WEBVTT

00:00:03.330 --> 00:00:04.110
Dzień dobry.

00:00:05.550 --> 00:00:07.870
Witam państwa w Europejskim Centrum Solidarności.

00:00:07.880 --> 00:00:10.690
Ja się nazywam Patrycja markowska pełnię funkcję zastępczyni

00:00:10.700 --> 00:00:14.410
dyrektora tej instytucji i Jestem tu po to tylko żeby powiedzieć

00:00:14.420 --> 00:00:17.540
właśnie państwu dzień dobry powitać bardzo serdecznie pana

00:00:17.550 --> 00:00:22.630
listów i pana listki i powiedzieć, że spotykamy się w drugim

00:00:22.640 --> 00:00:26.050
dniu święta wolności i praw obywatelskich przy okrągłym stole

00:00:26.060 --> 00:00:30.900
po to, aby rozmawiać o przyszłości Polski, a tym razem rozmawiamy

00:00:30.910 --> 00:00:35.130
o Polsce, która pomieści nas wszystkich oddaje głos moderatorowi

00:00:35.140 --> 00:00:35.780
spotkania.

00:00:36.680 --> 00:00:39.850
Dzień dobry państwu, nazywam się Jakub majmurek i poprowadzę

00:00:39.860 --> 00:00:44.010
dzisiejsze spotkanie, do którego wysłuchania, ale też aktywnego

00:00:44.020 --> 00:00:49.790
udziału w czymże zachęcam państwa, spotkaliśmy się tutaj w

00:00:49.800 --> 00:00:54.790
gronie czterech autorów książki umówmy się na Polskę książki,

00:00:54.800 --> 00:00:57.250
która proponuje agresywne.

00:00:57.330 --> 00:01:02.740
Czy może odważne odważną próbę przemyślenia tego, jak

00:01:02.750 --> 00:01:06.600
w Polsce układają się relacje między rządem i samorządem i czy

00:01:06.610 --> 00:01:11.720
być może pomysł nowego podziału kompetencji w tej kwestii jest

00:01:11.730 --> 00:01:16.420
sposobem na uniknięcie fragu problemów, jakie trapią współczesny

00:01:16.430 --> 00:01:20.250
polski system polityczny, społeczeństwo, państwo i szeroko

00:01:20.260 --> 00:01:21.940
rozumianą politykę?

00:01:21.950 --> 00:01:25.860
Przedstawię może dla porządku gości, zaczynając od mojej lewej strony.

00:01:25.870 --> 00:01:29.400
Pan profesor maciejki siowski związany z Uniwersytetem.

00:01:29.660 --> 00:01:34.170
Środkowoeuropejskim w Wiedniu ekspert o czy strategicznego

00:01:34.180 --> 00:01:39.690
podejścia do prawa i zarządzania dzień dobry dalej po mojej

00:01:39.700 --> 00:01:40.780
lewej ręce.

00:01:41.940 --> 00:01:44.300
Pani doktor Helena ch.

00:01:44.370 --> 00:01:49.210
Milewska szlajfer związana z Akademią imienia Leona Koźmińskiego

00:01:49.220 --> 00:01:53.850
w Warszawie, ekspertka od nowych mediów i ich wykorzystanie

00:01:53.890 --> 00:01:56.510
ich roli w współczesnej polityce.

00:01:57.360 --> 00:01:58.370
Dalej po mojej.

00:02:00.860 --> 00:02:05.410
Prawej stronie pani profesor Anna wojciuk z Uniwersytetu Warszawskiego,

00:02:05.420 --> 00:02:08.710
politolożka, ekspertka od stosunków międzynarodowych, także

00:02:08.720 --> 00:02:10.940
jedna ze współautorem książki.

00:02:13.050 --> 00:02:17.400
I najbardziej po prawej stronie profesor Antoni Dudek z Instytutu

00:02:17.410 --> 00:02:22.520
Nauk Politycznych Pan i Uniwersytetu kardynała Stefana Wyszyńskiego,

00:02:22.530 --> 00:02:28.520
historyk, politolog, Komentator też bieżący polskiej polityki.

00:02:29.130 --> 00:02:33.620
Tak jak mówiłem, spotkaliśmy się wokół książki, która proponuje

00:02:33.630 --> 00:02:37.240
bardzo odważne przemyślenie tego, co właściwie w Polsce znaczy

00:02:37.250 --> 00:02:42.370
dzisiaj i co może znaczyć samorząd i jak użyć samorządu do tego,

00:02:42.450 --> 00:02:46.000
by rozwiązać cały szereg polskich problemów?

00:02:46.450 --> 00:02:50.570
I może zanim zaczniemy, jak gdyby rozmowy o pewnych, konkretnych

00:02:50.580 --> 00:02:53.630
propozycjach z tej książki czy różnych kontrowersjach, jakie

00:02:53.640 --> 00:02:58.850
mogą pojawić się wokół niej, może ktoś z autorów chciałby dla

00:02:58.860 --> 00:03:01.450
tych też z Państwa, którzy może niekoniecznie znają jeszcze

00:03:01.460 --> 00:03:05.560
publikację jej koncepcję powiedzieć w największym skrócie,

00:03:05.600 --> 00:03:09.490
na czym polega państwa pomysł nowej umowy społecznej?

00:03:12.890 --> 00:03:20.130
Panie, dziękuję, bardzo jesteśmy ta książka, umówmy się na Polskę.

00:03:20.220 --> 00:03:26.140
To jest dzieło dwudziestu ośmiu autorów i autorek niezwykłego

00:03:26.150 --> 00:03:32.020
grona ludzi od konserwatywnej prawicy przez centrum po lewicę,

00:03:32.500 --> 00:03:34.890
którzy tę książkę napisali.

00:03:34.900 --> 00:03:39.380
Natomiast ta praca jest dziełem dużo większe liczby osób, bo

00:03:39.390 --> 00:03:43.540
grona ponad stu trzydziestu członków i członkiń Stowarzyszenia

00:03:43.550 --> 00:03:43.800
im.

00:03:43.870 --> 00:03:47.800
Bator umowy społecznej, bo właśnie to Stowarzyszenie i to środowisko

00:03:48.130 --> 00:03:53.960
stworzyło tę książkę i jest ona efektem sześciu

00:03:53.970 --> 00:03:59.570
lat naszej pracy pracy, którą wykonywaliśmy jako wolontariusze.

00:04:01.130 --> 00:04:05.620
Nie mając żadnych grantów na opracowanie tego, natomiast mając

00:04:05.630 --> 00:04:11.610
mocne przekonanie, że Polska potrzebuje nowych reguł ustrojowych,

00:04:11.830 --> 00:04:16.120
dlatego, że ten konflikt, w którym tkwimy, jest dla nas bardzo

00:04:16.130 --> 00:04:19.200
kosztowny i fillm.

00:04:19.270 --> 00:04:24.270
Nie prowadzi on do żadnego logicznego, rozstrzygnie.

00:04:24.420 --> 00:04:29.760
Cia, wręcz przeciwnie, koszty tego konfliktu się na narastają

00:04:29.770 --> 00:04:33.860
i po każdych wyborach więcej niż połowa Polek i Polaków nie czuje

00:04:33.870 --> 00:04:39.990
się w Polsce u siebie i książka ma trzynaście rozdziałów.

00:04:40.540 --> 00:04:43.920
Ma część pieszą, która jest częścią ogólną, którym proponujemy

00:04:43.930 --> 00:04:48.800
takie zasady ogólnoustrojowe i część drugą, w której jest pięć

00:04:48.810 --> 00:04:50.180
województw marzeń.

00:04:50.190 --> 00:04:52.260
Dlaczego jest pięć województw marzeń?

00:04:52.270 --> 00:04:55.580
Otóż wynika to z tej propozycji.

00:04:56.180 --> 00:05:00.650
Do której doszliśmy i jest to taka propozycja odbudowania polskiej

00:05:00.660 --> 00:05:06.370
Wspólnoty oddolnie, ponieważ ta Warszawa, o którą toczy się

00:05:06.380 --> 00:05:10.930
walka walka, która jest walką o wszystko, w której Wygrany bierze

00:05:10.940 --> 00:05:14.330
wszystko, a przegrany może stracić wszystko, widzimy to bardzo

00:05:14.340 --> 00:05:14.890
wyraźnie.

00:05:14.900 --> 00:05:17.030
Na przykład w ostatnim tygodniu polityki.

00:05:18.370 --> 00:05:23.720
Ta walka nie nie pozwala odbudować polskiej Wspólnoty

00:05:23.760 --> 00:05:28.120
od strony warszawskiej, dlatego to, co proponujemy, to odbudowanie

00:05:28.130 --> 00:05:32.240
jej od dołu od lokalnych, wspólność, społeczność od poziomu

00:05:32.250 --> 00:05:36.830
gmin poprzez samorządowe województwa aż do centrum.

00:05:37.010 --> 00:05:39.380
To jest logika tego myślenia.

00:05:39.390 --> 00:05:41.860
I ono ma trzy punkty Po pierwsze.

00:05:42.490 --> 00:05:47.210
Proponujemy wzmocnienie wspólnego centrum, żeby te rzeczy,

00:05:47.220 --> 00:05:51.910
co do których się zgadzamy, że chcemy żyć w bezpiecznym kraju,

00:05:52.220 --> 00:05:56.650
że chcemy, żeby Polska była mocna w Unii Europejskiej w NATO,

00:05:56.780 --> 00:06:01.270
żeby one były zarządzane w centrum, które będzie strategicznie

00:06:01.310 --> 00:06:02.590
S fokus owane.

