli będzie te 70% własnej produkcji,

03:43:15.500 --> 03:43:20.000
wójt Potęgowa ma 11 gmin do
załatwienia, więc w takim układzie na pewno

03:43:20.001 --> 03:43:27.000
sprawa by w tym momencie przeszła.
Panie wójcie, pan od lat buduje

03:43:27.001 --> 03:43:34.000
pewien wizerunek gminy, która dzisiaj
mógłbym powiedzieć akurat jest wyspą

03:43:34.025 --> 03:43:36.354
energetyczną, czy nie?

03:43:36.554 --> 03:43:39.000
Ja w te wyspy nie wierzę.

03:43:39.001 --> 03:43:39.429
Proszę?

03:43:39.629 --> 03:43:42.000
Wyspa to jest coś odciętego od otoczenia,

03:43:42.200 --> 03:43:46.000
ale to się przyjęło, niech tak będzie.
Nie będę już z tym dyskutował.

03:43:46.075 --> 03:43:50.000
Nie, wyspą nie jesteśmy, bo nie
mamy takich zasobów, ażebyśmy byli

03:43:50.001 --> 03:43:55.000
samowystarczalni i odcięli
się od sieci przesyłowych,

03:43:55.500 --> 03:43:57.250
także na tą chwilę nie jesteśmy.

03:43:57.450 --> 03:43:59.000
Czyli krótko mówiąc akurat można

03:43:59.001 --> 03:44:01.000
by było powiedzieć,
że to jest trochę utopia.

03:44:01.550 --> 03:44:06.000
Nie chcę tematu tutaj wciągnąć,
żeby komuś się nie narazić.

03:44:06.050 --> 03:44:08.346
Lubię tych, którzy to wymyślili.

03:44:08.546 --> 03:44:11.000
Nie, to znaczy dążę do jednej rzeczy,

03:44:11.001 --> 03:44:18.000
mianowicie wyspa energetyczna
winna się, to znaczy, bo wreszcie może

03:44:18.001 --> 03:44:21.000
ten mit troszeczkę byśmy może
rozmyli, dlatego, bo wyspa energetyczna

03:44:21.001 --> 03:44:25.000
powinna być przypisana do
danej społeczności lokalnej.

03:44:25.200 --> 03:44:31.000
To nie jest do wioski, do dzielnicy,
do jakiegoś małego obszaru,

03:44:31.001 --> 03:44:35.000
który jest łatwo zdefiniowany i w
tym momencie, gdzie będziemy mieli

03:44:35.001 --> 03:44:39.000
łatwość przesyłu i odbioru energii,
czy to elektrycznej, czy ciepłej.

03:44:39.001 --> 03:44:45.000
Trudno w takiej gminie, jak na
przykład Przywic, w tym momencie,

03:44:45.001 --> 03:44:50.000
która ma kilka wiosek,
w tym momencie

03:44:50.001 --> 03:44:54.000
mówić o tym, że cała gmina
będzie wyspą. Półwyspą.

03:44:54.001 --> 03:44:59.000
To może zacznę od historii, bo wtedy
może łatwiej zrozumieć nasze działania.

03:44:59.001 --> 03:44:59.501
Właśnie.

03:44:59.701 --> 03:45:03.000
Ja jestem w samorządzie
13 lat i pierwszym projektem był

03:45:03.001 --> 03:45:08.000
projekt solarny, co w gminie turystycznej
było bardzo istotne z uwagi na dymy,

03:45:08.050 --> 03:45:13.000
nad okolicą. Latem mieszkańcy
również podgrzewali wodę użytkową.

03:45:13.001 --> 03:45:19.000
Czym podgrzewali? Tym, co się pali.
Także ten widok był nieciekawy.

03:45:19.625 --> 03:45:25.000
Projekt skuteczny, ale też tu
się pojawił taki element edukacji,

03:45:25.001 --> 03:45:30.000
bo konsultacje z mieszkańcami, coś
co nowego się pojawiło w życiu gminy,

03:45:30.001 --> 03:45:35.000
w życiu mieszkańców, wymagało
analizy i zawsze na takich spotkaniach

03:45:35.001 --> 03:45:42.000
oprócz innowatorów są tak zwani filozofowie
gminni, którzy mają swoje teorie

03:45:42.325 --> 03:45:48.000
i przebić się przez to, to był proces
najdłuższy. Natomiast to, co się udało

03:45:48.001 --> 03:45:54.000
wykonać spowodowało, że przy kolejnych
projektach już było łatwiej się porozumieć.

03:45:54.100 --> 03:46:01.000
Ale te kolejne projekty to
termomodernizacja obiektów gminnych,

03:46:01.001 --> 03:46:06.000
gdzie wszystkie obiekty zostały wyposażone
w pompy ciepła, czyli likwidacja,

03:46:06.001 --> 03:46:13.000
czyli już jak gdyby totalna dekarbonizacja
obiektów gminnych i to nam się udało.

03:46:13.001 --> 03:46:16.398
Potem projekt największy
na Pomorzu, fotowoltaika.

03:46:16.410 --> 03:46:19.000
Już było łatwiej z
tymi konsultacjami,

03:46:19.001 --> 03:46:24.000
ponieważ przebrnęliśmy przez
poprzednie projekty i ten, kto pierwszy,

03:46:24.001 --> 03:46:28.438
kto jest innowacyjny, tak
powiem ogólnie, to korzysta.

03:46:28.450 --> 03:46:33.000
Natomiast masa
takich opornych osób

03:46:33.001 --> 03:46:37.000
w społeczeństwie jest większościowa.
Ale w przypadku fotowoltaiki,

03:46:37.001 --> 03:46:42.000
kiedy powiedziałam, że sukcesem
zakończyliśmy poprzednie projekty,

03:46:42.350 --> 03:46:48.000
to już te dyskusje, konsultacje
były o wiele łatwiejsze.

03:46:48.250 --> 03:46:57.000
Prawie 300 budynków prywatnych, bo działamy
w takiej kooperacji mieszkańcy i urząd.

03:46:57.001 --> 03:47:04.000
Nie da się oddzielić tych dwóch, jak
gdyby, nie tworów, ale organizmów.

03:47:04.225 --> 03:47:09.000
To musi działać razem. Jeżeli ekolegia,
to nie da się tylko w jednym miejscu

03:47:09.850 --> 03:47:15.000
szanować powietrze i oczyszczać
atmosferę, tylko to musi być spójność.

03:47:15.450 --> 03:47:22.000
Także prawie 300 obiektów prywatnych
posiada instalacje na bazie rachunków,

03:47:22.001 --> 03:47:23.323
jakie były...

03:47:23.523 --> 03:47:28.000
A jaki to jest
procent ze wszystkich obiektów?

03:47:28.001 --> 03:47:32.000
Tam jeszcze mamy taką oporną
jedną spółdzielnię mieszkaniową.

03:47:32.001 --> 03:47:36.000
To jest około 1000 osób.
To jest gdzieś tak 200 mieszkań.

03:47:36.275 --> 03:47:43.000
Natomiast już uległa naszym podpowiedziom,
sugestiom i idą w kierunku pomp ciepła

03:47:43.200 --> 03:47:49.000
i fotowoltaiki. Ale oni, tak jak mówię,
oporni po 5 latach do tego tematu podchodzą.

03:47:49.450 --> 03:47:53.000
Wszystkie budynki gminne, wrócę
do tego projektu fotowoltaicznego,

03:47:53.001 --> 03:48:00.000
są wyposażone już kompletnie w
solary, pompy ciepła, fotowoltaikę.

03:48:00.050 --> 03:48:04.000
I tu się pojawił dla nas pewien
problem, jako do gminy innowacyjnej.

03:48:04.001 --> 03:48:09.000
Bo w tamtym roku, kiedy musieliśmy
zaopatrywać mieszkańców w węgiel,

03:48:09.250 --> 03:48:14.000
dziwne podejście, bo gdyby ktoś
znał zasady pracy w samorządzie,

03:48:14.001 --> 03:48:20.000
to by zobowiązał gminę do wskazania
podmiotu, który handluje węglem.

03:48:20.375 --> 03:48:24.000
A takich było cała masa.
Co tutaj ma samorząd z węglem?

03:48:24.001 --> 03:48:28.000
Samorząd już nie wiem,
jakie ma zadania podejmować.

03:48:28.001 --> 03:48:35.000
Coś pewnie ktoś wymyśli. I problem jaki
się pojawił, trochę tego węgla nam zostało.

03:48:35.450 --> 03:48:39.000
To co nam otwierać kotłownię
węglową, reanimować, reaktywować.

03:48:39.001 --> 03:48:44.000
Także dochodzi do takich absurdów.
Jeżeli ktoś by znał dokładnie zasady

03:48:44.001 --> 03:48:47.851
funkcjonowania samorządu,
szczególnie wiejskich,

03:48:47.863 --> 03:48:51.000
to by na pewne
decyzje się nie pokusił.

03:48:51.001 --> 03:48:56.000
Teraz jeżeli chodzi o
takie działania innowacyjne.

03:48:56.150 --> 03:49:00.000
Ja tutaj z panem Józefem
Szczycią konferencję obrabiam.

03:49:00.001 --> 03:49:04.000
Ja się cieszę, że takie osoby poznaję,
bo nie jestem osobą techniczną,

03:49:04.001 --> 03:49:09.000
ale te nowinki, które się pojawiają na
konferencjach, powinni poznawać prezydenci,

03:49:09.001 --> 03:49:16.000
wójtowie i zarządzający organizacjami.
Tylko że tak, według krzywej Gausa

03:49:16.650 --> 03:49:21.000
paręnaście procent społeczeństwa
to są osoby innowacyjne.

03:49:21.001 --> 03:49:27.000
Wiedzą, że coś ma szansę
powodzenia, że pomoże i będzie działało.

03:49:27.550 --> 03:49:31.000
Większy procent osób dojrzewa,
gdzieś tak po pięciu latach powie,

03:49:31.001 --> 03:49:34.207
że jednak jest
przekonany, że to działa.

03:49:34.219 --> 03:49:38.000
Większa grupa do
dziesięciu lat nawet dojrzewa,

03:49:38.750 --> 03:49:45.000
że jednak warto, że to się opłaca. A jest
grupa, ja nazywam talibami tą grupę,

03:49:45.001 --> 03:49:51.000
że ich nic nie przekona. Natomiast co
przekonało ostatnio i samorządowców,

03:49:51.001 --> 03:49:56.000
i tych nieprzekonanych do zmian, do
energetyki odnawialnej? Ceny energii.

03:49:56.001 --> 03:50:02.000
Raptem się okazało, że ci
przeciwnicy, nawet filozofowie,

03:50:02.001 --> 03:50:07.000
bo wielu kolegów samorządowców
uważało, że fotowoltaika to jest coś złego,

03:50:07.001 --> 03:50:12.000
bo gdzieś tam jakieś dziecko w Afryce, w
Indiach coś wydłubuje. Szukanie czegoś,

03:50:12.600 --> 03:50:13.750
żeby, w to nie weszli.

03:50:13.762 --> 03:50:16.000
Tzn. mit tej pierwszej
krowy, która mleka nie daje,

03:50:16.001 --> 03:50:17.401
bo wiatrak się kręci.

03:50:17.601 --> 03:50:20.000
Tak. Tak jeszcze wrócę do fotowoltaiki,

03:50:20.001 --> 03:50:28.000
bo też była mowa o magazynie energii.
Ten, kto pierwszy śmietankę spija.

03:50:28.550 --> 03:50:34.000
Nasz model fotowoltaiki, ten fotowoltaiczny
spowodował, że oprócz dofinansowania

03:50:34.001 --> 03:50:40.000
Urzędu Marszałkowskiego w wysokości
85%, to jeszcze wtedy można było

03:50:40.350 --> 03:50:44.000
energię magazynować w sieci.
I my do tej pory mamy tą opcję,

03:50:44.001 --> 03:50:51.000
najtańszy magazyn. 1 kW produkujemy,
oddajemy do magazynu, potem odbieramy.

03:50:51.300 --> 03:50:57.000
I też taki ostatni projekt, gdzie widać,
że i samorządy też działają szerzej.

03:50:57.400 --> 03:51:03.000
Projekt z Instytutem Maszyn Przepływowych
Polskiej Akademii Nauk realizowany.

03:51:03.001 --> 03:51:10.000
Europejski projekt z uczelniami duńskimi,
norweskimi i polskimi, który zakłada

03:51:10.100 --> 03:51:14.000
stworzenie wspólnoty energetycznej,
opomiarowanie obiektów, bo to nie sztuką

03:51:14.001 --> 03:51:21.000
założyć pewne instalacje fotowoltaiczne,
magazyny. Natomiast to musi być zarządzane,

03:51:21.001 --> 03:51:26.000
odpowiednio funkcjonować,
żeby w przypadku wspólnoty

03:51:26.001 --> 03:51:30.000
sprawiedliwie tę energię
rozdzielić i skonsumować.

03:51:30.200 --> 03:51:38.000
Szanowni Państwo, przed chwilą dostałem
sygnał, że mamy ostatnie, już trzy.

03:51:38.450 --> 03:51:43.000
Przed chwilą było pięć.
Więc proszę Państwa, mam, to znaczy

03:51:43.001 --> 03:51:47.000
projekt "Serenę" to jest projekt
akurat, który w tym momencie

03:51:47.001 --> 03:51:53.375
jest realizowany w gminie
Przywic, od którego roku?

03:51:53.575 --> 03:51:54.000
2021.

03:51:54.001 --> 03:51:57.506
Czyli ma już dwa lata. Okazuje się, a ilu
mieszkańców w gminie Przywic?

03:51:57.706 --> 03:51:58.000
6 tysięcy.

03:51:58.001 --> 03:52:03.000
Zameldowanych,
niemeldowanych więcej.

03:52:03.025 --> 03:52:07.000
Czyli krótko mówiąc, akurat w takiej
małej gminie, i mamy już drugi przykład,

03:52:07.001 --> 03:52:11.000
bo mieliśmy przedtem gminę
Potęgowo, teraz mamy gminę Przywic,

03:52:11.001 --> 03:52:17.000
mogą się dziać rzeczy, o których
tym filozofom się nie śniło.

03:52:17.001 --> 03:52:22.000
Natomiast, proszę Państwa, miałbym
w tej chwili, dwie minuty jeszcze,

03:52:22.001 --> 03:52:26.000
na to, by ewentualnie udzielić
Państwu głos. Jeżeli Państwo macie

03:52:26.001 --> 03:52:28.341
jakiekolwiek pytania
do moich szanownych

03:52:28.353 --> 03:52:31.000
panelistów, będę
niezmiernie wdzięczny

03:52:31.001 --> 03:52:36.000
im za odpowiedź, Państwu za pytanie.
Słucham.

03:52:41.000 --> 03:52:42.000
Dzień dobry, Agata
Lewandowska, Urząd Miasta Gdyni.

03:52:42.001 --> 03:52:44.545
Ja mam pytanie do Pana
Dyrektora Satowskiego.

03:52:44.557 --> 03:52:47.000
Czy Państwo w ramach
swojej grupy zakupowej

03:52:47.001 --> 03:52:51.000
mierzą się także z tematem tego,
żeby jak największy udział tej energii

03:52:51.001 --> 03:52:55.000
był energią z OZE? Mówił Pan o
tym, żeby cena była jak najniższa.

03:52:55.001 --> 03:53:00.000
Ale czy też ten udział jest wskazywany,
żeby był przez dostawcę zapewniony?

03:53:00.001 --> 03:53:04.000
I co z umowami kompleksowymi?
Czy też ten temat się pojawia? Dziękuję.

03:53:08.800 --> 03:53:11.000
Tego roku, jeżeli podchodziliśmy
do postępowania przetargowego

03:53:11.001 --> 03:53:15.000
po zawirowaniach zeszłorocznych,
w którym nikt w mieście Gdańsku

03:53:15.001 --> 03:53:19.000
nie złożył oferty na
sprzedaż energii elektrycznej.

03:53:19.001 --> 03:53:25.000
W tym roku ponownie, szykując się do
postępowania, przeprowadziliśmy rozmowy

03:53:25.001 --> 03:53:29.000
z potencjalnymi podmiotami. A,
czy w ogóle w tym roku będą

03:53:29.001 --> 03:53:35.000
podchodzili do postępowania? B,
czy jest możliwość zagwarantowania

03:53:35.001 --> 03:53:39.000
sobie energii elektrycznej
zielonej na danym poziomie?

03:53:39.001 --> 03:53:44.000
Docelowo chcielibyśmy, żeby było 100%
energii elektrycznej pochodzącej z OZE.

03:53:44.001 --> 03:53:50.000
I prawda jest taka, że jest możliwość.
Podmioty potwierdzają, że tak, mogą.

03:53:50.001 --> 03:53:55.000
Niestety ta cena będzie wyższa.
Drugie to to, że oni kupują gwarancję

03:53:55.001 --> 03:53:59.000
pochodzenia, czyli po prostu na giełdzie
kupują papierek, że gwarancję pochodzenia

03:53:59.001 --> 03:54:04.000
oni nam przynoszą, pokazują.
Tak, to jest zielona energia elektryczna.

