Dzień dobry, witam Państwa
bardzo serdecznie na Dniu Patrona
Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego.
Ten rok jest rokiem wyjątkowym, dlatego, że mija piąta rocznica śmierci pana
prezydenta Pawła Adamowicza i w tym roku po raz pierwszy
dzień patrona naszej szkoły został wpisany w grafik obchodów miejskich.
Z tego względu bardzo się cieszymy i jesteśmy z tego dumni.
Witam Państwa bardzo serdecznie.
Pozwolą Państwo, że przede wszystkim przywitam uczniów naszej szkoły.
Witam Was serdecznie.
Witam pana Piotra Adamowicza, brata zmarłego prezydenta Gdańska.
Witam Panią Prezydent Gdańska Panią Aleksander Dulkiewicz.
Witam Panią Magdalenę Kołodziejczak, posłankę na Sejm RP.
Witam władze uczelni Fahrenheita w osobach Pana Profesora doktora
habilitowanego Piotra Stepnowskiego, Jego Magnificencję, rektora UG.
Pana Profesora, doktora habilitowanego,
inżyniera Krzysztofa Wilde, rektora Politechniki Gdańskiej.
I Pana Profesora doktora habilitowanego Tomasza Smiatacza, prorektora ds.
studenckich Gdańskiej Akademii Medycznej.
Wybaczą państwo, ale kilka osób nie zdołało dotrzeć, więc chciałbym przywitać
tych z Państwa, którzy potwierdzili obecność.
Być może zdarzy się jedna czy dwie osoby, których z nami nie ma.
A więc w kolejności przypadkowej Pana Tadeusza Puszkarczuk, Wójta Gminy Puck,
Pana Michała Nowaka pełniącego obowiązki Wójta Gminy Pruszcz Gdański.
Panią Katarzynę Pawulską, kierownika Referatu Departamentu Europejskiego
Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.
Pana Grzegorza Kulatę, dyrektora biura senatora Sławomira Rybickiego.
Pana Zbigniewa Sanowieckiego, Przewodniczącego Rady Prezydenta Pracodawców Pomorza.
Pana Grzegorza Sztukę.
Dyrektora Gdańskiego Centrum Usług Wspólnych.
Panią Katarzynę Ziemiann, dyrektora Wydziału Rozwoju Społecznego.
Pana Krzysztofa Małkowskiego pełniącego obowiązki Dyrektora Rozbudowy Miasta
Gdańska. Panią Magdalenę Mistat, Zastępcę
Dyrektora do spraw Komunikacji i Strategii Europejskiego Centrum Solidarności.
Pana Dariusza Majorka, dyrektora Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, Oddział Pomorski. Pana Jacka Zwolaka, Prezesa Zarządu
Pomorskiego Funduszu Rozwoju Spółka z o.o..
Radnych Miasta Gdańska, Pana Łukasza Bejma, Pana Andrzeja Kowalczysa, Panią
Emilię Lodzińską i Pana Andrzeja Stelmasiewicza.
Witam serdecznie Państwa.
Panią Katarzynę Gębę, Rzecznika Praw Ucznia w Gdańsku.
Panią Iwonę Kosakowską, głównego specjalistę Wydziału Edukacji Urzędu
Miasta, panią Małgorzatę Mielewczyk, inspektora Wydziału Edukacji.
Nie widzę jeszcze, ale na pewno z nami
będzie pan profesor doktor habilitowany Cezary Obracht-Prondzyński.
Witam pana Wojciecha Rzehaka, kierownika
Działu Edukacji Teatru Słowackiego w Krakowie.
Witam Pana Rafała Zdebskiego, Dyrektora Sprzedaży i Marketingu Spółki Impro S.A.
Witam serdecznie Panią Małgorzatę Rybicką.
Panią Małgorzatę Bąk, dyrektora V Liceum
Ogólnokształcącego. Pana Kamila Gajewskiego, Dyrektora
Morskiej Szkoły Podstawowej imienia Aleksandra Doby i
witam zarząd naszego organu prowadzącego Fundacji Pozytywne Inicjatywy w osobach
Pana Prezesa Arkadiusza Gawrycha i Pana Wiceprezesa Piotra Szeląga.
Proszę państwa, ja bardzo przepraszam w imieniu pani
Magdaleny Adamowicz za ten nasz malutki poślizg.
Pani Magdalena będzie z nami od mniej
więcej godziny 12:45 i wówczas przywitamy Panią Magdę jako naszego gościa.
Szanowni Państwo!
Pan prezydent Paweł Adamowicz
wiele mówił, wiele pisał na temat
swojej wizji szkoły, nowoczesnej szkoły, na temat nowoczesnej edukacji.
I kiedy w 2018 roku
przedstawił swoją wizję w rozmowie z panem Rektorem, ówczesnym
rektorem Uniwersytetu Gdańskiego, panem Jerzym Gwizdałą,
że chciałby, aby w Gdańsku powstała szkoła trochę inna.
Szkoła nowoczesna, szkoła współpracująca z wyższymi
uczelniami, szkoła, która w lepszy sposób przygotowywała by naszą młodzież do
zmieniających się technologii, do zmieniającego się rynku pracy.
Żeby to była szkoła, która lepiej potrafi przygotować młodzież do życia.
I być może za sprawą pana prezydenta Pawła
Adamowicza zostałoby to w późniejszym czasie i tak uskutecznia.
Natomiast styczeń 2019 rok
spowodował niestety, że te plany zostały w jakiś sposób zweryfikowane.
Natomiast idea powołania do życia nowego
liceum, nowej szkoły została bardzo szybko wprowadzona w życie,
bo decyzja zapadła niedługo po śmierci pana Adamowicza i już wiosną 2019 roku
zaczęliśmy organizować to liceum, Uniwersyteckie Liceum Ogólnokształcące.
Oczywiście był to proces dość trudny.
Ja nie powiem, że żmudny, bo czasu było mało.
Dlatego, że organizacja szkoły, pisanie statutu szkoły
było wówczas, kiedy w innych szkołach zaczął się już proces rekrutacji w roku
2019, natomiast my dopiero w sierpniu 2019 roku mogliśmy tą rekrutację przeprowadzić.
Ale udało nam się i
w roku śmierci Pawła Adamowicza, 2 września dokładnie
2019 roku, rozpoczęliśmy pracę w nowej szkole w siedzibie
na Uniwersytecie Gdańskim na wydziale WNSu, gdzie przyjęliśmy 96 uczniów.
I tak zaczął się nasz proces dydaktyczny
w naszej szkole.
Już niedługo potem, bo w pierwszą rocznicę
śmierci prezydenta Pawła Adamowicza, szkoła otrzymała zaszczytne imię właśnie
pomysłodawcy tej szkoły, prezydenta Pawła Adamowicza.
I wówczas, kiedy przyjmowałem,
zastanawialiśmy się z prorektorem Arnoldem Kłonczyńskim
na temat tego, co ma się pojawić na sztandarze
szkoły, to stwierdziliśmy, że podstawowe wartości, przepraszam,
podstawowe wartości, którymi hołdował przez całe swoje życie Paweł Adamowicz, a
mianowicie otwartość, szacunek i tolerancja.
To są te trzy słowa, które powinny znaleźć się na sztandarze.
Trzy słowa, które stały się,
oprócz zwykłego procesu edukacji, bazą funkcjonowania tej szkoły.
A więc, jak ja to ciągle powtarzam, zobaczenia w człowieku człowieka.
Myślę, że to nam się udaje.
I od tego momentu, co roku, od pierwszej
rocznicy śmierci, w ten dzień, bo w tym roku 12,
bo mamy weekend, ale w ten dzień obchodzimy Dzień Patrona.
I jeszcze raz powtarzam jestem bardzo szczęśliwy, że udało nam się od tego roku
wpisać ten dzień patrona w obchody miejskie. W obchody miejskie
śmierci Pawła Adamowicza.
Proszę państwa, zaczęliśmy funkcjonować i
ja nie będę długo na ten temat mówił, ale wydaje mi się, że niektórych gości,
niektóre osoby gościmy tutaj po raz pierwszy.
Więc chciałbym tylko powiedzieć, że
22 lipca.
Pamiętna data dla nas.
Nie dlatego, że X lat temu coś tego dnia
się wydarzyło, ale 22 lipca 2021 roku podpisaliśmy umowę patronacką nie tylko z
Uniwersytetem Gdańskim, ale również z Politechniką Gdańską, z Gdańskiem
Uniwersytetem Medycznym i z Miastem Gdańsk.
I od tego momentu naszym patronem stały się uczelnie Fahrenheita.
I do dnia dzisiejszego ta współpraca wygląda bardzo, bardzo pozytywnie.
To był rok, kiedy, proszę Państwa, ze względu na problemy lokalowe i
organizacyjne zmienił się organ prowadzący.
Od tego roku organem prowadzącym naszego liceum stała się Fundacja Pozytywnej
Inicjatywy i 1 września 2022 roku przenieśliśmy się z Wydziału Nauk
Społecznych tu, na Traugutta 92 do tego budynku.
I do dnia dzisiejszego i myślę, że jeszcze wiele, wiele lat tu zostaniemy.
Proszę Państwa, w tym czasie, kiedy szkoła,
już niedługo będziemy pięciolecie
obchodzić, ale w tym czasie udało nam się skończyć dwa cykle nauczania.
A więc jak Państwo widzą, w roku 2022 mieliśmy pierwszych absolwentów szkoły.
Dlatego, że pomimo tego, że wszystkich razem przyjęliśmy w sierpniu 2019 roku, to
dwie klasy były z liceum trzyletniego, dwie z liceum czteroletniego.
Dlatego pierwszych maturzystów,
pierwszej maturzyści w naszej szkole byli w roku 2022.
Natomiast pierwszy cykl czteroletni skończyliśmy w roku 2023, a więc niedawno.
I teraz, proszę państwa, chciałbym dwa
zdania, króciutko tylko powiedzieć, że nasz system nauczania, system edukacji,
tak jak powiedziałem, to nie tylko realizacja podstawy programowej, ale to
również szereg innych działań na rzecz szeroko rozumianego dostosowania,
przystosowania, nauczenia naszych młodych uczniów do tego, żeby lepiej funkcjonować
w świecie, żeby poznać podstawy życia dorosłego człowieka.
A więc proces dydaktyczny w naszej szkole to bardzo wiele projektów i przedsięwzięć.
Część robionych przez nas, część we współpracy z wyższymi uczelniami, część z
innymi organizacjami, czasami pozarządowymi.
A więc tak, aby młodzi ludzie zobaczyli, żeby młodzi ludzie sprawdzili się.
Żeby młodzi ludzie
zaprezentowali swoją wiedzę, swoje umiejętności na różnych polach działania.
Ten czas, proszę Państwa, to również
pewne już pierwsze sukcesy na polu niektórych olimpiad i konkursów.
Taki zbieg okoliczności, że te pierwsze sukcesy były z przedmiotów
humanistycznych, a więc z filozofii i z języka polskiego.
Ten czas, proszę Państwa, to również
ścisła współpraca z uczelniami, która coraz lepsze efekty przynosi.
Nasi uczniowie uczestniczą w zajęciach na
wyższych uczelniach, pracownicy wyższych uczelni odwiedzają nas w naszym budynku.
A więc mamy jeszcze pewne pomysły.
Mamy jeszcze pewne plany, cele do
zrealizowania i wydaje mi się, że z roku na rok sytuacja będzie coraz lepsza.
Nasz proces dydaktyczny to również
spotkanie z praktykami, z ciekawymi ludźmi, z reżyserami, z samorządowcami, z
posłami, z reżyserami, ze sportowcami, a więc w ten sposób,
aby nasi uczniowie mieli kontakt z różnymi osobami z różnych dziedzin działalności.
Od ubiegłego roku
stwierdziliśmy również, że
uniwersyteckie liceum kultywując pewne wartości pana prezydenta
musi być szkołą również odpowiedzialną społecznie.
A więc otworzyliśmy się na zewnątrz,
zaczęliśmy organizować i propagować jednocześnie
podstawy przedsiębiorczości, podstawy bycia człowiekiem przedsiębiorczym.
Zorganizowaliśmy pierwszy konkurs dla
uczniów szkół podstawowych z zakresu przedsiębiorczości.
W ubiegłym roku, jak Państwo wiedzą, takim ważnym tematem była inflacja, a więc
hasłem przewodnim był pieniądz w trudnych czasach.
W tym roku będzie druga edycja tego konkursu.
Rozszerzyliśmy zakres.
W zeszłym roku były to szkoły podstawowe z obszaru metropolitalnego.
W tym roku będą to szkoły podstawowe z całego województwa pomorskiego.
Udało nam się, proszę Państwa, również w tym roku uzyskać zgodę kuratorium.
Jesteśmy organizatorem dwóch konkursów, tzw.
kuratoryjnych,
a mianowicie konkursów dla uczniów szkół podstawowych z geografii i z fizyki.
I myślę, że ta nasza działalność
wychodząca na zewnątrz będzie w dalszym ciągu rozszerzana.
Od ubiegłego roku również chcemy na stałe
zagościć w naszym lokalnym święcie Wolności i Solidarności.
A kończąc, proszę Państwa, przed nami oczywiście kolejne lata.
Najbliższy rok szkolny 2024/2025.
Planujemy otwarcie czterech klas
pierwszych, czterech oddziałów, w tym chcemy zacząć proces edukacyjny z dwoma
oddziałami dwujęzycznymi, a mianowicie klasę,
potocznie nazywaną, matematyczno-fizyczną i
matematyczno-geograficzną.
Chcemy, aby część przedmiotów była
realizowana w języku angielskim, tak aby nasi uczniowie mieli możliwość zdawania
matury na poziomie dwujęzycznym, bo to oczywiście bardzo często jest
wyżej punktowane przez wyższe uczelnie.
A po drugie znajomość języka angielskiego przez naszych uczniów jest tak dobra, że
nie widzę tutaj problemów, żeby mogli tą dwujęzyczność w naszej szkole wprowadzić.
Tyle proszę Państwa, z mojej strony bardzo dziękuję i proszę naszą
uczennicę o kontynuowanie naszej uroczystości.
