Tylko hejtu gdzieś tam było ciągle dużo i on był kierowany na mnie
po to, żeby właśnie wiesz Pawła nie wybierać, tylko żeby pokazać, że
w zasadzie on został zamordowany, bo sobie na to zasłużył.
Nie zgadzam się z pewnymi sformułowaniami w uzasadnieniu.
Czyli na przykład to, że
Paweł był przypadkową ofiarą i, że nie był to mord polityczny.
Powiedziałam dziewczynom: słuchajcie, my
mamy prawo do szczęścia, bo mamy prawo być szczęśliwe i
żyć tak, jakby po prostu gdzieś tam tato nad nami czuwał, się opiekował.
Musimy sobie radzić, musimy być silne.
Dzisiaj moim gościem jest Magdalena Adamowicz –
posłanka do Parlamentu Europejskiego z Koalicji Obywatelskiej.
Wdowa po prezydencie Gdańska Pawle Adamowiczu.
Dzień dobry, cześć. Witam cię w studiu.
Dzień dobry, witam serdecznie.
To wdowa po prezydencie Pawle Adamowiczu to...
Właśnie jak to brzmi? Powiedz.
To już 5 lat właściwie.
To 5 lat i ja bardzo nie lubię tego
sformułowania wdowa. Dlatego jak się przygotowywałam do rozmowy.
Zapowiedzieć to, czy nie powiedzieć, ale co powiedzieć?
Wiesz co? Bardziej ja ciągle czuję się żoną Pawła
Adamowicza, bo jak żoną byłam, to tą żoną no, on zmarł,
ale ja dalej ciągle jestem i jestem jego żoną.
To pojęcie wdowa mi się kojarzy
tak
to jest smutne, że Paweł zmarł.
Oczywiście nie chcę powiedzieć,
że smutno, bo to jest smutne, ale jakoś nie lubię po prostu tego.
Rozumiem to.
Ciągle się czuję żoną, Pawła i
może dlatego tak jakoś lepiej się czuję z tym, że jestem żoną.
Powiedz mi każde kolejne święta Bożego
Narodzenia bez niego. Ten okres noworoczny, potem ta rocznica, ale
szczególnie święta. To jest tak, że jakoś łatwiej
to znosicie ty i córki, że jednak jest coś takiego, że czas leczy wasze rany?
Coś w tym jest rzeczywiście, że czas leczy rany i
na początku jak osoby, które doświadczyły, no może nie
aż tak strasznej tragedii jak my to nie doświadczył, bo takich przypadków nie
jest, nie jest wiele w ogóle na świecie, nie mówiąc o tym, że w Polsce,
ale jak nam to ludzie mówili, to mówiłam: co oni mogą wiedzieć.
Tak, ale rzeczywiście
nie mogę powiedzieć, że jest łatwiej, bo
ciągle jest smutek, ciągle jest żal, ale bardziej może tak już
przyzwyczaiłyśmy się do tego, że Pawła nie ma.
Dla nas ten okres to w ogóle trwa dłużej.
On się zaczyna na początku listopada, dlatego że wtedy jest Święto Zmarłych.
Wtedy też Paweł 2 listopada miał
urodziny, które zawsze obchodziliśmy rodzinnie.
Już się zaczynało.
W zasadzie pierwszego była ta Wigilia tych
jego urodzin i już od tego 1 listopada do rocznicy, czyli do 15
stycznia, to jest taki najgorszy czas w roku.
Potem jakby zaczyna się trochę
przejaśniać, ale ten okres co roku jest naprawdę najtrudniejszy dla nas.
A te coroczne obchody, które są w
Gdańsku poświęcone pamięci Pawła. Jest zazwyczaj msza, jest modlitwa. Jest też
wieczór dla przyjaciela. One są dla ciebie ważne?
To to, że Gdańsk pamięta, że ludzie w taki, czy inny sposób składają hołd.
Na pewno jest to dla mnie ważne.
Jest to ważne dla Pawła matki, brata, dla naszych córek,
ale myślę, że jest to bardzo ważne też dla
mieszkańców Gdańska. Dla Pawła przyjaciół dlatego, że my sami możemy
gdzieś te uroczystości obchodzić we własnym gronie, we własnym sercu.