03:54:04.001 --> 03:54:11.000
A dla mnie jako absolwenta Wydziału
Elektrotechniki, problem polega na tym,

03:54:11.001 --> 03:54:16.000
że co nam daje to, że my kupujemy zieloną
energię, skoro po kablach to i tak biega

03:54:16.001 --> 03:54:22.000
ta energia elektryczna, która jest
dostępna. I najważniejszym elementem

03:54:22.001 --> 03:54:30.000
był ten element finansowy, czyli
realizacji przedsięwzięcia albo zakupu

03:54:30.025 --> 03:54:36.000
tej energii elektrycznej w możliwie
najniższej cenie. Szczególnie, że mamy

03:54:36.001 --> 03:54:40.000
ceny stosunkowo wysokie i mierzymy
się właściwie z cenami 3 razy wyższymi

03:54:40.001 --> 03:54:44.000
niż to było kilka lat temu. I to będzie
chyba temat na następną dyskusję.

03:54:44.001 --> 03:54:51.000
O, jeszcze jedno pytanie. Mogę? Aha.

03:54:51.100 --> 03:54:54.000
Dzień dobry, Adam Mikołajczyk,
Urząd Marszałkowski. Ja tylko chciałem

03:54:54.001 --> 03:54:59.000
właściwie tak w luźnym tonie taką ratę
do wypowiedzi pana wójta Zimakowskiego

03:54:59.001 --> 03:55:04.000
zrobić, żeby już Państwo w takich
luźniejszych nastrojach na przerwę poszli,

03:55:04.001 --> 03:55:09.000
o wyspach energetycznych. Ja miałem
przyjemność odpowiadać za departament,

03:55:09.100 --> 03:55:15.000
na którym Jarek Kumiega, tu dzisiaj
przywołany, prowadził to biuro energetyki.

03:55:15.001 --> 03:55:21.000
I kolega Jarek tłumaczył mi, że
wyspa nie jest wyspą, jest półwyspem.

03:55:21.001 --> 03:55:23.000
Natomiast ja się czuję odpowiedzialny
za to, że powiedziałem Jarek,

03:55:23.001 --> 03:55:30.000
trudno, nazwijmy to wyspą, bo
pokażmy pewną wizję, nawet jeżeli ona jest

03:55:30.001 --> 03:55:35.000
niespełnialna dzisiaj. Tu się
tłumaczę za to, że jakby dla inżyniera

03:55:35.001 --> 03:55:39.000
to właściwie się nie trzyma kupy, ale
to miał być też pewien rodzaj takiego

03:55:39.001 --> 03:55:44.000
bardziej porywającego hasła. Druga rzecz.
Wymyśliliśmy archipelag wysp energetycznych.

03:55:44.001 --> 03:55:48.000
Pamiętam, że z zespołem się
dzieliłem, że to nie może tak się

03:55:48.001 --> 03:55:52.000
nazywać bele jak. To musi być coś
takiego, co tak pobudza. Premier Morawiecki

03:55:52.001 --> 03:55:57.000
był dużą inspiracją, prawda, że
luxtorpeda, że batory. To było takie,

03:55:57.001 --> 03:56:00.000
chcieliśmy dorównać jakby w tym przekazie.
I to działa. Więc jest archipelag.

03:56:00.001 --> 03:56:04.000
Cieszę się, że to chodzi po kraju.
I trzecia rzecz, drobna. Wtedy myśleliśmy

03:56:04.001 --> 03:56:08.000
o tym w takim duchu, jak wiele lat
wcześniej Urząd Marszałkowski zaproponował,

03:56:08.001 --> 03:56:13.000
żeby gminy robiły sieciowe, parasolowe
projekty dla mieszkańców, prawda,

03:56:13.001 --> 03:56:16.000
czyli tych indywidualnych,
najpierw solary, potem fotowoltaika.

03:56:16.001 --> 03:56:20.000
Też siedzieliśmy, jak to zrobić,
żeby to poszło tak jakby w lód,

03:56:20.001 --> 03:56:23.000
ale żeby jednak gmina była
tym kierownikiem przedsięwzięcia.

03:56:23.700 --> 03:56:26.000
To tak samo było z wyspami.
Nam się wydawało, że będziemy mieli z Unii

03:56:26.001 --> 03:56:30.000
takie pieniądze, żeby sfinansować
całą taką inwestycję, która da nam

03:56:30.350 --> 03:56:34.000
wyspę energetyczną. Obawiam się, że
tak nie będzie, bo reguły finansowania

03:56:34.001 --> 03:56:38.000
są bardzo skomplikowane.
Magazyn może dotacją sfinansować,

03:56:38.001 --> 03:56:44.000
ale już źródła pożyczką.
Natomiast widzę ten proces, który powoduje,

03:56:44.001 --> 03:56:49.000
że pieniądze sobie gminy znajdą z
różnych źródeł. Nigdy nie z jednego.

03:56:49.400 --> 03:56:53.000
Natomiast ważne jest to, że jest
jakby wspólne dzielenie się wiedzą,

03:56:53.001 --> 03:56:56.000
wspólne myślenie i ten
archipelag i tak powstanie.

03:56:56.001 --> 03:57:00.000
Tylko może nie w ten sposób, że się
da komuś dotację jednorazową i przelew,

03:57:00.001 --> 03:57:05.000
tylko że będzie budować się pewien
rodzaj modelu, który będzie powielany

03:57:05.001 --> 03:57:10.000
i bardzo się cieszę, że niezależnie od
tego, czy to jest wyspa, czy półwysep,

03:57:10.001 --> 03:57:14.000
czy archipelag, że to jest
myślenie, które w tej chwili w Polsce

03:57:14.125 --> 03:57:20.000
zdobyło już taką dosyć dużą
popularność i chyba taki pewien rodzaj

03:57:20.001 --> 03:57:29.000
mimo wszystko zaplecza w postaci
interesariuszy, że nawet Energa ze Stoenem,

03:57:29.001 --> 03:57:35.000
z Eneon tak łatwo tego mobbingu,
lobbingu nie przeprowadzą.

03:57:35.001 --> 03:57:38.000
Może im się uda, ale nie będzie to łatwe.
Dziękuję.

03:57:39.825 --> 03:57:47.000
Ostatnie pytanie, bardzo prosimy króciutko,
ale to może nawet nie to pytanie,

03:57:47.001 --> 03:57:48.065
tylko może jakiś głos.

03:57:48.265 --> 03:57:50.000
Dzień dobry, jestem od Jarosława Kumięgi,

03:57:50.001 --> 03:57:52.000
już tutaj wspomnianego,
pracownikiem w referacie.

03:57:52.100 --> 03:57:57.000
Panie Sławomirze, do Pana mam pytanie.
Sama się z nim spotkałam,

03:57:57.001 --> 03:58:00.000
bo mówił Pan, że Polska jest w
czołówce producentów i w Europie,

03:58:00.001 --> 03:58:04.000
i na świecie szarego wodoru.
I jak Polska to wykorzystuje?

03:58:04.001 --> 03:58:06.032
Co dzieje się z tym dalej?

03:58:06.232 --> 03:58:09.000
Wodór jest wykorzystywany w przemyśle.

03:58:09.001 --> 03:58:09.534
W przemyśle.

03:58:09.734 --> 03:58:11.000
W procesach, tak, w przemysłowym.

03:58:11.001 --> 03:58:16.000
Nasza rafineria, dawniej LOTOS wykorzystywała,
wykorzystuje bardzo dużo wodoru

03:58:16.001 --> 03:58:20.000
w swoich procesach.
Także to nie jest wodór

03:58:20.001 --> 03:58:24.000
wykorzystywany w energetyce
czy do magazynowania energii.

03:58:24.150 --> 03:58:26.000
Dobra, dzięki piękne.

03:58:26.400 --> 03:58:30.000
Ja również Państwu dziękuję,
bo tu zaraz organizatorzy ze mną

03:58:30.001 --> 03:58:33.000
zrobią porządek.
Bardzo mi było miło poprowadzić ten panel.

03:58:33.001 --> 03:58:38.000
Okazało się, że odsłuchałem pewne
rzeczy, o których nie wiedziałem,

03:58:38.001 --> 03:58:42.000
a więc ten mój przyjazd z Opola
do Państwa akurat był potrzebny.

03:58:42.250 --> 03:58:45.000
Dzięki serdecznie.

03:58:45.001 --> 03:58:48.000
Dziękujemy, wielkie brawa.
Drodzy Państwo, naszych panelistów

03:58:48.001 --> 03:58:52.000
zapraszamy na miejsca.
I tak naprawdę pomyślałem sobie,

03:58:52.001 --> 03:58:59.000
że co by nie mówić, to i
tak wszystko w rękach kogo?

03:58:59.100 --> 03:59:05.000
Tego, kto ustawy zatwierdza
i tak dalej, i tak dalej.

03:59:05.600 --> 03:59:08.000
Panie doktorze, to jest
ten moment właściwy.

03:59:08.001 --> 03:59:11.000
Doktor Jarosław Och.

03:59:11.075 --> 03:59:14.000
Wielkie brawa. Politolog, drodzy Państwa.

03:59:14.001 --> 03:59:19.000
To jest coś, co będzie niezwykłe.
Myślę, że to będzie duże doświadczenie

03:59:19.001 --> 03:59:25.000
i duża dla nas przygoda
również, jeśli chodzi o

03:59:25.001 --> 03:59:28.000
emocje i pewnie, i o tematy,
które zostaną poruszone.

03:59:28.075 --> 03:59:32.000
Panie doktorze, pracodawcy
Pomorza to partner

03:59:32.001 --> 03:59:39.000
debaty, a debata,
wielkim wyzwaniem.

03:59:39.050 --> 03:59:42.000
Dzień dobry Państwu, proszę
jeszcze o chwilę cierpliwości.

03:59:42.001 --> 03:59:46.000
Państwa kandydatów o wejście na salę.

03:59:46.001 --> 03:59:50.000
Jesteście chyba Państwo tu już wszyscy.

03:59:50.200 --> 03:59:53.000
Na początku, drodzy
Państwo, żeby wyrównać szanse

03:59:53.001 --> 03:59:57.000
wszystkich uczestników debaty,
zastosujemy najbardziej prosty,

03:59:57.001 --> 04:00:02.000
ale i dla mnie oczywisty
mechanizm związany z losowaniem

04:00:02.001 --> 04:00:06.000
miejsc, które kandydaci
zajmą na tych krzesłach.

04:00:06.001 --> 04:00:10.000
Chodzi najzwyczajniej o to, aby
to los zdecydował, a nie nikt inny.

04:00:10.001 --> 04:00:15.000
O tym, kto będzie na niektóre
pytania odpowiadał w pozycji

04:00:15.001 --> 04:00:18.000
pierwszej osoby, kto
drugiej, trzeciej i tak dalej.

04:00:18.175 --> 04:00:23.000
Więc bardzo proszę Państwa
o podejście tu na środek.

04:00:23.001 --> 04:00:28.000
Pana dyrektora Tomasza Limona jest, jest.

04:00:28.001 --> 04:00:32.000
Proszę właśnie o odegranie roli środki.

04:00:32.001 --> 04:00:34.000
Tomku wybacz.

04:00:34.200 --> 04:00:38.000
I tak, żebyście Państwo
wszyscy jeszcze nie mamy,

04:00:38.001 --> 04:00:42.000
jeszcze nie mamy pana
Lechosława, który właśnie dochodzi,

04:00:42.450 --> 04:00:46.000
kandydat Konfederacji.
Ja za chwilę wszystkich przedstawię, tak.

04:00:56.001 --> 04:01:00.000
Jedna osoba, która jeszcze wczoraj,
jeszcze dzisiaj potwierdziła obecność

04:01:00.001 --> 04:01:03.000
na dzisiejszej debacie,
po prostu nie dotarła.

04:01:03.001 --> 04:01:06.000
Ale takie rzeczy niestety się zdarzają.

04:01:06.075 --> 04:01:10.000
Więc ten jeden numerek chcemy wyeliminować.

04:01:16.150 --> 04:01:19.000
Tak, i to jest ten istotny moment.

04:01:19.050 --> 04:01:23.000
Drogie Panie, bardzo proszę.

04:01:35.300 --> 04:01:39.000
Pozycja numer jeden, a więc
bardzo proszę o zajęcie miejsca.

04:01:39.001 --> 04:01:40.000
Numer dwa.

04:01:40.001 --> 04:01:42.000
Numer dwa.

04:01:42.001 --> 04:01:43.001
Numer trzy.

04:01:43.250 --> 04:01:45.000
Numer trzy.

04:01:45.001 --> 04:01:52.000
Okej.

04:01:52.050 --> 04:02:00.000
[oklaski]

04:02:31.050 --> 04:02:37.000
Szanowni Państwo, przepraszamy
za drobne opóźnienie, ale zaczynamy.

04:02:37.001 --> 04:02:40.000
Raz jeszcze, dzień dobry
Państwu, nazywam się Jarosław Och.

04:02:40.001 --> 04:02:43.000
Mam zaszczyt poprowadzić dzisiejszą debatę,

04:02:43.001 --> 04:02:48.000
debatę zatytułowaną "Porozmawiajmy
o energetyce i klimacie".

04:02:48.001 --> 04:02:50.000
Dzisiejsze wydarzenie
oczywiście jest zainspirowane

04:02:50.001 --> 04:02:54.000
zbliżającymi się
wyborami parlamentarnymi.

04:02:54.001 --> 04:02:58.000
Zostało jeszcze 17 dni
do tego istotnego momentu.

04:02:58.001 --> 04:03:01.000
Tematyka debaty oscylować
będzie wokół tematyki takiej jak

04:03:01.425 --> 04:03:05.000
kierunki transformacji
energetycznej, kwestie bezpieczeństwa

04:03:05.001 --> 04:03:09.000
energetycznego kraju
oraz polityki i strategii miast

04:03:09.001 --> 04:03:12.000
w zakresie walki z suszą
i retencjonowaniem wody.

04:03:12.001 --> 04:03:16.000
Dzisiejsza debata jest oczywiście,
jak wszyscy Państwo się orientujecie,

04:03:16.001 --> 04:03:19.000
częścią składową wydarzenia
Wspólnie dla klimatu, a więc

04:03:19.001 --> 04:03:25.000
dwudniowych obrad i
dyskusji na istotne i ważne dla

04:03:25.001 --> 04:03:31.000
naszej planety, kraju,
województwa i miast kwestie.

04:03:31.001 --> 04:03:35.000
Ja przyglądałem się dzisiejszej
debacie w formule online od rana

04:03:35.025 --> 04:03:38.000
i bardzo wiele dzisiejszych
wystąpień kończyło się konstatacją,

04:03:38.001 --> 04:03:43.000
że są świetne pomysły, są
świetne koncepcje, są świetne idee,

04:03:43.001 --> 04:03:48.000
ale to wszystko trzeba
zamienić na język norm prawnych.

04:03:48.001 --> 04:03:52.000
I dlatego wydaje się, że ta debata
będzie miała szczególnie istotne znaczenie,

04:03:52.001 --> 04:03:57.000
bo przecież naszymi gośćmi są
ci, spośród których wybierzemy

04:03:57.001 --> 04:04:02.000
za 17 dni legislatorów.
Pomorskie debaty, drodzy Państwo,

04:04:02.001 --> 04:04:07.000
to już trwale wkomponowany w
przedwyborczy krajobraz Pomorza element.

04:04:07.001 --> 04:04:12.000
Za nami debaty na urząd
Prezydenta miast Gdańska i Gdyni.

04:04:12.001 --> 04:04:21.000
Organizowaliśmy je w roku 2018.
Za nami debata w maju 2019 roku

04:04:21.001 --> 04:04:25.000
tak zwanych jedynek, czyli liderek
i liderów list do Europarlamentu.

04:04:25.001 --> 04:04:31.000
Jesienią 2019 roku przeprowadziliśmy
debatę również liderów list

04:04:31.001 --> 04:04:37.000
w okręgu gdańskim, czyli 25 i
Gdyńsko-Słupskim, a więc w 26.

04:04:37.001 --> 04:04:44.000
I ta dzisiejsza debata to
kontynuacja tego typu aktywności,

04:04:44.001 --> 04:04:48.000
którą prowadzimy, jak
powiedziałem, od 2018 roku.

04:04:48.001 --> 04:04:53.000
Do dzisiejszej debaty zaprosiliśmy
zarówno kandydatów z okręgu wyborczego

04:04:53.001 --> 04:04:58.000
numer 25, czyli najkrócej mówiąc
Gdańsk, jak i kandydatów z okręgu

04:04:58.001 --> 04:05:03.000
Gdyńsko-Słupskiego. Inicjatorami
i organizatorami dzisiejszej debaty

04:05:03.001 --> 04:05:08.000
są cztery organizacje i podmioty.
Pozwólcie Państwo, że je wymienię.

04:05:08.001 --> 04:05:14.000
Pierwszy z nich to Pracodawcy Pomorza,
drugi to Związek Miast i Gmin Morskich,

04:05:14.001 --> 04:05:19.000
trzeci to Samorząd Województwa
Pomorskiego i czwarty Gmina Miasto Gdańsk.

04:05:19.001 --> 04:05:23.000
Witam zgromadzoną publiczność,
w szczególności reprezentantów

04:05:23.001 --> 04:05:27.000
pomorskiego środowiska
biznesowego i samorządowego.

04:05:27.100 --> 04:05:31.000
Witam również przedstawicieli mediów.
Debata jest transmitowana na żywo

04:05:31.001 --> 04:05:35.000
na platformie YouTube.
Witam więc szczególnie gorąco i serdecznie

04:05:35.001 --> 04:05:40.000
wszystkich internautów, którzy
śledzą nasz przekaz w formule online.

04:05:40.475 --> 04:05:45.000
[oklaski]

04:05:45.250 --> 04:05:50.000
Ze szczególną atencją witam
kandydatki i kandydatów ubiegających się

04:05:50.001 --> 04:05:56.000
o mandaty posłów na Sejm Rzeczypospolitej.
Tu informacja być może dla internautów,

04:05:56.001 --> 04:05:59.000
bo Państwo byliście
świadkami tego przedsięwzięcia.