Dziękuję bardzo.
Wspomnienie ę Pawle Adamowiczu i laudacji
wygłosi Anna Meller, uczennica klasy 4C.
Mimo, że rodzinna i gdańska biografia Pawła
Adamowicza jest dobrze znana, bo z wielką dumą i czułością wielokrotnie o niej mówił
i pisał w swojej książce Gdańsk jako wyzwanie, ciągle warto
przypomnieć, że prezydent
miasta Gdańska był wybitnym samorządowcem i człowiekiem, który wszystkie siły
poświęcił dla swojego miasta, którego genius loci, kolejne pokolenia, uwodzi
kolejne pokolenia mieszkańców aglomeracji trójmiejskiej i Polaków w ogóle.
Ukształtował go na pewno ruch Solidarności
i działalność najpierw konspiracyjna, potem samorządowa
studentów w latach 80tych.
Wtedy ujawnił się jego społecznikowski i polityczny temperament.
Dzięki temu poznał niezwykłych ludzi,
którzy wprowadzili go w meandry wielkiej historii, która stała się na ich oczach.
Poprzez fundamentalne lektury filozofów politycznych, ekonomistów i specjalistów
gospodarki w świecie demokratycznego kapitalizmu konstruował swoje poglądy.
O przełomie roku 1989 powiedział, że był dla niego
najważniejszym przeżyciem pokoleniowym, który uczynił go człowiekiem dojrzałym.
Po ukończeniu studiów jeszcze bardziej
zbliżył się do politycznego i samorządowego środowiska gdańskiego.
Współpracował ze swoimi poprzednikami na
fotelu prezydenta miasta, Tomaszem Posadzkim i Jackiem Starościakiem.
Przerwał karierę akademicką, gdy najpierw wystartował w wyborach samorządowych, a
następnie został najmłodszym, wtedy 25 letnim radnym i jednocześnie jedynym w
radzie, który miał wykształcenie prawnicze.
W następnych latach piastował urząd przewodniczącego Rady Miasta i
wiceprzewodniczącego sejmiku wojewódzkiego.
Chciałabym jednak ukazać sylwetkę Pawła Adamowicza jako wizjonera,
który służąc Gdańskowi projektował jego przyszłość, wcielał w życie pomysły i
inicjatywy o trwałej wartości społecznej i kulturowej.
Trzeba dodać, że okoliczności, ciągła osobista aktywność i odwaga, aby
podejmować wyzwania, które przynosił czas i stwarzała historia, chwytał w lot.
Napisał w swojej książce, że nic tak nie
uczy i nie wzmacnia jak poważne i nowe zadania.
Tak więc pierwszym było zorganizowanie od
podstaw kolegium odwoławczego w sejmiku wojewódzkim. Kolejnym pełnienie funkcji
prorektora Uniwersytetu Gdańskiego do spraw studenckich.
Wtedy nowo powstałego stanowiska uczelnianego, którego istnienie dziś jest
oczywistością, ale wtedy było eksperymentem i pomysłem ówczesnego
rektora Uniwersytetu Gdańskiego, profesora Zbigniewa Grzonki.
Jak wspomina Paweł Adamowicz, prorektorem został bardzo młody pracownik naukowy o
jeszcze niskim statusie akademickim magistra.
W gremium nobliwych doktorów i wybitnych profesorów kolegium rektorskiego.
Paweł Adamowicz uznał, że ten epizod życia
ukształtował jego wewnętrzną dyscyplinę, nauczył pracy zespołowej.
Dzięki temu stanowisku mógł stworzyć nowy
system stypendialny oparty na budżecie miasta, który działa do dziś.
Najważniejsze jednak są jego osiągnięcia
jako współtwórcy samorządności lokalnej w pokomunistycznej Polsce.
W roli przewodniczącego Rady Miasta zaproponował nowy styl przywództwa.
Reaktywował przyznanie tytułu Honorowego
Obywatela Gdańska oraz ustanowił przyznawanie medali św.
Wojciecha i Księcia Mściwoja II
za zasługi dla Gdańska na arenie międzynarodowej.
Osobiście opracował ceremoniał towarzyszący nadaniu medali.
Był też inicjatorem budowy obchodów
Tysiąclecia najstarszej pisemnej wzmianki o Gdańsku w 1997 roku.
Te inicjatywy budowały splendor naszego
miasta i wpisywały Gdańsk w historię współczesnej Polski.
Organizacja tego wydarzenia wymagała
politycznej mądrości, aby pogodzić ówczesne spory polityczne.
Między Lechem Wałęsą, najważniejszym
gdańszczaninem a Aleksandrem Kwaśniewskim, prezydentem Rzeczpospolitej.
Paweł Adamowicz zaprosił wtedy do Gdańska najwybitniejszych polityków europejskich.
To były bardzo ważne inicjatywy wizerunkowe dla miasta.
Jako przewodniczący Rady rozpoczął rozmowy
z niemieckimi organizacjami zrzeszającymi gdańszczan, aby nie zapomnieć, że nasze
miasto ma co najmniej podwójną, a na pewno wspólną historię polską i niemiecką.
Z jego inicjatywy zorganizowano Światowe Zjazdy Gdańszczan oraz przywrócono obchody
powrotu Gdańska do Macierzy 28 marca, co było niezwykle istotne wobec faktu, że
rok 1945 symbolizował materialną i społeczną zagładę ówczesnego miasta, i
początek ery, w której wygnańcy zastąpili wygnanych.
Tak więc Paweł Adamowicz, zanim został prezydentem, uświetnił rolę uchwałodawczego
organu miasta, dbając o jego splendor i niezależność polityczną.
Podobnie jak prezydent Starzyński, który
zasłynął zdaniem, Chciałbym, by Warszawa była wielka.
Paweł Adamowicz chciał, by Gdańsk był wielki.
Rozpoznał, że największym kapitałem miasta
są jego obywatele, a w Polsce niezbędnym kierunkiem rozwoju jest inwestowanie w
społeczeństwo obywatelskie i aktywizowanie mieszkańców.
Tak wykorzystuje się np.
wielką imprezę sportową, jaką było Euro 2012 do promocji miasta.
Powstał Społeczny Komitet Wsparcia Euro
2012, który obudził w mieszkańcach oraz przedsiębiorcach entuzjazm i energię.
Pozostawił trwały, materialny ślad swojej działalności.
Stał się też impulsem do powołania
wraz z marszałkiem województwa pomorskiego
Janem Kozłowskim Pomorskiej Izby Gospodarczej.
Udało się wtedy zachęcić gdańszczan już
trwale do wspierania organizacji pozarządowych działających na rzecz
dzieci, młodzieży, niepełnosprawnych, uzależnionych, bezrobotnych, starszych.
Prezydent zajął się promocją działań tych organizacji, ustanawiając nagrodę im.
Lecha Bądkowskiego dla wyróżniających się
gdańskich organizacji społecznych oraz honorowy tytuł Darczyńcy Roku.
Paweł Adamowicz jest do teraz ceniony jako jeden z najlepszych liderów lokalnej
społeczności, który potrafi sprawnie zarządzać miastem i urzędem.
Skupił wokół siebie oddanych
współpracowników, poznawał ludzi osobiście, zatrudniając urzędników.
W swoich publikacjach wymienia wiele
nazwisk osób, którym był wdzięczny za współpracę.
Prezydent wprowadził Kodeks
Etyki Pracowników Samorządowych Urzędu Miejskiego w Gdańsku,
aby wzmacniać kulturę organizacyjną urzędu
i jego apolityczność, eliminować pokusy korupcji.
Stworzyć klasę menadżerów samorządowych.
Paweł Adamowicz był twórcą idei budowy
Europejskiego Centrum Solidarności, który jest wizytówką miasta, instytucją znaną w
Polsce i świecie, wyrazem aspiracji do bycia wspólnotą otwartą.
Dlatego właśnie w 2016 poparł wprowadzenie
w Gdańsku miejskiego modelu integracji imigrantów.
Wychodząc naprzeciw kryzysowi migracyjnemu, pomimo anty imigranckich
postaw i komentarzy części swoich oponentów.
W następnym roku podpisał wraz z prezydentami 11 innych polskich miast
deklarację o współdziałaniu w obszarze migracji wewnętrznych i zewnętrznych.
Wskazywał na konieczność włączenia
przybyłych do miasta migrantów w życie lokalnej społeczności.
Przez cały czas prezydentury zabiegał o
wsparcie i lobbował na rzecz Gdańska i Pomorza u wszystkich polityków z regionu,
którzy pracowali w urzędach centralnych, ministerstwach, mediach.
Dzięki niemu Gdańsk należy też do
stowarzyszeń europejskich miast z krajów Unii Europejskiej.
O swojej funkcji napisał,
miarą skuteczności menadżera prezydenta
miasta nie jest tylko aktualny poziom zadowolenia jego mieszkańców, ale również
stworzenie podstaw długoletniego, stabilnego rozwoju przekraczającego
horyzont formalnych kadencji prezydenckich.
Zawsze dbał o dialog społeczny, informowanie mieszkańców o działaniach dla
estetyki, piękna, czystości, rewitalizacji, komunikacji.
W całym mieście, nie tylko w dzielnicy śródmiejskiej.
Prezydent rozumiał, że kultura to prawie wszystko.
Kultura w mieście to podstawa życia ludzi.
Dbał, by nie dotknęła jej ręka rynku, aby mogła być należycie finansowana.
Opera Bałtycka, Teatr Wybrzeże, jedno z
najlepszych scen polskich, aby wesprzeć budowę Teatru
Szekspirowskiego, który jest obecnie drugą po ECSie wizytówką Gdańska.
Filharmonia Bałtycka na Ołowiance, Muzea, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia.
I wreszcie uczynić Gdańsk Europejską Stolicą Kultury w 2016 roku.
Najlepszy wizerunkowy projekt miasta.
Promował wybitnych gdańszczan,
Fahrenheita, Schopenhauera, Chodowieckiego, Grassa i innych.
Ukazywał Gdańsk jako mikrokosmos, tygiel narodów i miasto wolności, co wyraził
zdaniem, umiłowanie wolności jest osią gdańskiej historii i współczesności.
Był dumny z faktu, że Gdańsk to miasto o
własnej mitologii, stworzonej przez pisarzy Stefana Chwina,
Pawła Huelle, Zbigniewa Żakiewicza, Mieczysława Abramowicza.
W mieście organizowano festiwale i
koncerty muzyczne o międzynarodowym zasięgu.
Na koniec dodam, że Paweł Adamowicz rozumiał, iż rozwój nowoczesnego
miasta i społeczeństwa zależny jest od wiedzy.
Aby osiągnąć sukces w gospodarce należało
zainwestować w modernizację i rozwój kampusu uniwersyteckiego,
ufundować nagrody naukowe imienia Jana Heweliusza i Jana Uphagena.
Chciał aby stworzyć gdańskie szkoły wyższe, otworzyć gdańskie szkoły na przybyszów z
Ukrainy, Białorusi, krajów Europy Środkowej, ale również
studentów z krajów egzotycznych Wietnamu czy Chin.
Wiedział, że integralna koncepcja rozwoju
miasta zakłada komplementarność edukacji na wszystkich poziomach.
Z jego inicjatywy powstał Park Naukowo
Technologiczny i Inkubator Przedsiębiorczości.
Wszystkimi tymi inicjatywami przyczynił się do gospodarczego rozwoju miasta.
Gdańsk stał się jedną z podstawowych marek turystycznych Polski.
Aglomeracja rozrosła się o nowe dzielnice mieszkaniowe.
Za jego prezydentury miasto przeżywało boom urbanistyczny.
Dzięki niestrudzonemu prezydentowi i ludziom, których wokół siebie zgromadził,
ugruntowała się najlepsza marka, czyli Gdańsk.
Miasto nowoczesne, miasto pomost między XX a XXI wiekiem.
To wyczerpujące dla państwa wyliczenie aktywności prezydenta Adamowicza
uświadamia jednak format jego prezydentury.
Tak tragicznie przerwanej śmiercią.
Jedna z felietonistek Tygodnika
Powszechnego napisała we wrześniu 2023 roku tekst pod tytułem Dzień Adamowicza.
Zaczyna od przytoczenia rozmowy ze
znajomym Izraelczykiem, który zapytał, czy już obchodzicie Dzień Adamowicza?
Taki dzień we wszystkich szkołach, które powinno ogłosić ministerstwo
byłby poświęcony refleksji nad tym, do czego prowadzi szerzenie nienawiści.
Nasza szkoła otrzymała zaszczytny patronat
w osobie Pawła Adamowicza i obchodzi Dzień Adamowicza.
Dziękujemy.
Przed Państwem Andrzej Boguszewski, który wykona The Sound of Silence, pieśń, która
13 stycznia 2019 roku połączyła gdańszczan w żałobie po śmierci Pawła Adamowicza.
Drodzy Goście, w krótkiej tradycji naszej szkoły
z inicjatywy Pana Dyrektora uczniowie w Dniu Patrona prezentują jeden z
realizowanych przez uczniów projektów naukowych.
Za chwilę uczeń Piotr Wołejgo zaprezentuje
wyniki prac klas biologiczno-chemicznych 2B, 3B oraz 3A
nad badaniem porostów.
Dzień dobry Państwu.
Chciałbym przedstawić porosty oraz realizowany przez uczniów klas biologiczno
chemicznych projekt naukowy dotyczący kompleksowej analizy
funkcjonowania i adaptacji porostów w zależności od jakości powietrza.
Realizując projekt staraliśmy się znaleźć odpowiedź na kluczowe pytanie.
Co takiego kryje się w porostach, że mogą
być wykorzystywane do monitorowania jakości powietrza?
Dziękuję Pani bardzo.
Przepraszam.
Dziękuję.
Nasz projekt składał się z następujących etapów.
Pierwszy to było teoretyczne zapoznanie z tematem.
Później obserwacje porostów na terenie naszego miasta Gdańska.
A jeszcze było badanie właściwości
porostów jako wskaźników zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego.
Analiza wniosków płynących z badań.