Tak jak większość ludzi obchodzi i czci pamięć po swoich zmarłych,
ale Paweł był osobą, która żyła tym
miastem i działała na rzecz tego miasta, bo nie chcę użyć słowa poświęciła, ale
działała z wielką miłością, z wielkim zaangażowaniem, z wielkim oddaniem.
Prawie 30 lat w Samorządzie.
Najpierw jako radny, potem przewodniczący rady i prawie 21 lat jako prezydent i
tak w zasadzie wiesz, gdzie się nie obejrzysz
teraz to widać.
Realizację tych jego założeń, marzeń, wizji, polityki.
Coś co zaczynał, planował.
Oczywiście realizują to teraz,
to teraz nowe władze, mają też swoje nowe plany, ale większość rzeczy to były plany
wieloletnie, niektóre, które dopiero teraz się realizują i
miło jest słyszeć komplementy, że
Gdańsk jest piękny, że jest miastem europejskim, że jest metropolią, że się
tak wspaniale zmienił, że przyjeżdża tutaj wiele ludzi po to, żeby wybrać miasto dla
siebie, do mieszkania tak z wyboru, a nie po prostu z musu i
to jest, to jest naprawdę miłe.
To jest coś, na czym Pawłowi zawsze zależało, żeby
tutaj przyjeżdżali ludzie, żeby każdy czuł się jak u siebie w domu.
Jak już zdecyduje się na to, żeby po prostu mieszkać w Gdańsku.
Napisałaś ostatnio,
że po zmianach TVP coś takiego: dziś czyste zło z TVP Info przestało zatruwać nasze życie.
To powód do wielkiej radości, nadziei.
Ja cieszyć się jeszcze nie potrafię,
ale dziś odżyła we mnie nadzieja, że zło, złe słowo już nigdy nikogo nie zabije.
Chciałabyś się w to wierzyć? Ja w to wierzę.
Ja naprawdę czuję wielką nadzieję, a nie jestem jeszcze spokojna.
Ja nie jestem jeszcze szczęśliwa.
Ja też nie mogę mówić do końca o
zakończeniu żałoby z tym związanej, bo uważam, że to jest nadzieja na to, żeby
naprawdę rozliczyć tych wszystkich ludzi. Tych ludzi, którzy sieli nienawiść, którzy
dzielili Polaków, którzy produkowali naprawdę zło.
To była taka fabryka nienawiści, fabryka hejtu,
a wiesz, najgorsze było to,
że my wszyscy chcąc nie chcąc na to się składaliśmy. Przez nasze podatki, poprzez
abonamenty i ktoś po prostu zarządzał tym, kogo zniszczyć i sobie ustawiał konkretny
jeden, drugi, trzeci cel tak jak było w przypadku Pawła, czy ostatnio premiera,
żeby po prostu Polakom daną osobę obrzydzić.
Ja bym chciała wiedzieć,
co nim kierowało, dlaczego to robili, ile na tym zarobili,
jakie były przepływy decyzyjności? Skąd na przykład brały się tajne informacje?
Z prokuratury, z różnych służb, których na przykład dotyczyły mnie, czy innych osób.
Akta były tajne.
Jeszcze ja o tym nawet nie wiedziałam, ani
pełnomocnicy, a już wiedzieli o tym konkretni redaktorzy.
No więc właśnie.
Ktoś te przecieki musiał przesyłać, ktoś je dawał, ktoś dzięki temu
zyskiwał, korzystał, awansował, inny zarabiał,
więc chciałabym, żeby Polacy poznali i zobaczyli, jak to działało.
Nie chcę mówić nawet, że to telewizja
publiczna, bo to nie była telewizja publiczna, tylko
tuba propagandowa
właśnie ta fabryka hejtu i
szczególnie ci Polacy, którzy cały czas
byli wierni tej telewizji z różnych powodów, albo nie mieli wyboru,
bo nie mieli dostępu do innej telewizji, albo po prostu tak zawierzyli w to i
warto by było.