00:06:03.700 --> 00:06:06.220
To jest pierwszy filar, drugi filar.

00:06:06.400 --> 00:06:10.910
To jest rzeczy co, które dotyczą codziennego życia obywateli

00:06:10.980 --> 00:06:14.340
i w których w grę wchodzą różnice wartości.

00:06:14.420 --> 00:06:18.040
Na przykład to, jaką chcemy mieć szkołę, czy chcemy mieć szkołę,

00:06:18.050 --> 00:06:22.170
w której rodzice mają decydujący głos, czy chcemy mieć szkołę,

00:06:22.180 --> 00:06:25.380
której państwo na przykład kształci dzieci?

00:06:25.450 --> 00:06:29.380
Również obszarach, które dla rodziców nie są ważne, ale myśląc,

00:06:29.390 --> 00:06:33.900
no właśnie bardziej tak lewicowo o szkole, więc proponujemy,

00:06:33.910 --> 00:06:37.400
żeby te dziedziny, które dotyczą codziennego życia obywateli,

00:06:37.410 --> 00:06:42.320
a co do których tak bardzo się nie zgadzamy, oddać do decydowania

00:06:42.330 --> 00:06:44.220
samorządowym województwom.

00:06:44.230 --> 00:06:46.320
Tak naprawdę to są zadania już dzisiaj.

00:06:46.390 --> 00:06:50.130
Wykonywane przez samorządy, natomiast dzisiaj samorządy

00:06:50.140 --> 00:06:52.790
wykonują je pod dyktando Warszawy.

00:06:53.110 --> 00:06:57.090
My proponujemy wykorzystać istniejące już w polskim prawie

00:06:57.100 --> 00:07:00.520
akty prawa miejscowego do tego, żeby na przykład takie kwestie

00:07:00.530 --> 00:07:04.860
jak oświata czy zakaz handlu w niedzielę bądź jego brak mogły

00:07:04.870 --> 00:07:07.580
być zdecydowane na poziomie samorządowych województw.

00:07:07.590 --> 00:07:09.160
I trzeci punkt już kończę.

00:07:09.410 --> 00:07:14.190
To jest wzmocnienie obywatela danie obywatelowi narzędzi

00:07:14.280 --> 00:07:18.050
realnego sprawstwa właśnie w tych sprawach, które dotyczą

00:07:18.060 --> 00:07:22.390
codziennego życia i uważamy, że na na tych niższych poziomach.

00:07:22.480 --> 00:07:26.020
Polityki tych, które są w tych sprawach, które są bliższe obywatelom,

00:07:26.230 --> 00:07:30.350
dużo łatwiej jest wykorzystać narzędzia demokracji bezpośredniej.

00:07:30.390 --> 00:07:32.520
To tak na początek dziękuję.

00:07:32.610 --> 00:07:34.480
Ktoś może chciałby coś dodać z Państwa?

00:07:36.560 --> 00:07:39.660
Ja może tylko powiem, że.

00:07:41.240 --> 00:07:48.220
Idea tego bardziej takiego zrównoważonego podziału zadań

00:07:48.230 --> 00:07:50.750
pomiędzy Centrum województw.

00:07:50.820 --> 00:07:56.220
Mojej gminy oczywiście w tym modelu bardzo mocno też

00:07:56.230 --> 00:07:58.770
podkreślamy fakt, że Polska jest członkiem Unii Europejskiej,

00:07:58.780 --> 00:08:01.840
więc w zasadzie mówimy nie o trzech poziomach, tylko o czterech

00:08:01.850 --> 00:08:02.100
prawda?

00:08:02.110 --> 00:08:05.980
Poziomie unijnym poziomie, centralnym poziomie wojewódzkim,

00:08:05.990 --> 00:08:07.140
poziomie gminnym.

00:08:07.210 --> 00:08:13.100
Fills taida opiera się też na takim takiej koncepcji, którą

00:08:13.190 --> 00:08:17.540
w nauce nazywamy zarządzaniem wielopoziomowym multi level

00:08:17.550 --> 00:08:19.820
Governance i idea.

00:08:19.830 --> 00:08:23.510
Ta ta jest taka, że żaden z tych poziomów nie jest idealny.

00:08:23.990 --> 00:08:27.480
Na żadnym z tych poziomów politycy nie są aniołami.

00:08:27.730 --> 00:08:33.080
Wiele w polskich reform powstaje w takiej idei, takiej takiej

00:08:33.090 --> 00:08:38.480
pewnej naiwności, że gdzieś jest takie źródło tego

00:08:38.860 --> 00:08:43.340
idealnego, tej idealnej polityki, że gdzieś możemy znaleźć

00:08:43.350 --> 00:08:49.810
takie zasady albo takich ludzi, którzy będą kierować się wyłącznie

00:08:49.820 --> 00:08:51.080
interesem publicznym.

00:08:51.260 --> 00:08:55.160
Ta książka z różnych względów różnych, również naszego doświadczenia.

00:08:55.410 --> 00:09:01.050
Naukowego fillm jako jako współautorów

00:09:01.330 --> 00:09:04.450
wychodzi z innego założenia takiego bardziej realistycznego.

00:09:04.460 --> 00:09:08.880
Czasami trudno jest to komunikować, bo po prostu jest to bardzo

00:09:08.890 --> 00:09:09.510
nietypowe.

00:09:09.520 --> 00:09:13.870
W polskiej dyskusji o reformach państwa, a to założenie jest

00:09:13.880 --> 00:09:18.990
takie, że system ustrojowy musi zakładać nie tylko tą ten te

00:09:19.000 --> 00:09:22.970
najlepsze intencje polityków, ale też te takie takie bardziej

00:09:22.980 --> 00:09:27.890
typowe i bardziej egoistyczne fillm intencje.

00:09:28.020 --> 00:09:31.500
Zarówno samorządowych polityków, jak i centralnych polityków

00:09:31.550 --> 00:09:35.760
i że dobry ustrój państwa, które mają stabilny ustrój, możemy

00:09:35.770 --> 00:09:38.500
o tych państwach dzisiaj porozmawiać i o tych przykładach,

00:09:38.510 --> 00:09:42.450
które wykorzystujemy również z zagranicy, to są państwa, które

00:09:42.490 --> 00:09:47.040
tworzą takie mechanizmy podziału władzy, wzajemnego kontrolowania

00:09:47.050 --> 00:09:50.720
się różnych poziomów władzy, że nawet jeśli politycy nie są

00:09:50.730 --> 00:09:56.580
aniołami, to system, który z tego wychodzi, nie jest może idealny,

00:09:56.640 --> 00:09:59.240
ale jest całkiem przyzwoity.

00:10:00.970 --> 00:10:04.940
I właściwie też powiedzi profesor Wojciuk i też kiedy ja czytałem

00:10:05.200 --> 00:10:09.410
państwa publikację, zauważyłem takie dwa podstawowe argumenty

00:10:09.420 --> 00:10:13.810
na temat uzasadniające tę reformę, którą państwo proponują,

00:10:13.820 --> 00:10:18.010
reformę, którą chyba najkrócej można by podsumować formułą

00:10:18.330 --> 00:10:22.570
mniej władzy dla państwa, ale dzięki temu, że państwo ma mniej

00:10:22.580 --> 00:10:26.170
władzy nad mniejszą liczbą obszarów dla państwa w sensie Warszawy

00:10:26.180 --> 00:10:30.510
sądy to tak oczywiście skrót myślowy, nieszczęśliwy, że mniej

00:10:30.520 --> 00:10:33.110
władzy dla Warszawy, ale w tych dziedzinach, w których Warszawa

00:10:33.120 --> 00:10:34.940
sprawuje władzę, robi to sprawnie.

00:10:35.230 --> 00:10:39.200
Więcej władzy dla województw i na rzecz tej formuły można znaleźć

00:10:39.210 --> 00:10:43.280
w książce dwa argumenty jeden argument z efektywności, który

00:10:43.290 --> 00:10:46.200
mówi, że po prostu dzisiaj być może państwo ma w sensie.

00:10:46.210 --> 00:10:51.150
Warszawa ma zbyt wiele sznurków swoim renku, by wszystkimi

00:10:51.270 --> 00:10:55.200
obszarami zarządzać naprawdę efektywnie, a drugi z polaryzacji,

00:10:55.210 --> 00:10:59.110
który mówi, potrzebujemy takiej reformy, by rozładować polaryzację.

00:10:59.300 --> 00:11:02.260
Który z tych dwóch argumentów jest dla państwa decydujący i

00:11:02.270 --> 00:11:03.480
który jest ważniejszy?

00:11:03.700 --> 00:11:06.640
Potrzebujemy tej reformy bardziej dlatego, że obecny model

00:11:06.650 --> 00:11:07.770
jest nieefektywny.

00:11:08.140 --> 00:11:12.370
I po prostu dzięki nowemu podziałowi obowiązków między różnymi

00:11:12.380 --> 00:11:15.290
szczeblami otrzymamy lepiej działające państwo.

00:11:15.300 --> 00:11:18.910
Czy to jest po prostu jedyny sposób, żebyśmy się nie pozabijali

00:11:18.920 --> 00:11:20.780
w walce o to, kto wygra wybory?

00:11:25.080 --> 00:11:26.600
Zmierza się z tym pytaniem.

00:11:26.980 --> 00:11:32.340
Myślę, że obie rzeczy są równie ważne, choć z różnych powodów

00:11:32.570 --> 00:11:34.010
może zacznę od tego drugiego.