Wyjazd do Malagi w celu zapoznania się ze sposobami ochrony bioróżnorodności
środowiska przyrodniczego, w tym ochrony jakości powietrza.
Opracowanie filtru do wody na bazie
porostów oraz opracowanie mapy porostowej Gdańska.
W celu szczegółowego zapoznania się z morfologią oraz systematykę porostów
nawiązaliśmy współpracę z Panem Doktorem hab.
Piotrem Rutkowskim z Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego.
We współpracy organizowaliśmy wykład pod
tytułem Tajemnice porostów - miniatura przyrody i ich znaczenie ekologiczne.
Wykład przeznaczony był dla naszych uczniów z klas biologiczno-chemicznych, a
jednocześnie był streamingowany do innych zaproszonych trójmiejskich szkół.
Drugim ważnym elementem w realizacji naszego projektu była obserwacja terenowa.
Obserwowaliśmy formy morfologiczne porostów występujących na terenie Gdańska.
Dokonywaliśmy również oceny
bioróżnorodności gatunkowej oraz rozmieszczenia porostów.
Kolejnym ważnym krokiem były zajęcia laboratoryjne.
Przygotowywaliśmy preparaty mikroskopowe z
wybranych porostów oraz określiliśmy budowę symbionta.
Wysłaliśmy również próbki porostów na Wydział Chemii Uniwersytetu Gdańskiego w
celu zbadania zawartości metali ciężkich, a następnie opracowaliśmy wyniki.
Degradacja środowiska, w tym zanieczyszczenie powietrza, jest jedną z
przyczyn wpływających na zmianę liczby gatunków, częstości występowania i składu
porostów, a także negatywnie oddziałuje na zdrowie człowieka.
Realizacja projektu
utwierdziła nas w przekonaniu, że jednym z najważniejszych wyzwań, jakie stoją przed
współczesnym światem, jest ochrona bioróżnorodności.
W celu zdobycia wiedzy na temat sposobów ochrony środowiska pojechaliśmy do Malagi.
W czasie tygodniowego pobytu uczyliśmy się tworzyć projekty proekologiczne.
Nasz projekt to nie tylko zapoznanie się z tematem.
Zdobytą wiedzę zastosowaliśmy w
praktycznym działaniu projektując stronę internetową z porostową mapą Gdańska.
Daje nam to obraz, w których rejonach
naszego miasta jakość powietrza jest dobra.
Zwieńczeniem naszego projektu było stworzenie filtra do wody,
który powstał na bazie porostów i innych naturalnych materiałów.
Dziękuję za uwagę.
Dziękujemy. Głos ponownie zabierze pan dyrektor.
A ja mam zaszczyt oddać głos pani prezydent Gdańska Aleksandrze Dulkiewicz.
Bardzo proszę pani prezydent.
Szanowni Państwo!
Bardzo dziękuję za możliwość bycia tutaj dzisiaj razem z Wami w Dniu Patrona ULO,
jak w skrócie młodzież mówi prawda? Tak mówicie czy nie?
Właśnie dzisiaj rano moja córka do mnie powiedziała, idziesz do ULO to nie gadaj
głupot, więc czuję się tym bardziej zmotywowana.
Postaram się. Bardzo dziękuję.
Cieszę się z tej inicjatywy, że dzisiaj
nie tylko przemówienia oficjeli, ale właśnie pokazujecie co robicie.
Jestem pod wielkim wrażeniem tego, co
przed chwilą zarówno zobaczyliśmy od strony humanistycznej, słuchając laudacji
dotyczącej Pana Prezydenta Pawła Adamowicza, a prezentację o porostach. Mi,
jako osobie, która z naukami przyrodniczymi ma niewiele wspólnego.
Dała dużo do myślenia i myślę, że to jest coś wspaniałego, że także możecie w taki
sposób ludzi zachęcać do tego, żeby naprawdę zajmować się nauką.
Patrzę na pana profesora Smiatacza, z
którym z kolei mieliśmy do czynienia wtedy, kiedy
CIVID zaczynał szaleć i edukować różnymi sposobami, jak tylko mógł.
To, co naukowe, a co jest przesądem i jak należy się chronić.
Dzisiaj myślę sobie o tym, że
mając takiego patrona jak Paweł Adamowicz, cały czas marzący jednak o tym, że kiedyś
ten doktorat z historii doktryn politycznych i prawnych skończy.
Myślicie nie tylko o swoich maturach, magisterkach, doktoratach, profesurach, które
być może i przed Wami, ale także o tym, jak to, co wynosicie
stąd, z miejsca, które myślę, że daje Wam
wyjątkowe szanse, naprawdę szansę na to, żeby już w tak młodym wieku
stykać się z naukowcami, przełożyć na to, żeby nasze życie było lepsze.
I tego Wam z całego serca życzę, dziękując za to, co już robicie.
Wszystkiego, wszystkiego dobrego w dniu Waszego Święta.
Dziękuję Pani Prezydent.
A teraz chciałbym prosić o zabranie głosu
pana Piotra Adamowicza, brata prezydenta, naszego patrona.
Proszę, panie pośle.
Pozwolicie Państwo, że nie będę wymieniał wszystkich
tytułów, godności, stanowisk, funkcji, bo
dzięki temu będzie szybciej, czyli racjonalniej.
Ale jednocześnie przyznam się szczerze, że mam kompletną pustkę w głowie.
Ale powinienem i muszę coś powiedzieć.
Poprzedni Dzień Patrona odbywał się w
zupełnie innym miejscu. Na uniwersytecie, na którym byłem.
Pamiętam, że wtedy były takie obawy.
Czy ULO przestanie być ULO jak wyjdzie z tego uniwersytetu? Panie Rektorze i
Panie Dyrektorze, ja wtedy mówiłem, uważałem, że dobrze się stanie
że będziecie jednak poza uniwersytetem, bo będziecie samodzielni.
I chyba dobrze się stało, że jesteście
właśnie w tym miejscu, bo to jest wasz obiekt.
Druga rzecz, nie powiem matury chyba
mieliście, studniówkę gdzieś czytałem, mieliście, a dzisiaj?
To ja życzę dobrej zabawy.
Nie wiem jak to jest z alkoholem.
A to ja wiem, że nie.
Pytanie panie dyrektorze jest inne czy będzie bramka kontrolna na wejściu?
U mnie była, ale i tak wnosili.
To było dawno temu, a niektórzy na tak zwaną chabetę, mówiąc grypserą.
Czyli chabeta,
to jest taki sznurek z czymś takim. A tak to wiecie.
To dobrze.
Także dobrej zabawy i połamania piór na maturze.
Dziękuję za pamięć, bo pamięć jest ważna, ale jest też
fundamentem. Fundamentem i teraźniejszości, jak i przyszłości.
To niby trywialne określenie, ale nie można o nim zapamiętać.
Czegóż Wam życzyć, ażebyście tak bardzo,
jak możecie, jesteście w stanie umieli korzystać z wiedzy
grona pedagogicznego, profesorów, zaplecza uczelnianego, wychowawców, także rodziców.
Bo rodzice też mają jakąś wiedzę, jakieś doświadczenie.
Można to konfrontować z podręcznikiem, bo praktyka w życiu bywa ważna.
Także życzę Wam, żebyście jak najlepiej
korzystali z różnych źródeł wiedzy, bo to na pewno,
to też truizm, ale taka życiowa prawda, przyda Wam się właśnie w życiu.
A tak sobie jednak pozwolę nawiązać do współczesności.
Może też przyda Wam się w życiu wiedza i doświadczenie.
Żebyście nie musieli występować przypadkiem o jakieś ułaskawienie,
a nie daj Boże być zmuszani do pisania ułaskawień.
Powodzenia w życiu Wam życzę.
I pozwolę sobie na podwójne przeprosiny tytułem Post scriptum
panie Dyrektorze.
Po pierwsze przepraszam, że ale chyba nie będę Was w stanie zaprosić w tym roku na
zwiedzanie Sejmu, ponieważ pod koniec ubiegłego roku
latorośl, nie powiem płci pewnej osoby
tu obecnej na sali. Poprosiła mnie, żebym zaprosił jej klasę do Warszawy, do Sejmu.
Ale jak się zwolni miejsce to Was zaproszę.
A druga rzecz.
Ponieważ Boże Narodzenie, choć minęło jakiś czas temu, cuda dzieją się dalej.
Otóż ja będę musiał wyjść, ale nie
dlatego, że nie chce z wami być, tylko dlatego, że
namnożyły się prośby o wywiady, rozmowy ze strony pewnych medium, które nie chciały
przez pięć lat albo nie potrafiły rozmawiać w wiadomej sprawie.
Tak się ta rzeczywistość nasza polska
powoli, ale zmienia się.
Jeszcze raz wszelkiej pomyślności.
Dziękuję serdecznie.
Ja chciałbym gorąco przywitać Pana profesora Cezarego Obrachta-Prondzyńskiego,
który widzę stoi i słucha nas z wielką uwagą, ale bardzo proszę
Panie Profesorze, zapraszamy do nas.
Witamy serdecznie.
W imieniu rektorów Uczelni Fahrenheita bardzo proszę o zabranie głosu pana
Profesora doktora habilitowanego Piotra Stepnowskiego,
Jego Magnificencję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego.
Proszę bardzo.
Szanowni Państwo, pozwólcie, że również
wpisze się w tę narrację ominięcia tytułów i zaszczytów.
Ale nade wszystko, Wy drodzy kochani uczniowie ULO.
Wspaniałe grono pedagogiczne!
Panie Dyrektorze, ja nie mogę wyjść z
podziwu, jak pięknie potraficie wyjść z tego formatu szkolnej akademii i połączyć
zarówno bardzo poważną refleksję nad wielkim dziełem patrona szkoły,
Pana Prezydenta, z drugiej strony prezentując właśnie to,
co robicie najlepiej, czyli doskonałe podejście do
nabywania umiejętności, kompetencji, uczenia się i dzielenia się tą wiedzą.
To jest cudowne doświadczenie.
I nie unikamy przy tym wzruszeń, o czym mówiła pani Prezydent, zarówno tych
wynikających z wcale nie za długiej biografii pana prezydenta.
Myślę, że też uświadamiające nam zawsze,
jak wielkim wizjonerem był i jak bardzo wpisujemy się chociażby tą szkołą
w tę wspaniałą wizję rozwoju nowoczesnej edukacji w Gdańsku.
Który Pawle jest wielki, jest wspaniały
i to jest również Wasza zasługa i Wasze dzieło.
Nieustannie zapraszam na Uniwersytet i
jeszcze raz wszystkiego dobrego z okazji Dnia Szkoły.
Dziękuję, panie rektorze.
I jeszcze jeden głos.
Chciałbym poprosić Pana wiceprezesa Fundacji Pozytywne Inicjatywy,
organu prowadzącego szkołę pana doktora Piotra Szeląga.
Panie prezesie, proszę bardzo.
Szanowni Państwo!
Przyszłość edukacji, w dobrym tego słowa znaczeniu, polega
na tym, że będziemy umieli być otwarci.
Rozmawiać ze sobą i współpracować, i wzajemnie się szanować.
I to są cele, i narzędzia, którymi chcemy się posługiwać kształtując tą szkołę.
Dzisiaj bardzo chciałem serdecznie
podziękować wszystkim tutaj obecnym, reprezentującym różne instytucje.
Różne władze,
którzy działają na rzecz tego, żeby właśnie ta szkoła była miejscem dialogu,
szacunku, współpracy, nowocześnie pojętej edukacji.
Ta szkoła jest wyjątkowa z tego względu, że nie ma w Polsce szkoły, gdzie patronami
praktycznie zaangażowanymi są trzy duże uczelnie.
Ten pomysł w praktyce wspaniale się sprawdza.
Ale to jest też szkoła, która współpracuje
z samorządem na różnych jego poziomach i wymiarach, z organizacjami pozarządowymi.
I tworzy atmosferę dialogu, wymiany myśli i działania na rzecz tego, żeby edukacja
praktycznie służyła tym, którzy są jej poddawani.
Za tą pracę, za to zaangażowanie.
Wszystkim reprezentującym te instytucje,
ale przede wszystkim nauczycielom, rodzicom i uczniom.
Bardzo serdecznie dzisiaj chciałem podziękować,
ale chciałbym również powiedzieć, że jeszcze bardzo dużo pracy przed nami,
więc żebyśmy mieli siłę, zaangażowanie i motywację, aby to zrealizować.
Dziękuję bardzo.
Zapraszam do wysłuchania hymnu szkoły w wykonaniu zespołu wokalnego.
Baczność.
Do hymnu szkolnego.
Poczet sztandarowy wyprowadzić.
Proszę wszystkich o zajęcie miejsc.
Ostatnim punktem naszego dzisiejszego
programu jest dyskusja panelowa z udziałem zaproszonych gości.
W imieniu uczniów naszej szkoły z wielką
przyjemnością witam dzisiejszych gości panelistów.
Panią Aleksandrę Dulkiewicz, prezydent Miasta Gdańska.
Pana profesora, doktora habilitowanego
Uniwersytetu Gdańskiego Cezarego
Obrachta-Prondzyńskiego, socjologa, antropologa, historyka.
Pana Wojciecha Rzehaka,
polonistę, scenarzystę, kierownika działu Edukacji w Teatrze im.
Juliusza Słowackiego w Krakowie, niegdyś nauczyciela w jednym z krakowskich liceów.
Oraz koleżankę Zofię Wyrzykowską, uczennice klasy 2B.
Proszę państwa.
Załatwiamy sprawy techniczne, zabieramy komórki.
W naszej szkole
na lekcjach jest zakaz używania komórek, chyba że nauczyciel pozwoli na to.
Jesteśmy w szkole, więc nasi paneliści są na takich samych zasadach.
Proszę Państwa. Nowoczesna szkoła w nowoczesnym mieście.
Za chwilę zaczniemy debatę, ale nim
zaczniemy debatę, chciałbym bardzo, bardzo, bardzo serdecznie przywitać panią
Magdalenę Adamowicz, żonę naszego patrona, prezydenta Pawła Adamowicza.
Witam również Antoninę, córkę Pawła Adamowicza.