Naprawdę bardzo bym chciała, żeby ci ludzie po prostu poznali prawdę,
dowiedzieli się, co się w tej telewizji tak naprawdę działo.
Co pomyślałaś jak media przytoczyły cytat
z notatek Marka Suskiego podczas expose Donalda Tuska.
Fakt podejrzał jego notatki i napisał coś takiego.
Przywołał pamięć Pawła Adamowicza
jako swego przyjaciela, a zwalczaliście go i wystawiliście mu kontrkandydata.
To jest taki komentarz.
Znalazł się silny i odważny człowiek, który zamordował Adamowicza.
Trudno to komentować dlatego, że te słowa
i ten cytat i to, co napisał Suski, po prostu świadczy tylko o nim.
Ja wiem, że to co my, czyli opozycja zrobiła w ostatnich miesiącach, w ostatnim
roku, to tak jak napisałam. Myśmy naprawdę nie tylko pokonali PiS,
ale myśmy odsunęli od władzy ludzi, którzy są po prostu złymi ludźmi.
Suski to zły człowiek.
Żaden dobry człowiek, żaden
uczciwy człowiek, żaden porządnie myślący człowiek nie napisałby czegoś takiego.
Trzeba być naprawdę
po prostu
no mieć ogromny problem,
żeby coś takiego napisać, to to jest straszne
zohydzenie to jest po prostu już takie dno dna.
To jest dla ciebie ważne, żeby tamten
proces zabójcy Pawła Adamowicza się ostatecznie zakończył.
Bardzo bym chciała, żeby się zakończył ostatecznie.
Ja nie mam zastrzeżeń co do kary, na którą został skazany ten morderca.
Natomiast nie zgadzam się z pewnymi sformułowaniami w uzasadnieniu, czyli np:
to, że Paweł był przypadkową ofiarą i
że nie był to mord polityczny i też procesy kilku osób
takich znanych, czy profesora Sadurskiego, czy Krzyśka Skiby, czy jeszcze innych
osób, które powiedziały, że właśnie TVP szczuła na
Pawła, że przyczyniła się poniekąd do tej śmierci.
Oni wszyscy te procesy w obu instancjach wygrali i
ja bym chciała, mimo tego, że rządziła inna władza i
dlatego teraz ja bym chciała, żeby po
prostu zostało to wyjaśnione i że powinna zostać powołana komisja śledcza
do wyjaśnienia nieprawidłowości w mediach publicznych, do łamania prawa.
I myślę, że przy okazji tej komisji i tych wyjaśnień jednym z wątków będzie właśnie
wątek dotyczący tego szczucia i tej całej lawiny, machiny, która szczególnie w 2018
roku została uruchomiona przeciwko właśnie Pawłowi, naszej rodzinie, bo to
nie dotyczyło tylko Pawła, ale szerszego po prostu kręgu.
A powiedz mi, jak w ostatnich latach, Ty i twoje dzieci nadal jesteście w jakimś
sensie byłyście ofiarami jakiegoś prześladowania, hejtu czy odpuszczono wam?
Wiesz co, nie
to chyba tak nie jest, że na pewno to było bardzo skierowane na Pawła, ale wiele
rzeczy po śmierci Pawła też zostało skierowanych przeciwko mnie, dlatego że
na pewno poprzednia władza.Teraz to już ta poprzednia władza.
Poprzedniej władzy bardzo zależało, żeby z
Pawła nie robić męczennika, czy jakiegoś bohatera narodowego.
Zresztą tego absolutnie ja nie chcę robić
i żadnych nie wiem, miesięcznic ani nic takiego nigdy nie organizowaliśmy.
Rocznice coroczne to jest to, co po prostu uważamy, że potrzeba zrobić,
ale... Pytałam o hejt o to prześladowanie,
ale po prostu
tego hejtu gdzieś tam było ciągle dużo i on był kierowany na mnie
po to, żeby właśnie wiesz, Pawła nie wybielać, tylko żeby pokazać, że
w zasadzie on został zamordowany, bo sobie na to zasłużył i
gdzieś tam próby później przerzucania pewnych spraw, procesów na mnie,
kontynuacji pewnych rzeczy chociażby nawet nie wiem.