00:11:34.020 --> 00:11:38.750
To znaczy polaryzacja, w której tkwimy coraz bardziej jak państwo

00:11:38.760 --> 00:11:44.290
na pewno widzą, patrząc na wiadomości, codziennie jest to powiedziałabym

00:11:44.300 --> 00:11:46.570
argument z bardzo bieżąc.

00:11:46.640 --> 00:11:47.430
Tej historii.

00:11:48.120 --> 00:11:51.680
Yy mamy do czynienia z postępującą polaryzacją w Polsce, ale

00:11:51.690 --> 00:11:53.610
nie tylko w Polsce, ale mieszkamy w Polsce.

00:11:53.620 --> 00:11:57.090
W związku z tym Polska jest nam wyjątkowo droga i.

00:11:58.180 --> 00:12:02.900
To jest, to jest rzeczywistość, w której tkwimy, ponieważ logika

00:12:03.170 --> 00:12:08.430
funkcjonowania państwa polskiego stworzonego po osiemdziesiątym

00:12:08.440 --> 00:12:12.230
dziewiątym roku i ukonstytuowaniu w konstytucji z dziewięćdziesiątego

00:12:12.240 --> 00:12:13.360
siódmego roku.

00:12:14.040 --> 00:12:18.740
Bo no postawiła nam logikę działania, która z.

00:12:18.840 --> 00:12:22.820
Z biegiem czasu zaczęła się coraz bardziej wynaturzony.

00:12:22.900 --> 00:12:28.720
No właśnie dlatego, że politycy nie są aniołami i bieżące interesy

00:12:28.730 --> 00:12:34.340
biorą często górę nad ideą stanowionego prawa i

00:12:34.350 --> 00:12:37.080
tego konsekwencje widzimy dzisiaj.

00:12:37.920 --> 00:12:43.070
Więc to jest ten taki argument z tego, że czasu pływa i pewne dokumenty,

00:12:43.110 --> 00:12:47.310
które są tworzone z najlepszymi intencjami z najlepszą wiedzą,

00:12:47.590 --> 00:12:51.250
starzeją się i taka jest trochę ich natura.

00:12:51.730 --> 00:12:58.260
Drugi argument efektywności tak, że chcemy, żeby państwo polskie

00:12:58.440 --> 00:13:02.790
i obywatelki obywatele w tym państwie mogli działać, mogli

00:13:02.800 --> 00:13:08.630
żyć jak najlepiej dla siebie i dla Wspólnoty i

00:13:08.640 --> 00:13:11.970
traktujemy państwo polskie nie tylko jako mechanizm.

00:13:11.980 --> 00:13:13.860
No właśnie jako ten ustrój, w którym.

00:13:13.950 --> 00:13:18.410
Skupiamy się w pierwszej części książki, ale równie istotnie,

00:13:18.420 --> 00:13:23.610
a może nawet bardziej istotnie w tym, kto w tym państwie ma żyć

00:13:23.650 --> 00:13:29.570
i żyję obecnie i założeniem tutaj jest to, że

00:13:29.610 --> 00:13:30.230
mam.

00:13:30.300 --> 00:13:35.230
Czy już doświadczenie dwóch etapów reform samorządowych,

00:13:35.270 --> 00:13:37.240
które pierwsza?

00:13:38.010 --> 00:13:41.140
W dziewięćdziesiątym roku następna w dziewięćdziesiątym

00:13:41.150 --> 00:13:46.460
dziewiątym roku i to są dwie reformy, co do których panuje generalnie

00:13:46.470 --> 00:13:52.540
powszechna zgoda, że to są najbardziej udane reformy po osiemdziesiątym,

00:13:52.550 --> 00:13:56.180
dziewiątym roku i one nie są tylko najbardziej udane, dlatego,

00:13:56.190 --> 00:14:00.930
że tak sobie badaczy eksperci powiedzieli, ale dlatego, że

00:14:00.990 --> 00:14:02.030
ewidentnie.

00:14:02.780 --> 00:14:06.720
Wynik tych reform, czyli większa samorządność, większa kontrola

00:14:06.730 --> 00:14:10.480
obywateli od dołu na lokalnych poziomach.

00:14:10.490 --> 00:14:13.400
Tam, gdzie bardziej widać, co się dzieje tam, gdzie bardziej

00:14:13.410 --> 00:14:17.940
można kontrolować lokalnych włodarzy, tam gdzie można monitorować

00:14:17.950 --> 00:14:20.790
tych włodarzy i można tych też na nich reagować.

00:14:20.800 --> 00:14:27.280
Również fillm reagować brakiem zgody na to, co robią, jest znacząco

00:14:27.290 --> 00:14:31.040
większe niż wpływ pojedynczego obywatela.

00:14:31.050 --> 00:14:33.100
Obywatelki na centrum.

00:14:33.150 --> 00:14:35.480
No jest to pewien sposób logiczny.

00:14:35.810 --> 00:14:39.170
I ta pierwsza reforma samorządowa roku dziewięćdziesiątego,

00:14:39.180 --> 00:14:44.910
która wprowadziła gminy jako niezależne, samorządowe

00:14:44.920 --> 00:14:50.580
jednostki w odpowiedzi na wcześniej istniejący system, gdzie

00:14:50.620 --> 00:14:53.230
poziom lokalny był bezpośredni.

00:14:54.170 --> 00:15:00.120
Uzależniony od centrum to był ten pierwszy element w roku dziewięćdziesiątym

00:15:00.130 --> 00:15:05.100
dziewiątym w ramach jednej z czterech reform rządu Buzka wprowadzono

00:15:05.140 --> 00:15:08.560
nowe, znacząco większe województwa tak z poprzednich czterdziestu

00:15:08.570 --> 00:15:13.600
dziewięciu w końcu szesnaście i też samorządy.

00:15:14.200 --> 00:15:15.700
Wojewódzkiej powiatowe.

00:15:16.450 --> 00:15:17.400
I.

00:15:18.700 --> 00:15:23.980
Aspekty obydwu tych reform pokazują, że obywatelki i obywatele

00:15:24.260 --> 00:15:28.380
są w stanie znacznie skuteczniej samo rządzić się.

00:15:29.220 --> 00:15:33.640
I jednocześnie znacząco lepiej w zasadzie od początku badań

00:15:33.650 --> 00:15:40.000
samorządów oceniają władze samorządowe niż władze

00:15:40.040 --> 00:15:40.820
centralne.

00:15:40.830 --> 00:15:44.860
I to jest różnica, bywa dwudziestu punktów procentowych.

00:15:44.870 --> 00:15:47.890
W tym momencie zaufanie do władz samorządowych.

00:15:47.900 --> 00:15:51.610
Pies w okolicach siedemdziesięciu procent do władz centralnych

00:15:51.620 --> 00:15:57.440
w okolicach pięćdziesięciu i to jest stały stały trend

00:15:57.490 --> 00:16:02.330
więc widać że to samo rządzenie jest nie tylko efektywne Dlatego,

00:16:02.340 --> 00:16:06.470
że eksperci wskazują, że tak jest na przykład kalkulacje finansowe

00:16:06.480 --> 00:16:10.290
lepiej wyglądają, ale dlatego, że koszula bliższa ciału i ludzie

00:16:10.300 --> 00:16:13.950
widzą, że nawet jeżeli te samorządy nie są idealne, a często

00:16:13.960 --> 00:16:14.590
nie są.

00:16:15.200 --> 00:16:18.300
To jednak możliwość wpływu.

00:16:18.950 --> 00:16:24.560
Na życie wspólne i możliwość też podej.

00:16:24.630 --> 00:16:29.690
Różnych działań jest nieporównywalnie większa, ich efekty

00:16:29.700 --> 00:16:31.040
też nieporównywalnie.

00:16:32.240 --> 00:16:33.440
Wyraźniejsze.

00:16:33.450 --> 00:16:39.360
No właśnie na tej skali, która jest do ogarnięcia dla normalnego

00:16:39.370 --> 00:16:44.460
człowieka, który żyje w własnym środowisku i na to środowisko

00:16:44.650 --> 00:16:49.940
chce wpływać po to, żeby żyło się im lepiej i innym członkom

00:16:49.950 --> 00:16:50.640
tej wspólnoty.

00:16:56.470 --> 00:16:59.410
Proszę państwa, ja tylko jakby nawiązywało do tego, o czym przed

00:16:59.420 --> 00:17:03.100
chwilą mówiła Helena chmielewska szlajfer.

00:17:04.370 --> 00:17:07.820
Otóż proszę państwa, czas jest zdawać sprawę, że.

00:17:08.850 --> 00:17:13.100
W każdym demokratycznym państwie obok rządu jest samorząd,

00:17:13.110 --> 00:17:18.840
ale relacje między nimi mogą być bardzo różne i to, co

00:17:18.970 --> 00:17:23.560
się ukształtowało po reformie rządu Buzka w dziewięćdziesiątym

00:17:23.570 --> 00:17:28.880
dziewiątym roku, kiedy powołano samorządowe województwa,

00:17:28.930 --> 00:17:32.950
było pewnym stanem, który przetrwał do roku dwa tysiące piętnastego

00:17:33.030 --> 00:17:35.160
i to był stan względnej równowagi.

00:17:35.170 --> 00:17:38.900
Oczywiście z przewagą rządu polegającą przede wszystkim na

00:17:38.910 --> 00:17:41.060
kwestiach finansowych.