Pani poseł, czy ja mógłbym prosić jeszcze przed debatą o zabranie głosu?
Szanowni Państwo, zebrani goście, ale przede wszystkim
Wy drodzy uczniowie, bo jak patrzę na Was i w większości się uśmiechacie, macie takie
wesołe, radosne twarze, to chciałam Wam powiedzieć jedno, że takim
życiowym motto i sposobem na życie waszego patrona było to, żeby się uśmiechać.
Nie śmiać z kogoś, nie wyśmiewać, ale uśmiechać, uśmiechać z
życzliwością, uśmiechać z radością uśmiechać z sympatią i z ciekawością.
Bo taki był wasz patron.
Był bardzo ciekawy świata, był bardzo
ciekawy ludzi i zawsze, zawsze towarzyszył mu na ustach uśmiech.
I ja, żeby nie przedłużać, bo za chwilę przed nami bardzo ciekawa debata,
to życzę Wam, żebyście w szkole, żebyście w życiu prywatnym mieli dużo radości.
Tej radości, którą miał Wasz patron.
I chociaż jego życie skończyło się nagle, niespodziewanie i za szybko.
To ja wspólnie z moimi córkami, ale także najbliżsi współpracownicy następcy
Pawła Adamowicza, dalej starają się tę jego ideę,
tę ideę otwartości, ideę dobra i radości wcielać w życie.
I dzisiaj to jest najważniejsze.
A ja mam dla was taki osobisty prezent.
To jest wykonana przez,
właśnie, to jest ciężkie, ale może Kuba na chwilę podniesiesz.
To jest bardzo ciężkie.
To jest metaloplastyka wykonana przez polskiego profesora, który od czterdziestu
paru lat mieszka w Paryżu, jest już emerytem i właśnie wykonał takie dzieło,
gdzie jest Kościół Mariacki,
tam, gdzie jest Paweł pochowany, gdzie
jest symbol Żurawia i właśnie profil Pawła, są
tutaj też, zobaczycie nasze żurawie stoczniowe.
I przekazano mi to, przywieziono właśnie z Paryża po śmierci Pawła.
I ja postanowiłam, że ten właśnie specjalny obiekt, to dzieło
przekazuję Wam i że znajdziecie tu, mam nadzieję i Pan Dyrektor, i Pan
Prezes jakieś miejsce, gdzie będziecie mogli to podziwiać od czasu do czasu.
To jest takie wiecie, wytrzymałe, że może dotknąć,
to nie będzie tak jak w muzeum eksponat
nie dotykać, że będziecie mogli i dotknąć, i popatrzeć, i zrobić sobie zdjęcie.
Może nie domalować wąsów,
bo wąsów nigdy wasz patron nie miał, ale nawet jakby i to się przydarzyło, to on
miał na tyle poczucia humoru, że na pewno by się nie obraził.
I jeszcze raz jestem bardzo dumna z tego, że właśnie to liceum powstało.
Z takiej inicjatywy, którą gdzieś tam Paweł jeszcze miał za życia i że to się
potem zmaterializowało jako część takiego jego testamentu.
Dlatego, że edukacja, jak pisał Edukacja,
głupcze!, edukacja jest bardzo ważną rzeczą w życiu społecznym, najważniejszą.
Ona pozwala się wyrwać ze środowiska
jeżeli jest ono
niezbyt dobre, ona pozwala realizować swoje cele, ona otwiera horyzonty.
W zasadzie edukacja, dobra szkoła, przyjaźni, dobrzy, wymagający nauczyciele
to dają wam dzisiaj taką, otwierają przed wami.
Po prostu przed wami świat i korzystajcie z tego.
Nie zamykajcie tych drzwi.
Tylko korzystajcie z tego i idźcie jak najdalej.
Wszystkiego dobrego.
Komu mogę wręczyć?
Szanowni Państwo! Paweł Adamowicz snując wizję Gdańska 2030
roku, zastanawiał się przygotować dzieci i szkołę do świata przyszłości.
Uznał, że jednym z najważniejszych
obowiązków samorządowców powinno być zapewnienie szkole publicznej jak
najlepszego poziomu i możliwości reagowania na wyzwania współczesności.
Wręcz proroczo pisał o tym, że w Polsce obserwujemy nie tylko skandaliczną
tendencję braku myślenia o rozwoju szkolnictwa, ale wręcz tendencję do
cofania go do metod dziewiętnastowiecznych.
Ten brak myślenia o rozwoju szkoły uważał więc za skandal.
Sam zaś wielokrotnie mówił i pisał o swoich pomysłach.
Jednym z radykalniejszych takich pomysłów było
odebranie pieczy nad systemem oświaty państwu i oddanie jej samorządowcom.
Z postulatów prezydenta głównym było
przekonanie, że rząd i instytucje centralne nie są w stanie przygotować
dzieci do świata przyszłości, jeśli będą one się kształcić w szkole tradycyjnej.
Stąd tytuł naszego panelu dyskusyjnego
brzmi Nowoczesna szkoła w nowoczesnym mieście i pierwsze zagadnienie debaty
mające być próbą stworzenia wspólnej płaszczyzny rozważań.
Nowoczesna szkoła, czyli jaka?
Wydaje się, że jest wiele pomysłów na szkołę podstawową.
Są one realizowane w Gdańsku i nie tylko.
Lecz jaka powinna być szkoła średnia, aby można było ją uznać za nowoczesną?
Serdecznie proszę o rozpoczęcie panelu
Panią Prezydent, a następnie kolejno siedzących gości.
Szanowni Państwo, dziękuję za możliwość rozmowy na ten temat.
Nie wiem czy ktoś z Was,
pewnie Pan Dyrektor na pewno, czytał kiedyś prawo oświatowe.
Ja przygotowując się do tej rozmowy ze zdumieniem stwierdziłam, że jest
preambuła i kawałeczek tej preambuły, nie jest długa, ale kawałeczek Wam przeczytam.
To jest ustawa Prawo Oświatowe z 14 grudnia 2016 roku.
Oświata w Rzeczpospolitej Polskiej stanowi dobro wspólne całego społeczeństwa.
Kieruje się zasadami zawartymi w
Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi
w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich
i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka.
Jest tam jeszcze parę innych zdań,
chociażby takich, które myślę, że są bardzo ważne.
Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży, poczucia odpowiedzialności,
miłości ojczyzny, poszanowania dla polskiego dziedzictwa
kulturowego przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata.
Kolejny fragment, bardzo krótki, powinna
Was przygotować do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o
zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności.
Kiedy patrzę na taki akt prawny i czytam
jego preambuły, to właściwie wszystko jasne.
Wystarczy to tylko wypełniać.
Myślę, że wielu z nas, kiedy myśli o tym,
co się działo w polskiej szkole w ostatnim czasie, to chyba woli o tym zapomnieć.
Ale myślę, że to, co jest wyzwaniem,
takim, z którym się mierzymy dzisiaj wszyscy, także tutaj, u nas w
Gdańsku, pewnie chwilę rozmawiałam z panem dyrektorem Kotowskim, z panem prezesem
Szelągiem, także tutaj w Waszym Uniwersyteckim Liceum Obywatelskim.
To jest, jak do tego wszystkiego podejść?
Oczywiście otwarta postawa pewnie jest kluczem do wszystkiego,
ale żeby realizować to, to musi być także wola współpracy.
O tym też mówił pan prezes w swoim wystąpieniu tu na początku.
To, co my staramy się w Gdańsku zrobić i to jest też zasługa
pana prezydenta współpracowników, między innymi siedzącego tu
Grzegorza Szczuki, który przez wiele lat odpowiadał za ten obszar w naszym mieście.
To rozmowa i tworzenie szkoły, i przedszkola dialogu,
uzmysłowienie sobie, że szkoła to nie jest tylko zespół uczniów, choć bardzo ważny,
zespół nauczycieli, wychowawców, ale to też rodzice.
Myślę, że oczywiście w liceum pewnie my,
rodzice, myślimy o tym, że trzeba im dać spokój, ale myślę, że to też jest bardzo
ważne partnerstwo, partnerstwo między właśnie szkołą, czytaj nauczycielami,
wychowawcami i rodzicami po to, żeby wspierać.
Nie krytykować.
Może czasem jak trzeba, to tak, ale wspierać.
I myślę, że w takim trójkącie jesteśmy w stanie zrobić wszystko, pod
warunkiem, że będzie rzeczywiście gotowość i otwartość.
I co tu dużo mówić wypełnianie litery prawa.
Tylko tyle i aż tyle.
Mam nadzieję, że to na początek wystarczy.
Dzień dobry Państwu.
Z pewnym lękiem przychodzę do rozmowy o edukacji, choć mam
codzienną radę pedagogiczną w domu, bo jestem ze środowiska szkół
i wszystko, co związane z edukacją jest moim codziennym doświadczeniem.
Ale co więcej, zrobiłem dzisiaj eksperyment.
Jak państwo może wiedzą albo nie wiedzą
studenci, podobnie jak dla biologów, szczury są ulubionym przedmiotem badań
socjologów, bo zawsze są na miejscu i nigdy nie mogą odmówić.
Więc miałem zajęcia z pierwszym rokiem,
czyli z tymi, którzy bardzo niedawno wyszli ze szkoły i zadałem im to pytanie.
Myślę, co ja to będę przychodziło o jakiejś godzinie, ósma rano, wykład, mówię proszę
bardzo, umysł otwieramy i ja tu mam coś powiedzieć?
To proszę mi powiedzieć, co to jest nowoczesna szkoła?
Tośmy sobie porozmawiali i tak mi
namieszali w głowie, że już zupełnie wyszedłem z mętlikiem.
Ale to jest dobra pozycja, dlatego że
zadaniem profesorów jest mnożyć wątpliwości.
Ja państwu nie udzielę żadnych pewnych odpowiedzi,
zwłaszcza, że słabo nadaje się do rozmowy o nowoczesnej edukacji.
Niektórych,
czasami zresztą uprzedzałem dyrektora albo prezesa,
nie wiem, kto do mnie dzwonił, że ja się
słabo nadaję do rozmowy o nowoczesności, bo ja np.
prowokacyjnie lubię powiedzieć, że tęsknię za pruską szkołą.
Teraz połowa spadła z krzeseł, reszta pomyślała sobie pogonimy go.
Tylko żebyśmy dobrze to zrozumieli.
Dlatego że żyjemy w okowach stereotypów i
niektórym pruska szkoła to się kojarzy z tym, że są ławki i jest feldfebel,
czyli kapral, który bije trzcinką.
Tymczasem ławki to są w najlepszych
collegach brytyjskich, do których garną się ludzie z całego świata
i jakoś im nie przeszkadza nawet, że ludzie w mundurkach tam chodzą.
Nie w tym jest problem.
Natomiast bardzo bym chciał, żeby nasze
państwo potraktowało tak poważnie edukację jak państwo prusko-niemieckie.
Ja wiem, że to może być jakaś straszna opowieść, ale w państwie prusko-niemieckim
była zasada, że dziecko do szkoły nie może mieć dalej niż cztery kilometry.
We wszystkich wioskach, nawet
najmniejszych, były zbudowane, jak na ówczesne czasy, bardzo nowoczesne budynki.
Co więcej, to państwo stworzyło najlepsze wówczas gimnazjum.
Gimnazjum humanistyczne, które jest wielką tęsknotą naszą, żeby takie właśnie było, a
co więcej stworzyło ten pożądany model uniwersytetu, za który my tęsknimy.
Uniwersytet Humboldtowski.
Do dzisiaj Uniwersytet Humboldta w Berlinie.
I to jest oczywiście przejaw, wyraz
myślenia o bardzo nowoczesnym projekcie edukacyjnym, który się wtedy pojawił.
Ale jednocześnie i tu jest kwestia, przed którą wszystkich przestrzegam.
Wszyscy chcieli budować nowoczesne szkoły.
Nawet najbardziej autorytarne reżimy.
Pierwsze, co kiedy przychodziły, zaczynały majstrować i gmerać przy szkole.
Wszystko w imię nowoczesnej edukacji.
Ta nowoczesna edukacja
to społeczeństwo, które przeszło przez tę nowoczesną edukację.
Społeczeństwo niemieckie było super
wykształcone, ale nie ustrzegła go przed totalitaryzmem.
Wręcz przeciwnie.
Więc wcale teza, która jest zawarta w tym
pytaniu, jest tezą, nad którą trzeba dyskutować.
Czy nowoczesna szkoła jest szkołą dobrą?
I czy naprawdę powinniśmy rozmawiać o tym, że chcemy szkołę nowoczesną?
Czy chcemy szkołę dobrą?
To nie musi być to samo, a przynajmniej
nie zawsze jest to samo, a przynajmniej niektóre warunki powinny być spełnione.
W gruncie rzeczy trzeba sobie zadać pytanie co to miałoby znaczyć
nowoczesna szkoła? Czy to jest infrastruktura?
Czy to jest to, że my chcemy być nowocześni?
Wtedy będziemy zawsze gonić.
Szkoła jest jak krążownik, jak wielki okręt, którym nie da się szybko zmienić.
Ciach, przestawiamy wektory i już jesteśmy
w nowym etapie, w tej rzeczywistości, która się zmienia błyskawicznie.
Szkoła projektuje i funkcjonuje w innych przedziałach czasowych.
Czy więc szkoła nie jest z definicji nie nowoczesna?
Ponieważ nigdy nie nadąży za dynamiką zmiany.
W związku z tym być może wcale nadążanie,
czyli gonienie króliczka w pogoni za tym, że oto będziemy coraz bardziej nowocześni
i jeszcze bardziej nowocześni, wcale nie jest jej celem.
Ale być może nie o to w tym wszystkim chodzi.
A być może nowoczesność przejawia się w strukturze,
w tym, jak jest zorganizowana szkoła, w tym, że nie ma ławek, nie ma ocen.
A może przejawia się w tym, że hulaj dusza, piekła nie ma?
Każdy może robić, co chce.
Każdy może być tym, kim chce.
W dowolnym sposobie manifestowania swojej indywidualności.
Tylko czy jeśli spełnimy wszystkich tych
warunki, czy na pewno będziemy mieli dobrą szkołę?