Tam były konserwator miejski, którego
Paweł powiedział, że jest szkodnikiem, bo bardzo dużo rzeczy
blokował i ten człowiek po śmierci Pawła wystąpił z roszczeniem cywilnym
i sąd nakazał mi zapłacić jemu ponad 30 tysięcy złotych, to
prawie 4-y nigdy tego nie mówiłam z odsetkami za to, że Paweł nazwał go szkodnikiem.
I on, wiedząc, że ja jestem wdową, że
zostało dwoje dzieci sieroty, zarabiając ogromne pieniądze na różnych
takich ekspertyz dotyczących ochrony zabytków wystąpił z pozwem cywilnym.
Sąd to zasądził.
Ja już nawet nie chciałam
do Sądu Najwyższego występować, bo musiałabym występować
o taką rewizję nadzwyczajną. Czyli coś, co wprowadził
Ziobro, a z czym nie do końca się zgadzam i zapłaciłam to odszkodowanie.
I tak liczyłam, że kiedyś to się w końcu czkawką tym ludziom odbije.
O tym hejcie też mówisz w swojej działalności politycznej?
Jesteś euro posłanką.
Jak się odnalazłaś w Parlamencie Europejskim?
No właśnie. Ta mowa nienawiści i to, co mnie spotkało,
to jest coś, co mnie pchnęło do tej działalności politycznej.
Ja byłam, razem studiowaliśmy prawo. Prawnikiem,
taką aktywistką bardziej, społecznikiem, ale nigdy nie myślałam, żeby się angażować
w politykę, dlatego że uważałam, że jeden polityk w domu wystarczy.
Ale to, co się stało, mnie pchnęło do tej działalności.
I bardzo się cieszę, dlatego że
w zasadzie z ramienia mojej grupy politycznej Europejskiej Partii Ludowej
EPP byłam negocjatorem wspólnie z Komisją Europejską i Radą tego, aby przestępstwa z
mowy nienawiści i mowy nienawiści wpisać do katalogu przestępstw
traktatowych, takich najważniejszych, największych przestępstw, które będą
ścigane w ramach właśnie Unii Europejskiej, a następnie kraje
członkowskie mają też to wprowadzić do swojego prawodawstwa. Z tym, że
prawo to jest to, co mi się udało teraz i to jest na pewno ważne, ale ja uważam, że
dużo ważniejsza jest prewencja i zapobieganie tej mowy nienawiści.
Dlatego teraz bardzo
pracuję dużo nad tym, żeby właśnie edukować, żeby zapewnić zarówno
instrumenty w postaci jakichś manuali, szkoleń, ale też
finansowania dla organizacji pozarządowych, dla nauczycieli, dla szkół,
dla trenerów, żeby bardzo szeroko o tej mowie nienawiści mówić, o tym jakie
ona ma złe skutki. Tak żeby prewencyjnie zapobiegać tego typu
działaniom, żeby żebyśmy nie dali się tak łatwo też podzielić, manipulować.
Dlatego ważne jest teraz, żeby rozliczyć
to, co się stało w Polsce, pozszywać na nowo i podtrzymywać na nowo społeczeństwo.
To jest bardzo ważne, to jest to coś, co mi się udało.
Ale druga rzecz, która mi się udała,
tak bardzo ważna, bo nawet dzisiaj właśnie Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich
zgłosiło apel do prezydenta, żeby właśnie
zapobiec tak zwanym pozwom strategicznym.
To są pozwy, które są składane bardzo często przez spółki Skarbu Państwa, albo
przez duże siły polityczne przeciwko dziennikarzom, dziennikarzom
śledczym, przeciwko aktywistom, gdzie redakcje takie jak np.
Wyborcza zarzucane są stosami listów i pozwów, które tak naprawdę nie mają na
celu skazać konkretnego dziennikarza, bo takiego efektu nigdzie nie ma, ale nękać,
wywoływać taki efekt mrożący, zajmować mu czas, pieniądze po to, żeby
odstraszyć czy to aktywistów, czy to dziennikarzy od patrzenia władzy na ręce,
od dociekania prawdy, od wykrywania różnych afer.
