WEBVTT 00:00:15.400 --> 00:00:19.010 Dzisiaj moim gościem jest Lidia Buksak, trenerka wystąpień 00:00:19.020 --> 00:00:22.930 publicznych z wieloletnim doświadczeniem, logopeda medialny, 00:00:22.940 --> 00:00:26.050 autorka bestsellera Szkoła Mówców, członkini Stowarzyszenia 00:00:26.060 --> 00:00:27.280 Profesjonalnych Mówców. 00:00:27.900 --> 00:00:31.710 Osoba z wyjątkową energią, ci, którzy ją znają, to wiedzą, a 00:00:31.720 --> 00:00:33.290 ci, którzy nie znają, będą to wiedzieć 00:00:33.300 --> 00:00:33.790 za chwilę. 00:00:33.800 --> 00:00:35.660 Cześć, dzień dobry. Cześć, dzień dobry. 00:00:35.720 --> 00:00:38.420 Dziękuję za zaproszenie. O co chodzi z tymi wystąpieniami publicznymi? 00:00:38.430 --> 00:00:40.150 Dlaczego my się ich tak boimy? 00:00:40.160 --> 00:00:42.810 Dlaczego jest lęk przed tymi wystąpieniami? 00:00:42.820 --> 00:00:45.910 Amerykanie mówią, że się boją podatków i Pana Boga, ale podobno 00:00:45.920 --> 00:00:47.900 się właśnie boją wystąpień publicznych. 00:00:47.940 --> 00:00:51.190 Polacy też się boją. Nawet ostatnie badania, które były zrobione 00:00:51.200 --> 00:00:54.730 właśnie wśród pracowników polskich firm, powiedziały nam, 00:00:54.740 --> 00:00:58.770 że 63% badanych pracowników polskich 00:00:58.780 --> 00:01:02.710 firm boi się najbardziej wystąpień publicznych. Ciekawostką 00:01:02.720 --> 00:01:06.640 też było to, że na przykład 30% deklarowało 00:01:06.680 --> 00:01:10.110 pracowników, że boi się również rozmawiać przez telefon. Więc 00:01:10.120 --> 00:01:13.490 te wszystkie rzeczy, które są związane z komunikacją, aktywności, 00:01:13.500 --> 00:01:17.240 są trudne. A wystąpienia same jako takie, bo dzisiaj mamy dwa 00:01:17.250 --> 00:01:20.500 rodzaje właściwie wystąpień, i takie na scenach, stacjonarne, 00:01:20.640 --> 00:01:25.170 gdzieś na żywo, przed zespołami, czy przed zarządami, czy gdziekolwiek, 00:01:25.690 --> 00:01:28.005 a drugie to online'owe oczywiście, 00:01:28.205 --> 00:01:30.320 gdzie mamy kamerę jeszcze do tego. 00:01:30.730 --> 00:01:33.700 W każdym razie, najbardziej ze wszystkiego boimy się po prostu 00:01:33.760 --> 00:01:37.820 kompromitacji, ośmieszenia, tego, że ludzie nas będą oceniać 00:01:38.020 --> 00:01:43.580 i że ocenią nas źle, czyli że wydadzą taki osąd na nasz temat, 00:01:43.590 --> 00:01:47.340 gdy my stoimy przed nimi, w ogóle ten akt 00:01:47.350 --> 00:01:51.540 nazywa się ekspozycją społeczną, czyli w tym, jeśli się pokażemy, 00:01:51.550 --> 00:01:55.350 jeśli powiemy coś do ludzi, to że ludzie nas osądzą i ocenią. 00:01:56.110 --> 00:02:01.060 To znaczy, że mamy kompleksy po prostu, że nie wierzymy w siebie? To też się wiąże na pewno z tym, jak siebie 00:02:01.070 --> 00:02:05.640 oceniamy sami i jakie mamy przekonania na swój temat, na temat 00:02:05.650 --> 00:02:09.420 właśnie odbiorców, ale też na temat samych wystąpień publicznych, 00:02:09.430 --> 00:02:10.450 więc tak. 00:02:10.640 --> 00:02:15.060 Natomiast i praca zwykle, właśnie, gdy chcemy kogoś nauczyć 00:02:15.070 --> 00:02:18.860 dobrze występować, bardzo mocno dotyczy, musi dotyczyć tego, 00:02:18.870 --> 00:02:22.610 co się dzieje w głowie, i w sercu właściwie, występującej osoby. 00:02:23.770 --> 00:02:25.120 Ale rzeczywiście 00:02:25.790 --> 00:02:29.100 to ma coś wspólnego z pewnością siebie i to wcale niemało. 00:02:29.110 --> 00:02:32.220 To jest tak, że dzieci do pewnego wieku w ogóle nie mają z tym 00:02:32.230 --> 00:02:33.030 problemu, prawda? 00:02:33.040 --> 00:02:39.260 One te swoje występy robią zupełnie właśnie tak bez żadnych 00:02:39.380 --> 00:02:43.880 oporów. A potem się coś takiego zaczyna, że nabieramy tych oporów 00:02:43.890 --> 00:02:45.340 i potem jest już tylko gorzej. 00:02:45.860 --> 00:02:47.960 To prawda, to już się chyba zaczyna w przedszkolu. 00:02:47.970 --> 00:02:51.460 Jak te biedne dzieci muszą występować na tych takich wystąpieniach 00:02:51.470 --> 00:02:55.620 dla babć, dla rodziców i tak dalej. Co samym sobie piękne są 00:02:55.630 --> 00:02:56.240 te wydarzenia, 00:02:56.250 --> 00:02:58.980 natomiast pamiętam też moje dzieci, ale każde inne dziecko 00:02:59.240 --> 00:03:00.620 jest w tak potężnym stresie 00:03:00.630 --> 00:03:05.420 zawsze wtedy, że to się wtedy zaczyna. Te wielkie oczekiwania, 00:03:05.430 --> 00:03:09.420 presja ogromna, uczenie się na pamięć, to już się wtedy zaczyna 00:03:09.430 --> 00:03:14.820 właśnie w przedszkolu. A potem właśnie ocena jeszcze. Miałam 00:03:14.830 --> 00:03:19.790 kiedyś klienta, który był szefem sprzedaży w dużej firmie i 00:03:19.800 --> 00:03:22.730 pamiętam, że pierwsze słowa, jakie w ogóle powiedział do mnie, 00:03:22.740 --> 00:03:25.120 jak przyszedł, powiedział: w ogóle nienawidzę wystąpień, nie 00:03:25.130 --> 00:03:26.190 cierpię tego robić. 