Bo wtedy można zapytać jeszcze inaczej, a
jakie byłyby kryteria tego czegoś, co moglibyśmy nazwać dobrą szkołą?
Czy np.
dobra szkoła to taka, gdzie wszyscy czują się dobrze?
To jest oczywiście wizja utopijna.
A często pożądana.
Często o niej mówimy.
Każdy miałby się tutaj czuć dobrze.
Gdyby tak było, musielibyśmy powiedzieć,
że powinniśmy zrezygnować z reguł, norm, z wysiłku samodoskonalenia, np.
wysiłku samodoskonalenia moralnego,
który to wysiłek przewiduje również to, że trzeba mówić o błędach.
Ba, trzeba mówić o grzechach, o zaniedbaniach, o słabościach.
To jest frustrujące.
To sprawia, że nie czujemy się wtedy dobrze i nie czujemy się komfortowo.
A może szkoła dobra,
to byłaby taka szkoła, która sprawiała by, że wszyscy mamy odpowiednie kompetencje.
Jak rozumiem będzie druga runda.
Ale co to znaczy mieć kompetencje?
Na dziesięć zawodów, dzisiaj najbardziej
pożądanych, osiem nie istniało 15 lat temu.
Jak kształcić w szkole dla takich właśnie kompetencji, o których
nie mamy jeszcze żadnego wyobrażenia, jeszcze nie wiemy.
A może szkoła to powinno być miejsce bezpieczeństwa?
No masz.
Tylko rzecz polega na tym, że edukacja jest zawsze wyprawą w nieznane.
Zawsze. Nie ma innej opcji.
Gdyby to była wyprawa w rzeczy i w miejsca
znane, to siedzieli byśmy nadal na drzewie i machali ogonami.
A ruszyliśmy w drogę, w tę przestrzeń, której nie znaliśmy.
Ale jak nie znamy, to to oznacza, że jest ryzyko.
A jak jest ryzyko, to znaczy, że nie ma komfortu bezpieczeństwa.
Ktoś, kto chce mieć komfort
bezpieczeństwa, to mu reżim autorytarny od razu to obiecuje.
Zrezygnuj ze swojej wolności, a my ci zapewnimy bezpieczeństwo.
Czy chcielibyśmy?
A może szkoła dobra to jest taka szkoła,
która przygotowuje nas do bycia dobrymi obywatelami.
Na przykład tymi, o których pisał Paweł
Adamowicz, gdy pisał, że nie wystarczy jednodniowy suweren.
Że bycie dobrym obywatelem jest nieustannym wysiłkiem.
Ale jak jest nieustanny wysiłek, to jest trud.
Zwyczajowo wkurzam młodych ludzi,
studentów i uczniów, kiedy mówię im, że przychodzisz do pracy.
Przychodzisz do pracy, przychodzisz do szkoły.
To jest twoje miejsce pracy.
Czy tak chciałbyś sobie wyobrażać to
miejsce, do którego Ty pójdziesz jako petent, klient, ktoś, kto chce załatwić,
żeby ten ktoś zachowywał się czasami tak, jak Ty się zachowujesz?
Czy chciałbyś tego doświadczyć?
I zwykle nas to frustruje tam, gdzie pójdziemy.
Więc to jest pytanie kim chcemy być
w tej szkole, która powinna być szkołą naszych marzeń?
Czasami jest tak, że chcemy implementować
rozwiązania gdzieś tam inne, o, powiemy, to są fajne szkoły, takie anglosaskie.
My stworzymy coś na ten wzór, ale to jest kompletnie inny kontekst
kulturowy. Jest kompletnie inny kontekst społeczny.
Nikt nie zwolni nas z zadania wymyślenia szkoły na nasz wzór,
dostosowanej do naszych oczekiwań, naszych wymagań i naszych ograniczeń.
Dzisiaj często nasze szkoły w żadnym stopniu nie odstają
infrastrukturalnie, technicznie od szkół zachodnich. Ba, są często nowocześniejsze.
Być może macie też takie doświadczenia, że przyjeżdżają uczniowie wcale nie z tych
najbiedniejszych krajów, tylko z tych bogatych i mówią wow, fajnie.
To są rzeczy, których my na przykład nie mamy.
Albo już je macie od dawna, a my ich nie mamy, albo dopiero u nas się pojawiają.
Nie jest więc problem w infrastrukturze, nie jest więc problem w kompetencjach nauczycieli,
nie jest problem w tym, jakimi Wy jesteście jako młodzi ludzie.
W gruncie rzeczy niewiele różnicie się od tych wszystkich innych.
Ale jakoś tak się dziwnie składa, że jak zbierzemy to wszystko
do kupy, mówiąc po naszemu, to nie wychodzi nam to tak, jak byśmy chcieli.
Mam nadzieję, że ta rozmowa też gdzieś nas podprowadzi w tę stronę.
Obiecuję, że jeszcze nie raz się nie zgodzę.
To rzeczywiście trzeba przyznać panu
profesorowi, że wątpliwości mnoży znakomicie.
I jak zastanawiałem się nad tematem tej debaty, to rzeczywiście
utknąłem już na pierwszym słowie, na słowie nowoczesność.
To jest
podobne wątpliwości, podobne pytania, które sobie musiałem zadać.
W Krakowie, z którego pochodzę, cenimy sobie tradycję.
Gdańsk jawi się jako takie miejsce ogromnej wolności i właśnie swobody.
Zwracam uwagę na szczegóły i na symbole.
Fundacja, która jest organem prowadzącym
tę szkołę, to Fundacja Pozytywne Inicjatywy.
Jednym z takich znakomitych przykładów
współpracy Krakowa i Gdańska w przestrzeni artystycznej jest
przedsięwzięcie Teatru Słowackiego w Krakowie i Gdańskiego Teatru
Szekspirowskiego, Musical 1989, który odniósł ogromny sukces
dlatego między innymi, że reprezentuje potrzebę posiadania pozytywnego mitu.
W związku z tym już dwukrotnie tutaj pojawia się kategoria
czegoś pozytywnego, czegoś, co rzeczywiście powinno nas połączyć.
Nawiązując do ostatnich słów pana profesora, który powiedział, że
niezależnie od tych wszystkich wątpliwości, my gdzieś musimy usiąść
i zacząć rozmawiać o tym, czym powinna być nowoczesna szkoła.
Bo chyba wszyscy zgadzamy się, że jesteśmy
w tym momencie przed wielką szansą i przed wielkim zagrożeniem.
Pan prezydent Adamowicz powiedział o
szkole polskiej jako szkole XIX wieku.
W przestrzeni publicznej rzeczywiście funkcjonują takie
dwa stanowiska, albo jesteśmy szkołą jeszcze w XIX wieku, albo jesteśmy już w
XX wieku, ale nie jesteśmy szkołą w wieku XXI
z tego wynika.
Więc myślę, że gdzieś w trakcie tej debaty może jeszcze spróbujemy sobie
zdefiniować, jak ta szkoła XXI wieku powinna wyglądać.
Chciałem powiedzieć, że dla mnie też
symboliczny jest zbiór osób, które zostały do tej debaty zaproszone.
Bo proszę zwrócić uwagę, że jeżeli my mamy rozmawiać o szkole nowoczesnej, o szkole
przyszłości, to chyba nie jest możliwe, żeby
składały się na tą rozmowę, wystąpienia i monologi
ludzi, którzy są bardzo mocno zaślepieni w swoich specjalnościach.
Mamy tutaj panią prezydent, która jest przedstawicielką samorządów.
Ja sobie też nie wyobrażam
braku opcji samorządu i punktu widzenia samorządu w dyskusji o szkole nowoczesnej.
Mamy profesora, który jest socjologiem, który jest antropologiem i którego,
panie profesorze, proszę mi wybaczyć za
taki kategoryczny ton, ale ja bardzo bym oczekiwał właśnie od pana.
Czegoś, co co Alvin Toffler napisał Szok przyszłości
kiedyś, kiedy prognozował właśnie to, co w przyszłości będzie.
Ja strasznie chciałbym wiedzieć jak będzie wyglądał świat, do którego powinniśmy
przygotowywać uczniów.
Wiem, że to jest 1 do 1 niemożliwe, ale my, zdaje się, ciągle tego króliczka gonimy.
On coraz bardziej nam ucieka.
Natomiast jestem niezwykle szczęśliwy z
obecności tej Pani, ponieważ ponieważ zauważcie Państwo, że w wielu
debatach na temat szkoły, wielu reformach szkoły brakuje tego czynnika niezwykle
istotnego, zawsze młodego człowieka, ucznia, który powie o sobie jako podmiocie
szkoły, jako tej osoby, która jest jednak w szkole najistotniejsza.
W związku z tym ja bardzo jestem ciekaw, co pani tutaj powie.
I wreszcie nauczyciele, którzy wydaje mi się
w tym momencie w wielu obszarach są zagubieni i którzy uczą
kompetencji i umiejętności, które już są przestarzałe, które już są archaiczne.
I może na razie na wstępie tyle.
To ja chciałam na początku zaznaczyć, że
wszystkie wypowiedzi wzbudziły we mnie pewne wątpliwości.
Wątpliwości związane z tym, czy w dobry sposób ugryzłam temat o jakim mówimy.
Mianowicie o co mi chodzi?
Chodzi mi o to, że definiowanie
nowoczesnej szkoły wbrew pozorom nie jest tak proste, jak może się wydawać.
Czy w nowoczesności mowa jest o
technologii, jaką teraz możemy znaleźć na rynku?
Czy mówimy o sposobach nauczania i tego, jakie podejście mają do nas nauczyciele?
Po wielu rozmowach z rówieśnikami, ale nie tylko, także z profesorami z naszej
szkoły, dochodzę do wniosku, że obie te generacje mają w pewien sposób
zbliżone opinie, zbliżone oczekiwania, jeżeli chodzi o nowoczesną szkołę.
Przede wszystkim my jako uczniowie,
zauważyłam, że bardzo szukamy komfortu. Szukamy komfortu w szkole takiego jak
ciche miejsca, ponieważ jesteśmy przebodźcowani często hałasem na
korytarzach, ale szukamy również komfortu w nauczycielach, szukamy pomocy, pomocy w
przejściu przez to ciężkie licealne życie, ale również pomocy dydaktycznej.
Potrzebujemy nauczycieli,
którzy będą w stanie pomóc nam nie tylko w nauce do matury, ale również w
przygotowaniu się do życia w społeczeństwie.
Po prostu.
I wydaje mi się, że my jako uczniowie,
jako młodsza generacja, bardzo, może w sposób infantylny, staramy się
spojrzeć na szkołę, staramy się szukać w niej tych pozytywów,
że nie samą nauką człowiek żyje.
Próbujemy wyciągnąć coś więcej, chociażby
staramy się zawiązać takie przyjaźnie, które będą z nami na całe życie.
I wydaje mi się, że na tym skupiamy się w szkole.
Jednak po pytaniach moich rówieśników,
jaką nowoczesną szkołę widzą, odpowiadali, że chcieliby poznawać.
Chcieliby poznawać kulturę, poznawać
języki, poznawać to, co nowe, to, o czym jeszcze nie mamy pojęcia.
I właśnie chyba tego wymagałabym od nowoczesnej szkoły, ponieważ
mając możliwość zobaczenia czegoś na własne oczy pragniemy tego, chcemy gdzieś
pojechać, chcemy coś dotknąć, chcemy coś zobaczyć, potrzebujemy tych doświadczeń.
I wydaje mi się, że w nowoczesnej szkole musi być miejsce na wyjazdy m.in.
kulturowe, ale też edukacyjne, m.in. nasz wyjazd do Malagi był bardzo dobrym tego
przykładem, gdzie nie wynieśliśmy tylko informacji na temat porostów, na temat
środowiska, ale wynieśliśmy również bardzo dużo, jeżeli chodzi o kulturę.
Było to takie przełamanie.
I dowiedzieliśmy się naprawdę masę różnych rzeczy.
Więc patrzenie na nowoczesną szkołę, nie
patrzyła bym na nią pod względem technologii.
Patrzyła bym na nią pod względem tego czego oczekujemy. A oczekujemy od niej nie
tylko nauki, ale także przygotowania nas do życia.
Także pielęgnowania relacji, ale nie tylko relacji między nami, uczniami, które
oczywiście są bardzo ważne, ale również pielęgnowania relacji
uczeń - nauczyciel.
Ponieważ to jednak z nauczycielami bardzo
dużo czasu spędzamy, są oni naszymi takimi mentorami jeżeli chodzi o dane przedmioty
i po prostu potrzebne jest wsparcie, i zaangażowanie takiej osoby, która będzie w
stanie dobrze przeprowadzić nas przez to licealne życie.
Jednak wydaje mi się, że również bardzo ważną relacją jest nie tylko
nauczyciel-rodzic, ale również uczeń-rodzic-nauczyciel.
Ponieważ powinniśmy, tak jak Pani Prezydent wspomniała,
tej trójcy po prostu trochę się zamykać
właśnie i skupiać się na tym, żeby rodzice byli świadomi tego co się dzieje w szkole
i równocześnie pomagać nauczycielom z młodzieżą.
Myślę, że na początek to wystarczy.
Z wypowiedzi wszystkich panelistów udało mi się wywnioskować, że kluczem i chyba
jedyną rzeczą, co do której wszyscy się zgadzają są nauczyciele
i że na pewno nauczyciele powinni być osobami wykształconymi,
osobami, które wiedzą o czym prowadzą te zajęcia, wiedzą o czym mówią i
też powinni być osobami, które pomogą po prostu przejść przez ten trudny czas.
Bo nie oszukujmy się, ale jest to okres
dojrzewania, gdzie bardzo wiele zmian zachodzi w życiu uczniów i nauczyciele
myślę, że powinni tutaj,
myślę, że tutaj paneliści powiedzieli tak
powinno być, że nauczyciele powinni być osobami adekwatnymi i osobami na pewno
z ciekawymi pomysłami i z różnymi rozwiązaniami w jakiej
możemy dochodzić do wiedzy.
Głosy państwa zmierzają w stronę postulowanego modelu edukacji.