04:05:59.001 --> 04:06:01.812
Przed rozpoczęciem
debaty rozlosowaliśmy

04:06:01.824 --> 04:06:05.000
kolejność zajmowanych
przez kandydatów miejsc

04:06:05.250 --> 04:06:09.000
i według tej kolejności będą
zadawane pytania w części pierwszej.

04:06:09.001 --> 04:06:13.000
Zaproszenie na to istotne i
ważne przedsięwzięcie w ramach

04:06:13.001 --> 04:06:17.000
Pomorskiej Kampanii Wyborczej
przyjęli następujący kandydaci.

04:06:17.001 --> 04:06:22.000
Pozycja numer jeden, pani
Magdalena Kołodziejczak, kandydatka

04:06:22.001 --> 04:06:28.000
Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Koalicji
Obywatelskiej, Platforma Obywatelska,

04:06:28.001 --> 04:06:35.000
Nowocześni, Inicjatywa Polska i Zieloni.
Pozycja numer dwa, pan Szymon Gajda,

04:06:35.001 --> 04:06:39.000
kandydat Komitetu Wyborczego
Prawo i Sprawiedliwość.

04:06:39.001 --> 04:06:42.094
Pozycja numer trzy,
pan Krzysztof Burkhardt,

04:06:42.106 --> 04:06:45.000
kandydat Komitetu
Wyborczego Nowa Lewica.

04:06:45.001 --> 04:06:49.000
Pozycja numer cztery, pani
Agnieszka Buczyńska, kandydatka

04:06:49.001 --> 04:06:56.000
Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Trzecia
Droga, PSL PL 2050, Szymona Hołowni.

04:06:56.001 --> 04:07:02.000
I na pozycji numer pięć, pan Lechosław
Wojtynowski, kandydat Komitetu Wyborczego

04:07:02.001 --> 04:07:08.000
Konfederacja Wolność i Niepodległość.
Raz jeszcze witam Państwa gorąco, serdecznie

04:07:08.001 --> 04:07:13.000
i dziękuję za przyjęcie zaproszenia. Zanim
przejdziemy, szanowni Państwo, do debaty,

04:07:13.001 --> 04:07:18.000
pozwólcie Państwo, że w miarę krótki i
syntetyczny sposób przedstawię jej scenariusz

04:07:18.001 --> 04:07:23.000
i podstawowe zasady. Nasza debata
zaplanowana jest na około 60 minut.

04:07:23.001 --> 04:07:28.000
Składać się będzie z trzech części.
W części pierwszej, która jest planowana

04:07:28.001 --> 04:07:31.100
na mniej więcej około
30 do 35 minut, do

04:07:31.112 --> 04:07:35.000
wszystkich kandydatów
zostanie skierowane pytanie,

04:07:35.001 --> 04:07:39.000
które kandydaci rozlosują.
Przygotowaliśmy sześć pytań.

04:07:39.001 --> 04:07:42.287
Jednego z kandydatów nie
ma, więc zostało pięć pytań.

04:07:42.299 --> 04:07:46.000
Kandydaci będą w
drodze losowania.

04:07:46.001 --> 04:07:51.000
Wybierali jedno z tych pięciu pytań i
na to pytanie będą udzielali odpowiedzi.

04:07:51.250 --> 04:07:54.177
Co ważne, każdy z
kandydatów będzie dysponował

04:07:54.189 --> 04:07:57.000
czasem dwóch minut
na udzielenie odpowiedzi.

04:07:57.001 --> 04:08:01.000
Zarówno kandydaci, Państwo będziecie
widzieli tu upływający czas na monitorze.

04:08:01.001 --> 04:08:06.000
Państwo widzicie czas i chyba
jest to czytelne i widoczne.

04:08:06.001 --> 04:08:09.570
Ostatnie 30 sekund
będziemy przypominali, że

04:08:09.582 --> 04:08:13.000
ten czas dwóch minut
powoli dobiega końca.

04:08:13.100 --> 04:08:17.000
W tej części organizatorzy nie przewidują
dla kandydatów wypowiedzi ad vocem.

04:08:17.001 --> 04:08:22.000
Wszelkie uwagi będzie można
zaprezentować w wystąpieniu podsumowującym.

04:08:22.001 --> 04:08:27.000
W części drugiej, trwającej około 20,
może do 25 minut, pytania do kandydatów

04:08:27.001 --> 04:08:31.000
zadawać będziecie Państwo. To jest myślę
ta najistotniejsza, zarówno najciekawsza,

04:08:31.001 --> 04:08:35.000
najbardziej upodmiotawiająca Państwa
część tego dzisiejszego spotkania.

04:08:35.001 --> 04:08:39.000
Proszę więc, aby każda osoba,
która będzie chciała zadać pytanie,

04:08:39.001 --> 04:08:45.000
po pierwsze się przedstawiła z imienia
i nazwiska, a po drugie, by pytanie było

04:08:45.001 --> 04:08:47.517
zadawane w dosyć
krótki, syntetyczny sposób.

04:08:47.529 --> 04:08:51.777
Przewidzieliśmy, że czas na zadanie pytania
nie powinien przekraczać 30 sekund, bo

04:08:51.789 --> 04:08:54.000
przecież chodzi o to,
aby jak największa liczba

04:08:54.001 --> 04:08:59.000
spośród Państwa mogła pytania
przygotowane przez siebie zadać.

04:08:59.001 --> 04:09:03.000
Prosimy również, aby pytania były
kierowane do wszystkich kandydatów,

04:09:03.001 --> 04:09:10.000
a nie ad personam, a więc na przykład,
co Państwo sądzicie o i tu meritum pytania.

04:09:10.001 --> 04:09:15.000
Czas przewidziany na odpowiedź wynosi
2 minuty. Kandydaci w tej drugiej części

04:09:15.001 --> 04:09:20.000
nie mają obowiązku udzielania odpowiedzi.
Proszę więc Państwa o sygnalizowanie

04:09:20.001 --> 04:09:27.000
podniesieniem ręki, chęci do udzielenia
odpowiedzi na to, czy na te pytania.

04:09:27.001 --> 04:09:29.954
Część trzecia, która
potrwa około 10 minut,

04:09:29.966 --> 04:09:33.000
to będzie część, w
której każdy z kandydatów

04:09:33.001 --> 04:09:40.000
będzie dysponował czasem 2 minut na
wystąpienia podsumowujące swoją prezentację

04:09:40.001 --> 04:09:46.000
i wizję rozwiązania podstawowych
problemów energetyczno-klimatycznych.

04:09:46.001 --> 04:09:50.000
Po zakończeniu, jak wszyscy Państwo
zasadniczo wiecie, organizatorzy zapewniają

04:09:50.001 --> 04:09:55.000
i zapraszają na lunch, ale to
po zakończeniu naszej debaty.

04:09:55.325 --> 04:09:58.676
Drodzy Państwo,
przystąpmy więc do tego

04:09:58.688 --> 04:10:03.000
najistotniejszego momentu
dzisiejszego wydarzenia,

04:10:03.575 --> 04:10:06.960
czyli część pierwsza.
To jest moment, kiedy

04:10:06.972 --> 04:10:11.000
kierujemy my, organizatorzy,
pytania do kandydatów.

04:10:11.001 --> 04:10:14.815
Jak powiedziałem, ja
dysponuję liczbą pięciu pytań.

04:10:14.827 --> 04:10:19.000
Bardzo proszę, Pani
losuje jako pierwsza.

04:10:19.001 --> 04:10:24.000
Jedno z pięciu. Proszę wskazać po
prostu cyfrę, już nie będziemy podchodzić.

04:10:24.900 --> 04:10:30.000
Pytanie numer trzy.
Pytanie numer trzy do Pani kierowane brzmi

04:10:30.250 --> 04:10:32.887
"Manifest 100 dni dla
polskiej przyrody i klimatu.

04:10:32.899 --> 04:10:36.000
Czy jest Pani za
złożeniem deklaracji,

04:10:36.001 --> 04:10:41.000
że w ciągu pierwszych 100 dni
sprawowania władzy podejmiecie Państwo

04:10:41.001 --> 04:10:46.000
pierwszych 16 kluczowych dla
ochrony środowiska i klimatu decyzji?"

04:10:46.400 --> 04:10:51.000
Przypominam, czas na udzielenie
odpowiedzi to dwie minuty. Bardzo proszę.

04:10:51.100 --> 04:10:53.468
Witam Państwa bardzo
serdecznie. Bardzo się cieszę,

04:10:53.480 --> 04:10:56.000
że mogę wziąć udział w tym
niezwykle ważnym spotkaniu,

04:10:56.001 --> 04:10:58.827
bo w końcu w jakim
środowisku żyjemy i jakie

04:10:58.839 --> 04:11:02.000
zostawimy po sobie
decyduje o naszej przyszłości,

04:11:02.001 --> 04:11:04.211
teraźniejszości i przyszłości
przede wszystkim.

04:11:04.223 --> 04:11:07.000
Ten manifest jest
niezwykle ważny.

04:11:07.001 --> 04:11:11.489
Jego wartością dodaną
jest to, że on powstał

04:11:11.501 --> 04:11:16.000
na skutek działań
organizacji pozarządowych.

04:11:16.001 --> 04:11:22.000
To jest bezcenne, ponieważ okazuje się,
że my jako mieszkańcy naszej pięknej Ziemi

04:11:22.001 --> 04:11:25.000
zaczynamy zastanawiać
się i walczyć o jej przyszłość.

04:11:25.001 --> 04:11:32.000
Jestem absolutnie za tym, żeby wdrożyć
cały szereg postanowień tego manifestu.

04:11:32.001 --> 04:11:38.000
Między innymi położyłabym tam największy
nacisk na edukację, bo jedna z przesłań,

04:11:38.001 --> 04:11:41.396
tam jest między innymi, jeżeli
dobrze pamiętam, a chyba

04:11:41.408 --> 04:11:45.000
tak, przesłaniem jest przyjęcie
ustawy o ochronie klimatu.

04:11:45.001 --> 04:11:48.947
I to jest absolutny
wymóg, jeśli chodzi o nas.

04:11:48.959 --> 04:11:53.000
I będę gorącą orędowniczką
takiego tworzenia prawa.

04:11:53.001 --> 04:11:57.391
Ale mówi się bardzo mocno również
o edukacji. I proszę Państwa, moim

04:11:57.403 --> 04:12:02.000
zdaniem, jeżeli nie zaczniemy edukować,
edukować i jeszcze raz edukować

04:12:02.001 --> 04:12:05.322
i przekonywać naszych
młodych mieszkańców, ale nas

04:12:05.334 --> 04:12:09.000
wszystkich, co to znaczy
dla nas klimat i jego ochrona,

04:12:09.100 --> 04:12:15.000
sytuacja będzie dramatyczna. Myślę też,
że warto mówić bardzo głośno i mocno o tym,

04:12:15.001 --> 04:12:18.649
że redukcja emisji gazów
cieplarnianych jest też ogromnym

04:12:18.661 --> 04:12:22.000
wyzwaniem i o tym też
m.in. mówi jeden z postulatów.

04:12:22.001 --> 04:12:26.619
I nie możemy mówić tego w sposób
bardzo ogólny, tylko powinniśmy wprost

04:12:26.631 --> 04:12:31.000
dedykować poszczególnym dziedzinom
gospodarki, gałęziom gospodarki,

04:12:31.001 --> 04:12:34.835
tak żebyśmy zaczęli mówić
wreszcie o konkretach, a

04:12:34.847 --> 04:12:39.000
nie żebyśmy posługiwali się
jakimiś ogólnymi zasadami.

04:12:39.001 --> 04:12:44.020
Także jestem absolutnie za, gratuluję
organizacjom, które ten manifest stworzyły

04:12:44.032 --> 04:12:49.000
i mam nadzieję, że determinacji im
wystarczy na to, żeby wprowadzić go w życie.

04:12:49.001 --> 04:12:54.000
Bardzo uprzejmie dziękuję.
Pan Szymon Gajda.

04:12:54.001 --> 04:12:56.000
Ja poproszę pytanie numer 5.

04:12:56.200 --> 04:12:59.766
Pytanie numer 5. "Jaka
powinna być polityka miast w

04:12:59.778 --> 04:13:04.000
zakresie walki z suszą i
retencjonowaniem wody?" Czas start.

04:13:04.550 --> 04:13:07.718
Szanowni Państwo, również bardzo
dziękuję za zaproszenie do tej debaty.

04:13:07.730 --> 04:13:11.000
Mam nadzieję, że tutaj rzeczywiście
osiągniemy pewien poziom merytoryczny

04:13:11.001 --> 04:13:16.120
i to będzie nowa jakość w debacie
politycznej. Jeśli chodzi o retencjonowanie,

04:13:16.132 --> 04:13:21.000
to przede wszystkim musimy pamiętać
o tym, że musi być na każdym szczeblu.

04:13:21.001 --> 04:13:24.489
Potrzebujemy w Polsce
retencji zarówno tej dużej,

04:13:24.501 --> 04:13:28.000
jak i średniej, jak i tej
mikro i małej retencji.

04:13:28.001 --> 04:13:33.735
Jeśli chodzi o tą małą, to
tutaj bardzo wiele się dzieje.

04:13:33.747 --> 04:13:39.000
Mamy program "Moja woda", który niedawno
tak naprawdę został zmultyplikowany,

04:13:39.001 --> 04:13:43.369
bo budżet wzrósł o połowę
dla województwa pomorskiego i

04:13:43.381 --> 04:13:48.000
widzimy ogromne zainteresowanie
mieszkańców tym programem.

04:13:48.001 --> 04:13:51.489
Niestety, jeśli chodzi o kwestie
retencji na tym wyższym i

04:13:51.501 --> 04:13:55.000
średnim poziomie, zwłaszcza
jeśli chodzi o politykę miast,

04:13:55.001 --> 04:13:57.887
to jeszcze jest sporo do
zrobienia. Przede wszystkim mamy

04:13:57.899 --> 04:14:01.000
problem z tak zwaną
betonozą, Szanowni Państwo.

04:14:01.001 --> 04:14:05.888
Niestety, deweloperzy, którzy budują
w miastach nowe osiedla, nie dbają o

04:14:05.900 --> 04:14:11.000
kwestię retencji, wyciskają jak najwięcej
się da z powierzchni mieszkaniowej

04:14:11.001 --> 04:14:14.891
i to jest ogromny problem.
Dzisiaj rzeczywiście potrzebujemy

04:14:14.903 --> 04:14:19.000
polityki, i to spójnej polityki,
retencji na różnych poziomach.

04:14:19.001 --> 04:14:24.599
W Gdańsku widać na przykład brak
retencji na wyższym tarasie. Cały czas mamy

04:14:24.611 --> 04:14:30.000
problem z tym, że przy gwałtownych
ulewach występują podtopienia lokalne.

04:14:30.001 --> 04:14:33.149
W związku z powyższym na pewno
jest jeszcze tutaj sporo do zrobienia.

04:14:33.161 --> 04:14:36.000
W innych miastach, zwłaszcza
tych większych, Szanowni Państwo,

04:14:36.001 --> 04:14:41.292
również likwidacja, często pochopna
naturalnych gąbek, które występują

04:14:41.304 --> 04:14:46.000
w różnych poziomach naszego
terenu, powoduje znaczne problemy.

04:14:46.050 --> 04:14:50.069
Trzeba z tym sobie umieć radzić. Na
pewno dobre planowanie przestrzenne,

04:14:50.081 --> 04:14:54.000
rozsądne planowanie przestrzenne,
którego często brakuje, to podstawa.

04:14:54.150 --> 04:15:00.000
I liczę na to, że to będzie się powoli
zmieniało w naszym kraju na lepsze. Dziękuję.

04:15:00.001 --> 04:15:05.716
Dziękuję uprzejmie. Pan Krzysztof,
bardzo proszę. Pytanie numer

04:15:05.728 --> 04:15:11.000
dwa. "Jakie działania należy
podjąć, abyśmy mogli jako kraj

04:15:11.001 --> 04:15:14.340
dostosować się do
transformacji energetycznej

04:15:14.352 --> 04:15:18.000
zgodnie z pakietem
klimatycznym "Fit for 55"?"

04:15:19.300 --> 04:15:23.229
Bardzo dziękuję za to pytanie i
za zaproszenie ze strony Państwa.

04:15:23.241 --> 04:15:27.000
Przede wszystkim my jako
Polska, jako kraje Unii Europejskiej,

04:15:27.001 --> 04:15:30.390
musimy podejmować globalne,
razem z innymi państwami

04:15:30.402 --> 04:15:34.000
na świecie, globalne decyzje
w celu ochrony środowiska.

04:15:34.150 --> 04:15:37.974
Tutaj filarem niskoemisyjnego wzrostu
gospodarczego są odnawialne źródła energii.

04:15:37.986 --> 04:15:42.000
Zarówno w Chinach, jak i
w krajach Unii Europejskiej

04:15:42.001 --> 04:15:45.916
te inwestycje są masowe. I
przede wszystkim na terenie

04:15:45.928 --> 04:15:50.000
naszego kraju musimy uwolnić
energię wiatrową na lądzie,

04:15:50.001 --> 04:15:54.921
ponieważ przepisy, które zostały
do niedawna wprowadzone,

04:15:54.933 --> 04:15:59.000
wprowadzające mechanizm
700 metrów od zabudowy,

04:15:59.001 --> 04:16:05.000
ograniczyły o ponad 80% możliwość
inwestycji w energetykę wiatrową na lądzie.