00:03:26.530 --> 00:03:27.650 Niech inni to robią. 00:03:27.660 --> 00:03:33.250 Szef sprzedaży w firmie. I gdy zaczęliśmy rozmawiać i tak trochę 00:03:33.260 --> 00:03:37.150 grzebać przy tym, w ogóle to skąd to się wzięło i jakie jest 00:03:37.160 --> 00:03:41.110 źródło tego przekonania, które jest ograniczającym zdecydowanie 00:03:41.120 --> 00:03:41.700 przekonaniem, 00:03:42.160 --> 00:03:46.370 to właściwie on sobie odpamiętał to, że jak miał 4 lata 00:03:46.380 --> 00:03:52.420 właśnie, w przedszkolu, występował na takim jakimś wystąpieniu, 00:03:52.430 --> 00:03:56.350 te Dni Babci i tak dalej, 00:03:56.360 --> 00:04:00.150 już nie pamiętam, co to było konkretnie, ale występował i zapomniał 00:04:00.220 --> 00:04:04.430 tego wierszyka, który miał powiedzieć. Co się zdarza, prawda? 00:04:04.510 --> 00:04:08.100 Ale on zapomniał i nie dość, że nie mógł sobie przypomnieć, 00:04:08.110 --> 00:04:11.890 to oczywiście część tam ktoś mu próbował podpowiedzieć, dzieci 00:04:11.900 --> 00:04:14.770 trochę tam się z niego podśmiewywały. 00:04:14.780 --> 00:04:18.540 Widział też swoich rodziców, którzy tam trzymali za niego kciuki 00:04:18.610 --> 00:04:22.440 i wydawało im się, że tam go dopingują, ale też tworzyli tę 00:04:22.450 --> 00:04:27.800 presję nieświadomie zupełnie. I on się wtedy posiusiał z tego 00:04:27.810 --> 00:04:28.620 stresu. 00:04:29.400 --> 00:04:30.750 To rzeczywiście już jest trauma. 00:04:30.760 --> 00:04:35.540 Oczywiście nie jest tak, że wszyscy mają aż takie traumy, natomiast 00:04:35.550 --> 00:04:40.900 ten człowiek akurat, mając lat 40, po 40 00:04:40.910 --> 00:04:46.600 latach, czyli wiele lat później, nienawidził wystąpień publicznych, 00:04:46.610 --> 00:04:50.370 bo gdzieś w ciele, w pamięci, w jego głowie, w jego sercu została ta 00:04:50.380 --> 00:04:55.090 pamięć, że to się wiąże z upokorzeniem, że to się wiąże z kompromitacją 00:04:55.470 --> 00:04:57.690 i że nie sprostał temu zadaniu. 00:04:57.700 --> 00:05:02.010 W związku z tym sobie wydrukował, że tak widocznie jest, że ja 00:05:02.020 --> 00:05:02.670 się nie nadaję. 00:05:04.320 --> 00:05:09.750 Ty się z tym urodziłaś? Z czym? Z umiejętnością mówienia, autoprezentacji. Oczywiście, że nie. Zawsze byłaś taka 00:05:09.760 --> 00:05:12.490 pewna siebie, taka zadowolona, z taką energią? 00:05:13.160 --> 00:05:15.090 Znaczy wiesz co, to jest kilka rzeczy. 00:05:15.100 --> 00:05:19.870 Z jednej strony ja lubiłam zawsze gdzieś tam się pokazywać, 00:05:19.880 --> 00:05:23.910 jakieś konkursy recytatorskie i tak dalej, ale zawsze to się 00:05:23.920 --> 00:05:24.950 dla mnie wiązało, 00:05:24.960 --> 00:05:29.800 do pewnego momentu, z potężnym stresem. Gdy studiowałam na Akademii 00:05:29.810 --> 00:05:33.490 Muzycznej, bo jestem śpiewaczką z wykształcenia operową i 00:05:33.500 --> 00:05:37.610 mieliśmy tam cykliczne egzaminy i one były publicznymi egzaminami, 00:05:37.620 --> 00:05:42.090 takie egzaminy ze śpiewu, to przyznaję, że to były dla mnie zawsze 00:05:42.100 --> 00:05:45.070 hardcorowe zupełnie wydarzenia. Ja mniej więcej 2 godziny 00:05:45.080 --> 00:05:48.710 nie mogłam wyjść z toalety przed takim śpiewaniem. 00:05:49.040 --> 00:05:53.330 Miałam rozwolnienie, mówiąc wprost, ze stresu właśnie. Tak 00:05:53.340 --> 00:05:57.800 potężnie mnie to czołgało. Wychodziłam na scenę, 00:05:57.810 --> 00:06:00.470 całe szczęście miałam ten rodzaj stresu, który w tym momencie, 00:06:00.480 --> 00:06:03.440 kiedy już zaczynałam śpiewać, to już się odpalało 00:06:03.450 --> 00:06:07.500 działanie i skupienie na celu. Ale pamiętam dokładnie, jak 00:06:07.510 --> 00:06:10.000 to jest. Więc to nie jest tak, że ja się z tym urodziłam. 00:06:10.330 --> 00:06:14.900 Zresztą myślę, że nikt ani się nie urodził dobrym mówcą, ani się 00:06:14.910 --> 00:06:16.180 nie urodził 00:06:16.190 --> 00:06:17.350 złym mówcą, prawda? 00:06:17.360 --> 00:06:21.370 Więc to, co powiedziałaś, że gdzieś po drodze nabywamy 00:06:21.380 --> 00:06:25.800 tego przekonania, że to jest straszne, że to jest przerażające, 00:06:25.810 --> 00:06:29.840 że tego się trzeba bać. A tymczasem wystąpienia publiczne to 00:06:29.850 --> 00:06:34.150 nie jest kara, tylko wielka szansa powiedzenia tego, co jest 00:06:34.160 --> 00:06:37.280 dla ciebie ważne. Więc u mnie gdzieś tam po drodze się to wyczyściło. 00:06:37.290 --> 00:06:40.840 Nauczyłam się ze sobą pracować. Zrozumiałam w ogóle o co chodzi 00:06:40.850 --> 00:06:44.080 w tym wszystkim, że większość tego stresu to są nasze projekcje. 00:06:44.300 --> 00:06:47.630 Że to się w ogóle nie dzieje naprawdę, tylko my sobie tworzymy 00:06:47.640 --> 00:06:50.930 te projekcje, co ludzie o nas pomyślą, jak nas ocenią, a to się 00:06:50.940 --> 00:06:55.260 nie dzieje, bo okazuje się, że większość ludzi, którzy nas słuchają, 00:06:55.480 --> 00:06:57.310 tak naprawdę są w ogóle życzliwi. 