Przyjmuje się najogólniej, że jeden z nich to model społeczny,
który sugeruje kształcenie dla demokracji, wspólnoty, równości
oraz drugi, podkreślający konieczność kształcenia dla gospodarki i rynku pracy.
Zastanawia nas uczniów, kim mamy być po skończeniu szkoły średniej?
I jakiego człowieka chce się wykształcić w
Polsce? Na co mamy wpływ już teraz i co możemy
zrobić, aby wyjść z tej szkoły z jak największą wiedzą?
Kiedy ja sobie myślę o tym, to na co ja mam wpływ.
Oczywiście wpływ mam jakiś na Gdańsk.
Ale też jako obywatelka wielu z Was już też powoli ma prawa wyborcze.
Drogie uczennice i uczniowie,
to także jako obywatele mamy wpływ na to, co jest i w Polsce.
A w tym roku także i w Unii Europejskiej, poprzez
możliwość głosowania także w wyborach do Europarlamentu.
I kiedy sobie myślę, jak powinien wyglądać absolwent gdańskiej, polskiej szkoły.
Owszem, fajnie by było żeby coś wiedział.
I tutaj koleżanka, podsumowując, lista
życzeń do nauczycieli. Oczywiście, że to jest fantastyczne, żebyśmy mieli
współpracowników, nauczycieli, którzy będą wiedzieli dużo o świecie, bo tacy ludzie
porywają, zachęcają do tego, żebyśmy my także chcieli gdzieś tam głębiej zajrzeć,
poszukać. Ale myślę, że i tego będę się bardzo, bardzo mocno trzymać.
Tu chodzi o pewne umiejętności i zespół
wartości, bo wiedzę jesteśmy w stanie zdobyć w różny sposób.
Pewnie sztuczna inteligencja i inne wątki to dużo, by też o tym mówić
dzisiaj. Może jeszcze więcej zadawać pytań, ale myślę, że zestaw wartości opartych na
prawach człowieka, o tym chociażby co jest w Waszym także
sztandarze, otwartość, szacunek, tolerancja, równość, solidarność, to, o
czym czytaliśmy w preambule do prawa oświatowego.
Myślę, że kiedy nie ma tego pakietu wartości, to jest nam trudno.
Ja jestem bardzo dumna.
Do tej pory wspominam, bo chyba mniej więcej w tym miejscu siedziałam, kiedy
byłam tutaj u Was w ramach Gdańskich Lekcji Obywatelskich.
I sobie myślę, że chociażby takie projekty, mówiące o tym, że nie jesteśmy
jednodniowym suwerenem, czyli jednodniowym suwerenem idącym tylko wtedy,
czującym się obywatelem, kiedy trzeba zagłosować, ale że
każdego dnia myślimy o tym, co możemy zrobić dla wspólnoty, jaka jest ta nasza
postawa obywatelska, że to, co robicie także w Waszej szkole,
ale także w wielu, wielu innych miejscach robimy, chociażby przyniosło efekt w
postaci historycznie wysokiej frekwencji wyborczej.
To nie wzięło się znikąd.
Oczywiście na pewno wzięło się też z wkurzenia.
To już ja się nie będę łączyła siedząc koło socjologa, ale
na pewno świadomość, że ta karta wyborcza ma wpływ na to, co jest w szkole,
czego będą mnie uczyć, z czego będzie wytwarzana energia?
Czy pieniądze w państwie będą wydawane na to czy na to?
Myślę, że to też pomogło.
Więc ja jestem bardzo mocno za tym, żeby z
jednej strony szkoła oczywiście uczyła podstaw takich,
które są nam niezbędne, ale przede wszystkim uczyła zespołu wartości.
Może nie tyle, co uczyła, co pomagała nam zrozumieć, czemu te wartości
są ważne i dlaczego warto się nimi w życiu kierować.
Co nie znaczy, że zawsze się opłaca.
Mówił o tym chociażby Władysław Bartoszewski.
A druga rzecz, bardzo, bardzo ważna to umiejętności społeczne.
Myślę, że to jest coś, czego
ja też jako i pracodawca, i osoba będąca w różnych, różnych ciałach, my tak
bardzo potrzebujemy umiejętności współpracy.
Myślę, że Wy mieszkając w kamienicy, bloku
też widzicie, jak bardzo to jest ważne na każdym etapie naszego życia.
I to nie muszą być wielkie sprawy, ale właśnie takie postawy, które
pozwalają nam wydobyć naszych zespołach to, co z ludzi jest najcenniejsze,
po to, żeby rzeczywiście osiągnąć cel, osiągnąć sukces.
Proszę państwa, rozmawiamy o przyszłości.
Pan zapytał, że moim zadaniem jest udzielić odpowiedzi i
ja przywołam najciekawszą definicję tego, co będzie w przyszłości.
To jest taka definicja, która mówi, że
będzie tak samo, tylko inaczej. I nie ma się co spodziewać.
Pewne rzeczy pozostają uniwersalne.
Pewne pragnienia i cele życiowe
pozostają uniwersalne zarówno jeśli chodzi o czas, jak i o miejsce.
Ubi bene, ibi patria.
Tam gdzie dobrze, tam ojczyzna.
Wszyscy ludzie na świecie szukają dobrego miejsca do życia.
To jest uniwersalna rzecz.
Mogą sobie różnie definiować to życie.
Czasami pytam młodych ludzi, to jak tam?
Bardzo dziękuję za to, co powiedziałaś.
Szukamy komfortu.
To zapytam tak, ciężko mamy w życiu? Ciężko, ciężko. Ale chlebek jest?
Jest prysznic, jest dwa razy dziennie.
No to kiepściutko.
800 milionów dzieciaków marzyło by o tym.
Chodzimy do szkoły, która jest naszym przekleństwem.
200 milionów dzieci na świecie jest pozbawionych tej możliwości.
Mała Malala w Pakistanie dostała kulę w głowę i potem Nagrodę Nobla, bo
przeżyła za to, że upominała się prawo do edukacji dla dzieci, dla dziewczynek.
Edukacja jest dzisiaj ciągle przywilejem.
Proszę o tym, żebyśmy pamiętali nie tylko w kontekście,
że jest jakiś inny, gorszy świat, ale też miejsca, w którym tu jesteśmy.
Nie chodzi o to, żebym powiedział o, wy
jesteście uprzywilejowani, ale świat jest niezwykle różnorodny.
Ten świat społeczny jest różnorodny.
I doskonale zdaję sobie sprawę z tego, że młodzież jest w bardzo różnej sytuacji.
Możemy powiedzieć, rodzina jest niezwykle ważna.
A co zrobić, kiedy mamy do czynienia ze społecznym zjawiskiem dezercji rodziny?
Dziewczyna pyta moją żonę, która szkolną uczy matematyki, a co zrobić w sytuacji,
kiedy nikt nie interesuje się tym, co się z nami dzieje?
Nie mogę liczyć na żadne wsparcie.
Nikogo w rodzinie to nie obchodzi.
A jednocześnie ideologicznie mamy zabsolutyzowane prawo rodziny.
Centrum dzisiejszego świata w Polsce nie
jest prawo dziecka, tylko prawo rodziny, święta rodzina.
Ale w imię Świętej Rodziny popełnia się
najgorsze zbrodnie i krzywdzi się dzieci na ogromną skalę.
Jednocześnie system jest tak zbudowany, że
młodzież jest przemęczona.
W technikum u mojej żony
dzieciaki mają 38 godzin w tygodniu, a jak to ostatnio powiedziałem w Gdyni na forum
przedsiębiorstw to koleżanki i koledzy z Technikum Łączności,
o tam 40 mamy. 40 godzin.
75% tych dzieciaków dojeżdża do szkoły,
czyli codziennie ma po 7 8 godzin, 45 minut jedzie.
To ja się pytam, gdzie jest wasze życie?
To jest dramatyczne.
To jest najciężej pracująca grupa
zawodowa, która często nie ma czasu na to, żeby pomyśleć o sobie.
I tu się zgadzam.
To jest ten trudny moment, ale w tym
trudnym, jeszcze większym skomplikowaniu jest to.
I to mnie osobiście bardzo dotyka i ja to bardzo przeżywam.
Sytuacja nauczycieli.
Zdarza mi się rozmawiać z młodzieżą czy z uczniami, ze studentami.
Rozmawiamy też o oczekiwaniach w stosunku do nauczycieli.
Ja ich w pełni rozumiem.
Znam mnóstwo fantastycznych nauczycieli,
ale zdaję sobie tę sprawę, choć żadna grupa nie lubi o sobie
słuchać jako o ofierze.
Ale jak tak kameralnie porozmawiamy.
Żadna grupa zawodowa nie została tak
spostponowana i zdyskredytowania w ostatnich latach
jak nauczyciele.
Niezwykła łatwość w dyskursie publicznym, nie tylko politycznym, partyjnym, dyskursie
publicznym, wieszania wszystkich psów na nauczyciela.
Niezwykła łatwość.
Co jeden mądrzejszy, jakiś celebryta czy inny to jedzie z koksem.
Jak w takiej sytuacji zmierzyć się z oczekiwaniami?
Z tym, żebyśmy byli mentorami, żebyśmy byli liderami, żebyśmy byli
mistrzami w sztuce, trudnej sztuce wprowadzania, wchodzenia w dorosłe życie?
To jest dramatycznie trudna sytuacja,
niezwykle frustrująca, bardzo trudna też mentalnie, bardzo trudna.
Ja mogę państwu powiedzieć, że mam różne
doświadczenia, również takie, że kiedy poszliśmy z żoną na mały protest w naszym
małym mieście, bo to też chcę podkreślić, jestem z małego miasta, to natychmiast
kuratorium wzięło się za moją żonę, która ma 38 lat pracy zawodowej, świetną
matematyczką w szkole średniej i postępowania dyscyplinarne itd.
Tak się traktuje również ludzi z tej grupy zawodowej.
Chcę, żebyście mieli świadomość tego, że
to co zamykacie się w klasie i wychodzicie z klasy, życie potem dalej się toczy i ten
ktoś jest potem w obliczu tego dramatycznego, trudnego życia.
Wy macie swoje oczekiwania, ja je w pełni rozumiem, ale zdaję sobie sprawę też z tego,
jak trudno jest odpowiedzieć na te oczekiwania.
Na przykład jak trudno jest odpowiedzieć, bo jakie narzędzia mamy w ręku?
Ktoś przychodzi i mówi, mam dramatyczną sytuację w domu.
Dramatyczną, naprawdę.
Jakie mamy narzędzia, aby wesprzeć te osoby?
Oprócz tego, że możemy porozmawiać to czy tamto itd.
One są bardzo krótkie, bardzo wątłe.
Nie mamy narzędzia pracy środowiskowej, społecznej, ba, my często nie wiemy nic o
tym środowisku, z którego ten młody człowiek pochodzi.
I nawet nie bardzo możemy się tego dowiedzieć.
Więc zdaję sobie sprawę z tego, że sytuacja jest szalenie skomplikowana i
zwłaszcza w tym kontekście, że odpowiedzi na pytanie jakie kompetencje?
Nie ma dobrych odpowiedzi.
Anegdota.
Lat temu kilka w Parku Technologicznym, tutaj na Trzech Lipach, było spotkanie.
Gdzie siedziało,
tak jak mniej więcej tutaj, setka, ale przedsiębiorców.
Biznes.
I zgodnym chórze.
Było to zgodne utyskiwanie,
szkoła nie kształci na nasze potrzeby. I
wstrzymywałem długo, aż wiceprezes jednej z największych firm w
Gdańsku wziął i powiedział, 50 inżynierów odpytywaliśmy.
I tylko dwójka
nadawała się do zatrudniania, bo tabliczki mnożenia nie znali.
I mało mnie ciężki szlag mnie trafia.
Wiadomo, że władzę ma ten, kto ma mikrofon.
I zadałem takie pytanie.
I proszę się nad nim też zastanowić.
Czy gdybyśmy byli w takiej sytuacji, że
mamy wszystkie narzędzia w ręku, formalne, prawne, finansowe i inne, jest opcja zero?
Możemy zaprojektować system edukacji od
samego początku. Dla tych dzieciaków, które wchodzą dzisiaj do szkoły mając lat 6 czy
7 moglibyśmy się zastanowić może 5, może 3
jak we Francji? Wchodzą i projektujemy ten system na czas, aż oni wyjdą z tego
systemu, czyli na następne 18 albo i 20 lat.
I zapytałem wtedy tych przedsiębiorców czy ktokolwiek z Was podjąłby się takiego
zadania, że zaprojektuje taki system, że jak za 18 czy 20 lat te dzieciaki wyjdą na
rynek pracy, to będą adekwatne do tego rynku, który będzie za 20 lat.
I nikt nie chciał się tego podjąć.
A jadąc na te spotkanie zrobiłem sobie takie szybki obrachunek, bo w radio
słuchałem i zastanawiałem się, co ta szkoła musi zrobić.
Słuchajcie, doliczyłem
tak. Szkoła to jest dzisiaj,
ktokolwiek ma jakiekolwiek problemy, to od razu mówi, się nie dziwmy, że
mamy te problemy, bo w szkole tego nie uczą.
I policzyłem sobie doszedłem do 15 typów różnej edukacji,
które szkoła powinna załatwić, ekologiczna, sanitarna, seksualna, praworządnościowa, prawa
finansowa, przedsiębiorczości, bezpieczeństwa.
I wyliczyłem.
Wyobrażacie sobie, że jak oni mają 38 godzin, Jak wy macie tych godzin tyle, że
jeszcze dorzucimy 15 następnych innych rzeczy i szkoła wszystko załatwi?
Nie ma takiej opcji, nie ma takiej opcji.
Szkoła jest kluczowa, ale nie jest remedium na wszystkie problemy społeczne.
A czasami tak to postrzegamy, że to sformatujemy, przygotujemy.
Wchodzi X, wychodzi X plus i będą
pracodawcy zadowoleni, będą samorządy zadowolone, będą obywatele,
wszyscy będą zadowoleni.
Nie ma takiej opcji.
Jakby ktoś chciał was tak urządzić, to róbcie rewolucje.