00:17:41.130 --> 00:17:45.850
Mianowicie samorządy miały swoje uprawnienia, ale nie miały

00:17:45.860 --> 00:17:51.490
wystarczających środków nigdy, żeby te wszystkie zadania

00:17:51.540 --> 00:17:54.220
realizować i musiały dostawać.

00:17:54.970 --> 00:17:56.700
Pieniądze od rządu.

00:17:57.630 --> 00:18:01.080
Po dwa tysiące piętnastym roku zgodnie z centrali mistycznym

00:18:01.090 --> 00:18:05.190
modelem rozwoju Polski, który lansuje Prawo i Sprawiedliwość,

00:18:05.430 --> 00:18:09.180
zaczęło się zachwianie tej równowagi, które.

00:18:10.020 --> 00:18:15.630
Ostatniej fazie z wielokrotnie u Polski ład, który zabrał samorządom

00:18:15.670 --> 00:18:18.200
kolejną część i własnych dochodów.

00:18:18.320 --> 00:18:21.670
I w tej chwili, proszę państwa, formalnie w Polsce jeszcze samorządy

00:18:21.680 --> 00:18:22.730
istnieją.

00:18:22.840 --> 00:18:26.470
Formalnie jeszcze będziemy w przyszłym roku wybierać władzę

00:18:26.480 --> 00:18:29.910
tych samorządów wszystkich szczebli, ale jeżeli ten trend

00:18:29.920 --> 00:18:34.190
nie ulegnie odwróceniu ten trend centralistycznego, to będziemy

00:18:34.200 --> 00:18:37.630
mieli do czynienia wyłącznie z samorządową fasadą, dlatego,

00:18:37.640 --> 00:18:41.070
że wszyscy będą na króciutkiej smyczy.

00:18:41.180 --> 00:18:43.030
Rządu przydzielając ego.

00:18:43.650 --> 00:18:47.630
Finanse konkretnym samorządom od poziomu gminy do poziomu

00:18:47.640 --> 00:18:50.850
województwa i nasza propozycja.

00:18:51.530 --> 00:18:55.360
Poza wieloma innymi szczegółami ustrojowymi jako fundament

00:18:55.370 --> 00:18:57.520
traktuje to, że nas musi nastąpić.

00:18:57.530 --> 00:19:02.740
Reforma podatkowa polegająca na tym, że samorządy uzyskają

00:19:02.750 --> 00:19:04.280
znacząco większe.

00:19:05.110 --> 00:19:10.560
Dochody własne, przede wszystkim całość dochodów z pitu i Citu

00:19:10.600 --> 00:19:12.300
ma zostać w samorządach.

00:19:12.340 --> 00:19:15.060
Tam są przed te cały rozdział w naszej książce przedstawiający

00:19:15.070 --> 00:19:18.300
pewne wyliczenia, które pokazuje, że Państwo bynajmniej od

00:19:18.310 --> 00:19:19.830
tego nie zbankrutuje.

00:19:19.870 --> 00:19:23.260
Rząd centralny dalej będzie miał dość środków, żeby utrzymać

00:19:23.300 --> 00:19:26.720
cały szereg obszarów, którymi się będzie musiał zajmować,

00:19:26.730 --> 00:19:30.620
a więc obronę narodową, politykę zagraniczną, politykę bezpieczeństwa

00:19:30.630 --> 00:19:34.120
wewnętrznego, także kwestie infrastrukturalne, strategiczne,

00:19:34.130 --> 00:19:36.220
takie jak energetyka i tak dalej.

00:19:36.290 --> 00:19:39.420
Natomiast mówię takie kwestie, jak na przykład edukacja przejdą

00:19:39.430 --> 00:19:44.550
już całkowicie pod kontrolę samorządów i tutaj jeszcze to chciałbym

00:19:44.560 --> 00:19:45.590
bardzo zaakcentować.

00:19:45.600 --> 00:19:49.530
Ja nie kryję, że ja uważam, że właśnie edukacja powinna być poligonem

00:19:49.540 --> 00:19:53.190
decentralizacji, że ci wszyscy, którzy mają obawy, bo często

00:19:53.200 --> 00:19:56.020
wobec naszych propozycji są takie budowane.

00:19:56.170 --> 00:19:59.850
Obawy, że to jest wstęp do rozbicia dzielnicowego Polski.

00:20:00.030 --> 00:20:02.710
Ja w to nie wierzę, dlatego, że my bardzo wyraźnie mówimy, że

00:20:02.720 --> 00:20:05.830
Polska ma pozostać krajem unitarnym, a więc nie będzie nawet

00:20:05.840 --> 00:20:08.050
przypominała, czy to Stanów Zjednoczonych.

00:20:08.120 --> 00:20:11.560
Ameryki czy Republiki Federalnej Niemiec będzie państwem

00:20:11.570 --> 00:20:14.760
unitarnym, natomiast na straży tej jedności państwa będzie

00:20:14.770 --> 00:20:17.800
stał prezydent, który będzie mógł uchylać różnego rodzaju

00:20:17.810 --> 00:20:19.780
decyzje władz regionalnych.

00:20:19.790 --> 00:20:25.600
Jeżeli one by wykraczały poza przyjęty model, a jakby samorządności.

00:20:25.830 --> 00:20:28.920
Natomiast w moim przekonaniu naprawdę rzeczypospolita się

00:20:28.930 --> 00:20:32.760
nie rozleci, tylko z tego powodu, że w poszczególnych samorządowych

00:20:32.770 --> 00:20:37.400
województwach będą realizowane nieco inne modele edukacyjne.

00:20:37.410 --> 00:20:40.510
Bo proszę zwrócić uwagę my przez trzydzieści lat.

00:20:40.620 --> 00:20:44.020
Przeszliśmy cały szereg reform systemu edukacyjnego, ale

00:20:44.030 --> 00:20:47.900
zawsze on był wymyślony w Warszawie i narzucany w teren i powiedzmy

00:20:47.910 --> 00:20:51.200
sobie jasno, te kolejne reformy w jednych częściach Polski

00:20:51.210 --> 00:20:54.880
się udawały lepiej, w innych gorzej, bardzo często dlatego,

00:20:54.890 --> 00:20:58.860
że one czasem bardziej pasowały do specyfiki regionu, a czasem

00:20:58.870 --> 00:21:00.130
mniej te wymyślone.

00:21:00.140 --> 00:21:03.500
w Warszawie my byśmy chcieli, żeby przy zachowaniu oczywiście

00:21:03.510 --> 00:21:06.500
pewnego niezbędnego minimum, no takiego jak na przykład wymagania

00:21:06.510 --> 00:21:08.500
maturalne, żeby to było porównywalne.

00:21:08.510 --> 00:21:12.540
Oczywiście, żeby te systemy edukacyjne mogły się zmieniać.

00:21:12.710 --> 00:21:18.170
Według decyzji właśnie mieszkańców województwa i władz województwa

00:21:18.470 --> 00:21:22.650
i tu można długo dyskutować, w jakim kierunku mogłyby te zmiany

00:21:22.880 --> 00:21:23.530
iść.

00:21:23.540 --> 00:21:28.410
Ja wiem jedno, metoda uzdrawiania edukacji z Warszawy przez

00:21:28.450 --> 00:21:32.210
konkretną większość, po czym wyrzucania tego wszystkiego

00:21:32.220 --> 00:21:35.580
po kolejnej zmianie władzy po czterech czy po ośmiu latach jest

00:21:35.590 --> 00:21:39.790
drogą do nikąd, to przerabialiśmy już ponad trzy dekady i to

00:21:39.800 --> 00:21:40.510
nas do niczego.

00:21:40.520 --> 00:21:44.290
Moim zdaniem jak ja oceniam efekt stanu polskiego systemu edukacyjnego.

00:21:44.770 --> 00:21:48.420
Jestem nauczycielem akademickim od ponad trzydziestu lat

00:21:48.430 --> 00:21:52.960
oceniam to jako porażkę i to bardzo delikatnego słowa użyłem

00:21:53.010 --> 00:21:56.460
a zatem ponieważ ja nie wierzę w to, że w końcu się pojawi jakiś

00:21:56.470 --> 00:22:00.420
minister edukacji, który będzie miał jakiś genialny Plan uzdrowienia

00:22:00.430 --> 00:22:04.150
systemu edukacyjnego w skali całej Polski, chciałbym dać szansę

00:22:04.210 --> 00:22:08.580
jego szesnastu regionalnym odpowiednikom, wierząc w to, że

00:22:08.630 --> 00:22:10.440
jedni z nich będą mieli lepsze pomysły.

00:22:10.450 --> 00:22:13.240
Niby oczywiście będą mieli słabsze, ale to po pewnym czasie

00:22:13.250 --> 00:22:16.940
będzie widać i lokalne społeczności, widząc, że w sąsiednim

00:22:16.950 --> 00:22:19.140
województwie te szkoły lepiej funkcjonują.

00:22:19.230 --> 00:22:22.370
Tam się lepiej uczy, że ci absolwenci sobie lepiej radzą.

00:22:22.510 --> 00:22:24.640
Zaczną się domagać od swoich władz.

00:22:24.880 --> 00:22:28.130
Zróbcie coś z tym, jak to jest, że tam obok może być lepiej.

00:22:28.140 --> 00:22:31.810
Czyli to to profesor Wojciuk nazywa systemem uczącym się i mnie

00:22:31.820 --> 00:22:35.050
się to szalenie podoba, bo to jest moim zdaniem jedyny sposób

00:22:35.060 --> 00:22:38.410
na uzdrowienie i nie pojawia się tu zarzut, który u nas często

00:22:38.420 --> 00:22:41.010
podnoszony, że się coś kopiuje z zagranicy.