00:06:57.450 --> 00:07:00.590 Oczywiście, zdarzają się ludzie, którzy z założenia chcą włożyć 00:07:00.600 --> 00:07:04.930 kij w mrowisko albo nam, mówiąc kolokwialnie, dokopać, ale 00:07:04.940 --> 00:07:08.300 ogólnie rzecz biorąc, ludzie są życzliwi i przychodzą, żeby 00:07:08.310 --> 00:07:11.830 się czegoś dowiedzieć, czegoś doświadczyć, poznać jakieś 00:07:11.840 --> 00:07:15.470 nowe rzeczy, więc to nie jest tak, że ludzie przychodzą i czyhają 00:07:15.480 --> 00:07:20.170 na każdy nasz błąd. Ale jest tak, że ktoś się rodzi z pewnymi takimi 00:07:20.180 --> 00:07:23.670 predyspozycjami i jest mu łatwiej i nawet przychodzi do Ciebie 00:07:23.680 --> 00:07:26.730 na taki trening i widać, że właściwie to 00:07:26.740 --> 00:07:31.070 2, 3 dni i sprawa załatwiona, a są tacy, którzy potrzebują, 00:07:31.160 --> 00:07:34.560 potrzebują, a i tak na końcu tej drogi, mimo że bardzo 00:07:34.570 --> 00:07:37.440 chcą, jest średnio. 00:07:38.260 --> 00:07:43.050 Jeśli ktoś chce, naprawdę ma taką gotowość, bo jeśli komuś 00:07:43.060 --> 00:07:47.150 każą zrobić zmianę, to wiadomo, że to wtedy jest kłopot w każdej 00:07:47.160 --> 00:07:47.790 sytuacji. 00:07:47.950 --> 00:07:50.880 Ale jeśli ktoś naprawdę chce, to właściwie nie spotkałam się 00:07:50.890 --> 00:07:55.930 z taką sytuacją, żebym nie mogła tej osoby nauczyć fajnie prezentować, 00:07:55.940 --> 00:07:57.910 w taki sposób, żeby mówić do ludzi. 00:07:58.160 --> 00:08:01.550 Ja powtarzam ciągle, że tu w wystąpieniach nowoczesnych nie 00:08:01.560 --> 00:08:05.580 chodzi o to, żeby gadać po prostu na jakiś temat, tylko żeby bardzo 00:08:05.590 --> 00:08:10.290 mocno mówić do ludzi, żeby ludzie odczuwali, że mówimy do nich. 00:08:10.300 --> 00:08:14.730 Więc gdy zaczynamy w ogóle przestawiać sobie w głowie, moi klienci, 00:08:14.740 --> 00:08:17.110 gdy zaczynają w ogóle rozumieć, że tu nie chodzi o przekazanie 00:08:17.120 --> 00:08:23.370 faktów, tylko o wywieranie wpływu, o wpływanie na naszych odbiorców, 00:08:23.380 --> 00:08:26.500 i ja tu podkreślam, wywieranie wpływu zdrowe, z dobrą intencją, 00:08:26.840 --> 00:08:30.200 nie manipulacje, to to jest taki pierwszy krok do zmiany. I gdy 00:08:30.210 --> 00:08:33.740 pytasz mnie, czy są ludzie, którzy mają lepsze predyspozycje, 00:08:34.300 --> 00:08:38.780 a którzy mają gorsze, pozornie są. I wydaje nam się, że ci, którzy 00:08:38.790 --> 00:08:43.020 są z natury tacy bardziej otwarci, ekstrawertyczni, to im 00:08:43.030 --> 00:08:47.740 jest łatwiej. I w tym sensie, że oni mają może większe ego, 00:08:47.990 --> 00:08:51.870 mają może mniej takich oporów, bo uważają się za boskich 00:08:51.880 --> 00:08:52.340 z natury 00:08:52.350 --> 00:08:56.860 czasami. Więc oni pewnie wtedy tak mentalnych mają mniej oporów. 00:08:56.870 --> 00:08:59.590 Ale te osoby z kolei 00:08:59.660 --> 00:09:02.080 przeważnie się nie przygotowują do wystąpień, a przynajmniej 00:09:02.090 --> 00:09:06.800 nie wystarczająco. A to błąd, prawda? A to bardzo duży błąd. I wychodzą i mówiąc szczerze, 00:09:06.810 --> 00:09:09.480 często bredzą. Ich wystąpienia to jest chaos, 00:09:09.740 --> 00:09:13.120 nie ma tam porządku, nie ma żadnego przekazu, bo oni po prostu 00:09:13.130 --> 00:09:14.020 wychodzą 00:09:14.030 --> 00:09:17.740 z założenia: wyjdę i coś powiem, dam radę. Właśnie, bo lanie przysłowiowej wody 00:09:17.750 --> 00:09:19.900 to nie jest dobre wystąpienie publiczne, prawda? 00:09:19.910 --> 00:09:23.760 Chyba, że taki jest cel, zależy wszystko od celu. 00:09:23.770 --> 00:09:29.060 Jeśli mamy na celu, żeby po prostu coś mówić w ogóle bez sensu, 00:09:29.070 --> 00:09:34.540 to wtedy może to ma sens. Ale jednak cel powinien być 00:09:34.550 --> 00:09:38.440 trochę inny. Natomiast te osoby introwertyczne, które postrzegamy 00:09:38.450 --> 00:09:42.100 jako takie osoby, które: no nie, one to nie, 00:09:42.110 --> 00:09:45.700 tak o sobie myślą, ale też my tak często je oceniamy, 00:09:46.120 --> 00:09:50.140 że to nie jest ta ryba w wodzie, gdy wychodzi na scenę, 00:09:50.150 --> 00:09:52.180 że ta osoba ma większe wyzwania 00:09:52.190 --> 00:09:56.040 czasami. To z doświadczenia. A pracuje 27 00:09:56.050 --> 00:09:59.600 lat z wystąpieniami. W bardzo różnych przestrzeniach 00:09:59.610 --> 00:10:02.480 pracowałam, bardzo różnych klientów miałam, to z doświadczenia 00:10:02.490 --> 00:10:06.520 mogę powiedzieć, że osoby introwertyczne często są lepszymi 00:10:06.530 --> 00:10:09.180 mówcami, niż ekstrawertycy. 00:10:09.190 --> 00:10:09.840 Dlaczego? 