04:16:05.700 --> 04:16:09.179
Więc to jest jedno z
kluczowych zadań, jakie

04:16:09.191 --> 04:16:13.000
musimy podjąć, aby
uwolnić możliwość inwestycji.

04:16:13.150 --> 04:16:16.664
Tak samo jeżeli chodzi o stabilizatory
w całym miksie energetycznym.

04:16:16.676 --> 04:16:21.000
Tutaj toczymy debatę na
temat energetyki jądrowej.

04:16:21.175 --> 04:16:24.482
Nie możemy atomu tutaj
w tej chwili wykluczyć.

04:16:24.494 --> 04:16:28.000
Musimy uniezależniać się od
paliw kopalnych, od węgla, od gazu.

04:16:28.001 --> 04:16:33.249
I tu również istotne są do
wdrażania projekty zawarte w

04:16:33.261 --> 04:16:39.000
programie Unii Europejskiej
dotyczące renaturyzacji terenów.

04:16:39.001 --> 04:16:42.422
Musimy na nowo nauczyć żyć
się w zgodzie z przyrodą, z naturą.

04:16:42.434 --> 04:16:46.000
Musimy odtwarzać mokradła,
tereny bagienne,

04:16:46.001 --> 04:16:49.489
zwiększać ilość obszarów
chronionych, bo to jest nasz

04:16:49.501 --> 04:16:53.000
skarb narodowy, który
zostawimy następnym pokoleniom.

04:16:53.450 --> 04:16:57.776
I tutaj z jednej strony musimy uważać,
aby wspierać możliwość rozwoju

04:16:57.788 --> 04:17:02.000
nowych, zielonych, odnawialnych
źródeł energii, nowych technologii.

04:17:02.300 --> 04:17:05.082
Być po stronie przedsiębiorców,
a z drugiej strony

04:17:05.094 --> 04:17:08.000
musimy również zważyć na
kwestię ochrony środowiska.

04:17:08.001 --> 04:17:11.888
I myślę, że ten konsensus, pewien
kompromis, który musimy zawrzeć

04:17:11.900 --> 04:17:16.000
między tą stroną społeczną,
przedsiębiorcami, a pracownikami,

04:17:16.001 --> 04:17:18.000
będzie niezwykle istotny
w najbliższych latach.

04:17:18.001 --> 04:17:22.126
Dziękuję uprzejmie. Pani
Agnieszka Buczyńska, bardzo proszę.

04:17:22.138 --> 04:17:26.000
Pozostało pytanie 1 bądź 4.

04:17:26.001 --> 04:17:27.000
1.

04:17:27.001 --> 04:17:34.000
1. "Jakie Pani zdaniem należy obrać kierunki
transformacji energetycznej w Polsce?"

04:17:35.250 --> 04:17:38.550
Szanowni Państwo, jako
Polska 2050 Szymona Hołowni od

04:17:38.562 --> 04:17:42.000
samego początku rozwijaliśmy
i przedstawialiśmy program

04:17:42.001 --> 04:17:48.433
dotyczący zielonej energetyki
"Polska na zielonym szlaku".

04:17:48.445 --> 04:17:54.000
Generalnie należy dojść
do tego, żeby do 2050 roku

04:17:54.001 --> 04:17:58.810
i to mówimy jasno w programie,
dojść do neutralności klimatycznej.

04:17:58.822 --> 04:18:04.000
Do 2040 roku odejść
od węgla w naszym kraju.

04:18:04.001 --> 04:18:07.851
To jest coś, co jest nieubłagane.
Źródła energii powinny

04:18:07.863 --> 04:18:12.000
pochodzić przede wszystkim z
jednej strony z pewnego rodzaju

04:18:12.001 --> 04:18:16.365
miksu energetycznego.
Mówimy tutaj o miksie związanym

04:18:16.377 --> 04:18:21.000
zarówno z czerpania energii
z wiatru, z wody, ze słońca.

04:18:21.200 --> 04:18:26.175
W Polsce już widać, że można
bardzo skutecznie czerpać tą

04:18:26.187 --> 04:18:31.000
energię ze słońca. To też
widać po rozwijającym się też

04:18:31.001 --> 04:18:34.842
bardzo dobrze w naszym kraju
biznesie farm fotowoltaicznych,

04:18:34.854 --> 04:18:38.000
ale także i produkcji z
innej strony pomp ciepła.

04:18:38.001 --> 04:18:41.913
Z drugiej strony tu także na
Pomorzu musimy myśleć o

04:18:41.925 --> 04:18:46.000
czerpaniu energii z wiatru,
ale także i w całym kraju.

04:18:46.001 --> 04:18:50.061
Natomiast tu na Pomorzu
jest to nam szczególnie bliskie.

04:18:50.073 --> 04:18:54.000
Natomiast oprócz tego miksu
nie należy zapominać także

04:18:54.001 --> 04:18:58.566
o tych źródłach energii, którą
też trzeba czerpać ze źródeł

04:18:58.578 --> 04:19:03.000
bardziej stałych. I tutaj
mówimy m.in. o biogazowniach

04:19:03.150 --> 04:19:06.598
oraz o małych elektrowniach
jędrowych, które muszą

04:19:06.610 --> 04:19:10.000
zapewnić pewną stabilizację
tego poziomu energii.

04:19:10.025 --> 04:19:15.311
Tak, żeby nie było sytuacji,
w której nie będziemy mieli

04:19:15.323 --> 04:19:21.000
możliwości wystarczającej
energii dla wszystkich konsumentów

04:19:21.001 --> 04:19:24.989
tej energii w naszym kraju.
Także jeden z naszych postulatów, i

04:19:25.001 --> 04:19:29.000
tu myślę, że warto podkreślić,
jest to, żeby konsumenci dzisiaj

04:19:29.001 --> 04:19:33.699
byli także prosumentami, czyli
energia, którą produkują we własnych

04:19:33.711 --> 04:19:38.000
domach mogła być także
sprzedawana i mogliby z niej zarabiać.

04:19:38.001 --> 04:19:42.573
Dziękuję, dziękuję uprzejmie.
I dla Pana, tak bardzo

04:19:42.585 --> 04:19:47.000
proszę o oklaski. I dla
Pana pozostało pytanie nr 4.

04:19:47.175 --> 04:19:51.365
Ono brzmi, "Czy transformacja
energetyczna jest zagrożeniem

04:19:51.377 --> 04:19:55.000
czy szansą dla polskiej
gospodarki?" Bardzo proszę.

04:19:55.450 --> 04:19:58.157
Dzień dobry. Bardzo
dziękuję za to pytanie, bo ja

04:19:58.169 --> 04:20:01.000
właśnie w tej sprawie
tutaj, ja w sprawie zagrożeń.

04:20:01.150 --> 04:20:04.633
Bo optymizm, który tutaj
bije od Państwa, muszę

04:20:04.645 --> 04:20:08.000
trochę przełamać moim
realistycznym spojrzeniem,

04:20:08.001 --> 04:20:11.270
nie pesymistycznym, ale realistycznym
spojrzeniem na całe zagadnienie.

04:20:11.282 --> 04:20:15.000
Wszystkie rodzaje źródeł
energii są pewnym zagrożeniem.

04:20:15.001 --> 04:20:18.851
Natomiast trzeba przewidzieć,
żeby te zagrożenia zminimalizować.

04:20:18.863 --> 04:20:22.000
W tych planach, które w
tej chwili rząd przedstawia,

04:20:22.001 --> 04:20:26.703
sprawa minimalizowania zagrożeń
nigdzie nie została przedstawiona.

04:20:26.715 --> 04:20:31.000
Zaczynając od początku, przy
małych elektrowniach atomowych,

04:20:31.001 --> 04:20:35.022
oprócz tego, że one są
klasycznymi elektrowniami, gdzie jest

04:20:35.034 --> 04:20:39.000
wytwarzana para wodna i ta
para gdzieś tam się dalej unosi,

04:20:39.001 --> 04:20:41.961
są jeszcze odpady radioaktywne,
gdzie w Polsce nie mamy

04:20:41.973 --> 04:20:45.000
absolutnie żadnego pomysłu
na to, gdzie je przechowywać.

04:20:45.275 --> 04:20:47.820
Jest tylko jedno miejsce
wokół Warszawy, które

04:20:47.832 --> 04:20:51.000
przechowuje, jest niewielkie,
zresztą działa od '61 roku,

04:20:51.500 --> 04:20:55.324
które przechowuje
radioaktywne odpady, ale nie jest

04:20:55.336 --> 04:21:00.000
przygotowane na to, żeby
przychowywać odpady o większej ilości

04:21:00.001 --> 04:21:03.732
niż tutaj porozbierało,
głównie z medycznych spraw.

04:21:03.744 --> 04:21:08.000
Zresztą minister, który zajmuje
się sprawą przechowywania,

04:21:08.001 --> 04:21:10.792
stwierdził, że w najbliższej
dekadzie to wysypisko

04:21:10.804 --> 04:21:14.000
trzeba będzie zamknąć.
Natomiast muszę Państwa uprzedzić,

04:21:14.200 --> 04:21:17.588
że po zamknięciu tego
wysypiska okres, w którym będzie

04:21:17.600 --> 04:21:21.000
trzeba pilnować tych rzeczy,
które zostały składowane,

04:21:21.001 --> 04:21:23.927
jest około 300 lat. Także
musimy wiedzieć, że to

04:21:23.939 --> 04:21:27.000
są potężne ilości środków,
które trzeba wydatkować

04:21:27.001 --> 04:21:29.271
na przetrzymywanie tych
odpadów na terenie Polski.

04:21:29.283 --> 04:21:32.000
Jeżeli będziemy chcieli
gdzieś to wywozić,

04:21:32.001 --> 04:21:34.322
to na razie nie ma
regulacji międzynarodowych,

04:21:34.334 --> 04:21:36.000
które pozwalają
na takie czynności,

04:21:36.001 --> 04:21:40.000
czyli będziemy musieli zorganizować
u siebie sposób przechowywania.

04:21:41.150 --> 04:21:44.033
Ten problem, oprócz tych
radioaktywnych odpadów,

04:21:44.045 --> 04:21:47.000
dotyczy również tych
odnawialnych źródeł energii,

04:21:47.001 --> 04:21:53.000
bo trzeba wiedzieć, że elektrownie wiatrowe
są olbrzymim źródłem odpadów laminatowych,

04:21:53.001 --> 04:21:55.538
które w całym świecie
przechowywane są na potężnych

04:21:55.550 --> 04:21:58.000
ilościach, na pustyniach
w Stanach Zjednoczonych.

04:21:58.001 --> 04:22:01.319
W Polsce też nie mamy
pomysłu, jak to zrecyzować.

04:22:01.331 --> 04:22:05.000
Problem laminatów został
już bardzo mocno przerobiony,

04:22:05.325 --> 04:22:10.000
przez marynarki wojenne z całego świata i
nikt sobie z tym do tej pory nie poradził.

04:22:10.001 --> 04:22:12.430
Także kończąc,
zagrożeń jest bardzo dużo i

04:22:12.442 --> 04:22:15.000
nie zostały w żaden
sposób one przedstawione

04:22:15.001 --> 04:22:19.000
obywatelom i przede wszystkim politykom,
w jaki sposób mają zostać rozwiązane.

04:22:19.001 --> 04:22:24.000
Dziękuję uprzejmie i w kolejnych częściach
naszego spotkania prosiłbym bardzo

04:22:24.001 --> 04:22:27.000
o wyższy poziom przestrzegania
dyscypliny czasowej.

04:22:27.001 --> 04:22:32.000
Drodzy Państwo, przechodzimy
teraz do, myślę części najważniejszej.

04:22:32.001 --> 04:22:38.000
Pytania od Państwa, a więc
bardzo proszę o zadawanie pytań.

04:22:38.400 --> 04:22:45.000
Proszę o zasygnalizowanie, kto z Państwa
chciałby zadać pytanie jako pierwsza osoba.

04:22:45.001 --> 04:22:49.000
Mamy mikrofony,
podejdzie ktoś z mikrofonem.

04:22:50.650 --> 04:22:57.000
Szanowni Państwo, przed Państwem
przyszli legislatorzy. Bardzo proszę.

04:23:00.050 --> 04:23:03.000
Przypominam, do 30
sekund czas zadawania pytań.

04:23:03.001 --> 04:23:10.069
Chciałabym Państwa
zapytać o to, czy Państwa

04:23:10.081 --> 04:23:17.000
zdaniem potrzebne są
na szczeblu centralnym

04:23:17.175 --> 04:23:19.865
lub może nie, takie
rozwiązania, które jednak

04:23:19.877 --> 04:23:23.000
położą tamę, po pierwsze
wycinaniu drzew w miastach,

04:23:23.750 --> 04:23:27.000
po drugie usychaniu tych drzew,
po trzecie powstawaniu wysp ciepła,

04:23:27.150 --> 04:23:31.000
ograniczaniu powierzchni biologicznie
czynnej, a może zdaniem Państwa należy tutaj

04:23:31.001 --> 04:23:35.000
pozostawić całkowitą swobodę samorządną.
Dziękuję.

04:23:35.200 --> 04:23:40.000
Dziękuję. Kto z Państwa byłby zainteresowany
udzieleniem odpowiedzi na Pani pytanie?

04:23:40.001 --> 04:23:44.000
Pan Szymon Gajda jako pierwszy
podniósł rękę. Bardzo proszę.

04:23:45.000 --> 04:23:50.000
Zdecydowanie takie regulacje
są potrzebne, Szanowni Państwo.

04:23:50.250 --> 04:23:52.979
Jednolite standardy
pielęgnowania drzew w

04:23:52.991 --> 04:23:56.000
miastach, nawet nie
chodzi tylko o wycinanie,

04:23:56.001 --> 04:23:58.892
tylko o pielęgnację tak
naprawdę drzewostanu,

04:23:58.904 --> 04:24:02.000
są potrzebne, wręcz
powiedziałbym, że konieczne.

04:24:02.001 --> 04:24:05.168
Musimy zdać sobie sprawę
z tego, że drzewa w miastach

04:24:05.180 --> 04:24:08.000
stanowią infrastrukturę
krytyczną w tej chwili.

04:24:08.001 --> 04:24:16.000
One dają nam cień, zatrzymują
pylenie, zatrzymują wiatry, śniegi zimą.

04:24:16.001 --> 04:24:18.989
Generalnie rzecz biorąc
stanowią również schronienie

04:24:19.001 --> 04:24:22.000
dla flory, dla fauny,
drobniejszej fauny w miastach.

04:24:22.001 --> 04:24:28.000
To jest oczywiście zupełnie inna sytuacja
niż w lasach, bo to musimy rozróżnić.

04:24:28.001 --> 04:24:35.000
Często się pojawiają takie głosy, że lasy
państwowe źle gospodarują zasobem leśnym.

04:24:35.001 --> 04:24:37.587
To jest absolutnie nieprawda
i z tym, proszę Szanowni

04:24:37.599 --> 04:24:40.000
Państwo, chciałbym
zaznaczyć, że się nie zgadzam.

04:24:40.001 --> 04:24:44.063
Czym innym jest zupełnie
gospodarowanie zasobem leśnym,

04:24:44.075 --> 04:24:48.000
a czym innym jest gospodarka
drzewostanem w miastach.

04:24:48.575 --> 04:24:51.877
I zupełnie inną funkcję
i zupełnie inną strukturę

04:24:51.889 --> 04:24:55.000
biologiczną mają drzewa
w lasach i w miastach.

04:24:55.001 --> 04:24:59.064
Jeśli chodzi o miasta, tak,
zdecydowanie, jeśli chodzi

04:24:59.076 --> 04:25:03.000
o ich utrzymanie, o retencję
wody, o różne zjawiska,

04:25:03.001 --> 04:25:09.000
tu regulacje są potrzebne, bo niestety, ale
samorządy nie radzą sobie z tym tematem.

04:25:09.850 --> 04:25:12.520
Dziękuję uprzejmie. Jako
drugi zasygnalizował chęć

04:25:12.532 --> 04:25:15.000
udzielenia odpowiedzi.
Pan Krzysztof Burghardt.

04:25:15.500 --> 04:25:17.000
Następnie Pani Agnieszka Buczyńska.

04:25:17.001 --> 04:25:19.776
Dziękuję bardzo za to
pytanie. Jak najbardziej

04:25:19.788 --> 04:25:23.000
potrzebujemy w Polsce na
wzór na przykład holenderski

04:25:23.001 --> 04:25:26.461
czy innych państw Europy
Zachodniej takich regulacji.

04:25:26.473 --> 04:25:30.000
Betonoza jest powszechnym problemem
w wszystkich polskich aglomeracjach.

04:25:30.001 --> 04:25:34.314
Wycinamy drzewa, krzewy,
całą biocenozę na potęgę.

04:25:34.326 --> 04:25:39.000
I my akurat jako Lewica w Gdańsku wraz
z naszym koleżeństwem z Partii Zielonych

04:25:39.025 --> 04:25:42.659
prowadzimy od kilku
miesięcy negocjacje, prace z

04:25:42.671 --> 04:25:47.000
ekspertami jako strona społeczna
nad gdańską kartą drzew.

04:25:47.001 --> 04:25:53.000
Ta gdańska karta drzew ma za zadanie
wypracować standardy pielęgnacji zieleni.