00:22:41.020 --> 00:22:43.970
Nie, to nie będziemy kopiować niczego z zagranicy, będziemy

00:22:43.980 --> 00:22:48.080
wymyślać to u siebie, ale będziemy kopiować z sąsiedniego województwa

00:22:48.180 --> 00:22:49.690
i to jest jeden z przykładów.

00:22:49.700 --> 00:22:51.200
Oczywiście ich jest więcej.

00:22:51.270 --> 00:22:54.470
Tego nowego myślenia o ustroju Polski, który proponujemy w

00:22:54.480 --> 00:22:55.050
tej książce.

00:22:55.060 --> 00:22:55.460
Dziękuję.

00:22:57.330 --> 00:22:59.020
Czyta się w państwa książce?

00:22:59.030 --> 00:23:02.130
Różne przykłady tego, jak poszczególne województwa samochodowe

00:23:02.140 --> 00:23:05.540
możnaby mogłyby wyglądać, jest ich pięć Każdej jest rządzone

00:23:05.550 --> 00:23:11.780
przez inną, hipotetyczną koalicję od lewicowego w zachodniopomorskim

00:23:11.790 --> 00:23:16.290
przez progresywne, pomorskie aż po chadeckie podkarpackie.

00:23:16.630 --> 00:23:19.740
No to wszystkie zasadzie tej historie są historiami sukcesu.

00:23:19.750 --> 00:23:22.240
Jak wiemy, tak w rzeczywistości nie będzie pojawiają się też

00:23:22.250 --> 00:23:26.620
województwa, które będą przykładami klęski po prostu klęski

00:23:26.630 --> 00:23:29.250
polityki samorządowej, która nie będzie sobie radzić.

00:23:29.550 --> 00:23:30.740
Ze swoimi wyzwaniami.

00:23:30.750 --> 00:23:34.520
Co w takiej sytuacji, czy jak państwo by odpowiedzieli na zawór,

00:23:34.530 --> 00:23:39.200
że taki ustrój nie jest być może wstępem do rozbicia dzielnicowego

00:23:39.210 --> 00:23:45.000
od razu i powrotu do czasów w środkowych Piastów, ale jest receptą

00:23:45.010 --> 00:23:49.040
na to, by województwa zamożne i te, które już dzisiaj sobie dobrze

00:23:49.050 --> 00:23:52.360
radzą, były jeszcze zamożniejsze i radziły sobie jeszcze lepiej,

00:23:52.410 --> 00:23:56.280
a te, które są z tyłu, by pozostawały jeszcze dalej z tyłu i robiły

00:23:56.290 --> 00:23:57.530
się jeszcze biedniejsze.

00:24:00.020 --> 00:24:05.220
Po pierwsze w tym systemie, w którym prawie sześćdziesiąt procent

00:24:05.230 --> 00:24:09.600
budżetu państwa zostaje cały czas w centrum chciałabym profesor

00:24:09.670 --> 00:24:12.530
Dudek powiedział o tej decentralizacji finansów, natomiast

00:24:12.810 --> 00:24:15.950
pięćdziesiąt pięć sześćdziesiąt procent budżetu dostaje

00:24:15.960 --> 00:24:21.760
cały czas w centrum i w centrum zostaje cały system

00:24:21.800 --> 00:24:27.590
redystrybucyjny po pierwsze zaczynając od finansów samorządowych

00:24:27.640 --> 00:24:31.990
w symulacjach które mamy już dla czterech lat zrobione fillm

00:24:32.000 --> 00:24:35.550
we wszystkich województwach za wyjątkiem mazowsza występuje

00:24:35.560 --> 00:24:39.390
deficyt który jest fillm rekompensowane tym województwom

00:24:39.400 --> 00:24:43.530
z budżetu centralnego z vatu Więc to nie jest tak, że jakiekolwiek

00:24:43.540 --> 00:24:47.110
województwo zostaje pozostawione same w sobie, ale ma taki

00:24:47.120 --> 00:24:51.670
sam zakres finansowania jak w obecnym scentralizowanym modelu.

00:24:51.860 --> 00:24:56.250
Tylko mając tyle samo pieniędzy wydawanych na na mieszkańców

00:24:56.260 --> 00:24:59.970
tego województwa, oni sami mogą decydować, w jaki sposób te

00:24:59.980 --> 00:25:00.930
pieniądze wydać.

00:25:00.940 --> 00:25:01.770
To jest po pierwsze.

00:25:01.780 --> 00:25:06.730
Po drugie zostają wspólny system ubezpieczeń społecznych

00:25:06.740 --> 00:25:11.180
oraz ubezpieczeń zdrowotnych, który jest najpotężniejszym

00:25:11.290 --> 00:25:14.430
mechanizmem wyrównywania nierówności.

00:25:14.790 --> 00:25:18.530
I tym zarazem to, do którego się zgadzamy.

00:25:18.540 --> 00:25:21.270
Zgadzamy się, że chcemy, żeby były wspólne emerytury, żeby

00:25:21.280 --> 00:25:23.430
była wspólna składka zdrowotna.

00:25:23.670 --> 00:25:29.330
To są najpotężniejsze wehikuły wyrównywania nierówne.

00:25:30.010 --> 00:25:35.590
Ekonomicznych w państwie, więc te elementy pozostają i teraz

00:25:35.640 --> 00:25:39.820
jeżeli przechodzimy do tego, co jest tym sukcesem.

00:25:39.830 --> 00:25:45.840
A co jest z tą porażką, to no właśnie zastanawiam się, czy te kryteria

00:25:45.850 --> 00:25:50.020
sukcesu i porażki to jest coś, co do czego się zgadzamy, dlatego

00:25:50.030 --> 00:25:55.380
że fillon koniec historii już się skończył i

00:25:55.490 --> 00:25:59.900
cechą charakterystyczną czasów, w których żyjemy, jest to,

00:25:59.910 --> 00:26:03.530
że istnieją fundamentalne różnice.

00:26:03.870 --> 00:26:09.610
Wizjach dobrego życia, dobrego państwa i tego, do czego

00:26:09.660 --> 00:26:16.030
polityka publiczna powinna prowadzić, więc być może te te

00:26:16.070 --> 00:26:17.430
fills.

00:26:17.550 --> 00:26:22.100
Efekty, które z perspektywy pana redaktora są porażką, być

00:26:22.110 --> 00:26:27.250
może z perspektywy innych Polek i Polaków porażką nie są na przykład,

00:26:27.340 --> 00:26:32.020
jeżeli chcemy, zostając przy przykładzie oświaty, jeżeli

00:26:32.030 --> 00:26:36.490
chcemy, żeby dzieci były, nie wiem długo.

00:26:37.360 --> 00:26:42.840
Blisko rodziców, żeby były otoczone rodzinnym ciepłem bezpieczeństwem

00:26:42.850 --> 00:26:47.560
pomagały były obecne w tym, co się dzieje w domu.

00:26:47.860 --> 00:26:50.620
To sensownym instrumentem.

00:26:50.670 --> 00:26:54.960
Do tego celu jest polityka, w której mamy ośmioklasowej ową

00:26:54.970 --> 00:26:59.340
podstawówkę, plus dużo małych szkół na wsiach.

00:26:59.350 --> 00:27:02.420
Dlatego, że wtedy dzieci są blisko domu.

00:27:02.550 --> 00:27:06.760
Fills perspektywy wyrównywania szans edukacyjnych to jest

00:27:06.770 --> 00:27:08.410
bardzo zła polityka.

00:27:08.650 --> 00:27:13.410
Jeżeli chcemy, żeby Państwo wy porównywało szanse edukacyjne.

00:27:13.900 --> 00:27:18.950
No to wtedy robimy gimnazja, dzieci, likwidujemy małe szkoły,

00:27:18.960 --> 00:27:21.870
dlatego, że wiadomo, że małych szkołach jest trudno zapewnić

00:27:21.880 --> 00:27:25.290
dobry poziom edukacji, bo nauczyciele są na cząstce etatu i

00:27:25.300 --> 00:27:27.750
tak dalej jest masa badań na ten temat.

00:27:27.760 --> 00:27:31.970
Dlaczego małe szkoły wiejskie byli są po prostu bardzo trudno

00:27:32.010 --> 00:27:36.570
zapewnić wysoki poziom oświaty i przez to wyrównywać szanse

00:27:36.580 --> 00:27:37.570
edukacyjne.

00:27:37.660 --> 00:27:42.330
A zatem jeżeli chcemy wyrównywać szanse edukacyjne, powinniśmy

00:27:42.340 --> 00:27:46.890
zamykać małe szkoły, bo tworzyć większe szkoły podstawowe

00:27:46.900 --> 00:27:49.960
i szybko dzieci przenosić do większych szkół.

00:27:50.030 --> 00:27:55.070
Do gimnazjów, co było dokładnie ideą ministra handkego, który

00:27:55.080 --> 00:27:56.200
tworzył gimnazja.

00:27:56.210 --> 00:28:00.470
To było za uzasadnienie tworzenia gimnazjów, których już część,

00:28:00.640 --> 00:28:04.050
być może z młodszych pokoleń przeszła przez te gimnazja, ale

00:28:04.060 --> 00:28:06.010
już prawda to jest już historia.

00:28:06.520 --> 00:28:10.480
Kiedyś o to o to była walka, a zatem czym jest sukces?

00:28:10.490 --> 00:28:12.010
Czym jest porażka?

00:28:12.360 --> 00:28:16.400
Nie ma, nie ma co do tego już dzisiaj zgody.