To pytanie
jaka powinna być nowoczesna szkoła, które pani zadała?
Rzeczywiście, ja spróbuję odpowiedzieć konkretnie.
Może, może właśnie szukając takiej odpowiedzi pozytywnej.
Na pewno powinna to być szkoła inkluzywna. Inkluzywna, czyli włączająca.
Czyli szkoła, która jest przestrzenią dla ludzi z różnych środowisk, dla różnych
wyznań, dla ludzi niepełnosprawnych, dla ludzi innych kulturowo.
To jest jakby pierwszy element.
Druga sprawa to jest szkoła projektowa.
Ja się ogromnie ucieszyłem, jak słuchałem o tych waszych projektach.
Tak, kompletnie o tym nie wiedziałem, o czym kolega mówił, ale
cieszyło mnie właśnie to połączenie części
teoretycznej z umiejętnościami praktycznymi.
Bo do tego szkoła ma przygotowywać, zgadzając się, że
przecież nie określimy, nie zaprojektujemy idealnego człowieka, który wyjdzie ze
szkoły z wszelkimi możliwymi kompetencjami.
Ale przecież to też o to chodzi.
I użyję na koniec takiego kontrowersyjnego sformułowania, szkoła ma być przyjazna.
Ja jednak uważam, że
dobrze by było, żebyśmy w szkole wszyscy się czuli dobrze, tzn.
tak uczniowie, jak i nauczyciele.
Trudno mi wyobrazić sobie szkołę,
która będzie osiągała jakieś sukcesy, do której zmuszeni są
chodzić uczniowie i do której nauczyciele idą jak na katorgę, jak na ścięcie.
I tutaj dochodzimy do nauczycieli.
Więc powiem, powiem dwa słowa.
Jak widzę to z mojego punktu widzenia, czy
też z punktu widzenia moich koleżanek i kolegów.
Rzeczywiście jest to jedna z chyba najbardziej spauperyzowanych grup
społecznych w ostatnich latach w tym kraju.
I rzeczywiście jest to grupa, która
stała się w pewnym momencie obiektem wielu zaprojektowanych przez władzę ataków.
Tak jak w pewnym momencie byli to lekarze, tak jak byli to prawnicy.
Rzeczywiście władza autorytarna wybiera sobie raz na czas grupę społeczną i w nią
wali jak w bęben po to, żeby załatwiać swoje sprawy.
Nie ulega chyba żadnych wątpliwości, że nauczyciele muszą zarabiać więcej.
W tej chwili trwa debata, czy to jest 30% czy ileś.
Nie wiem, nie wnikam, nie chcę tutaj się na ten temat wypowiadać.
Natomiast dla mnie fundamentalnym jest pytaniem,
co za to? To znaczy,
czy wystarczy dać pieniądze i tym samym uczynimy nauczycieli ludźmi
szczęśliwymi, oni od razu będą lepiej uczyć, czy też
rzeczywiście podniesiemy ich rangę
społeczną i ich miejsce w społeczeństwie, ale jednak postawimy pewne zadania,
jednak będziemy czegoś od nich wymagali.
Jest od kilkunastu lat dostępna taka taka praca
Johna Hattiego pod tytułem Widzialne uczenie.
Visible learning.
To jest taki badacz australijski, który
przeprowadził meta badania, zbadał około 1500 różnych
meta analiz, w sumie obejmujących badania 300 milionów uczniów i sprawdzał strategie
nauczania, strategie skuteczne uczenia, strategie badania, badał jakie najlepsze
efekty przynoszą, jakie strategie nauczycielskie.
Okazuje się, że
pewnie nie powiem nic oryginalnego, ale to, co rządzi w
polskich szkołach, mówię tutaj gremialnie, uogólniam.
Więc ten tok podawczy, heureza, wykład, kiedy nam się wydaje, że
jesteśmy szczytem nowoczesności, jeżeli dajemy jakieś prezentacje, wykorzystujemy
telewizor, wykorzystujemy monitory, to to są najmniej efektywne metody
nauczania. A jednak wielu nauczycieli z tych metod korzysta.
Te najskuteczniejsze metody,
te najskuteczniejsze strategie, to są strategie, które włączają uczniów,
które sprawiają, że uczeń staje się i przedmiotem, i podmiotem tego nauczania.
I wtedy są te strategie skuteczne, kiedy uczy się również sam nauczyciel.
My mamy, przepraszam, poroniony system awansu zawodowego nauczycieli.
Po dziesięciu latach pracy polski
nauczyciel osiąga godność nauczyciela dyplomowanego.
To jest maksimum tego, co on może osiągnąć.
Może jeszcze krócej, jeżeli w związkach zawodowych to jeszcze ten awans mu się skraca.
I nie
musi robić nic, ponieważ on już więcej nie osiągnie.
I od tego,
i tu się kończy jego również
jego możliwości zarabiania pieniędzy, to jest maksymalne, jeszcze tylko wysługa lat
dochodzi do tego. Jaka to jest motywacja
do tego, żeby się rozwijać? Jaka jest motywacja do tego, żeby być lepszym?
To jest żadna motywacja, to żadna motywacja.
Natomiast bęben, w jakim są nauczyciele w Polsce, bierze
się również stąd, że my jesteśmy zakodowani na badanie różnych kompetencji
przez egzaminy, przez egzaminy po szkole podstawowej i egzaminy maturalne, które są
w tym momencie ukierunkowane na umiejętności,
ja już to powiedziałem, anachroniczne.
No to co tak naprawdę, my uczymy
zapamiętywać, wtłaczamy wiedzę.
I to jest potem badane w czasie egzaminów.
Kiedyś Amerykanie zrobili takie badania za
czasów Obamy program Raised Up chyba to się nazywało, 4.5 miliarda dolarów pochłonął.
I wyszło, że za brak postępów uczniów właśnie odpowiadał
nauczyciele i odpowiadają szkoły. To znakomicie,
znaleziono kozła ofiarnego.
Nie jest to, jak widać, tylko polska specyfika.
W związku z tym tak, należy
zwrócić ogromną uwagę na
podniesienie dobrostanu nauczycieli, ale należy też od tych nauczycieli wymagać.
Chyba swoją wypowiedź chciałabym zacząć,
zanim przejdę do głównej myśli.
Chciałabym zacząć tutaj od nawiązania do
tego, co powiedział Pan profesor, a mianowicie
na temat tego, że aby uczeń więcej zapamiętał, należy zaangażować go w lekcje.
I mówiąc szczerze z własnego doświadczenia i mojego, i moich rówieśników jestem w
stanie to potwierdzić, ponieważ każde zadanie, w którym musimy rozmawiać, w
którym musimy stworzyć jakieś grupy, rozwiązać jakiś problem, stworzyć jakiś
projekt, jesteśmy w stanie bardziej zapamiętać niż zwykłe siedzenie na lekcji
przed nauczycielem i słuchanie przez 45 minut tego, co ma do powiedzenia.
Nawet notując, nie jesteśmy w stanie przez
cały ten czas skupić się na tym, co mówi do nas nauczyciel i nie jesteśmy w stanie
zapamiętać wszystkiego, co powinniśmy wynieść z tej lekcji.
Właśnie z tego powodu powinniśmy pracować
w grupach, pracować aktywnie, ponieważ dzięki temu więcej zapamiętamy.
Zwykła praca w grupach na rozwiązanie jednego pytania, jednego problemu już jest
bardziej efektywna niż bierne siedzenie na lekcji i sporządzanie notatek.
Jednak do czego zmierzam?
W szkole powinniśmy stawiać na model społeczny.
Przed zaczęciem debaty, rozmawiając z moją panią profesor nie byłam pewna co do tego.
Starałam się stawiać na model praktyczny.
Ponieważ jednak po zdaniu matury idziemy na studia, a później idziemy w zawód.
Jednak tutaj Pańskie wypowiedzi pozwoliły
mi bardziej klarownie spojrzeć na to, że nie do końca o to chodzi w szkole.
Co prawda po studiach, po zdaniu matury musimy mieć zawód, jednak
zrozumiałam teraz, że niezwykle ważny jest model społeczny.
Musimy wiedzieć, jak żyć w społeczeństwie, jak żyć między ludźmi, jak z nimi
współpracować i przede wszystkim jak z nimi rozmawiać.
Musimy się dogadywać, musimy pracować i robić to wspólnie.
W pojedynkę nie jesteśmy w stanie zdziałać
zbyt dużo, a pracując w grupie zawsze będzie raźniej i łatwiej.
Także odpowiadając na pytanie w szkole skupiłbym się na modelu społecznym,
a w samej placówce, na samych zajęciach bardziej angażowałabym uczniów i młodzież
do aktywnego działania na lekcji, ponieważ dzięki temu uczymy się.
Uczymy się nie tylko tego czego mamy się nauczyć na lekcji, ale uczymy się również
pracy w grupie, która jest niezwykle ważna.
Wysłuchaliśmy bardzo ciekawych opinii i
bardzo ciekawych wypowiedzi, które na pewno dużo nam dały i otworzyły masę
nowych drzwi i rozważań tutaj co do tego tematu, i co do tematu nauczycieli.
Teraz przyszedł czas na pytania eksperckie
związane z zakresem kompetencji panelistów.
Pierwsze pytanie do Pani Prezydent.
W jaki sposób miasto ma zamiar wspierać nowoczesną szkołę i jej uczniów?
Jakie inicjatywy skierowane są do młodzieży?
Oczywiście wiemy o stypendiach, aczkolwiek
czy są inne sposoby, w jakie miasto Gdańsk wyciąga rękę w kierunku licealistów?
Pytanie co to znaczy wyciągnąć rękę?
Czy tu chodzi tylko o wsparcie materialne, czy także i inne rozwojowe
rozumiem?
Tutaj chodzi o każdy rodzaj wsparcia.
Cieszę się bardzo, że jeszcze jest cały czas z nami Pani Katarzyna Gęba.
Kasia zaczęła pracę już chyba z pół roku,
już minęło pół roku?
Jeszcze nie, ale chciałam też, dziękuję,
nawet nie wiedziałam, że będzie tutaj z nami.
To jest gdańska rzeczniczka praw ucznia i
to jest jeden ze sposobów także wspierania właśnie Was.
Ale to nie tylko chodzi o to, że dzisiaj
ktoś stanie za wami w obronie waszych praw.
To jest oczywiście bardzo, bardzo ważne, ale myślę, że wtedy, kiedy rozmawiałyśmy
przy okazji zatrudnienia, to, co na mnie zrobiło, bardzo duże
wrażenie, to także wrażliwość pani Katarzyny na to, że trzeba uczyć
młodych ludzi rozmawiać wzajemnie, rozwiązywać konflikty, mediować.
Zobaczcie, jak bardzo,
nawet każdego dnia oglądając wiadomości, jak bardzo tacy dorośli tego potrzebujemy.
Ale jak to mówią czym skorupka za młodu
nasiąknie, tym jest szansa, że będziecie to wykorzystywać w życiu publicznym.
Jeden ze sposobów wsparcia to na pewno
powołanie takiego miejsca, jakim jest Gdańska Rzeczniczka Praw Ucznia.
Kolejne sposoby to oczywiście różnego rodzaju stypendia.
Tylko, powiem wam bardzo uczciwie, kiedy
jestem na tych galach, kiedy wręczamy stypendia, czy to za
osiągnięcia naukowe, czy mamy drugą partię
stypendiów za osiągnięcia sportowe, to nie zawsze mam okazję z Wami porozmawiać.
Z Waszego grona też jest wielu
stypendystów, ale myślę o tym, czy to zawsze o to chodzi, czy to zawsze
ta średnia, ten sukces w postaci medalu przywiezionego, oczywiście
ja się bardzo cieszę.
Jesteśmy jako Gdańsk szalenie dumni, że
mamy wielu młodych sportowców i tak trzeba, i trzeba tych ludzi nagradzać.
Ale czy
za tym idzie także ta umiejętność społeczna.
Czy ci ludzie mają, ci ludzie?
Wy, młodzi ludzie macie właśnie czas na to,
o czym, licytując się, ile w którejś szkole jest godzin tygodniowo,
czy wy macie czas na to, żeby żyć?
Żeby poznawać innych ludzi, żeby
nawiązywać relacje, żeby dbać o te relacje?
I mam, nie ukrywam, zawsze taką słodko gorzką refleksję, bo ja jestem
bardzo dumna, bo wiem, ile to wymaga pracy, żeby osiągnąć sukces
w takiej czy innej olimpiadzie sportowej czy naukowej.
I to trzeba robić.
I myślę, że to też pomaga,
pobudza rozwój, wzmaga poszukiwanie i tak dalej, i tak dalej.
Ale jak to wyważyć
właśnie w budowaniu tego, o czym
Zofia mówiła, właśnie tego społecznego podejścia do edukacji?
Czy można to wszystko łączyć?
Pewnie można. Czy się da?
Pewnie się da, ale myślę, że to też wymaga takiego myślenia o
edukacji, że to nie tylko, powiem brzydko, wyścig szczurów, ale też
ważne są właśnie innego rodzaju umiejętności.
Dlatego cieszę się, że chociażby w tych
stypendiach mamy taką kategorię dla uczniów, którzy są
wybitni w czymś, czego nie da się zmierzyć udziałem w olimpiadzie, medalem.
I myślę, że w tym kierunku też musimy iść,
żeby pokazywać, że to nie tylko o to chodzi, że to nie tylko to jest ważne.
Teraz pytanie do Pana profesora,
czy powinno pytać się uczniów, czego chcieliby się nauczyć?
Czy Polska mogłaby pójść w tym kierunku?
Co Pan o tym sądzi?
Państwo chcą szczerej czy poprawnej odpowiedzi?
Nie jestem przekonany.
Właśnie na tym to polega.
Proszę państwa, edukacja jest wyprawą w nieznane.
Zawsze.
Czyli jest sferą ryzyka.
Nie jest sferą bezpieczeństwa, jest sferą odkrywania czegoś, czego nie wiemy.
Odwróciłbym więc pytanie, co by było,
gdybyśmy uczyli wyłącznie tego,
czego uczniowie oczekują albo chcą,
albo wydaje im się tu i teraz, w tym momencie jako ważne, istotne.