04:25:53.001 --> 04:25:58.779
Zarówno z wszystkimi wydziałami Zarządu
Dróg i Zieleni w mieście, jak i ekspertami,

04:25:58.791 --> 04:26:05.000
dendrologami i tak jak mówiłem z organizacjami
pozarządowymi i stronami politycznymi.

04:26:05.001 --> 04:26:10.551
I zdecydowanie tutaj należy się
pochylić nad wypracowaniem konkretnych

04:26:10.563 --> 04:26:17.000
poszczególnych zasad pielęgnacji dla
konkretnych gatunków drzew, krzewów i bylin.

04:26:17.001 --> 04:26:22.489
Zadbać o to, by zwiększać te tereny
czynne biologicznie, szczególnie tutaj na

04:26:22.501 --> 04:26:28.000
terenie Gdańska, jeżeli chodzi o Dolny
Wrzeszcz, czy na przykład Śródmieście.

04:26:28.001 --> 04:26:33.040
Bo dochodzimy do takiego momentu,
kiedy masowo usychają drzewa

04:26:33.052 --> 04:26:39.000
zabetonowane na przykład na ulicy
Rajskiej w okolicach galerii handlowej.

04:26:39.001 --> 04:26:43.237
I to absolutnie jest niedopuszczalne,
ponieważ zieleń jest też

04:26:43.249 --> 04:26:48.000
infrastrukturą w mieście. Ma
zapewniać nam dobre warunki do życia.

04:26:48.001 --> 04:26:53.000
Utrzymuje odpowiednie parametry
wilgotności, wpływa na nasze samopoczucie.

04:26:53.001 --> 04:26:57.608
Więc jak najbardziej takie regulacje
są konieczne i myślę, że to będzie jeden

04:26:57.620 --> 04:27:02.000
na pewno z priorytetów, chociażby
lewicy w przyszłej kadencji parlamentu.

04:27:02.001 --> 04:27:06.211
Ponieważ tak jak na początku
wspomniałem, jest to problem

04:27:06.223 --> 04:27:10.000
w dużych polskich miastach
globalnych, dosyć mocny.

04:27:10.001 --> 04:27:15.689
I tutaj muszą być ramy zarówno
doboru konkretnych gatunków do adaptacji

04:27:15.701 --> 04:27:21.000
miast zmian klimatycznych, jak
również standardów ich pielęgnacji.

04:27:21.001 --> 04:27:24.000
Dziękuję uprzejmie.
Pani Agnieszka Buczyńska, bardzo proszę.

04:27:24.001 --> 04:27:28.540
Ja chciałabym się trochę odnieść do tego, co
Pan Gajda powiedział, dlatego że uważam, że

04:27:28.552 --> 04:27:33.000
kontrolę przede wszystkim i regulacje trzeba
wprowadzić do polskich lasów państwowych.

04:27:33.001 --> 04:27:40.286
I między innymi poprzez plany urządzania lasów,
dlatego że dzisiaj bardzo mocno wycina się

04:27:40.298 --> 04:27:48.000
nasze lasy, a najcenniejszy nasz surowiec,
którym jest drewno, jest sprzedawany do Chin.

04:27:48.001 --> 04:27:51.569
To powinno być najcenniejsze
źródło, które dzisiaj zostaje w naszym

04:27:51.581 --> 04:27:55.000
kraju i nie powinniśmy na to
pozwalać. To jest pierwsza kwestia.

04:27:55.001 --> 04:27:58.753
Druga kwestia, to też w
naszych postulatach jest

04:27:58.765 --> 04:28:03.000
podwojenie powierzchni
parków narodowych do 2030 roku.

04:28:03.350 --> 04:28:11.000
Dlatego, że chcemy ochronić najcenniejsze
przyrodnicze tereny w naszym kraju.

04:28:11.075 --> 04:28:15.908
Dzisiaj odbiegamy zdecydowanie
od poziomu w Unii Europejskiej,

04:28:15.920 --> 04:28:21.000
gdzie poziom parków narodowych
to 3,4%, a w naszym kraju to 1,1%.

04:28:21.001 --> 04:28:24.648
Nie może się to odbyć
bez konsultacji i bez

04:28:24.660 --> 04:28:29.000
współpracy ze społecznościami
lokalnymi oczywiście.

04:28:29.050 --> 04:28:35.000
Natomiast to jest też niezbędne
w polityce dotyczącej lasów.

04:28:35.001 --> 04:28:41.245
I na sam koniec lasy nie dla kasy.
Lasy nie powinny być, trzeba skończyć z

04:28:41.257 --> 04:28:48.000
nadmierną wycinką naszych polskich lasów,
bo jest to nasz zielony zabytek przyrody.

04:28:48.400 --> 04:28:51.597
Dziękuję uprzejmie. Pani
Magdalena Kołodziejczak, też

04:28:51.609 --> 04:28:55.000
pani zgłosiła chęć udzielenia
odpowiedzi. Bardzo proszę.

04:28:55.001 --> 04:28:59.689
Proszę państwa, myślę, że
ochrona przyrody powinna być,

04:28:59.701 --> 04:29:05.000
chociaż to będzie bardzo trudne,
obowiązywać ponad podziałami.

04:29:05.001 --> 04:29:09.711
Te regulacje centralne nie zawsze
są szczęśliwe, bo przypomnę ustawę

04:29:09.723 --> 04:29:15.000
Lex-Szyszko, która spowodowała ogromne
straty, a potem Kornik nagle zniknął.

04:29:15.001 --> 04:29:19.427
Natomiast proszę państwa, tutaj współpraca
samorządu i władz centralnych musi być.

04:29:19.439 --> 04:29:24.000
Nie zgadzam się z tym, że
samorządy nie z wszystkim sobie radzą.

04:29:24.525 --> 04:29:28.782
Państwo mówiliście o miastach,
ale pozwólcie, że ja ponieważ jestem

04:29:28.794 --> 04:29:33.000
z gminy wiejskiej, przedstawię
państwu następujący stan faktyczny.

04:29:33.001 --> 04:29:39.862
Tak zwane zadrzewienia śródpolne chronią prola
uprawne na żuławach. To ma ogromne znaczenie.

04:29:39.874 --> 04:29:46.000
One zapobiegają erozji i pustynnieniu
gruntów, nawiasem mówiąc bardzo urodzajnych.

04:29:46.001 --> 04:29:50.287
Tymczasem, żebyśmy my mogli jako samorządy przejmować te zadrzewienia

04:29:50.487 --> 04:29:51.715
śródpolne i je chronić,

04:29:51.915 --> 04:29:54.050
musimy przystępować albo do przetargu,

04:29:54.062 --> 04:29:56.216
albo zmieniać plan zagospodarowania

04:29:56.416 --> 04:29:59.178
i wpisywać, że to są parki
krajobrazowe gminne

04:29:59.378 --> 04:30:02.000
i dopiero możemy ubiegać się o ich przekazanie.

04:30:02.001 --> 04:30:10.160
W związku z tym, mój postulat, jednym z postulatów będzie
to, żeby jednak zwracać uwagę na ochronę chociażby tak

04:30:10.172 --> 04:30:12.600
bezcennych zasobów przyrodniczych

04:30:12.800 --> 04:30:19.000
i chociażby te lasy śródpolne
na obszarach wiejskich przekazywać absolutnie samorządom.

04:30:19.001 --> 04:30:21.962
Tutaj nie potrzeba jakichś
wielkich zmian legislacyjnych,

04:30:21.974 --> 04:30:25.000
ale też trochę elastyczności
w działaniu. Dziękuję bardzo.

04:30:25.050 --> 04:30:30.331
Dziękuję uprzejmie. Drodzy
Państwo, bardzo proszę,

04:30:30.343 --> 04:30:35.000
kolejne pytania. Tam
widzę. Tomku, dziękuję.

04:30:35.950 --> 04:30:44.000
Dzień dobry, dziękuję za taką możliwość.
Chciałabym zapytać o edukację klimatyczną.

04:30:44.025 --> 04:30:51.228
Mam takie poczucie, że obecnie bardzo dużo zrzuca się na
kark młodzieży i młodych ludzi, każąc im się edukować,

04:30:51.240 --> 04:30:58.000
działać i zbawiać świat, chociaż wiemy, że tak naprawdę
to nie oni są winni temu, jak ten świat wygląda.

04:30:58.225 --> 04:31:01.200
Chciałabym zapytać o
edukację klimatyczną dla

04:31:01.212 --> 04:31:04.000
decydentów, decydentek,
posłanek i posłów.

04:31:04.001 --> 04:31:11.914
Czy są Państwo za tym, żeby była obowiązkowa, żeby
tak naprawdę osoby, które dzisiaj podejmują decyzje, z

04:31:11.926 --> 04:31:20.000
którymi będziemy żyli przez lata, były przeszkolone pod
kątem obecnego stanu wiedzy obserwowanego przez IPCC,

04:31:20.001 --> 04:31:25.000
gdyż mam takie wrażenie, że obecnie
ten stan wiedzy jest mizerny. Dziękuję.

04:31:25.001 --> 04:31:29.175
Dziękuję, bardzo uprzejmie.
Jako... Tak, bardzo proszę.

04:31:29.187 --> 04:31:34.000
Jako pierwsza dłoń podniosła pani
Magdalena Kołodziejczak. Bardzo proszę.

04:31:34.050 --> 04:31:37.208
Ja wspominałam przy mojej
pierwszej wypowiedzi o tej

04:31:37.220 --> 04:31:41.000
konieczności edukacji. Myślę,
że to jest absolutnie konieczne.

04:31:41.001 --> 04:31:49.383
I będziemy proponowali, żeby w podstawie programowej pojawił
się przedmiot ochrona klimatu, bo dzisiaj właściwie, Proszę

04:31:49.395 --> 04:31:58.000
Państwa, jak mówimy o działaniach takich prośrodowiskowych,
to przychodzi nam do głowy przede wszystkim sprzątanie świata.

04:31:58.001 --> 04:32:03.870
I te dzieci idą, sprzątają śmieci, które zresztą
nie zawsze one rzucają, natomiast tutaj absolutnie

04:32:03.882 --> 04:32:10.000
musimy młode pokolenie przygotowywać do tego i uczyć,
z czym jest związany właśnie klimat, jego ochrona

04:32:10.400 --> 04:32:15.188
i co powoduje zaniechanie tego
typu działań. Więc absolutnie jestem za

04:32:15.200 --> 04:32:20.000
i uważam, że to powinien być
obowiązkowy przedmiot w szkole. Dziękuję.

04:32:21.575 --> 04:32:24.043
W każdym typie szkoły.
Tak.

04:32:24.243 --> 04:32:25.101
A dorośli?

04:32:25.301 --> 04:32:25.872
Edukacja,

04:32:25.884 --> 04:32:31.000
edukacja i bardzo mocno liczę
na organizacje pozarządowe.

04:32:31.001 --> 04:32:35.837
Ale z tego co zrozumiałem, sens
Pani pytania polegał na tym, czy

04:32:35.849 --> 04:32:41.000
powinni tej edukacji podlegać
przyszli legislatorzy, a więc Państwo.

04:32:41.875 --> 04:32:44.860
Zdecydowanie, zdecydowanie
tak.

04:32:45.060 --> 04:32:46.689
Dziękuję uprzejmie.

04:32:46.701 --> 04:32:52.000
Bardzo proszę, Pan Lechosław.
Konfederacja, przypominam.

04:32:52.001 --> 04:32:59.245
Słuchajcie, tak. Uważam, że edukacja jest
wielkim problemem w sensie takim, że ludzie

04:32:59.257 --> 04:33:06.000
są niewyedukowani i tutaj używam wielkich
słów do tego, żeby edukację poprawić,

04:33:06.001 --> 04:33:11.146
rozwiązać problem edukacji, natomiast ja biorę
kolejny udział w takich debatach i gdy przedstawiam

04:33:11.158 --> 04:33:16.000
rzeczy, według mnie oczywiste, takie, które
każdy powinien zapamiętać ze szkoły podstawowej,

04:33:16.001 --> 04:33:19.455
może średniej, ale
podstawowej w mojej ocenie, to

04:33:19.467 --> 04:33:23.000
się okazuje, że wprowadzam
ludzi w jakiś dziwny szok.

04:33:23.750 --> 04:33:28.763
Teraz przykładem, bardzo dobrym
przykładem jest, który trenuje tu na takich

04:33:28.775 --> 04:33:34.000
spotkaniach, jest to, gdzie podaję skład
powietrza w kontekście tego programu,

04:33:34.001 --> 04:33:37.017
gdzie mamy 55% obniżyć
dwutlenku węglu w powietrzu.

04:33:37.029 --> 04:33:40.000
I teraz podaję takie cyfry,
które każdy powinien znać.

04:33:40.001 --> 04:33:46.037
Skład powietrza, 78% w powietrzu
to jest azot, 21% w powietrzu

04:33:46.049 --> 04:33:52.000
to jest tlen, 1% w powietrzu to
są różne inne wszystkie gazy,

04:33:52.001 --> 04:34:01.000
które są nazywane szumnie gazami szlachetnymi,
gdzie 0,033 stanowi dwutlenek węgla.

04:34:01.750 --> 04:34:08.000
Państwo chcecie zejść o 55%, gdzie w
nauce się mówi, że to są gazy śladowe.

04:34:08.950 --> 04:34:11.676
Więc zastanawiam się,
czy gdybyście Państwo

04:34:11.688 --> 04:34:15.000
wiedzieli, że 0,03 w
powietrzu jest dwutlenku węgla,

04:34:15.125 --> 04:34:18.639
czy byście podnosili aż takie
larun, w momencie, gdy wiecie,

04:34:18.651 --> 04:34:22.000
gdzie musicie wyżywić 8
miliardów ludzi, robić rolnictwo,

04:34:22.001 --> 04:34:25.063
gdzie dwutlenek węgla jest
podstawą fotosyntezy, gdzie musicie

04:34:25.075 --> 04:34:28.000
lasy i puszcze na całym świecie
utrzymać dwutlenkiem węgla,

04:34:28.001 --> 04:34:31.900
gdzie to jest podstawa egzystencji
wszystkich lasów i

04:34:31.912 --> 04:34:36.000
macie tylko 0,4 w składzie
powietrza tego CO2.

04:34:36.375 --> 04:34:42.000
Więc podnoszenie tego tematu w takim
kontekście, jak tu słyszałem, mówi, że Państwo,

04:34:42.001 --> 04:34:44.052
albo przynajmniej duża
część Państwa, które o tym

04:34:44.064 --> 04:34:46.000
mówili, nie wiecie, jaki
jest skład powietrza.

04:34:46.025 --> 04:34:49.590
Dlatego absolutnie jestem za
edukacją w tej sprawie, żebyśmy

04:34:49.602 --> 04:34:53.000
znali podstawowej informacji
na temat naszego środowiska,

04:34:53.150 --> 04:34:59.000
żebyśmy wykluczali działania, które
mają absolutnie żadnego związku z nauką,

04:34:59.001 --> 04:35:03.346
tylko tworzą jakąś
sytuację, w której są loby

04:35:03.358 --> 04:35:10.000
przepychające jakieś ustawy czy jakieś
działania, które mają tylko przyspaczyć komuś.

04:35:10.001 --> 04:35:13.137
Czas dwóch minut już minął.
Pani Agnieszka Buczyńska,

04:35:13.149 --> 04:35:16.000
Komitet Wyborczy "Trzecia
Droga". Bardzo proszę.

04:35:16.001 --> 04:35:20.000
Szanowni Państwo, edukacja na
każdym poziomie jest niezbędna,

04:35:20.001 --> 04:35:23.125
dlatego że ja żyję
przekonaniem, że ten świat,

04:35:23.137 --> 04:35:26.000
w którym funkcjonujemy,
to jest nie świat,

04:35:26.001 --> 04:35:30.000
który dziedziczymy po naszych rodzicach,
ale który pożyczamy od naszych dzieci.

04:35:30.050 --> 04:35:37.000
I dlatego też i w Polsce 2050 Szymona
Hołowni mówimy bardzo o takich rozwiązaniach,

04:35:37.001 --> 04:35:40.074
które nie są na
kadencję, a na pokolenia.

04:35:40.086 --> 04:35:43.000
I ta kwestia edukacyjna powinna
dotyczyć nie tylko osób młodych,

04:35:43.001 --> 04:35:48.000
ale także i osób dorosłych, także i tych,
którzy funkcjonują na wszystkich poziomach

04:35:48.001 --> 04:35:53.000
czy to samorządu, czy parlamentu.
Ta edukacja jest niezbędna.

04:35:53.300 --> 04:36:00.000
Ja także chciałabym wspomnieć,
że te rozwiązania dotyczące ekologii,

04:36:00.001 --> 04:36:04.000
one muszą być po prostu
regularnie też wprowadzane w życie.

04:36:04.001 --> 04:36:07.566
Jeszcze 10 lat temu bardzo
mało kto segregował odpady.

04:36:07.578 --> 04:36:11.000
Dzisiaj jest to
powszechne zjawisko.

04:36:11.001 --> 04:36:19.000
I poprzez też pewne dobre praktyki
jesteśmy w stanie pomału, poprzez praktykę,

04:36:19.001 --> 04:36:28.000
także edukować całe nasze
społeczeństwo. Dlaczego ekologia

04:36:28.001 --> 04:36:33.000
jest tak ważna i dlaczego
należy działać proekologicznie?

04:36:33.001 --> 04:36:38.000
Dziękuję uprzejmie. Pan Krzysztof
Burghardt, Komitet Wyborczy Nowa Lewica.