00:28:17.040 --> 00:28:22.180
A tylko wiedząc do czego dążymy, można ocenić, czy osiągnęliśmy

00:28:22.190 --> 00:28:28.420
sukces, czy osiągnęliśmy porażkę, pomijając ten drugi argument,

00:28:28.470 --> 00:28:34.060
być może są aspekty, co do których obywatele w danym województwie

00:28:34.070 --> 00:28:39.200
się zgodzą, że jakiś element byłby sukcesem, ale ich region

00:28:39.210 --> 00:28:41.850
ich gmina nie osiąga tego efektu.

00:28:41.860 --> 00:28:43.100
Tu jest możliwe.

00:28:43.470 --> 00:28:47.080
Nie jesteśmy w stanie, ale również tego nie jesteśmy w stanie

00:28:47.090 --> 00:28:51.200
zagwarantować centrum, co myślę, że wiele osób obecnych w Europejskim

00:28:51.210 --> 00:28:52.660
Centrum Solidarności.

00:28:53.010 --> 00:28:56.450
Czuję na własnej skórze, że nie jesteśmy w stanie zagwarantować,

00:28:56.460 --> 00:29:01.690
że ta Warszawa będzie tym tym tym tym tym certyfikatem jakości,

00:29:01.700 --> 00:29:02.170
prawda?

00:29:02.460 --> 00:29:08.760
Więc jest wysoce prawdopodobne, że w jakichś miejscach będą.

00:29:09.560 --> 00:29:15.600
Tą sytuację właśnie braku sukcesów porażek natomiast też będzie

00:29:15.650 --> 00:29:20.650
zawsze możliwość oczywiście wymiany tej władzy, która nie

00:29:20.660 --> 00:29:24.610
jest ta, która się nie sprawdziła, dlatego, że będzie istniała

00:29:24.940 --> 00:29:29.200
konkurencja polityczna bardzo silna w takim systemie, bo po

00:29:29.210 --> 00:29:32.050
prostu na przykład to, co powiedział pan profesor Dudek, że

00:29:32.060 --> 00:29:35.300
będzie widać, że na przykład w sąsiednim województwie jest

00:29:35.310 --> 00:29:39.180
jakaś sensowna grupa polityków i oni na przykład w naszym województwie

00:29:39.190 --> 00:29:40.900
też zresztą konkurować o władzę.

00:29:40.970 --> 00:29:44.310
Będą mieli pomysł, żeby ten system oświaty, który się u nich

00:29:44.320 --> 00:29:47.250
sprawdził, również tutaj wprowadzić tutaj.

00:29:47.260 --> 00:29:49.930
Nie, nie będę wchodzić w szczegóły, ale mamy takie właśnie możliwości

00:29:49.940 --> 00:29:54.370
ścisłej współpracy, które dokładnie otwierają tego typu możliwości.

00:29:54.380 --> 00:29:58.780
Także fillm up przekonujemy się na konkretnych przykładach,

00:29:58.820 --> 00:30:03.010
a nie tylko tak na pustych obietnicach.

00:30:03.050 --> 00:30:08.560
I jeżeli coś tracimy, to tracimy w małej skali, a nie w skali gigantycznej

00:30:08.570 --> 00:30:09.960
całego państwa.

00:30:10.790 --> 00:30:13.180
Czyli można do tego, co profesor wojciuk powiedziała jedno

00:30:13.190 --> 00:30:14.130
króciutkie zdanie.

00:30:14.140 --> 00:30:19.030
Proszę państwa, zdarzają się urzędnicy, popełniający ewidentne

00:30:19.040 --> 00:30:24.460
błędy i zdarzają się urzędnicy nieuczciwi, którzy podejmują

00:30:24.470 --> 00:30:26.660
błędne decyzje, bo na przykład ich przekupione.

00:30:26.670 --> 00:30:31.080
Ale proszę sobie zadać jedno proste pytanie, czy odpowiedzieć

00:30:31.090 --> 00:30:34.250
na jedno proste pytanie, kto jest w stanie wyrządzić krajowi

00:30:34.260 --> 00:30:35.450
większe szkody?

00:30:36.460 --> 00:30:41.900
Jeden minister ogólnokrajowy, który jest albo idiotą, albo

00:30:41.910 --> 00:30:46.100
jest skorumpowany, czy tylko taki, który ma pod sobą jedną szesnastą

00:30:46.110 --> 00:30:50.200
terytorium polski znacznie łatwiej jest skorumpować jednego

00:30:50.210 --> 00:30:53.730
ministra rządu centralnego niż szesnastu jego odpowiedników

00:30:53.740 --> 00:30:57.640
w regionach i myślę że to powinno państwu dać do myślenia co do

00:30:57.650 --> 00:31:05.160
odporności tego systemu na błędy i korupcji Że dopytam jeszcze

00:31:05.170 --> 00:31:08.280
o tą kwestię uczenia się systemu uczenia się poszczególnych

00:31:08.290 --> 00:31:11.420
województw od siebie na swoich politykach.

00:31:11.430 --> 00:31:15.370
Czy ten drugi powód, dla którego państwo czy jeden z tych dwóch

00:31:15.380 --> 00:31:18.540
głównych powodów, dla którego państwo zaproponowali tę reformę,

00:31:18.820 --> 00:31:22.380
czyli polaryzacja nie będzie tego utrudniać?

00:31:22.470 --> 00:31:25.820
Filly się też jaką ciekawym kontrapunktem.

00:31:25.860 --> 00:31:28.760
Czy może taką ciekawą lekturą uzupełniającą, którą polecał

00:31:28.770 --> 00:31:30.800
państwu czytającym do angielsku po angielsku?

00:31:30.810 --> 00:31:33.850
Do tej książki jest książka Jacoba Grum Bacha laboratories

00:31:33.860 --> 00:31:35.020
Against Democracy.

00:31:35.430 --> 00:31:39.020
Gdzie on przygląda się temu jak system, jak gdyby federalny

00:31:39.030 --> 00:31:40.860
państwo nie projektują federalnego systemu.

00:31:40.870 --> 00:31:42.640
Tutaj też te analogie są ograniczone.

00:31:42.650 --> 00:31:46.040
Zdaje sobie z tego sprawę, nie działa dzisiaj w Stanach Zjednoczonych

00:31:46.050 --> 00:31:47.970
właśnie ze względu na polaryzację.

00:31:48.250 --> 00:31:51.140
Między innymi to, jak to podstawowe założenie federalizmu,

00:31:51.150 --> 00:31:54.120
jedno z podstawowych założeń federalizmu, że Stany będą uczyć

00:31:54.130 --> 00:31:57.630
się od siebie i poszczególne Stany będą właśnie na laboratoriami

00:31:57.640 --> 00:32:01.470
dla nowych rozwiązań, które później będzie mogła podjąć polityka

00:32:02.170 --> 00:32:05.820
na poziomie Waszyngtonu czy inne rządy stanowe.

00:32:05.860 --> 00:32:08.380
No nie działa, ponieważ poszczególne polityki są.

00:32:08.450 --> 00:32:11.940
Własnością jednej partii i druga partia, nawet jeżeli widzi,

00:32:11.950 --> 00:32:15.430
że w sąsiednim stanie, który ma bardzo podobną sytuację gospodarczą,

00:32:15.680 --> 00:32:20.680
bardzo podobną sytuację społeczną i tak dalej działa, no to

00:32:20.690 --> 00:32:23.750
nie są w stanie go zaakceptować i na przykład podnoszenie pensji

00:32:23.760 --> 00:32:26.290
minimalnej, nawet jeżeli w sąsiednim bardzo podobnym stanie

00:32:26.300 --> 00:32:29.770
Demokraci podnieśli pensję minimalną i to przyniosło wymierne

00:32:29.780 --> 00:32:31.020
ekonomiczne efekty.

00:32:31.210 --> 00:32:34.320
No to ponieważ podnoszenie pensji minimalnej jest poniekąd

00:32:34.330 --> 00:32:38.110
własnością Partii Demokratycznej, to Republikańskiej administracji

00:32:38.120 --> 00:32:39.830
no się nie uczą na tych doświadczeniach.

00:32:39.900 --> 00:32:43.800
Analogicznie może być na przykład nie wiem szkolnymi wprowadzanymi

00:32:43.810 --> 00:32:48.880
przez Republikanów, czy to nam czy, czy państwo myśleli o tym,

00:32:48.920 --> 00:32:53.680
że polaryzacja ten model samo uczącego się systemu może zakłócić

00:32:53.690 --> 00:32:57.400
też na tej zasadzie, że pewne polityki staną się własnością?

00:32:57.410 --> 00:33:00.760
Pewne polityki wojewódzkie staną się własnością jednej lub

00:33:00.770 --> 00:33:05.760
drugiej strony i przez to województwo rządzone przez partię,

00:33:05.770 --> 00:33:08.680
a nie będzie się uczyć od pozytywnych doświadczeń Partii BI

00:33:08.920 --> 00:33:17.510
i na odwrót To jak zaczyna te przejmiesz po mnie pałeczkę jest

00:33:17.550 --> 00:33:21.360
jeden najprostszy argument, ale to nie jest mój ostatni argument.

00:33:21.370 --> 00:33:24.620
To znaczy w Stanach Zjednoczonych mamy system dwupartyjny

00:33:24.720 --> 00:33:30.180
związku z tym do dokończy tę rozmowę na na na takim najbardziej

00:33:30.190 --> 00:33:34.460
bo bazowym poziomie w Polsce jak państwo zauważyli, nie mamy

00:33:34.470 --> 00:33:37.860
systemu dwupartyjnego, aczkolwiek mamy system, który nam

00:33:37.870 --> 00:33:44.420
się coraz mocniej polaryzuje i to, że mamy system wielopartyjny.