00:10:09.960 --> 00:10:14.320 Bo się przygotowują. Bo jeśli się już nauczą, przepracują, 00:10:14.330 --> 00:10:18.160 muszą włożyć czasami dużo pracy w to, ale jeśli się już nauczą 00:10:18.170 --> 00:10:23.780 i przygotują, rozpracują system i zmienią myślenie, zmienią 00:10:23.790 --> 00:10:28.360 postawy, zmienią przekonania, to jest trochę pracy do wykonania, 00:10:28.370 --> 00:10:31.480 więc nie mówię, że to tak samo przyjdzie, ale jeśli zrobią tę 00:10:31.490 --> 00:10:36.010 robotę, to są świetnymi mówcami. Bo ich wystąpienia są uporządkowane, 00:10:36.280 --> 00:10:39.990 mają cel jasny, oni idą krok po kroku. 00:10:40.000 --> 00:10:41.290 To wszystko jest jasne. 00:10:41.540 --> 00:10:44.910 Mogą się nauczyć pewnych technik, które pomagają też ubarwić 00:10:44.920 --> 00:10:48.410 to wystąpienie i w rezultacie o wiele lepiej się ich słucha. 00:10:48.600 --> 00:10:51.090 A jak Ty ich uczysz, to zaczynasz od tego, 00:10:51.100 --> 00:10:53.090 to jest najpierw kwestia opanowania lęku? 00:10:53.230 --> 00:10:58.520 To jest kwestia właśnie oddychania, żeby ten lęk 00:10:58.580 --> 00:11:03.340 zminimalizować? Na czym polegają takie podstawowe elementy 00:11:03.380 --> 00:11:07.270 tej nauki? Bo wychodzimy z założenia, że każdy mówić potrafi. 00:11:08.130 --> 00:11:11.390 Nawet profesor Bralczyk napisał kiedyś taką książkę Mówi się. 00:11:11.670 --> 00:11:15.520 Każdy mówi, prawda? No i właściwie cóż, można uznać, że to jest 00:11:15.530 --> 00:11:19.310 coś naturalnego i coś, co mamy z natury dane i w jakimś sensie 00:11:19.320 --> 00:11:21.460 na pewno tak. Jak to wygląda? 00:11:21.470 --> 00:11:24.520 My przede wszystkim zawsze zaczynamy od tego, żeby zobaczyć, 00:11:24.530 --> 00:11:27.610 co w ogóle się dzieje, z czym mamy do czynienia. 00:11:27.620 --> 00:11:29.780 Czyli nie jest tak, że z wszystkimi pracuję 00:11:29.790 --> 00:11:35.050 tak samo, wręcz pracuję z każdym inaczej. Ta praca się zaczyna 00:11:35.060 --> 00:11:37.990 zawsze od tego, że muszę zobaczyć, z czym ta osoba przychodzi, 00:11:38.000 --> 00:11:42.150 więc jeśli proszę ją o przygotowanie, tę osobę, przygotowanie 00:11:42.160 --> 00:11:45.430 wcześniej swojej prezentacji czy jakiegoś wystąpienia, 00:11:45.440 --> 00:11:50.570 jakiegoś przemówienia, my to na takiej sesji nagrywamy i omawiamy. 00:11:50.920 --> 00:11:52.790 I to omówienie 00:11:52.800 --> 00:11:56.830 to jest trochę więcej niż to, co zwykle robią trenerzy. 00:11:57.240 --> 00:12:01.130 Czyli nie mówimy tylko o tym, jak stać, czy jak machać rękami, 00:12:01.140 --> 00:12:05.550 bo oczywiście to też jest ważne, czy jak oddychać, co tutaj wspomniałaś. 00:12:05.870 --> 00:12:10.050 Ale mówimy przede wszystkim o tym, jaki jest przekaz, czy 00:12:10.060 --> 00:12:13.510 tam w ogóle jest jakiś sens, o co tu chodzi, czy jest 00:12:13.520 --> 00:12:17.320 coś, co można zapamiętać z tego, co można przede wszystkim zrozumieć 00:12:17.330 --> 00:12:20.850 z tego, potem zapamiętać i tak dalej. Czy z tego, 00:12:20.860 --> 00:12:24.870 co ten człowiek mówi, wiemy, co mamy zrobić, my, odbiorcy. Więc 00:12:24.880 --> 00:12:28.770 najpierw przyglądamy się temu bardzo głęboko. Również temu, 00:12:28.780 --> 00:12:31.660 jeśli ktoś deklaruje, że ma problem 00:12:31.770 --> 00:12:35.570 ze stresem, wyzwanie ze stresem. Przyznaję, że rzeczywiście 00:12:35.580 --> 00:12:36.720 większość osób 00:12:36.730 --> 00:12:38.770 to deklaruje, ale nie jest tak, że wszyscy. 00:12:39.200 --> 00:12:42.710 Natomiast jeśli ktoś deklaruje, że to jest problem, to oczywiście 00:12:42.720 --> 00:12:46.790 też się temu przyglądamy i pracujemy z tym mocno, żeby wzmocnić 00:12:46.800 --> 00:12:50.630 tę osobę, żeby jej pomóc, żeby ona sama sobie zobaczyła pewne 00:12:50.640 --> 00:12:52.350 rzeczy u siebie, przepracowała. 00:12:52.680 --> 00:12:56.310 No i ja jestem po to, żeby, ja nie jestem tylko trenerem, jestem też 00:12:56.320 --> 00:13:00.950 coachem i w związku z tym pracujemy głębiej, niż tylko na poziomie 00:13:00.960 --> 00:13:04.730 technik. Więc ta praca dotyka bardzo wielu rzeczy, zależnie 00:13:04.740 --> 00:13:06.990 od tego, co zobaczymy tam na samym początku. 00:13:07.130 --> 00:13:11.610 Jeśli widzimy, że to, co jest absolutnie ograniczające, to 00:13:11.620 --> 00:13:15.870 jest stres i nie możemy nic z tym zrobić więcej, techniki, no ok, 00:13:15.880 --> 00:13:18.030 możesz się nauczyć technik, ale nic ci to nie pomoże, bo 00:13:18.130 --> 00:13:19.150 masz potężny stres, 00:13:19.330 --> 00:13:21.780 to jasne, że pracujemy głównie nad stresem. 00:13:21.950 --> 00:13:26.540 Jeśli ktoś ma mniejszy stres, to pracujemy nad przekazem, 00:13:26.550 --> 00:13:28.450 nad tym, jak to mówi, nad mową ciała, 00:13:28.460 --> 00:13:29.960 bardzo wieloma rzeczami. 00:13:30.010 --> 00:13:32.900 Spotkałam ostatnio osobę, która przed tym, jak zaczęła mówić 00:13:32.910 --> 00:13:35.270 przed wystąpieniem, powiedziała mi, że się bardzo stresuje 00:13:35.310 --> 00:13:38.700 za każdym razem. Potem się okazało, że świetnie mówiła, ale 00:13:38.710 --> 00:13:42.640 w trakcie tego wystąpienia faktycznie na twarzy robiła się czerwona, 00:13:42.650 --> 00:13:43.900 o czym mówiła też wcześniej. 