04:36:38.200 --> 04:36:40.002
Ja bardzo dziękuję
za to pytanie, ponieważ

04:36:40.014 --> 04:36:42.000
jest to jeden z najbardziej
istotnych aspektów

04:36:42.001 --> 04:36:48.000
dzisiejszej debaty publicznej.
Dla młodych pokoleń, dla

04:36:48.001 --> 04:36:51.287
najmłodszych wyborców
myślę, że nawet najistotniejsze.

04:36:51.299 --> 04:36:55.000
Ponieważ ochrona środowiska
w dobie zmian klimatycznych

04:36:55.001 --> 04:36:58.244
ma wielowektorowe
tutaj zagadnienia, ale

04:36:58.256 --> 04:37:02.000
edukacja zarówno
młodszych, starszych pokoleń,

04:37:02.225 --> 04:37:06.000
wszelkich grup wiekowych, czy to w
zakresie zdroworozsądkowego wykorzystywania

04:37:06.001 --> 04:37:10.000
zasobów wodnych, poruszania się np.
wyboru transportu publicznego

04:37:10.001 --> 04:37:17.000
zamiast transportu prywatnego, ma
tutaj znaczenie. Od wielu lat w Polsce

04:37:17.001 --> 04:37:21.000
edukujemy społeczeństwo w kwestii
segregacji odpadów, dbania o zieleń.

04:37:21.001 --> 04:37:25.000
To przynosi efekty. Moim zdaniem ta
świadomość w polskim społeczeństwie

04:37:25.001 --> 04:37:29.000
jest mimo wszystko coraz wyższa
i edukacja klimatyczna w szkołach

04:37:29.001 --> 04:37:34.000
jako element np. biologii, geografii,
czy osobnego nawet przedmiotu,

04:37:34.001 --> 04:37:39.000
myślę, że to jest kwestia dyskusyjna
już z ekspertami, powinna zaistnieć.

04:37:39.225 --> 04:37:46.000
Ale jeszcze dużo pracy mamy do wykonania
nawet w uświadamianiu klasy politycznej,

04:37:46.001 --> 04:37:49.000
jak widać, która będzie decydowała
o przyszłości naszego kraju,

04:37:49.001 --> 04:37:54.000
w tym naszym bezpieczeństwie i prowadzeniu,
bezpiecznego prowadzenia biznesu

04:37:54.001 --> 04:37:57.000
i życia społecznego w
przyszłości, bo zmiany

04:37:57.001 --> 04:37:59.000
klimatyczne wymuszą na
pewno tutaj gwałtowne regulacje.

04:37:59.050 --> 04:38:04.000
Dziękuję uprzejmie. Pan Szymon Gajda,
Komitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość.

04:38:04.001 --> 04:38:09.000
Szanowni Państwo, ja jestem gorącym
orędownikiem edukacji na wszystkich poziomach,

04:38:09.001 --> 04:38:14.000
zwłaszcza edukacji ekologicznej dla
ludzi dorosłych, bo jej niezwykle brakuje.

04:38:14.001 --> 04:38:19.000
Zresztą bardzo często to widzimy w
różnych absurdalnych sformułowaniach.

04:38:19.001 --> 04:38:24.000
I nie tylko edukacji ekologicznej, bo
rzeczywiście tutaj ochrona środowiska

04:38:24.001 --> 04:38:28.000
wymaga, żebyśmy mieli troszkę
głębszą wiedzę np. na temat praw fizyki,

04:38:28.001 --> 04:38:32.000
np. na temat tego, że sieć
energetyczna musi być bilansowana,

04:38:32.001 --> 04:38:37.000
że nie jesteśmy w stanie pokryć
naszego zapotrzebowania energetycznego

04:38:37.100 --> 04:38:40.000
tylko i wyłącznie z
odnawialnych źródeł energii.

04:38:40.225 --> 04:38:45.000
To widzimy dzisiaj po Republice Federalnej
Niemiec, która 1/3 swojego zapotrzebowania

04:38:45.001 --> 04:38:50.000
pokrywa z importu w
godzinach szczytu o 6.00 i o 19.00,

04:38:50.001 --> 04:38:54.000
kiedy odnawialne źródła
przestają produkować energię.

04:38:54.001 --> 04:38:57.000
To wszystko rzeczywiście
legislatorzy powinni wiedzieć.

04:38:57.500 --> 04:39:02.000
To nie tylko wyrywkowa wiedza.
Ja tylko mam wątpliwości co do tego,

04:39:02.200 --> 04:39:07.000
czy da się wyedukować
kogoś, kto spał na lekcjach fizyki

04:39:07.001 --> 04:39:11.000
i nie miał ochoty za bardzo
słuchać nauczycieli biologii.

04:39:11.025 --> 04:39:17.000
Nie wie, że las jest ekosystemem,
który niestety został poddany

04:39:17.001 --> 04:39:23.000
antropopresji historycznie i w związku
z powyższym musimy dbać o niego

04:39:23.350 --> 04:39:27.000
na różne sposoby, również wycinając
drzewa po to, żeby nie spłonął

04:39:27.001 --> 04:39:31.000
albo żeby nie zżarły go szkodniki.
Niestety tak jest, szanowni państwo.

04:39:31.001 --> 04:39:34.000
I tą wiedzę trzeba posiadać.
Ona jest elementarna.

04:39:34.001 --> 04:39:37.000
Ja zresztą uważam, że
trzeba ją zdobywać całe życie.

04:39:37.001 --> 04:39:42.000
Trzeba się dokształcać, słuchać pilnie
i bacznie obserwować różne przykłady.

04:39:42.125 --> 04:39:46.000
Bacznie obserwować naszych
sąsiadów, którzy popełniają liczne błędy,

04:39:46.425 --> 04:39:51.000
zwłaszcza w obszarze energetycznym.
Nie warto skupiać się na emocjach.

04:39:51.001 --> 04:39:53.176
Nie warto skupiać się
na obiegowych opiniach.

04:39:53.188 --> 04:39:56.000
Warto poszukać,
pogłębić analitykę.

04:39:56.050 --> 04:39:57.000
Bardzo dziękuję.

04:39:57.001 --> 04:40:02.000
Dziękuję uprzejmie.
Bardzo proszę o zadanie pytania.

04:40:02.001 --> 04:40:07.000
Miałbym do Państwa pytanie, ponieważ
samorząd powiatowy już będzie miał 25 lat.

04:40:07.001 --> 04:40:10.000
Chciałem zapytać o Państwa
zdanie, czy ten twór w dalszych latach

04:40:10.001 --> 04:40:14.000
powinien dalej funkcjonować, czy
zakres zadań powinien być zmieniony,

04:40:14.001 --> 04:40:19.000
zewaluowany, bo świat się zmienia,
czy może powinniśmy iść, jako Pomorze,

04:40:19.001 --> 04:40:23.000
w stronę Śląska i myśleć o
ustawie metropolitalnej? Dziękuję.

04:40:23.450 --> 04:40:26.983
Kto z Państwa i czy, i
kto byłby zainteresowany

04:40:26.995 --> 04:40:30.000
udzieleniem odpowiedzi
na Pana pytanie?

04:40:30.700 --> 04:40:34.000
Pana pytanie nie bardzo dotyczyło
problematyki dzisiejszej debaty.

04:40:34.200 --> 04:40:37.000
Tak nie wprost, bardzo
pośrednio powiedziałbym.

04:40:37.225 --> 04:40:38.950
To może powiem inaczej.

04:40:39.150 --> 04:40:40.000
Bardzo proszę.

04:40:40.001 --> 04:40:43.000
Do tej pory wspominam o tym, że samorządy
nie mają kompetencji, jeżeli chodzi

04:40:43.001 --> 04:40:46.000
o działania w zakresie
klimatu, środowiska i energetyki.

04:40:46.300 --> 04:40:50.000
Może działania powinny być w okresie
powiaty, a może powinniśmy działać

04:40:50.001 --> 04:40:53.000
w sposób lokalny, a nie centralny.
Dziękuję.

04:40:55.750 --> 04:40:57.938
Bardzo proszę, Pani
Magdalena Kołodziejczak,

04:40:57.950 --> 04:41:00.000
Komitet Wyborczy
Koalicji Obywatelskiej.

04:41:00.001 --> 04:41:06.000
Proszę Państwa, padło tutaj w Pana
wypowiedzi hasło "ustawa metropolitalna",

04:41:06.001 --> 04:41:11.000
której jestem gorącą zwolenniczką i
zaraz pokażę, że ona ma też duże znaczenie

04:41:11.001 --> 04:41:15.000
dla naszego tutaj regionu.
Proszę Państwa, o ustawie metropolitalnej

04:41:15.001 --> 04:41:20.000
my już mówimy od ośmiu lat.
Projekt leży w zamrażarce, czekamy.

04:41:20.001 --> 04:41:24.000
Na Śląsku została pilotażowo wprowadzona.
Okazuje się, że świetnie funkcjonuje

04:41:24.001 --> 04:41:29.000
i ona przekłada się w dużym stopniu m.in.
też na ochronę klimatu,

04:41:29.001 --> 04:41:34.000
bo dzięki rozwiązaniom, które możemy
w ramach metropolii wprowadzić,

04:41:34.001 --> 04:41:40.000
możemy zdecydowanie bardziej
racjonalnie gospodarować swoimi zasobami.

04:41:40.001 --> 04:41:45.000
My mówiąc o ustawie metropolitalnej mieliśmy
na myśli uzyskanie dodatkowych środków

04:41:45.001 --> 04:41:47.858
na zintegrowany
transport publiczny, a co za

04:41:47.870 --> 04:41:51.000
tym idzie, efektywniejsze
wykorzystanie środków,

04:41:51.001 --> 04:41:55.000
które poruszają się po naszych
mniejszych gminach czy większych.

04:41:55.001 --> 04:41:59.000
I myślę, że tutaj najwyższy czas, żeby
przestać udawać, że nie ma problemu,

04:41:59.001 --> 04:42:04.000
tylko trzeba po prostu tę ustawę uchwalić,
pozwolić samorządom na dogadania się

04:42:04.001 --> 04:42:10.000
i postawienie albo na zwiększenie
środków innych niż autobusy czy samochody,

04:42:10.001 --> 04:42:13.409
a więc myślę tutaj o
transporcie rowerowym,

04:42:13.421 --> 04:42:17.000
stworzyć dużo lepszą
infrastrukturę rowerową.

04:42:17.250 --> 04:42:19.800
System MEVO, który
zaczął funkcjonować, widzicie

04:42:19.812 --> 04:42:22.000
Państwo, że z przyczyn
często finansowych

04:42:22.001 --> 04:42:27.000
nie jest dostępny dla wielu gmin, a
być może właśnie ustawa metropolitalna

04:42:27.001 --> 04:42:30.346
i te mechanizmy finansowe,
które ona wprowadzi,

04:42:30.358 --> 04:42:33.000
pozwolą na rozszerzenie
tego systemu.

04:42:33.001 --> 04:42:35.515
Albo tak jak powiedziałam,
ograniczyć transport

04:42:35.527 --> 04:42:38.000
indywidualny i postawić
na transport zbiorowy.

04:42:38.500 --> 04:42:42.000
Jestem wielką orędowniczką
ustawy metropolitalnej. Dziękuję.

04:42:42.001 --> 04:42:46.000
Dziękuję uprzejmie. Pan Szymon Gajda,
Komitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość.

04:42:46.001 --> 04:42:50.000
Szanowni Państwo, oczywiście
należy działać na każdym szczeblu,

04:42:50.001 --> 04:42:55.000
natomiast są pewne zjawiska,
które muszą być planowane

04:42:55.001 --> 04:42:58.000
centralnie i muszą być
koordynowane w pewnej skali.

04:42:58.200 --> 04:43:01.000
Ja mam tutaj na myśli przede wszystkim
zarządzanie siecią energetyczną.

04:43:01.001 --> 04:43:03.919
Bardzo z dużym
niepokojem obserwuję to, co

04:43:03.931 --> 04:43:07.000
ostatnio zaprezentowała
Koalicja Obywatelska 21 września.

04:43:07.001 --> 04:43:12.000
Pomysł na rozczłonkowanie
sieci energetycznej,

04:43:12.001 --> 04:43:17.000
na rozproszenie sieci energetycznej
w Polsce. On niestety moim zdaniem

04:43:17.001 --> 04:43:20.000
doprowadzi do tak zwanej
libanizacji energetyki.

04:43:20.001 --> 04:43:22.310
Czy ona będzie
elitarna i zarezerwowana

04:43:22.322 --> 04:43:25.000
tylko i wyłącznie dla
bardzo zamożnych ludzi,

04:43:25.001 --> 04:43:30.000
a ci biedniejsi będą korzystali
najprawdopodobniej z generatorów diesla,

04:43:30.001 --> 04:43:33.000
tak jak ma to miejsce właśnie
w Libanie, stąd to pojęcie.

04:43:33.001 --> 04:43:39.000
Więc są pewne zjawiska, Szanowni Państwo,
które wymagają centralnego planowania,

04:43:39.001 --> 04:43:43.000
wymagają centralnego zarządzania i
właśnie energetyka jest jednym z nich,

04:43:43.001 --> 04:43:48.000
dlatego że energetyka w połączeniu
właśnie z problemami związanymi

04:43:48.001 --> 04:43:54.000
z ochroną środowiska, ona funkcjonuje
dopiero wtedy dobrze, jeżeli mamy

04:43:54.001 --> 04:43:59.000
mocne podmioty, jeżeli mamy pieniądze
na inwestycje, a tak niestety nie będzie

04:43:59.001 --> 04:44:01.663
jeżeli przejdziemy na
szczebel bardzo lokalny.

04:44:01.675 --> 04:44:05.000
Potrzebujemy mocnych
przedsiębiorstw.

04:44:05.001 --> 04:44:10.000
W energetyce potrzebujemy gigantycznych
inwestycji, potrzebujemy ogromnego

04:44:10.001 --> 04:44:14.000
lewara finansowego. Bez niego, tak
na dobrą sprawę, czeka nas katastrofa,

04:44:14.001 --> 04:44:23.000
Szanowni Państwo. I to nie jest absolutnie
tutaj alarmizm ekologiczny w tym przypadku,

04:44:23.001 --> 04:44:27.000
tylko to jest racjonalne myślenie.
Nie wolno nam tego zrobić. Dziękuję.

04:44:27.200 --> 04:44:33.000
Dziękuję uprzejmie.
Bardzo proszę o kolejne pytanie.

04:44:33.001 --> 04:44:36.000
Dzień dobry. Konrad Wojtorkowski,
przedsiębiorca Grupa Be Ready.

04:44:36.001 --> 04:44:40.000
Szanowni Państwo, chciałem zapytać o
to, jak w Waszej ocenie Polska powinna

04:44:40.001 --> 04:44:46.000
realizować strategię związaną z zielonymi
strefami. Londyn radzi sobie w ten sposób,

04:44:46.001 --> 04:44:51.000
że od samochodów spalinowych, ale
już od hybryd również, pobiera dodatkowe

04:44:51.001 --> 04:44:55.000
opłaty za wjazd do centrum. Mediolan
zamknął w ogóle centrum dla samochodów

04:44:55.001 --> 04:45:01.000
spalinowych. A czy uważacie, że Polska
powinna iść w jednym lub w drugim kierunku?

04:45:01.001 --> 04:45:04.000
I czy na przykład, nie wiem, Półwysep
Helski powinien zostać zamknięty

04:45:04.001 --> 04:45:09.000
dla samochodów spalinowych i zostawić tylko
dla wjazdu czystego transportu? Dziękuję.

04:45:09.001 --> 04:45:13.000
Dziękuję uprzejmie. Czy ktoś z
Państwa byłby zainteresowany?

04:45:13.175 --> 04:45:17.000
Pani Agnieszka Buczyńska, Komitet
Wyborczy "Trzecia Droga". Bardzo proszę.

04:45:17.001 --> 04:45:20.000
Ja sobie myślę, że to pytanie
dotyka trochę szerszego kontekstu,

04:45:20.001 --> 04:45:26.000
dlatego że jeżeli nie możemy pozostawić
mieszkańców naszych miast, gmin

04:45:26.001 --> 04:45:32.000
bez sposobu dotarcia do pewnego miejsca.
I tutaj kluczem jest sprawna, funkcjonująca

04:45:32.001 --> 04:45:38.000
dobrze w każdym, chociażby mieście,
komunikacja publiczna, transport zbiorowy.

04:45:38.001 --> 04:45:44.000
Bo bez tego, jeżeli zaczynamy
wykluczać komunikacyjnie pewne strefy,

04:45:44.200 --> 04:45:50.000
to będzie trudno poszczególnym osobom
dostać się chociażby do centrum miasta,

04:45:50.001 --> 04:45:55.000
ale to jest kierunek rozwoju.
To znaczy należałoby wykluczać coraz więcej

04:45:55.001 --> 04:46:01.000
tych przestrzeni, gdzie, chociażby
części tej centralnej miasta,

04:46:01.001 --> 04:46:05.000
tak żeby swobodnie tam
dojeżdżać sobie komunikacją zbiorową,

04:46:05.001 --> 04:46:09.000
a auta zostawiać na przedmieściach
Gdańska. Już kilka takich stref

04:46:09.001 --> 04:46:13.000
w naszym mieście funkcjonuje, ale to
powinno być powszechne i dotyczące

04:46:13.001 --> 04:46:17.000
nie tylko samego Gdańska, które
jest metropolnią, dużym miastem,

04:46:17.001 --> 04:46:21.000
ale także innych
regionów naszego kraju.