I właśnie ta dyrektywa Anty-SLAPP.
Ja też byłam jej głównym negocjatorem z ramienia tej mojej partii.
A w ogóle ten pomysł powstał z tego, że na początku tej kadencji, co się bardzo
rzadko zdarza nowym posłom, zorganizowałam takie wspólne przesłuchanie
ekspertów, które miało pokazać, że jakby jednym ze źródeł ze źródeł mowy
nienawiści jest brak prawdziwych informacji, brak źródła informacji.
A informacje można pozyskać tylko dzięki niezależnym mediom.
I że trzeba te niezależne media wesprzeć.
Trzeba wesprzeć dziennikarzy.
I stąd zrodził się też ten pomysł, że czy problem, gdzie
wielu dziennikarzy w różnych krajach, począwszy od Malty, od Słowacji, od
Polski, od innych krajów, gdzie wielu dziennikarzy było właśnie prześladowanych,
niektórzy nawet płacili życiem te śledztwa. Na niektórych rodziny.
Spadają teraz te sprawy, że oni po śmierci tych swoich najbliższych, którzy byli
dziennikarzami, dalej muszą się borykać z tymi sprawami, żeby właśnie temu zapobiec.
Po to, żebyśmy mieli silne, niezależne
media, które pozwolą nam dojść do prawdy. Startujesz w wyborach
kolejnych do parlamentu?
Masz to obgadane z przewodniczącym?
Ja sprawdziłam się w tych rzeczach o
których mówiłam, ale one jeszcze wymagają dokończenia.
Natomiast to dokładnie kto, kiedy, z
jakiego miejsca startuje, to jest praca wspólna. To jest praca zespołowa.
Najpierw przed nami są wybory samorządowe, one są zdecydowanie ważniejsze.
Potem będą wybory europejskie i
wszystko się okaże.
Ta nowa sytuacja polityczna, co by pomyślał o tym Paweł Adamowicz.
On by się bardzo cieszył, Paweł byłby bardzo, bardzo szczęśliwy.
To jest coś, o co on walczył od pierwszych dni, kiedy PiS zaczął rządzić już w 2015
roku 16/17 chodził na wszystkie protesty. Pisał petycje.
Przecież to on zorganizował właśnie
imprezę na 30 lecie Trybunału Konstytucyjnego.
On wierzył, że to się zmieni.
On naprawdę wierzył.
To przecież jest ten filmik, który mówi, że to mu się marzy, żeby była taka duża
frekwencja wyborcza, żeby ludzie się do siebie uśmiechali i wierzył.
On liczył, że już w 2019 roku w tych wyborach odzyskamy Polskę.
Potrzeba było więcej czasu.
Ale on, jak teraz ludzie czytają jego
książki, czytają jego wpisy, czy stare materiały, blogi, to widzą jak on daleko
patrzył w przyszłość i jak on bardzo motywował taką oddolną pracę.
Bo myśmy to wszystko, to, że wygraliśmy, to owszem ważna była
rola naszych przywódców, ale tak naprawdę to wszystko zrobili ludzie tam na dole, u
podstaw. Ludzie, którzy chodzili, rozdawali ulotki, którzy zapisali się do
sprawdzania wyborów, którzy zbierali też podpisy pod konkretnymi kandydatami.
To był.
To było naprawdę tak wielkie, pospolite ruszenie.
I ja widzę, że Paweł po prostu chodziłby od rana też do wieczora.
Byłby bardzo szczęśliwy.
I to jest coś, o czym on marzył, nad czym pracował.
I on by się teraz bardzo cieszył.
I wierzę, że się naprawdę cieszy i kibicuje.
A tobie jest pod jakim względem najtrudniej?
Czy stanęłaś na nogi,
dajesz radę. Pracujesz, działasz.
Dziewczyny ogarnięte.
Jedna już dorosła, druga prawie.
Nie jest mi trudno.
I tutaj proszę nie traktować tego jako
propozycji dla mnie, jako propozycji matrymonialnej.
Ale brakuje mi żony. Żony ci brakuje. Żony.