Czy na pewno sprawilibyśmy, że te oczekiwania Wasze
związane z dobrym, przyszłym życiem by się miały szansę zrealizować?
Byłoby to raczej trudne.
To jest właśnie nieustanne poszukiwanie granicy pomiędzy tym, czego my oczekujemy,
czego chcemy, a otwieraniem się na wszystkie nieznane
możliwości, które czasami są nam pokazywane wbrew naszemu oczekiwaniu.
Bywają trudne, są frustrujące
i skutkują zadaniem najgorszego pytania, jakie uczeń może zadać nauczycielowi.
Wiecie, jakie to jest pytanie? Wiecie?
Wiecie na pewno. Zadajecie nie raz.
Śmiało i szczerze.
Kto wie?
A po co mi to?
I dzisiaj jak zapytałem studentów, od razu mnie zapytali, po co mi to?
Jak na takie coś odpowiedzieć? Ba!
Jak jest jeszcze pytanie praktyczne, techniczne, to może to oznaczać np.
będzie potrzebne ci,
kiedy myślimy o jakichś kompetencjach zawodowych.
Jak się nauczysz wiertarką operować, to może Ci się do czego to przyda.
Ale kiedy rozmawiamy o wartościach bezwzględnych z matematyki, o rzeczach,
które są kompletnie abstrakcyjne, jak powiedzieć i wytłumaczyć, że
to jest ważne w sytuacji takiej, kiedy to ważne przekracza horyzont kompetencji.
Nie jesteśmy w stanie tego zrozumieć,
dlaczego to jest ważne albo przekracza horyzont wyobraźni.
Jak odwołać się do czegoś tak abstrakcyjnego, jak to,
uczymy tego, bo to uczy nas logicznego myślenia.
OK, c'mon. I co?
Czyli właściwie, że co?
O co chodzi?
I podaje taki abstrakcyjny przykład, że w
społeczeństwie, które jest jednym z najwyżej rozwiniętych i najbogatszych,
czyli w Singapurze, kilka lat temu podjęto decyzję, przeznaczono setki milionów
tamtejszej waluty na upowszechnienie czytania poezji.
Wiecie, poezja, język polski, te rzeczy, Pan Tadeusz albo itd.
Szymborska.
Ale po co mi to?
Czy człowiek nie może żyć dobrze i umrzeć
szczęśliwy, jak nie przeczyta żadnego wiersza?
Może.
Ale pytanie społeczne, po co to jest?
Co jest tak naprawdę dzisiaj wyścigiem o przyszłość?
Ktoś może powiedzieć kompetencje, umiejętności?
Nie, proszę Państwa.
Wyścigiem o przyszłość jest wyobraźnia.
Tylko te społeczeństwa, które są zdolne do
ćwiczenia swojej wyobraźni i przekraczania horyzontów wyobraźni,
w istocie będą się rozwijały, będą innowacyjnie.
Co ćwiczy naszą wyobraźnię?
Naszą wyobraźnię ćwiczy kultura, ćwiczy
poezja, ćwiczy literatura, ćwiczy spotykanie się z abstrakcyjnymi rzeczami,
które nie mają nic wspólnego z czymś, co jest widziane tu i teraz pragmatycznie.
Co więcej, przed pragmatyzmem zawsze przestrzegam, pragmatyczny technokratyzm
może być drastyczny, może być destrukcyjny.
Możemy być doskonali w zabijaniu.
Zygmunt Bauman napisał jedną z najbardziej
wstrząsających książek Nowoczesność i zagłada.
I zadał takie pytanie, jak to się stało, że
w dwa lata w ogarniętej wojną Europie, kiedy systemy kolejowe są wszędzie
zróżnicowane, w każdym kraju, w dwa lata udało się zwieźć kilka milionów ludzi w
jedną małą przestrzeń i wszystkich doskonale technokratycznie wymordować.
I zrealizował się Holokaust.
Gdzie to się stało
możliwe dzięki proto-technikom proto-obliczeniowym.
Dzięki temu, że IBM dał karty perfarowane, że udało się zrobić różne inne rzeczy, że
przemysł chemiczny do tego został zastosowany itd.
Logistyka niezwykle złożona.
Technokratyzm, który wydaje się nam pragmatycznie użyteczny, może być zabójczy
dla bardzo wielu, jeśli nie będzie zakorzeniony w wartościach.
Jeśli nie będzie zakorzeniony w tym, czego
możemy nabyć wyłącznie poprzez uczenie i studiowanie się rzeczy tak abstrakcyjnych,
tak odległych jak mity, bajki, legendy, poezje,
opowieści, które wydawałyby się, są
strasznie daleko od tego, co my tutaj nastawieni na sukces w życiu,
my tego potrzebujemy.
Często jest tak, że jeszcze nie wiemy, czego potrzebujemy.
Jeszcze się te furtki przed nami nie otwarły.
I tu pojawia się kwestia zaufania do tych, którzy są mentorami, którzy są
przewodnikami, którzy są mistrzami, którzy mają już trochę więcej doświadczenia
życiowego i którzy powiedzą Wam, to się wam przyda.
Możecie w to wątpić, ale dobrze by było czasami trochę zaufać.
Proszę Pana, czy zgodziłby się Pan z tezą, że uczeń,
który często gra w teatrze, będzie lepszy z matematyki?
A ja myślę, że częściowo na to pytanie już pan profesor odpowiedział i wypowiedź ta
była miodem na moje serce, ponieważ rzeczywiście
ja jestem na takim etapie, że pracuję w szkole i jednocześnie pracuję w
Teatrze Słowackiego, zajmując się tak zwaną edukacją.
I teraz o co chodzi?
Jaka tutaj jest myśli?
Jaki tutaj jest sens?
Rzeczywiście szkoła, w której 40 godzin nauki jest wynikiem tego, że są tzw.
podstawy programowe, które musi zrealizować nauczyciel, musi.
Te podstawy programowe są przeładowane w sposób absurdalny.
One mają być co prawda zredukowane teraz o 20%, to nic nie znaczy, one będą dalej
absurdalnie przeładowane i nie ma przestrzeni
dla tego młodego człowieka
na rozwój tak naprawdę. Ja znowu, mówię o jakimś takim modelu ogólnym.
Nie chcę oceniać
szkół, które są szkołami wybitnymi w swoich obszarach.
I teraz istnieje taka przestrzeń, która
jest przestrzenią kultury, która jest przestrzenią poezji.
Ten problem, który Różewicz z Adornem
zapytał, czy jest w ogóle możliwa poezja po Oświęcimiu?
Okazuje się, że jest możliwa.
Jest konieczna, ponieważ ja głęboko
wierzę, że takie miejsca jak ta Słowackiego, jak Teatr Szekspirowski, jak
opera, to są takie miejsca, w których młodzi ludzie mogą stać się lepszymi
ludźmi po prostu, które w jakiś sposób wesprą ich edukację.
Edukację nie rozumianą
ściśle w związku z wymaganiami szkolnym czy egzaminacyjnymi,
ale które pozwolą na rozwijanie takich kompetencji, żeby oni stawali się lepszymi
ludźmi, bardziej świadomie odbierającymi rzeczywistość.
Teraz pani pyta akurat o matematykę, ale ja
odpowiem też w ten sposób. Mam przyjemność i zaszczyt rozmawiania z
wieloma aktorami i muszę powiedzieć, że to są ludzie, z
którymi rozmowa sprawia ogromną przyjemność.
To są ludzie bardzo wykształceni, to są ludzie, którzy w związku ze swoją
profesją, kiedy przygotowują się do pracy nad jakimś dramatem, na przykład.
Oni wchodzą w tekst bardzo głęboko i muszą się stać w jednym momencie filozofami.
Za chwilę będzie Państwo Platona, będzie 19 stycznia
premiera w Teatrze Słowackiego, wystawiana w języku staro greckim.
Więc wyobraźcie sobie Państwo, co ci
ludzie przeżywają, jak oni muszą głęboko wejść w tekst.
Widownia będzie miała na słuchawkach
tłumaczone to symultanicznie na język polski.
Mówiliśmy tutaj o poezji.
Padło nazwisko Wisławy Szymborskiej.
Jest taki spektakl, gdzie ci
artyści muszą zmierzyć się z poezją Wisławy Szymborskiej.
My to odbudowujemy u nas w teatrze, warsztatami, kiedy
spotykamy się z młodymi ludźmi i kiedy zaczynamy rozmawiać.
I jedną z takich konkluzji
z tych warsztatów jest to, że wreszcie można porozmawiać.
Wreszcie jest czas na to,
nie na to, żeby się przygotować do matury
w czasie takich spotkań, żeby przygotować się do jakiegoś egzaminu, tylko wymienić
się ze sobą myślami, porozmawiać albo o tej poezji, albo o jakichś
potrzebach młodych ludzi, żeby też w pewien sposób się, nazwijmy to,
zabawić, ale zabawić w sposób pożyteczny, w sposób sensowny.
I tak przy okazji, jeśli
można, panie prezesie i panie dyrektorze.
Ponieważ okazuje się, ja tutaj pozwolę sobie po krakowsku
powiedzieć, parafrazując Antoniego Milanceja z jednego ze spektakli, że z Krakowa do
Gdańska rzut beretem, to jak będą jakieś ciekawe i ważne premiery w Teatrze
Słowackiego, to ja chciałbym Was zaprosić. Was,
to znaczy młodzież.
I zrobię tak, żebyśmy mogli się przed spektaklem spotkać.
Żebyście potem sobie spektakl zobaczyli, a potem żebyśmy mogli porozmawiać z
aktorami, co też jest, uważam, ogromną wartością.
Stanowi dopełnienie tego, czym jest edukacja.
Państwo wspaniale pracujecie z czołowymi placówkami, z Uniwersytetem, z
Politechniką, natomiast to jest ta druga noga, której też nie zaniedbujecie.
Ja wiem o tym, ale chciałbym jeszcze, żebyśmy współpracowali i tyle.
Dziękuję bardzo.
Proszę państwa.
Państwo pozwolą, że ja nie będę
kontynuował żadnego wątku, bo jeżeli bym teraz jakikolwiek podjął, to byśmy
prawdopodobnie siedzieli do czwartej, piątej, szóstej.
A to jest na tyle ciekawe, że ja się czuję jak
na jakimś nowym spektaklu, że dowiaduję się ciągle nowych rzeczy.
Proszę Państwa.
Zaplanowaliśmy na tę debatę godzinę i na początku myślałem, że dlaczego tak dużo
czasu, ale teraz okazuje się, że moglibyśmy jeszcze długo.
Natomiast ja wiem, że Państwo mają pewne zobowiązania i ja muszę wszystkich Państwa
serdecznie przeprosić, ale ja tę debatę muszę zakończyć.
To jest temat rzeka i na Państwa prośbę dajemy jeszcze Zosi głos
jako ostatniemu uczestnikowi tej debaty.
I po tej wypowiedzi, proszę Państwa, kończymy naszą debatę.
Dziękuję.
Dziękuję bardzo.
Ja tylko tak szybko.
Bo dlaczego Gdańsk?
Dlaczego akurat ULO?
Zacznę od tego, że ja na co dzień, na co dzień.
Mój dom rodzinny znajduje się w województwie mazowieckim.
Dzieli mnie od niego na ten moment 250
kilometrów i jest to 2,5 godziny jazdy samochodem.
Wydaje się to dużo.
Jednak wcale tak nie jest i ze wszystkich liceów w Polsce.
Niech państwo nie myślą, że ja ze wszystkich wybierałam.
Bądźmy ludźmi.
Ale ze wszystkich liceów w Polsce wybrałam akurat ULO w Gdańsku.
Warto zaznaczyć, że na tą decyzję również wpłynęli rodzice, którzy nie mieli żadnego
problemu, żeby wysłać mnie tak daleko od domu.
Jednak dlaczego ULO?
Dlaczego Gdańsk?
Ważne jest to, że ULO zachęciło mnie bardzo nietypową ofertą edukacyjną.
I co mam tu na myśli?
Przede wszystkim były to koła
zainteresowań, których w ULO jest naprawdę od groma i można wybierać, przebierać i
dopasować pod siebie i zaangażowanie nauczycieli w
właśnie te koła zainteresowań, ale również w lekcje jest po prostu imponujące.
Taką rzeczą, która bardzo zachęciła mnie
do przyjazdu tutaj, była współpraca z uczelniami i sama chodzę na uczelnię,
uczęszczam na jedne z zajęć i czuję, że jest to dla mnie pewnego rodzaju
wyróżnienie, ponieważ wiem, mam odniesienie do liceów z mojego miasta, z
którego pochodzę, gdzie taka możliwość była zupełnie nie do pomyślenia.
Coś takiego nie miało prawa bytu, a tutaj jest to,
mogę nawet powiedzieć, że porządek dzienny.
Więc czuję się wyróżniona mogąc na takie zajęcia uczęszczać.
I za to wielkie podziękowania dla Państwa, że mamy taką możliwość.
Ale do czego zmierzam?
Wydaje mi się, że ULO wybrałam z uwagi na to, że pozwoliło mi otworzyć drzwi.
Samo mi te drzwi pokazało, po czym pozwoliło na otworzenie ich na swój sposób.
Wspominałam o kołach zainteresowań, ale
samo podejście nauczycieli do zwykłej lekcji, jaką może być język angielski,
geografia, historia, biologia, jakikolwiek przedmiot, jest po prostu imponujące.
To, jak nauczyciele starają się przekazać nam tą wiedzę w sposób po prostu ciekawy i
taki, który wejdzie nam do głowy jest naprawdę.
Jestem pełna podziwu.
I chciałabym jeszcze szybko wspomnieć, że ULO wykazało się naprawdę imponującą
pomocą nie tylko edukacyjną, ale również psychologiczną i pedagogiczną,
ponieważ i nasza pani psycholog, i nasza
pani pedagog to naprawdę osoby godne zaufania, którym warto to zaufanie dać.
Dziękuję bardzo.
Dziękujemy bardzo i na tym zakończymy naszą dzisiejszą uroczystość.
Dziękujemy wszystkim za przybycie.