04:46:21.001 --> 04:46:25.000
I tu też warto wspomnieć o
wykluczeniu komunikacyjnym,

04:46:25.001 --> 04:46:29.000
które dzisiaj funkcjonuje w naszym kraju.
Trzeba z jednej strony rozwijać,

04:46:29.001 --> 04:46:35.000
mieć komunikację miejską,
publiczną do każdego, do każdej gminy,

04:46:35.001 --> 04:46:40.000
ale także dobudować
ilość torów, tak żeby

04:46:40.001 --> 04:46:43.000
połączyć i doprowadzić
kolej do każdego powiatu.

04:46:43.025 --> 04:46:47.000
Dziękuję uprzejmie.
Pan Krzysztof Burghardt, Komitet Nowa Lewica.

04:46:47.700 --> 04:46:51.000
Jeżeli chodzi o zmiany w poruszaniu
się transportem indywidualnym

04:46:51.001 --> 04:46:55.000
w kontrze na przykład do transportu
zbiorowego, to takich regulacji

04:46:55.001 --> 04:47:00.000
w państwach Europy Zachodniej mamy dosyć
sporo. W Polsce Kraków przoduje tutaj,

04:47:00.001 --> 04:47:08.000
jeżeli chodzi o zamykanie części dzielnic
centralnych dla pojazdów indywidualnych.

04:47:08.175 --> 04:47:13.000
Poznań również idzie już w tym kierunku.
Moim zdaniem jednak,

04:47:13.001 --> 04:47:17.000
zanim będziemy wprowadzać tego typu
regulacje, musi nastąpić debata publiczna.

04:47:17.001 --> 04:47:22.000
My nie możemy podejmować decyzji
arbitralnie nad głowami mieszkańców

04:47:22.001 --> 04:47:26.000
i według naszego własnego
indywidualnego uznania decydować

04:47:26.001 --> 04:47:28.461
"a to zamkniemy tą
część miasta, a tutaj może

04:47:28.473 --> 04:47:31.000
być transport jeszcze
prywatny, funkcjonować".

04:47:31.001 --> 04:47:36.000
Nie, w ten sposób nie możemy myśleć
o funkcjonowaniu w strukturze społecznej

04:47:36.375 --> 04:47:42.000
i jak najbardziej istotne są tutaj
również inwestycje w transport publiczny,

04:47:42.001 --> 04:47:46.000
bo żeby zachęcić ludzi najpierw
do korzystania z tego transportu,

04:47:46.150 --> 04:47:50.000
to on musi być dostępny do
każdej dzielnicy, do każdego powiatu,

04:47:50.001 --> 04:47:53.000
do każdej miejscowości, musi dojeżdżać.
Dziękuję.

04:47:53.050 --> 04:47:58.000
Dziękuję. Pan Lechosław Wojtynowski,
Komitet Wyborczy, Konfederacja.

04:47:58.250 --> 04:48:04.000
Powiedzmy, zdanie, być może nie Konfederacja,
ale to ja bardziej moje w tej sprawie,

04:48:04.001 --> 04:48:08.000
jest takie, że samochody nie
wytwarzają zanieczyszczeń lokalnie.

04:48:08.300 --> 04:48:12.000
Jeżeli samochód wjeżdża, to tak samo
zanieczyszcza przed miastem i w mieście

04:48:12.001 --> 04:48:16.000
i te zanieczyszczenie, które się pojawia
w mieście, nie ma charakteru lokalnego.

04:48:16.001 --> 04:48:21.000
Dlatego zamykanie centrów miast w momencie,
gdy samochody spełniają całą masę różnych

04:48:21.001 --> 04:48:27.000
dokumentów, które wymagają i oczekują
czystych spalin od tych samochodów,

04:48:27.001 --> 04:48:32.000
jest pewnym nadużyciem według mnie.
Bo jeżeli samochód hybrydowy,

04:48:32.001 --> 04:48:38.000
który naprawdę bardzo w niewielkim
stopniu zatruwa środowisko, robi to samo

04:48:38.001 --> 04:48:42.000
w każdym innym miejscu niż w
centrum, to nie robi tego lokalnie.

04:48:42.001 --> 04:48:46.000
Dlatego uważam, że to jest
nadmiarowe i to jest pewna moda miast.

04:48:46.001 --> 04:48:50.000
I myślę, że absolutnie nie
powinno mieć to miejsca.

04:48:50.001 --> 04:48:56.000
Te wszystkie samochody, które są dopuszczone
i spełniają kryteria euro 6, euro 5,

04:48:56.400 --> 04:48:59.000
to one w tej chwili naprawdę nie
są żadnym zagrożeniem dla miast.

04:48:59.225 --> 04:49:02.000
I jeżeli taki kryterium, taki klucz,
który do tej pory obowiązywał,

04:49:02.100 --> 04:49:06.000
dalej byłby utrzymany,
uważam, że to jest rozsądne.

04:49:06.001 --> 04:49:13.000
Wiadomo, że wygaszanie tych
komunikacji spalinowej będzie następowało.

04:49:13.575 --> 04:49:19.000
Natomiast zbyt wczesne działanie w tej
sprawie powoduje ogromną dolegliwość

04:49:19.001 --> 04:49:23.000
i zmusza mieszkańców centrów
miast do potężnych wydatków.

04:49:23.001 --> 04:49:26.000
Tylko dlatego, żeby sprostać
jakimś wymaganiem, które

04:49:26.001 --> 04:49:28.000
nie do końca, w mojej
ocenie, są uzasadnione.

04:49:28.350 --> 04:49:32.000
Dziękuję uprzejmie. Pan Szymon Gajda,
Komitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwości.

04:49:32.001 --> 04:49:37.000
Ja pozwolę sobie z przedmówcą nie zgodzić
się z tym, że te zanieczyszczenia lokalne

04:49:37.001 --> 04:49:41.000
właśnie nie są problematyczne.
Moim zdaniem są najbardziej problematyczne,

04:49:41.001 --> 04:49:45.000
zwłaszcza w centrach miast. I też
proszę pamiętać, że samochody spalinowe

04:49:45.001 --> 04:49:50.000
nie tylko wydzielają gazy
cieplarniane, ale również szereg innych

04:49:50.001 --> 04:49:52.000
nieszkodliwych związków
dla życia i zdrowia.

04:49:52.525 --> 04:49:58.000
Więc rzeczywiście w centrach miast
ograniczenie ruchu spalinowego ma pewien sens.

04:49:58.100 --> 04:50:03.000
I to się zresztą dzieje.
Natomiast zgadzam się z przedmówcami.

04:50:03.001 --> 04:50:07.000
Tak mam wrażenie, że chyba jesteśmy co
do tego zgodni, że nie należy tego procesu

04:50:07.150 --> 04:50:13.000
za bardzo popychać administracyjnie,
w sposób nakazowy, bo to niestety

04:50:13.001 --> 04:50:18.000
gdzieś na świecie ma miejsce. Trzeba
spokojnie poczekać, aż do tego dojdzie,

04:50:18.001 --> 04:50:22.000
bo to jest proces, który następuje.
Linie kolejowe rozwijają się,

04:50:22.001 --> 04:50:27.000
mamy coraz lepsze połączenia,
mamy coraz lepszą komunikację miejską,

04:50:27.001 --> 04:50:33.000
mam wrażenie, chociaż nie zupełnie i
nie wszędzie, zwłaszcza w dużych miastach

04:50:33.001 --> 04:50:38.000
to ma miejsce. Jeszcze jest sporo
przed nami, chyba więcej przed nami

04:50:38.001 --> 04:50:42.000
niż za nami w tej kwestii.
Natomiast kierunek jest dobry.

04:50:42.001 --> 04:50:46.000
Komunikacja zbiorowa, transport
zbiorowy, komunikacja miejska

04:50:46.001 --> 04:50:52.000
powinna się rozwijać. I w momencie,
kiedy ona, będziemy mieć wystarczające

04:50:52.001 --> 04:50:57.000
na scenie, to moim zdaniem wielu z
nas po prostu podejmie prostą decyzję,

04:50:57.001 --> 04:51:03.000
że lepiej jest dojechać do pracy pociągiem
bądź też tramwajem niż samochodem,

04:51:03.001 --> 04:51:06.000
bo to wcale nie jest ani
wygodne, ani szybkie.

04:51:06.350 --> 04:51:11.000
Dziękuję uprzejmie.
Bardzo proszę o kolejne pytanie.

04:51:11.500 --> 04:51:15.000
To ja pozwolę sobie zapytać w
takim stylu publicystyki współczesnej,

04:51:15.001 --> 04:51:21.000
żeby było albo albo, tak nie, gdyby
Państwo, każdy z Państwa miał 100 mld zł

04:51:21.001 --> 04:51:25.000
i był prezesem całej Polski, czyli jakby
mógł zrobić cokolwiek z tymi pieniędzmi,

04:51:25.650 --> 04:51:31.000
to byście państwo tą kwotę zainwestowali
w dotacje dla polskiego górnictwa?

04:51:31.001 --> 04:51:36.000
Wiadomo, że koszt wydobycia węgla w
Polsce, niesprzedawalny jest ten węgiel

04:51:36.001 --> 04:51:41.000
po tej cenie, kosztu faktycznego.
Czy też byście zainwestowali w energetykę

04:51:41.001 --> 04:51:44.000
odnawialną, obywatelską, rozproszoną
w mniejszych miejscowościach?

04:51:44.450 --> 04:51:52.000
Albo albo, bo jesteście politykami,
musicie podejmować decyzje jednoznaczne,

04:51:52.225 --> 04:51:55.000
trochę wyostrzam problem.
Interesuje mnie oczywiście,

04:51:55.350 --> 04:52:02.000
który rodzaj inwestycji uważacie za
bardziej potrzebny naszej ojczyźnie.

04:52:02.300 --> 04:52:09.000
Czyli czy 100 mld na dotację do węgla,
czy 100 mld na wsparcie samorządów

04:52:09.001 --> 04:52:12.000
na przykład i mieszkańców, jeśli
chodzi o energetykę rozproszoną.

04:52:12.550 --> 04:52:16.000
Dziękuję uprzejmie.
Pani Agnieszka Puczyńska, bardzo proszę.

04:52:16.001 --> 04:52:20.000
Zupełnie zielona, odnawialne źródła
energii, rozproszona energetyka.

04:52:21.150 --> 04:52:24.000
Krótka odpowiedź.
Pan Krzysztof Burghardt, Nowa Lewica.

04:52:24.175 --> 04:52:28.000
Odpowiedź identyczna i jeszcze taka
jedna uwaga odnośnie wydobycia węgla.

04:52:28.001 --> 04:52:34.000
W Polsce od 2015 roku spadek wydobycia
wynosi już w tej chwili ponad 40%.

04:52:34.001 --> 04:52:37.000
Także odnawialne źródła
energii, energetyka rozproszona.

04:52:37.001 --> 04:52:40.000
Dziękuję uprzejmie.
Pani Magdalena Kołodziejczak.

04:52:40.001 --> 04:52:44.000
Absolutnie zgadzam się z przedmówcami.
Myślę, że nie ma innego wyjścia.

04:52:44.001 --> 04:52:46.000
Dziękuję. Pan Szymon Gajda.

04:52:46.001 --> 04:52:49.000
Absolutnie nie zgadzam się z przedmówcami.

04:52:49.001 --> 04:52:53.000
Taka inwestycja doprowadziłaby po
prostu do blackoutu w związku z powyższym.

04:52:53.001 --> 04:52:56.000
Na dzień dzisiejszy, Szanowni
Państwo, my nie mamy wyjścia innego,

04:52:56.001 --> 04:52:58.721
tylko musimy zainwestować
w gospodarkę węglową,

04:52:58.733 --> 04:53:01.000
bo to utrzyma nas
po prostu przy życiu.

04:53:01.300 --> 04:53:03.662
Respiratory w
szpitalach będą działały.

04:53:03.674 --> 04:53:06.000
Będziecie mieli szansę naładować
swoje telefony komórkowe.

04:53:06.001 --> 04:53:08.960
I nie ma od tego na dzień
dzisiejszy odwrotu, dlatego

04:53:08.972 --> 04:53:12.000
że niestety dyspozycyjność
odnawialnych źródeł energii

04:53:12.175 --> 04:53:17.000
przy tym poziomie magazynowania, mówię
o rozwoju technologicznym, który mamy,

04:53:17.050 --> 04:53:23.000
jest bardzo nikła, bo to jest przy
wietrze 15%, przy fotowoltaice od 2 do 10.

04:53:23.175 --> 04:53:26.179
Różnią się instytucje,
Urząd Regulacji

04:53:26.191 --> 04:53:30.000
Energetyki i niezależni
eksperci w tym zakresie.

04:53:30.001 --> 04:53:33.051
Natomiast, szanowni
państwo, dzisiaj rzeczywiście

04:53:33.063 --> 04:53:36.000
w związku z tym, co
wydarzyło się na wschodzie,

04:53:36.001 --> 04:53:41.000
w związku z tym, że nasi zachodni
partnerzy postanowili odstawić trzy bloki,

04:53:41.001 --> 04:53:44.529
trzy swoje ostatnie
bloki atomowe, w związku

04:53:44.541 --> 04:53:48.000
z tym, że proces budowy
energetyki jądrowej

04:53:48.001 --> 04:53:53.000
jeszcze trochę potrwa i to potrwa
głównie dlatego, że proces licencjonowania

04:53:53.001 --> 04:53:57.000
jest regulowany na szczeblu
międzynarodowym, o tym musimy pamiętać,

04:53:57.001 --> 04:54:04.000
to my nie mamy innego wyjścia. My
musimy bilansować naszą energetykę węglem.

04:54:04.200 --> 04:54:09.000
Co ciekawe, w programie Koalicji
Obywatelskiej zresztą taki postulat jest.

04:54:09.001 --> 04:54:14.000
On jest trochę dziwny, bo sprzeczny z
tym pomysłem, żeby miks energetyczny

04:54:14.001 --> 04:54:19.000
do 2030 roku wynosił 68%. To się ze
sobą kłóci, więc ja niestety podejrzewam,

04:54:19.001 --> 04:54:26.000
że tutaj nastąpiła pewna
domieszka hipokryzji w tym programie.

04:54:26.100 --> 04:54:29.071
Natomiast rzeczywiście
tak jest, nie ma w tej

04:54:29.083 --> 04:54:35.147
chwili odwrotu, powinniśmy te 100 miliardów,
Pan powiedział 100 miliardów? W jakim

04:54:35.159 --> 04:54:39.000
okresie czasu? Skromne
100 miliardów, 10 lat.

04:54:39.125 --> 04:54:41.000
Tak, w węgiel. Dziękuję bardzo.

04:54:41.075 --> 04:54:45.000
I Pan Lechosław Wojtynowski,
Komitet Wyborczy Konfederacja.

04:54:45.050 --> 04:54:47.694
Przychylam się do
mojego przedmówcy.

04:54:47.706 --> 04:54:50.000
Uważam, że technologia
i sposób spalenia węgla

04:54:50.001 --> 04:54:54.000
jest dzisiaj bardzo dobrze opanowany.
Nie można mieć takiego prostego obrazu,

04:54:54.001 --> 04:54:57.000
że wrzucam węgiel do pieca,
spalam go i kominem wylatuje dym.

04:54:57.001 --> 04:55:00.000
Tak to się do dzisiaj nie odbywa.
Elektrociepłownie działają naprawdę

04:55:00.001 --> 04:55:03.604
na wysokich standardach.
Filtry kominowe, które

04:55:03.616 --> 04:55:07.000
dzisiaj stosują, dają
bardzo czyste spaliny.

04:55:07.001 --> 04:55:12.000
Te spaliny naprawdę spełniają wszystkie
normy, które są na te spaliny nakładane

04:55:12.001 --> 04:55:18.000
i one mają charakter prawie już pary.
Dodatkowo jeszcze w procesie spalania

04:55:18.001 --> 04:55:22.000
stosuje się taką technologię CCS,
która jest bardzo mocno rozwijana.

04:55:22.300 --> 04:55:24.202
To jest technologia,
która pozwala w procesie

04:55:24.214 --> 04:55:26.000
spalania węgla
odzyskiwać dwutlenek węgla.

04:55:26.001 --> 04:55:30.000
I ten dwutlenek węgla już tam prawie się
nie dostaje. To jest cały czas technologia,

04:55:30.001 --> 04:55:34.000
która jest nowa, ale jest dość mocno
oforsowana. Także spalanie węgla,

04:55:34.001 --> 04:55:38.000
nie wolno przekładać w takie proste
myślenie, że go spalamy i te spaliny

04:55:38.100 --> 04:55:42.000
sobie dzielnie przez komin
wylatują w atmosferę. Tak nie jest.

04:55:42.300 --> 04:55:47.000
Te spaliny są czyste. To ciepło, które
można odzyskać przy spalaniu węgla

04:55:47.125 --> 04:55:52.000
jest odzyskiwane w jak największym
i możliwym dobrym procencie.

04:55:52.001 --> 04:55:55.000
Filtry kominowe, które produkowane
są w Polsce w różnych zakładach,

04:55:55.050 --> 04:55:59.000
są bardzo dobrej jakości i pozwalają
z dużą skutecznością oczyścić

04:55:59.001 --> 04:56:04.000
zanieczyszczenie stałe, bo o tym
głównie mówimy w spalaniu węgla.

04:56:04.001 --> 04:56:12.000
Spalanie, pozostałe substraty tej
całej czynności, produkty tych czynności

04:56:12.001 --> 04:56:16.000
są też oczyszczane.
Także proszę wierzyć, że z tych kominów,

04:56:16.001 --> 04:56:21.000
których Państwo widzicie, nie wylatują
te substancje, o których tak domyślnie

04:56:21.001 --> 04:56:24.000
byście myśleli, że są dla
Was bardzo szkodliwe.