00:13:43.910 --> 00:13:48.060 Pomyślałam sobie, że właśnie są takie objawy, które ciało 00:13:48.070 --> 00:13:52.540 pokazuje bardziej niż właściwie wydawałoby się, że powinno. 00:13:52.550 --> 00:13:57.900 Trzęsą się ręce, ręce są mokre, zimne, ta twarz właśnie 00:13:57.910 --> 00:14:04.380 taka bardziej ukrwiona. To pod wpływem tego treningu 00:14:04.390 --> 00:14:07.730 po jakimś czasie mija, czy niektórym nie mija w ogóle? Różnie. 00:14:08.350 --> 00:14:09.910 Też się pojawiają inne rzeczy 00:14:09.920 --> 00:14:14.070 czasami. Ja mam bardzo dużo doświadczenia, jestem właściwie 00:14:14.080 --> 00:14:18.770 zawodową mówczynią i trenerką, więc można powiedzieć, że już 00:14:18.780 --> 00:14:20.350 nic mnie nie powinno ruszać. 00:14:20.360 --> 00:14:24.570 A jednak też odczuwam niepokój i stres przed wystąpieniami. 00:14:24.580 --> 00:14:28.170 Tylko wiem, jak sobie to przepracować, co zrobić, żeby sobie pomóc. 00:14:28.560 --> 00:14:32.010 Natomiast jeśli pytasz, czy można te objawy fizjologiczne 00:14:32.020 --> 00:14:36.730 takie opanować, różnie bywa. Mnie na przykład w pewnym momencie, 00:14:36.740 --> 00:14:40.150 gdy weszłam w menopauzę, zaczęły się pojawiać czerwone 00:14:40.160 --> 00:14:43.890 plamy na dekolcie, których wcześniej nigdy nie miałam i nie 00:14:43.900 --> 00:14:47.830 sądziłam, że to w ogóle może być problemem. I też oczywiście 00:14:47.840 --> 00:14:48.830 zaczęłam o tym myśleć. 00:14:48.840 --> 00:14:50.470 O rany, co teraz mam zrobić? 00:14:50.480 --> 00:14:54.210 Pewnie wszyscy widzą te czerwone plamy. I jak mam z tym wobec tego, 00:14:54.220 --> 00:14:57.500 wszyscy myślą, że ja się tu stresuję i tak dalej. Też mi się włączyło 00:14:57.510 --> 00:15:01.420 to myślenie. Bo to wszystko się z tych naszych myśli, które nam 00:15:01.430 --> 00:15:06.020 się pojawiają, włącza. Ten krytyk wewnętrzny jest bardzo mocną 00:15:06.030 --> 00:15:06.870 instytucją. Tak, najlepszy. 00:15:07.180 --> 00:15:10.720 Jest bardzo wykwalifikowaną instytucją do tego, żeby nas 00:15:10.730 --> 00:15:14.100 wiecznie kopać po kostkach. Ale gdy mi się to włączało, w pewnym 00:15:14.110 --> 00:15:17.240 momencie pomyślałam sobie: ok, to co ja mogę zrobić, czy ja 00:15:17.250 --> 00:15:21.830 mam na to wpływ? Żadnego, bo to się dzieje pod wpływem różnych, 00:15:21.840 --> 00:15:25.840 nie tylko jedynie stresu, ale różnych zmian w moim ciele, więc 00:15:25.850 --> 00:15:29.380 nie mogę z tym nic zrobić, więc stwierdziłam, wobec tego zostawiam 00:15:29.390 --> 00:15:32.900 to. W ogóle się tym przestałam zajmować. I też co ciekawe, nigdy 00:15:32.910 --> 00:15:36.560 nikt nie podszedł do mnie po wystąpieniu czy po jakimś webinarze 00:15:36.570 --> 00:15:39.400 online'owym i nie powiedział: wie Pani co, wszystko fajnie, 00:15:39.410 --> 00:15:42.170 tylko te czerwone plamy, to było fatalne. 00:15:42.240 --> 00:15:45.220 Nigdy tego nie usłyszałam. Więc gdy pracujemy z ludźmi nad 00:15:45.230 --> 00:15:49.020 tymi objawami takimi fizjologicznymi, 00:15:49.030 --> 00:15:53.460 to tak, najpierw przyglądamy się temu, co się pojawia. 00:15:53.470 --> 00:15:55.680 Czyli jeśli trzęsą ci się ręce, 00:15:55.950 --> 00:15:59.440 to co w związku z tym? Czy możesz z tym coś zrobić, czy nie? 00:15:59.450 --> 00:16:02.300 Bo są rzeczy, na które mamy wpływ i na które nie mamy. 00:16:02.310 --> 00:16:06.820 Jeśli mamy wpływ, to pracujemy oczywiście z mentalem, z głową, 00:16:06.830 --> 00:16:10.640 ale jeśli mamy wpływ na tę fizyczność, to wtedy coś z tym robimy, 00:16:10.650 --> 00:16:11.450 ale czasami nie. 00:16:11.800 --> 00:16:14.920 Natomiast warto jest wtedy zacząć się zastanawiać, czy ja mam 00:16:14.930 --> 00:16:18.920 wartość do dania ludziom. Jeśli mam wartość i rzeczywiście 00:16:18.930 --> 00:16:22.610 mówię do ludzi tak, że oni słyszą, że to jest do nich 00:16:22.620 --> 00:16:26.130 i dla nich i o nich, a nie o mnie, o moim ego, 00:16:26.250 --> 00:16:31.010 jeśli ja słyszę o tym, jeśli nasi odbiorcy tak to czują, to naprawdę 00:16:31.020 --> 00:16:34.050 nie ma dla nich znaczenia, czy my tam, 00:16:34.060 --> 00:16:38.450 od czasu do czasu nam się zatrzęsie głos, czy cokolwiek. Po prostu 00:16:38.460 --> 00:16:39.260 to się zdarza. 