00:33:45.060 --> 00:33:46.690
Yy a nawet.

00:33:47.350 --> 00:33:53.230
Poza partyjnym, jeżeli chodzi o samorządy, ponieważ w samorządach

00:33:53.460 --> 00:33:58.500
mamy wybory, w których kandydują komitety, na przykład obywatelskie,

00:33:58.750 --> 00:34:04.250
które bardzo unikają afiliacji partyjnych ogólnokrajowych,

00:34:04.440 --> 00:34:09.740
to bardzo nam zmienia cały kolor polskiej polityki lokalnej.

00:34:10.230 --> 00:34:11.360
Niemniej.

00:34:12.380 --> 00:34:15.950
Pytania o Upartyjnienie polityki samorządowej pojawiają

00:34:15.960 --> 00:34:21.660
się w zasadzie od początku istnienia samorządów w Polsce i.

00:34:22.620 --> 00:34:26.280
Różne badania, między innymi na przykład badania profesor

00:34:26.290 --> 00:34:31.340
Ireny lipowicz, która patrzyła na na na na obie reformy samorządowe

00:34:31.350 --> 00:34:37.040
dość wnikliwie pokazują, że sukces samorządów polega

00:34:37.050 --> 00:34:42.580
na tym, że mimo tendencji do wkraczania.

00:34:53.570 --> 00:34:54.750
Mimo to.

00:34:55.450 --> 00:34:57.780
Samorządy, po pierwsze.

00:34:58.850 --> 00:35:03.450
Często mają bardzo silną reprezentację ludzi wybieranych

00:35:03.460 --> 00:35:07.440
do samorządu właśnie spoza głównych partii politycznych,

00:35:07.540 --> 00:35:12.550
a po drugie, nawet jeżeli mamy do czynienia z reprezentantami

00:35:12.560 --> 00:35:14.910
głównych partii politycznych w samorządach, chociaż nadal

00:35:14.920 --> 00:35:19.550
nie jest to system dwupartyjny, to uprawianie polityki na poziomie

00:35:19.560 --> 00:35:21.930
samorządowym to jest zupełnie inna.

00:35:21.940 --> 00:35:23.040
Para kaloszy.

00:35:23.460 --> 00:35:28.790
Zupełnie inne kwestie do rozwiązywania to nie są kwestie ideologiczne,

00:35:28.800 --> 00:35:32.520
tak jak na przykład właśnie wiele pytań dotyczących oświaty.

00:35:32.780 --> 00:35:39.160
Ale to są kwestie takie jak budowy dróg, jak inwestowania w

00:35:39.200 --> 00:35:43.690
przedsiębiorstwa czy w instytucje naukowo badawcze.

00:35:43.700 --> 00:35:49.200
Na przykład to to są bardzo konkretne sprawy, które mają

00:35:49.210 --> 00:35:52.400
swoje namacalne materialne efekty.

00:35:52.620 --> 00:35:56.450
Tam, gdzie mieszkańcy tych województw, tych powiatów, tych

00:35:56.460 --> 00:35:58.560
gmin mieszkają w związku z tym.

00:35:59.870 --> 00:36:04.410
Tak jakby nie można powiedzieć, że polityków reprezentujących

00:36:04.420 --> 00:36:06.750
partii krajowych tych samorządach nie będzie, bo to jest po

00:36:06.760 --> 00:36:08.730
prostu nieprawda i to byłoby nieuczciwe.

00:36:09.070 --> 00:36:14.410
Natomiast fakt jest taki, że od tych kilkudziesięciu lat istnienia

00:36:14.420 --> 00:36:18.070
już samorządności w Polsce tej po osiemdziesiątym dziewiątym

00:36:18.080 --> 00:36:22.930
roku widać, że po pierwsze polityka samorządowa nie rządzi

00:36:22.940 --> 00:36:25.390
się logiką partyjną krajową.

00:36:25.440 --> 00:36:30.510
A co więcej, politycy, którzy są reprezentantami tych ogólnokrajowych

00:36:30.520 --> 00:36:32.830
partii na poziomie samorządowym.

00:36:33.130 --> 00:36:36.520
Zachowują się, no powiedziałabym zdecydowanie sprawniej

00:36:36.530 --> 00:36:40.630
z punktu widzenia samorządów niż dzieje się to na poziomie centralnym.

00:36:44.910 --> 00:36:45.320
No więc.

00:36:45.930 --> 00:36:51.050
Polaryzacja jest efektem obecnego systemu.

00:36:51.060 --> 00:36:56.660
Zwycięzca bierze wszystko i każdy z nas to wie, jak musi zatykać

00:36:56.670 --> 00:36:58.360
nos, gdy robi.

00:36:58.370 --> 00:37:02.600
Jeżeli są na przykład państwo przeciwnikami obecnego rządu

00:37:02.610 --> 00:37:06.600
albo zwolennikami obecnego rządu, to niestety w systemie dwóch

00:37:06.610 --> 00:37:10.780
bloków, w których decyduje bardzo niewielka przewaga i ona

00:37:10.790 --> 00:37:14.160
decyduje o wszystkim, mówimy, że to będą historyczne wybory

00:37:14.170 --> 00:37:18.140
i to są już któreś historyczne wybory, które mają zadecydować

00:37:18.150 --> 00:37:18.970
o przyszłości.

00:37:19.130 --> 00:37:24.770
Nie ma miejsca na na na na jakiś odcień szarości między tymi dwoma

00:37:24.780 --> 00:37:25.340
blokami.

00:37:25.400 --> 00:37:30.090
To jest definicja polaryzacji, że mamy dwa przeciwstawne wrogie

00:37:30.100 --> 00:37:31.400
do siebie plemiona.

00:37:32.540 --> 00:37:37.730
Każdy kto zna Polskę jak ona jest rozłożona jak ta akcenty są

00:37:37.740 --> 00:37:43.120
rozłożone, zrozumie, że system, w którym przekażemy.

00:37:43.810 --> 00:37:47.800
Istotne kompetencje w tych sprawach spornych na przykład edukacji

00:37:48.150 --> 00:37:52.720
szesnastu województwom ewentualnie jako opcję dajemy również

00:37:52.730 --> 00:37:57.990
możliwość na przykład wzorem Wiednia fillm stworzenia kilku

00:37:58.080 --> 00:38:00.270
dużych miast na prawach województw.

00:38:00.340 --> 00:38:06.190
Fills to wszyscy wiemy, że to nie będą dwie Polski właśnie to

00:38:06.200 --> 00:38:09.730
nie będzie polaryzacja, ponieważ i po tej stronie dzisiejszej

00:38:09.740 --> 00:38:14.950
opozycji i po stronie dzisiejszego i po stronie pro pisowskiej.

00:38:15.040 --> 00:38:19.660
Jest cała masa odcieni, Ta strona progresywna.

00:38:19.670 --> 00:38:23.480
Tutaj u państwa na Pomorzu jest kompletnie różna niż na Dolnym

00:38:23.490 --> 00:38:26.470
Śląsku i kompletnie różna niż w Wielkopolsce.

00:38:26.540 --> 00:38:32.580
A konserwatyzm Krakowa Krakusów jest kompletnie inny od konserwatyzmu

00:38:32.590 --> 00:38:33.500
Podlasia.

00:38:33.720 --> 00:38:38.450
W związku z tym nasza propozycja rozładowuje tą polaryzację.

00:38:38.570 --> 00:38:43.560
Skleja tą Polskę, rozbijając tą ten mit, że mamy dwie Polski,

00:38:43.720 --> 00:38:47.060
bo jeżeli mamy szesnaście czy osiemnaście czy dwadzieścia

00:38:47.070 --> 00:38:48.760
odcieni polskości.

00:38:48.980 --> 00:38:52.090
To wtedy jesteśmy w stanie skoncentrować się na rzeczach, które

00:38:52.100 --> 00:38:54.600
nas łączą, a dużo nas łączy, prawda?

00:38:54.610 --> 00:38:58.000
Za chwilę będziemy miejmy nadzieję, odbudowywać Ukrainę.

00:38:58.180 --> 00:39:02.720
Te sześćdziesiąt procent wydatków publicznych o których wspomniała

00:39:02.730 --> 00:39:06.180
pani profesor wojciuk które zostają w centrum powinno państwu

00:39:06.190 --> 00:39:10.680
dać do myślenia bo kto z państwa by zgadną że po tych wszystkich

00:39:10.720 --> 00:39:15.310
rzekomo radykalnych reformach po nich już fillm cały czas prawie

00:39:15.320 --> 00:39:18.340
sześćdziesiąt procent wydatków zostaje w centrum myślę że

00:39:18.350 --> 00:39:23.010
bardzo niewiele z państwa by powiedziało że to jest taka tak

00:39:23.020 --> 00:39:27.370
tak wysoki procent To pokazuje, że te naprawdę istotne sprawy

00:39:27.380 --> 00:39:31.050
z punktu widzenia naszej przyszłości te, na które większość

00:39:31.060 --> 00:39:36.390
naszych podatków idzie, są jakimś przypisem w tej wojnie polsko

00:39:36.400 --> 00:39:40.520
polskiej, a te czterdzieści pięć procent które chcemy przekazać

00:39:40.530 --> 00:39:46.770
do dwóch i pół tysiąca gmin i województw samorządowych całkowicie

00:39:46.780 --> 00:39:51.630
fills koncentruje naszą uwagę naszą narrację naszą energię

00:39:51.640 --> 00:39:56.690
polityczną czy to jest rozsądny system w którym fillm fiksujemy

00:39:56.700 --> 00:40:00.130
się na te czterdzieści pięć procent Zapominając o tych kluczowych

00:40:00.140 --> 00:40:03.200
pięćdziesięciu pięciu procentach, które coraz bardziej stają

00:40:03.210 --> 00:40:05.980
się, proszę państwa, zakładnikiem tego, bo jeszcze dziesięć

00:40:05.990 --> 00:40:09.980
lat temu polityka zagraniczna wydawała się jednak jakimś obszarem

00:40:09.990 --> 00:40:13.760
wspólnym, a dziś za chwilę, jeśli też to szaleństwo się nie zakończy,

00:40:13.920 --> 00:40:18.600
to w każdy ten obszar zgody będzie konsumowany przez tą wojnę

00:40:18.610 --> 00:40:19.760
polsko Polską.