04:56:24.250 --> 04:56:28.000
Te olbrzymie kominy, które są pokazywane,
takie wielkie, o dużych średnicach,

04:56:28.001 --> 04:56:32.000
które Państwo widzicie i one są
pokazywane jako kontra do tego,

04:56:32.001 --> 04:56:36.000
żeby spalać węgiel, to nie są kominy.
To są chłodnie kominowe.

04:56:36.001 --> 04:56:41.000
One służą tylko do odzyskiwania, do
usuwania ciepła i tam wylatuje para.

04:56:41.001 --> 04:56:46.000
Nic więcej. Także ci wszyscy, którzy
są przeciwnikami tego całego systemu,

04:56:46.001 --> 04:56:50.000
wprowadzają nas w błąd, pokazując
Wam chłodnie kominowe jako kominy.

04:56:50.001 --> 04:56:55.000
Dziękuję uprzejmie. Drodzy Państwo,
otrzymałem informację, że nie ma wśród Państwa

04:56:55.001 --> 04:57:00.000
więcej osób chętnych do zadania
pytania, a więc w tej sytuacji przechodzimy

04:57:00.001 --> 04:57:06.000
do kolejnej, ostatniej części naszej
debaty. Przypomnę, że będą to wystąpienia

04:57:06.001 --> 04:57:11.000
podsumowujące kandydatek i kandydatów.
Państwu przypominam o limicie czasowym

04:57:11.001 --> 04:57:14.895
dwóch minut. Jako
pierwsza bardzo proszę o

04:57:14.907 --> 04:57:23.000
zabranie głosu pani Magdalena Kołodziejczak,
Komitet Wyborczy, Koalicja Obywatelska.

04:57:23.700 --> 04:57:28.000
Proszę Państwa, patrząc na nasze
życie, są sprawy ważne i ważniejsze.

04:57:28.001 --> 04:57:33.000
Myślę, że ważniejszej sprawy jak nasze
zdrowie i nasza przyszłość chyba nie ma.

04:57:33.001 --> 04:57:36.945
I właśnie ochrona
klimatu jest to numer jeden.

04:57:36.957 --> 04:57:41.000
Ja obawiam się, że
niestety tak jak do tej pory

04:57:41.001 --> 04:57:48.000
będzie tutaj również ogromna walka polityczna
i niekoniecznie to nasze dobro ogólne,

04:57:48.001 --> 04:57:54.000
które powinno nam przyświecać,
będzie jedyną przesłanką tworzenia prawa.

04:57:54.001 --> 04:58:01.000
Ale mam nadzieję, że podejmując decyzje
w parlamencie, będziemy brali pod uwagę to,

04:58:01.425 --> 04:58:04.107
że nie decydujemy o
naszej przyszłości, ale

04:58:04.119 --> 04:58:07.000
przyszłości naszych
dzieci i naszych wnuków.

04:58:07.100 --> 04:58:11.000
I zawsze będę gorącą zwolenniczką,
żebyśmy tutaj dochodzili do konsensusu

04:58:11.425 --> 04:58:17.000
w taki sposób, żeby świat, który zostawimy
był przynajmniej nie w gorszym stanie,

04:58:17.001 --> 04:58:20.000
a mam nadzieję lepszym niż go zastaliśmy.
Dziękuję.

04:58:20.001 --> 04:58:24.000
Dziękuję uprzejmie.
Pan Szymon, tak bardzo proszę.

04:58:24.001 --> 04:58:27.000
Pan Szymon Gajda, Komitet
Wyborczy, Prawo i Sprawiedliwość.

04:58:27.001 --> 04:58:30.376
Szanowni Państwo,
istnieją w mojej ocenie dwa

04:58:30.388 --> 04:58:34.000
konieczne warunki ochrony
środowiska skutecznej.

04:58:34.625 --> 04:58:39.000
Pierwszym jest świadomość potrzeby
ochrony środowiska. Drugim są pieniądze.

04:58:39.001 --> 04:58:42.786
Musimy być zamożnym
społeczeństwem. Jeżeli będziemy

04:58:42.798 --> 04:58:46.000
biedni, jeżeli nasza
gospodarka podupadnie,

04:58:46.001 --> 04:58:49.209
jeżeli nasza energetyka
podupadnie, jeżeli nie

04:58:49.221 --> 04:58:53.000
zapewnimy bezpieczeństwa
energetycznego naszego kraju,

04:58:53.500 --> 04:58:55.890
to możemy zapomnieć
również o ochronie środowiska.

04:58:55.902 --> 04:58:59.000
Widzimy to w krajach
nierozwiniętych.

04:58:59.250 --> 04:59:03.658
Widzimy to na licznych
przykładach. Do dzisiaj na

04:59:03.670 --> 04:59:08.000
świecie podstawowym
paliwem jest węgiel drzewny,

04:59:08.001 --> 04:59:12.000
jest tak naprawdę biomasa. Można
powiedzieć, że w wielu miejscach na świecie

04:59:12.001 --> 04:59:15.300
jeszcze stosuje się bardzo
prymitywne metody spalania.

04:59:15.312 --> 04:59:19.000
Europa jest obszarem
wysokorozwiniętym.

04:59:19.001 --> 04:59:20.871
Tak naprawdę nasze
emisje europejskie to

04:59:20.883 --> 04:59:23.000
jest około, te antropogeniczne,
o tych mówimy,

04:59:23.001 --> 04:59:26.950
to jest około 10% emisji
światowych. Nie zgadzam się

04:59:26.962 --> 04:59:31.000
z tym, że Chiny obniżają
emisję gazów cieplarnianych.

04:59:31.001 --> 04:59:33.956
Raczej idą w innym kierunku,
wzmacniają swoją gospodarkę.

04:59:33.968 --> 04:59:39.573
Niestety my musimy o tym pamiętać, że
jeżeli Europa nie będzie mocna gospodarczo,

04:59:39.585 --> 04:59:42.000
jeżeli Polska nie będzie
mocna gospodarczo,

04:59:42.375 --> 04:59:45.675
to również ucierpi na
tym ochrona środowiska.

04:59:45.687 --> 04:59:49.000
I to jest myśl, którą
chciałbym Państwa zostawić.

04:59:49.001 --> 04:59:50.001
Bardzo dziękuję.

04:59:50.100 --> 04:59:55.000
Dziękuję uprzejmie. Pan Krzysztof
Burkhardt, Komitet Wyborczy, Nowa Lewica.

04:59:55.001 --> 04:59:59.000
Szanowni Państwo, zmiany klimatu
kształtują przed nami niepewną przyszłość.

04:59:59.525 --> 05:00:02.437
Widzimy, co dzieje
się na południe Europy.

05:00:02.449 --> 05:00:06.000
Widzimy, jak wygląda
sytuacja z globalnymi pożarami

05:00:06.001 --> 05:00:08.749
w Afryce Północnej, w
Hiszpanii, Portugalii, w

05:00:08.761 --> 05:00:12.000
Stanach Zjednoczonych, w
Kanadzie płoną hektary lasów.

05:00:12.800 --> 05:00:16.032
Musimy dostosowywać
nasz system energetyczny,

05:00:16.044 --> 05:00:19.000
nasz sposób życia,
aby obniżyć te emisje.

05:00:19.250 --> 05:00:22.053
Tutaj potrzeba masowych
inwestycji w odnawialne źródła energii.

05:00:22.065 --> 05:00:27.930
W energetykę wiatrową, słoneczną, które są
najbardziej efektywnymi źródłami energii.

05:00:27.942 --> 05:00:31.000
Jak również biogazownie,
które na szczęście w Polsce

05:00:31.001 --> 05:00:34.420
coraz chętniej tutaj się
rozwijają. Musimy również

05:00:34.432 --> 05:00:38.000
uświadamiać społeczeństwo
pod względem klimatycznym,

05:00:38.001 --> 05:00:42.628
jakie wyzwania przed nami
czyhają przez najbliższe lata.

05:00:42.640 --> 05:00:47.000
Kwestie regulacji też
korzystania z wody,

05:00:47.150 --> 05:00:52.000
kwestia świadomości, jaki transport
wybrać, czy zbiorowy, czy indywidualny.

05:00:52.350 --> 05:00:55.459
To są zagadnienia,
które są priorytetowe w tej

05:00:55.471 --> 05:00:59.000
chwili, bo jeżeli nie będziemy
wprowadzać regulacji,

05:00:59.001 --> 05:01:02.122
które Parlament Europejski
i Komisja Europejska

05:01:02.134 --> 05:01:05.000
przyjęły, to po prostu
będzie to zagrożenie

05:01:05.001 --> 05:01:07.597
dla naszego funkcjonowania
i przyszłych pokoleń.

05:01:07.609 --> 05:01:10.000
Nie będzie stabilności
wprowadzenia biznesu,

05:01:10.001 --> 05:01:13.909
nie będzie stabilności
jako struktury społecznej.

05:01:13.921 --> 05:01:18.000
Dlatego musimy jak
najbardziej podejmować działania

05:01:18.001 --> 05:01:24.000
mające na celu obniżenia różnego
rodzaju emisji. Dziękuję bardzo.

05:01:24.175 --> 05:01:27.340
Dziękuję uprzejmie.
Koalicyjny Komitet Wyborczy,

05:01:27.352 --> 05:01:30.000
Trzecia Droga, pani
Agnieszka Buczyńska.

05:01:31.400 --> 05:01:37.000
Moi drodzy, jako Polska 2050, Szymona Chołowni,
od samego początku mówimy, że chcemy Polski

05:01:37.001 --> 05:01:42.000
zielonej, demokratycznej i solidarnej.
Mamy od samego początku opracowany program

05:01:42.001 --> 05:01:45.092
"Polska na zielonym
szlaku". Dzisiaj nie jest

05:01:45.104 --> 05:01:48.000
czas zastanawiania
się, czy w ogóle chcemy

05:01:48.001 --> 05:01:53.000
zielonej transformacji. Dzisiaj trzeba
odpowiedzieć sobie, jak tą transformację,

05:01:53.001 --> 05:01:56.527
tą zieloną transformację
należy przeprowadzić.

05:01:56.539 --> 05:02:00.000
My chcemy poprowadzić
obywateli naszego kraju

05:02:00.001 --> 05:02:06.000
przez ten zielony szlak według takich
drogowskazów jak ratowanie naszej planety,

05:02:06.600 --> 05:02:13.000
jako też wyrównywanie szans, tak żeby
na zmianie, na tej zielonej transformacji

05:02:13.001 --> 05:02:18.000
nie bogacili się tylko nieliczni, a
żeby szanse w tej zielonej transformacji

05:02:18.001 --> 05:02:25.000
były wyrównane. To także upodmiotowienie
obywateli, tak żeby te zmiany w zielonej

05:02:25.001 --> 05:02:29.000
transformacji były z nimi wspólnie
przeprowadzane. Ale to także zwiększenie

05:02:29.001 --> 05:02:32.508
naszej konkurencyjności
w Unii Europejskiej.

05:02:32.520 --> 05:02:35.000
Szanowni Państwo, na sam koniec

05:02:35.001 --> 05:02:40.000
chciałabym tylko powiedzieć, że wspomniany
koszt dotyczący zielonej transformacji

05:02:40.001 --> 05:02:45.000
dzisiaj mógłby być zaspokojany chociażby
ze środków KPO, których do dzisiaj

05:02:45.001 --> 05:02:49.000
Polska nie pozyskała poprzez obecne rządy.
Dziękuję.

05:02:49.001 --> 05:02:54.000
Dziękuję uprzejmie. Pan Lechosław
Wojtynowski, Komitet Wyborczy, Konfederacja.

05:02:54.001 --> 05:02:58.000
Ja dalej w kierunku edukacji może
troszeczkę jednak. Słyszałem tutaj właśnie

05:02:58.001 --> 05:03:02.000
padło hasło "gazy cieplarniane" i to
ja bym tutaj na tym forum powiedzieć,

05:03:02.450 --> 05:03:07.000
że pewnie w domyślewie ludzi od razu
myśli dwutlenk węgla. Chciałem powiedzieć,

05:03:07.001 --> 05:03:11.000
że gazy cieplarniane 76% to jest
para wodna. A muszą Państwo wiedzieć,

05:03:11.001 --> 05:03:16.000
że elektrownia atomowa w ciągu
minuty jedną tonę wypuszcza pary wodnej.

05:03:16.001 --> 05:03:21.000
6% z efektu cieplarniego to jest tylko
dwutlenie węgla. Także pragnę tutaj

05:03:21.200 --> 05:03:28.000
pewne mity na temat dwutlenku węgla
zlikwidować. Dwa. Warto by też zastanowić

05:03:28.001 --> 05:03:34.000
nad przeskoczeniem technologicznym z
elektrowni jądrowych do termojądrowych.

05:03:34.001 --> 05:03:39.000
To jest nowa technologia. Trzeba
wiedzieć, że elektrownie atomowe produkują

05:03:39.001 --> 05:03:42.000
zanieczyszczenia w ogromnych ilościach.
To są tony, o których jak zapowiadałem

05:03:42.001 --> 05:03:45.000
nie mogliśmy tego nawet, nie mamy
nawet pomysłu gdzie to przechowywać.

05:03:45.001 --> 05:03:51.000
A zanieczyszczenia są na setki lat.
To są naprawdę 20, 30 tysięcy

05:03:51.001 --> 05:03:56.000
do 100 tysięcy lat nawet niektóre
odpady potrafią się rozkładać.

05:03:56.001 --> 05:03:59.000
Trzeba ich zakupywać głęboko w ziemi.
To jest 300, 400 metrów.

05:03:59.025 --> 05:04:02.000
Po płycie się nie da, bo one
mają swoje działania negatywne.

05:04:02.001 --> 05:04:04.812
Trzeba je odpowiednich
pojemnikach przechowywać.

05:04:04.824 --> 05:04:07.000
Cała skomplikowana
droga technologia.

05:04:07.001 --> 05:04:12.000
To trzeba dojść do ceny tej energii.
Termojądrowa technika powoduje,

05:04:12.001 --> 05:04:19.000
że odpady z termojądrowej
elektrowni działają tylko przez 12 lat.

05:04:19.050 --> 05:04:22.000
Być może warto przeskoczyć świat,
Europę i pójść na najnowszą technologię.

05:04:22.001 --> 05:04:26.000
Dajcie sobie spokój. Jesteśmy troszeczkę
zapóźnieni w tych sprawach energetycznych

05:04:26.001 --> 05:04:31.000
i być może wykonać ten skok i dać
sobie spokój z tymi małymi elektrowniami,

05:04:31.001 --> 05:04:36.000
które są tutaj przez Amerykanów
dosyć mocno u nas lobbowane.

05:04:36.001 --> 05:04:39.000
Widać tu teraz lobbing, bo jeszcze
nic nie rozpoczęliśmy, a już wiemy,

05:04:39.001 --> 05:04:41.000
że Amerykanie mają to robić.
To jest dla zamówień publicznych

05:04:41.001 --> 05:04:44.000
bardzo zły sygnał. Tak się nie dzieje.
Tak się nie powinno robić

05:04:44.001 --> 05:04:49.000
i to jest złe absolutnie.
Dodatkowo jeszcze jedna informacja.

05:04:49.001 --> 05:04:52.000
Jest cała masa krajów, a
mniej więcej połowa w Europie,

05:04:52.001 --> 05:04:56.000
która nie ma elektrowni
atomowych i nie planuje ich postawić.

05:04:56.001 --> 05:04:59.000
Dodatkowo Szwajcaria,
która ma pięć elektrowni

05:04:59.001 --> 05:05:03.000
atomowych, do 2026
roku planuje je zlikwidować.

05:05:03.500 --> 05:05:07.000
Też między innymi problem jest
składawanie odpłodów radioaktywnych.

05:05:07.001 --> 05:05:10.000
Dziękuję uprzejmie.
Szanowni Państwo, w tym momencie

05:05:10.001 --> 05:05:15.000
nasze spotkanie powoli dobiega
końca. Wszystkim Państwu,

05:05:15.001 --> 05:05:18.000
kandydatkom i kandydatom bardzo
dziękuję za przyjęcie zaproszenia.

05:05:18.001 --> 05:05:23.000
Dziękuję Państwu za udział w
naszej uroczystości i naszym spotkaniu.

05:05:23.001 --> 05:05:26.000
Dziękuję Państwu bardzo uprzejmie.
Dziękuję za uwagę.

05:05:26.150 --> 05:05:28.000
Oddaję głos Panu Tomaszu Galińskiemu.

05:05:28.001 --> 05:05:31.000
Ja tylko krótko, drodzy Państwo,
podsumowując, przypomnę,

05:05:31.001 --> 05:05:35.000
że debatę poprowadził i pytania
zadawał doktor Jarosław Och.

05:05:35.001 --> 05:05:37.000
Wielkie brawa. Podziękujemy.

05:05:37.001 --> 05:05:39.000
Dziękuję.

05:05:39.001 --> 05:05:42.000
Drodzy Państwo, spotykamy się.
Dzisiaj to wszystko.

05:05:42.001 --> 05:05:46.000
Zapraszamy Państwa już na lunch. Spotykamy
się jutro przed godziną dziewiątą.

05:05:46.001 --> 05:05:49.000
Trzeba pamiętać o identyfikatorach.

05:05:49.200 --> 05:05:52.200
Widzimy się jutro, dziękujemy bardzo, do zobaczenia.