00:16:39.520 --> 00:16:42.430 W momencie, kiedy sobie zdejmiemy z głowy, tak odbarczymy 00:16:42.440 --> 00:16:47.410 trochę ten potężny stres, że: o Jezu, tu się ze mną te wszystkie 00:16:47.420 --> 00:16:53.470 rzeczy dzieją, na: no tak, to się dzieje, to się może stać i ok, ja 00:16:53.480 --> 00:16:56.920 tu jestem po coś innego, niż po to, żeby się zajmować sobą, to wiele 00:16:56.930 --> 00:17:00.120 rzeczy same przechodzą. Oglądasz czasem wystąpienia osób 00:17:00.130 --> 00:17:04.050 publicznych i tak recenzujesz, tak już prawie chwytasz za telefon, 00:17:04.060 --> 00:17:07.150 bo przecież trzeba coś z tym zrobić, a przecież Ty mogłabyś to 00:17:07.160 --> 00:17:12.440 zrobić? Mogłabym. Znaczy pewnie pytasz o polityków, ja nie pracuję 00:17:12.450 --> 00:17:15.930 świadomie, wybrałam niepracowanie z politykami. Ja pracuję 00:17:15.940 --> 00:17:16.800 dla biznesu. Że trudno? 00:17:17.960 --> 00:17:20.190 Czy mam powiedzieć swoją opinię o politykach? 00:17:20.360 --> 00:17:25.190 Uważam, że oni są na tyle zdemoralizowani, wszyscy, poza tym mają przekaz. 00:17:25.200 --> 00:17:30.690 Nie chcieliby się nauczyć? Oni się nie chcą nauczyć dawania ludziom wartości. 00:17:30.750 --> 00:17:34.390 Oni chcą nauczyć manipulowania ludźmi. I gdy widzimy, 00:17:34.400 --> 00:17:38.310 jak politycy są szkoleni, nie mówię, że wszyscy, ale po niektórych 00:17:38.320 --> 00:17:44.100 to bardzo widać, zwłaszcza tych z pierwszych, tych najwyższych 00:17:44.110 --> 00:17:45.310 na świeczniku. 00:17:45.320 --> 00:17:48.560 Gdy widzimy tych polityków, widzimy, że to wszystko 00:17:48.570 --> 00:17:52.250 jest tak grubą nicią szyte, że to, co oni wyrabiają, to, jak 00:17:52.260 --> 00:17:56.450 mówią, to, jak się zachowują, to jest po prostu czysta manipulacja. 00:17:56.620 --> 00:18:00.460 Zresztą właśnie słabo wyszkolona w dodatku. Ja nie chcę 00:18:00.470 --> 00:18:01.430 w tym uczestniczyć. 00:18:01.500 --> 00:18:03.460 Ja pracuję dla biznesu. 00:18:03.470 --> 00:18:07.170 Pracowałam wiele lat w mediach i też uczyłam dziennikarzy tego, 00:18:07.180 --> 00:18:07.780 jak mówić. 00:18:07.790 --> 00:18:08.920 Natomiast z politykami 00:18:08.930 --> 00:18:12.100 owszem, miałam kilka przygód, 00:18:12.170 --> 00:18:15.710 spotkań. Ostatnim politykiem, z którym współpracowałam, 00:18:15.720 --> 00:18:19.810 był prezydent Adamowicz, co akurat było dla mnie wspaniałym 00:18:19.820 --> 00:18:21.760 doświadczeniem. Choć 00:18:21.960 --> 00:18:25.730 nie wszystko był w stanie wdrożyć, ponieważ za progiem czekali 00:18:25.740 --> 00:18:28.490 doradcy. Chciał się uczyć? Chciał się uczyć i się uczył. 00:18:28.500 --> 00:18:33.230 Natomiast za progiem czekali jego doradcy i mówili: ależ co ty, 00:18:33.240 --> 00:18:34.710 co ona ci tam opowiada? 00:18:34.960 --> 00:18:38.350 Przecież ty musisz mówić to i rób to, w ogóle nie słuchaj. No więc 00:18:38.360 --> 00:18:41.440 to jest takie trochę bez sensu, a ja nie lubię pracować bez sensu. 00:18:41.450 --> 00:18:45.970 Dlatego z politykami nie pracuję i już od czasów właśnie prezydenta 00:18:45.980 --> 00:18:46.690 Adamowicza, 00:18:48.940 --> 00:18:51.730 znaczy właściwie świadomie, zawsze odmawiam. Dostaje propozycje 00:18:51.740 --> 00:18:55.950 nieustannie, również od bardzo znanych polityków, 00:18:56.120 --> 00:19:00.030 w ciągu ostatnich 8 lat, z tych z ministerstw, również bardzo 00:19:00.040 --> 00:19:03.660 znanych. Odmawiam i robię to ze świadomością. A polski biznes 00:19:03.740 --> 00:19:08.450 rozumie, że trzeba się w tym szkolić i tylko na takim wysokim poziomie, 00:19:08.460 --> 00:19:11.990 czy to już schodzi też niżej? Że 00:19:12.000 --> 00:19:15.890 podobnie, jak uczymy swoich pracowników obsługi komputera, 00:19:15.900 --> 00:19:17.160 też powinniśmy ich 00:19:18.440 --> 00:19:20.960 trenować w wystąpieniach publicznych, bo potem chcemy, 00:19:20.970 --> 00:19:25.300 żeby zrobili prezentację dla zarządu, żeby robili innego 00:19:25.310 --> 00:19:27.530 rodzaju prezentacje i powinni to potrafić. 00:19:28.580 --> 00:19:34.150 I tak i nie, to zależy. Bo są oczywiście zarządy, prezesi 00:19:34.160 --> 00:19:38.000 firm, dyrektorzy, którzy rozumieją, że od samych siebie muszą 00:19:38.010 --> 00:19:42.530 zacząć, a potem schodzi, to powinno kaskadowo schodzić, te umiejętności, 00:19:42.540 --> 00:19:46.480 uczenie tych umiejętności, w dół. I są takie firmy. 00:19:48.340 --> 00:19:51.390 A są takie, w których na przykład są prezesi, z którymi 00:19:51.400 --> 00:19:55.010 pracuję i jestem zaskoczona czasami, ponieważ nigdy nie mieli 00:19:55.020 --> 00:19:59.610 szkolenia z wystąpień. Czyli nie, że ja jestem kolejnym 00:19:59.620 --> 00:20:02.850 trenerem, który przychodzi nauczyć jakiegoś innego kawałka, 00:20:03.140 --> 00:20:06.590 tylko nigdy nie byli szkoleni. Więc prawdopodobnie pracowali 00:20:06.600 --> 00:20:10.470 w firmach, w których nigdy nie było takiej myśli nawet, żeby 00:20:10.480 --> 00:20:14.210 szkolić dyrektorów, czy osoby w zarządach. Więc jest bardzo 00:20:14.220 --> 00:20:16.310 różnie, ale coraz lepiej. 