Będąc politykiem, tak jak ja byłam dla Pawła. On mówił zawsze, że ma wspaniałą
żonę, że ja wszystko ogarniałam i on mógł tak wykonywać tą swoją pracę.
Mi brakuje żony. Męża
po prostu może potrzebujesz. Szukaj męża.
Nie, mąż tego nie ogarnie.
Żony bardzo mi pomagają.
Moi rodzice to, bez pomocy rodziców,
siostry, najbliższych, byłoby mi bardzo ciężko też moich
współpracowników, ale właśnie takie,
taka opieka nad np.
Teresą, która ma ciągle jeszcze trzynaście lat. Zaopiekowanie, cała logistyka domu.
Ja cały czas tym żyję i tak mówię.
Jakbym miała taką żonę jak miał Paweł, czyli
taką Magdę, to on jakby miał to wszystko z głowy. To wszystko miał zabezpieczone, a
to daje bardzo wielkie wsparcie i jakby uwalnia głowę.
Gdzie możesz się skupić tylko na pracy.
Na razie daję radę bez tej żony, ale bardzo brakuje mi żony do pomocy. O męża
nie pytam, bo to chyba jednak nie wypada.
Powiedz mi, jak dziewczyny żyją swoją młodością?
Bo Paweł chciałby, żeby żyły.
I na pewno chciałby, żeby żyły.
Wiesz, to jest tak, że to zawsze w nas
zostanie i dziewczyny do tej pory gdzieś tam borykają się, mają ciągle terapię, ale
jest im dużo lepiej, szczególnie już ten rok.
Antonina mówi, że to był od śmierci Pawła taki najlepszy rok, kiedy
mogła przepracować te wszystkie traumy, bo wcześniej też nie
miała siły w ogóle, żeby o tym mówić, żeby to sobie jakoś tam ułożyć.
Będzie z niej polityczka?
Ona chciałaby być komentatorką polityki i
dlatego studiuje politologię w Amsterdamie,
ale Teresa jest takim zaskoczeniem i
odkryciem, bo ona się zrobiła bardzo podobna do Pawła i fizycznie i
charakterologicznie, czyli jest taka bardzo poukładana.
Wstaje rano, ścieli łóżko. Przygotowuje sobie tzw.
outfit na jutro, czyli coś, co zawsze robił Paweł.
Miał gotowy garnitur, krawat, koszulę, teczkę spakowaną.
To wszystko zostało tak, jak było bardzo poukładane.
Paweł tak bardzo planował.
I tu się okazuje, że Teresa też te cechy przejęła.
Obie są kochane.
Obu bardzo brakuje ojca, ale no po prostu staramy się żyć tak, żeby móc
żyć dalej, bo przed nami, mam nadzieję, jeszcze, jeszcze wiele lat życia.
I kiedyś rozmawiałyśmy o tym i powiedziałam dziewczynom słuchajcie, my
mamy prawo do szczęścia i mamy prawo być szczęśliwe i
żyć tak, jakby po prostu gdzieś tam tato nad nami czuwał, się opiekował.
Musimy sobie radzić, musimy być silne.
I to się udaje.
Dziewczyny są dla mnie ogromnym wsparciem,
ale też wiem, że ja jestem dla nich wielką podporą.
Wiedzą, że mogą zawsze na mnie liczyć w każdym czasie.
Chociaż wiesz, jestem ciągle jeżdżąca, podróżująca gdzieś.
To one są najważniejsze i to jest mój sens życia tak naprawdę.
Dziękuję Ci za tę rozmowę. Pozdrów dziewczyny.
Dziękuję bardzo. Życzę wszystkiego dobrego w tym Nowym Roku.
No i dobrego wszystkiego. I tej dużo, dużo nadziei.
Bo to co się stało daje nadzieję,
ale musimy wszyscy być cierpliwi. Niezbyt wymagający i dawać dużo od siebie.
I wtedy na pewno nam się słuchajcie uda.
Dziękuję bardzo.
A ja zapraszam do oglądania i do słuchania podcastu z Magdaleną Adamowicz.
Do zobaczenia i do usłyszenia.