00:20:16.640 --> 00:20:20.970 Natomiast to, co widzę, wchodząc do firm i pracując z menedżerami, 00:20:21.960 --> 00:20:24.760 ja pracuję akurat na tym najwyższym poziomie biznesu najczęściej, 00:20:24.770 --> 00:20:26.910 czyli z zarządami, 00:20:26.980 --> 00:20:31.700 właśnie z prezesami, prezeskami i z menedżerami wyższego szczebla, 00:20:31.710 --> 00:20:35.730 więc to, co widzę, to już coraz większe zrozumienie, że tak, 00:20:35.740 --> 00:20:39.400 że bez tego się nie da, że nie da się pociągnąć, że nie wystarczy mieć 00:20:39.410 --> 00:20:39.840 ideę, 00:20:39.850 --> 00:20:44.380 pomysł biznesowy, bo oni zwykle mają jakieś idee biznesowe 00:20:44.390 --> 00:20:48.640 i chcą jakieś cele biznesowe osiągać, więc, że to już nie wystarczy. 00:20:48.680 --> 00:20:52.080 Że dopóki się tego ludziom nie przekaże tak, że oni chcą w tym 00:20:52.090 --> 00:20:57.020 uczestniczyć i jeśli tego nie umiesz, to właściwie twój 00:20:57.030 --> 00:20:58.070 pomysł może umrzeć. 00:20:58.330 --> 00:21:01.980 Zresztą są badania na to, że 2/3 pomysłów biznesowych 00:21:01.990 --> 00:21:05.220 nigdy nie jest realizowanych. Nie dlatego właśnie, że są głupie, 00:21:05.230 --> 00:21:08.200 czy jakieś niemożliwe do sfinansowania, jakieś absurdalne, 00:21:08.450 --> 00:21:12.410 tylko dlatego, że zostały źle opowiedziane. Czyli ktoś, kto je 00:21:12.420 --> 00:21:17.290 komunikował innym osobom, które miały wykonać to, czy współdziałać 00:21:17.300 --> 00:21:17.690 w tym, 00:21:18.700 --> 00:21:21.390 nie powiedział tego w taki sposób, albo były osobami 00:21:21.400 --> 00:21:22.390 decyzyjnymi, 00:21:22.660 --> 00:21:26.400 nie powiedział tego w taki sposób, żeby to się zrealizowało. 00:21:26.690 --> 00:21:31.490 A jak myślisz o swoich sukcesach i o tych swoich wytrenowanych osobach, podałabyś 00:21:31.500 --> 00:21:32.170 mi jakiś przykład, 00:21:32.180 --> 00:21:36.050 oczywiście bez nazwisk, kogoś, kto faktycznie 00:21:36.060 --> 00:21:41.070 osiągnął sukces w tym treningu, ale też osiągnął 00:21:41.080 --> 00:21:43.790 jakby w biznesie i to napawa dumą. 00:21:44.080 --> 00:21:46.990 Oczywiście ja pracowałam też wiele lat w telewizji, więc 00:21:47.030 --> 00:21:50.510 wielu dziennikarzy, którzy są powszechnie znanymi dziennikarzami, 00:21:50.520 --> 00:21:54.990 to są ludzie, z którymi współpracowałam, jakoś tam swój kamyczek 00:21:55.000 --> 00:21:59.890 dołożyłam do ich przekazu, do ich umiejętności. Ale jeśli chodzi 00:21:59.900 --> 00:22:03.650 o biznes, to to są prezesi największych firm, największych 00:22:03.660 --> 00:22:04.630 banków w Polsce, 00:22:04.640 --> 00:22:08.580 obszarów bankowych, również największych. 00:22:09.120 --> 00:22:13.050 Ja też raczej nie współpracuję ze spółkami Skarbu Państwa, 00:22:13.060 --> 00:22:15.180 więc to są również 00:22:15.510 --> 00:22:20.020 raczej firmy, znaczy banki i firmy, które nie są, właśnie 00:22:20.030 --> 00:22:23.800 nie należą do Skarbu Państwa. Natomiast zdarza mi się pracować 00:22:23.840 --> 00:22:28.350 z takimi osobami, jeśli znam już te osoby, 00:22:28.360 --> 00:22:33.760 o tak powiem. I wiem, jaką wartość niosą ze sobą. Ale nazwisk oczywiście 00:22:33.770 --> 00:22:35.080 Ci żadnych nie przytoczę. 00:22:35.420 --> 00:22:37.910 Nie o to mi chodzi, chodziło mi o przykład. Osoby totalnie na przykład 00:22:37.920 --> 00:22:41.850 wycofanej, takiej, która ani be, ani me. No nie wiem, mogę 00:22:41.860 --> 00:22:46.530 teraz dać przykład, powiedzmy, osoby w jednym z banków, 00:22:46.540 --> 00:22:49.710 pracowałam z osobą, która jest odpowiedzialna za cały obszar 00:22:49.720 --> 00:22:50.430 ryzyka. 00:22:50.880 --> 00:22:52.920 Wiadomo, że to jest przeważnie 00:22:52.930 --> 00:22:56.000 w tym obszarze pracują osoby bardzo 00:22:56.010 --> 00:23:00.060 analityczne, osoby nastawione na przetwarzanie danych, 00:23:00.070 --> 00:23:04.720 na liczby, na fakty i to są często osoby bardziej introwertyczne. 00:23:04.860 --> 00:23:10.030 I na przykład ten dyrektor zrobił ogromny postęp. 00:23:10.040 --> 00:23:12.520 To są po prostu nieprawdopodobne zmiany. 00:23:13.250 --> 00:23:17.080 Czasami nawet ja się szczerze mówiąc wzruszam, jak widzę 00:23:17.310 --> 00:23:20.880 po kilku sesjach tych moich klientów. Dlatego, że rzeczywiście, 00:23:21.620 --> 00:23:25.800 gdy widzimy, jak widzę, z czym oni wychodzą, mamy to nagrane 00:23:25.810 --> 00:23:30.200 zresztą, więc na to są dowody, ale gdy widzimy, z czym oni wychodzą 00:23:30.210 --> 00:23:35.990 i co po kilku sesjach dużej pracy, ciężkiej pracy, robią, to 00:23:36.000 --> 00:23:39.660 to jest naprawdę niesamowite. I na przykład właśnie to są takie 00:23:39.670 --> 00:23:44.170 osoby, które pozornie introwertyczne, nadane, nastawione 00:23:44.410 --> 00:23:48.150 na fakty, które wolą pisać maile, niż w ogóle rozmawiać, robią 00:23:48.160 --> 00:23:51.310 świetne zmiany. A dla tych, którzy chcieliby może zacząć coś 00:23:51.320 --> 00:23:57.590 sami, co radzisz? Oddychać, śpiewać, czytać na głos książki, 00:23:57.600 --> 00:23:58.110 gazety? 00:23:58.120 --> 00:23:59.180 Od czego zacząć? 00:23:59.300 --> 00:24:01.380 Znaczy oddychanie, śpiewanie, czytanie na głos 00:24:01.390 --> 00:24:06.530 oczywiście tak, ale to jest ten obszar głosu, brzmienia, tego 00:24:06.540 --> 00:24:10.770 jak mówimy, to wtedy tak, to może w tym pomóc. 00:24:10.780 --> 00:24:14.690 Natomiast wystąpienia publiczne, prezentacje, ja jestem 00:24:14.730 --> 00:24:17.790 specjalistką od prezentacji biznesowych, ale prezentacje 00:24:17.800 --> 00:24:22.910 w ogóle, to jest o wiele więcej obszarów. Więc zdecydowanie to, 00:24:22.920 --> 00:24:27.330 żeby czytanie, czy oddychanie, tak, to są elementy, które trzeba 00:24:27.340 --> 00:24:28.100 przepracować. 00:24:28.340 --> 00:24:31.460 Ja akurat sugeruję najpierw się zastanowić w ogóle, 00:24:31.470 --> 00:24:35.620 po co my mamy występować i co my chcemy osiągnąć? 00:24:35.630 --> 00:24:39.600 Więc jeśli ktoś w ogóle myśli o takim rozpoczęciu drogi, to 00:24:39.610 --> 00:24:42.950 na pewno warto patrzeć na to, jak to inni robią. Oglądać 00:24:42.960 --> 00:24:47.060 wystąpienia na TEDx-ach, czy na TED-ach, na 00:24:47.070 --> 00:24:50.460 tych konferencjach, bo tam mamy bardzo różnych mówców i możemy 00:24:50.470 --> 00:24:52.550 tak sobie zobaczyć, co w ogóle nam się podoba. 00:24:53.410 --> 00:24:57.560 Warto jest poznawać, czytać książki, choćby moją książkę 00:24:57.570 --> 00:25:00.080 oczywiście, ale czytać książki na ten temat. 00:25:00.320 --> 00:25:05.230 Natomiast i tak na koniec po prostu stanąć i mówić do ludzi, bo 00:25:05.720 --> 00:25:09.000 co z tego, że będziesz sobie ćwiczył oddech przez 3 lata nawet, 00:25:09.010 --> 00:25:12.140 albo czytał na głos, jak nie staniesz, nie będziesz mówić, to 00:25:12.750 --> 00:25:13.260 nie będzie. 00:25:13.300 --> 00:25:16.520 Może trzeba zacząć od takich jakichś wystąpień 00:25:16.530 --> 00:25:21.510 na imprezach rodzinnych. Czasem nie wiem, czy to nie jest trudniejsze, 00:25:21.700 --> 00:25:24.760 mówiąc szczerze. Czasem trzeba wygłosić toast. 00:25:26.310 --> 00:25:30.610 Ktoś tam badał to i wyszło z tych badań, że ludzie boją 00:25:30.620 --> 00:25:36.130 się bardziej powiedzieć coś do innych, publicznie, niż śmierci. 00:25:36.360 --> 00:25:40.230 I w związku z tym nawet moi studenci kiedyś powiedzieli, że to 00:25:40.240 --> 00:25:44.240 może być tak, że jak człowiek jest na pogrzebie, to wolałby się 00:25:44.250 --> 00:25:47.110 znaleźć w trumnie, niż wygłosić mowę pogrzebową. 00:25:47.380 --> 00:25:50.030 Więc nie wiem, czy akurat wszystkie takie okazje 00:25:50.080 --> 00:25:51.280 to jest najlepszy moment 00:25:51.290 --> 00:25:55.430 do, bo one się też często wiążą ze stresem, ślub, 00:25:55.440 --> 00:26:00.910 czy jakieś wesele, wygłoszenie jakiegoś takiego przemówienia okolicznościowego. 00:26:00.920 --> 00:26:04.990 To dalej są takie okazje, kiedy bardzo chcemy dobrze wypaść, 00:26:05.000 --> 00:26:08.250 a jak nie przygotujemy się do tego, to może być różnie. 00:26:08.260 --> 00:26:11.690 Więc myślę sobie, że warto jest zaczynać. To, co na pewno może 00:26:11.700 --> 00:26:12.210 pomóc, 00:26:13.190 --> 00:26:18.220 to nagrywanie siebie. Czyli przygotowujemy sobie 00:26:18.320 --> 00:26:22.220 swoją jakąś przemowę, jakąś myśl, którą chcemy wygłosić. 00:26:22.440 --> 00:26:25.770 Opracowujemy ją w taki sposób, jakbyśmy chcieli, najpierw na 00:26:25.780 --> 00:26:29.990 papierze po prostu, ale bardziej w punktach, niż opisywać to 00:26:30.000 --> 00:26:30.550 w całości. 00:26:30.560 --> 00:26:35.150 Na pewno nie wolno się nauczyć na pamięć. A potem, czyli mamy 00:26:35.160 --> 00:26:39.710 te punkty i ćwiczymy sobie opowiadanie tych punktów i nagrywamy 00:26:39.720 --> 00:26:42.110 się, oglądamy i patrzymy. 00:26:42.120 --> 00:26:44.930 Większość ludzi powie: nie, nie lubię się nagrywać. 00:26:44.940 --> 00:26:48.420 Nie, ja nie lubię tego oglądać, nie jestem w stanie tego oglądać. 00:26:48.890 --> 00:26:53.610 No ale nie ma innej drogi. Nie ma innej drogi, dlatego, że albo 00:26:53.620 --> 00:26:56.210 oczywiście można pójść na szkolenie, zapraszam też do siebie, 00:26:56.220 --> 00:27:01.690 ale nie ma takiej drogi, która nam bez trenowania zapewni 00:27:01.730 --> 00:27:02.570 tę umiejętność. 00:27:02.820 --> 00:27:06.370 Tego nie da się nauczyć z książek, nie da się nauczyć oglądając 00:27:06.380 --> 00:27:10.240 tutoriale, to jest praktyka. Wystąpienia publiczne 00:27:10.290 --> 00:27:15.510 to wystąpienia, po prostu. Mówiła i radziła Lidia Buksak, która 00:27:15.560 --> 00:27:19.330 szkoli mówców, która zaprasza 00:27:19.400 --> 00:27:21.600 do trenowania. Bardzo Ci dziękuję za tę rozmowę. Dziękuję bardzo. Do zobaczenia i do usłyszenia.