00:40:19.910 --> 00:40:23.660
Tak też było przecież niestety w drugiej Rzeczypospolitej

00:40:23.700 --> 00:40:25.100
i wiemy, jak to się skończyło.

00:40:26.850 --> 00:40:30.400
Skoro poruszyliśmy już w tej trasie teatr polaryzacji tomowe,

00:40:30.440 --> 00:40:31.920
kontynuujmy go trochę.

00:40:31.930 --> 00:40:34.050
Miałbym jeszcze wokół tego kilka pytań.

00:40:34.570 --> 00:40:38.630
Tutaj pan wspominał o możliwości utworzenia z kilku największych

00:40:38.640 --> 00:40:42.910
miast samodzielnych województw czy jednostek na prawie województw.

00:40:43.260 --> 00:40:44.950
No i właśnie tutaj zastanawiam.

00:40:44.960 --> 00:40:48.060
To było też pytanie, które mi często towarzyszyło, czytając

00:40:48.610 --> 00:40:52.740
państwa książkę, że gdybyśmy zostawili obecny podział administracyjny,

00:40:52.750 --> 00:40:56.940
no to ja tam widzę przynajmniej dwa województwa, które będą

00:40:56.950 --> 00:40:58.400
bardzo silnie spolaryzowane.

00:40:58.470 --> 00:41:01.590
Czyli mazowieckie z jednej strony z Warszawą, z drugiej strony

00:41:01.600 --> 00:41:05.090
ze wschodnimi powiatami, które głosują na Pis no i z drugiej

00:41:05.100 --> 00:41:08.570
strony małopolskie z Krakowem, który ma swoich konserwatywnych

00:41:08.580 --> 00:41:09.180
krakusów.

00:41:09.190 --> 00:41:13.370
Bez wątpienia, ale jednak głosuje raczej powiedzmy umownie

00:41:13.380 --> 00:41:19.360
na ten obóz progresywny, no i powiatami koło Tarnowa, które

00:41:19.460 --> 00:41:23.700
w których Pis ma poparcie na poziomie siedemdziesięciu procent

00:41:23.710 --> 00:41:26.410
no i tutaj w ogóle właśnie jest pytanie o to mapę czy jednak nie

00:41:26.420 --> 00:41:29.170
potrzebujemy też w takiej sytuacji żeby ta państwa propozycja

00:41:29.180 --> 00:41:33.320
się spełniła Trochę innej mapy wojewódzkiej, no i też o to, czy

00:41:33.330 --> 00:41:36.800
jednak faktyczna polaryzacja w Polsce przebiega pomiędzy

00:41:36.810 --> 00:41:41.380
regionami czy pomiędzy dużymi miastami, a całą resztą, bo jeżeli

00:41:41.390 --> 00:41:44.860
spojrzymy na wyniki drugiej tury wyborów prezydenckich w dwa

00:41:44.870 --> 00:41:48.630
tysiące dwudziestym roku, no to zauważymy, że Andrzej Duda

00:41:48.640 --> 00:41:51.400
największym miastem, w którym Andrzej Duda wygrał, był Radą

00:41:51.410 --> 00:41:54.600
tak trochę ponad dwieście tysięcy mieszkańców i to jest mniej

00:41:54.610 --> 00:41:58.780
więcej ta granica, od której zaczynał wygrywać Rafał Trzaskowski.

00:41:58.790 --> 00:42:02.080
Także w stolicach uznawanych za bardzo konserwatywne.

00:42:02.150 --> 00:42:07.050
Województw w Lublinie w Białymstoku wygrał Trzaskowski.

00:42:07.060 --> 00:42:10.570
Więc jak to właśnie to są dwa pytania, czy nie potrzebujemy innej

00:42:10.580 --> 00:42:10.880
mapy?

00:42:10.890 --> 00:42:14.210
No przynajmniej z osobnymi województwami dla Krakowa i Warszawy.

00:42:14.220 --> 00:42:18.020
Jeśli nie chcemy mieć bardzo mocno spolaryzowanej, Małopolski

00:42:18.030 --> 00:42:22.490
i Mazowsza i czy rzeczywiście polaryzacja przebiega dziś po

00:42:22.500 --> 00:42:26.350
regionach, a nie po granicy duże miasta i cała reszta?

00:42:27.130 --> 00:42:30.800
Ja odpowiem bardzo krótko, tutaj nie mamy we wszystkim takiego

00:42:30.810 --> 00:42:33.500
samego zdania, więc może koleżanki czy koledzy będą troszkę

00:42:33.510 --> 00:42:37.280
inaczej na to patrzeć, ale ja powiem tak, ja pamiętając burzę,

00:42:37.290 --> 00:42:41.080
jaka towarzyszyła tworzeniu mapy szesnastu województw w roku

00:42:41.090 --> 00:42:44.700
dziewięćdziesiątym ósmym, bałbym się tego ruszać, jest jak

00:42:44.710 --> 00:42:48.500
jest, może mogłoby być lepiej, ale przy tym poziomie Skonfliktowana

00:42:48.510 --> 00:42:53.500
Polaków, ruszanie tego co już mamy, moim zdaniem spotęgowało

00:42:53.510 --> 00:42:57.240
by konflikt, więc ja nie kryję, że ja tu Jestem sceptyczny.

00:42:57.250 --> 00:43:00.630
Ja bym na razie chciał mimo wszystko przeprowadzić.

00:43:00.700 --> 00:43:03.790
Powiedzmy pewne elementy decentralizacji przy tej mapie,

00:43:03.800 --> 00:43:08.790
która jest z tym też założeniem i tu od razu odpowiem Panu redaktorowi

00:43:08.800 --> 00:43:13.050
maj nurkowie, że nasz system nie likwiduje w ogóle polaryzacji

00:43:13.060 --> 00:43:16.500
bądźmy jasno, my nie obiecujemy cudownego panaceum, że już

00:43:16.510 --> 00:43:17.650
nie będzie żadnych konfliktów.

00:43:17.660 --> 00:43:20.720
Ludzie będą kochali, nie oczywiście będzie istniał także w

00:43:20.730 --> 00:43:23.660
ramach tych województw pewien naturalny antagonizm między

00:43:23.670 --> 00:43:27.360
właśnie tą wielkimi miastami, a tymi mniejszymi miejscowościami.

00:43:27.520 --> 00:43:31.240
Tylko że my tu paradoksalnie idziemy na rękę, przynajmniej

00:43:31.250 --> 00:43:34.520
na razie tym małym społecznościom, które są raczej bardziej

00:43:34.530 --> 00:43:35.320
konserwatywne.

00:43:35.390 --> 00:43:35.890
Dlaczego?

00:43:36.070 --> 00:43:40.370
Bo ta instytucja, którą my proponujemy, a wiecie nowa obok sejmiku

00:43:40.380 --> 00:43:44.630
Wojewódzkiego, Senat wojewódzki złożony z burmistrzów, wójtów

00:43:44.640 --> 00:43:48.850
i prezydentów miast, którzy z urzędu go tworzą, ale głosują

00:43:48.860 --> 00:43:52.790
głosem wyważonym, czyli mówiąc krótko, choć Kraków jest największy

00:43:52.800 --> 00:43:56.800
w Małopolsce, to mieszka w nim mniejszość niż wreszcie województwa,

00:43:56.920 --> 00:43:59.690
czyli reprezentanci tych mniejszych społeczności w Senacie

00:43:59.700 --> 00:44:02.090
wojewódzkim mogą przegłosować pana prezydenta.

00:44:02.150 --> 00:44:04.310
Jeśli momencie na tyle głupi, że będzie mówił.

00:44:04.320 --> 00:44:06.570
Ja Jestem prezydentem Krakowa, ja wszystko mogę.

00:44:06.640 --> 00:44:09.870
I nie będzie sobie potrafił w tym Senacie znaleźć sojuszników

00:44:09.880 --> 00:44:13.620
w mniejszych miejscowościach, żeby ich burmistrzowie czy

00:44:13.630 --> 00:44:17.030
wójtowie go poparli w tej czy w innej sprawie, więc ja mam wrażenie,

00:44:17.040 --> 00:44:20.310
że to jest system, który by właśnie sprawił, że tej polaryzacji

00:44:20.410 --> 00:44:23.660
być może ona byłaby trochę inna, ale ona niekoniecznie musiała

00:44:23.670 --> 00:44:28.240
być na zasadzie Kraków kontra cała reszta Małopolski czy Warszawa

00:44:28.250 --> 00:44:29.470
kontra reszta Mazowsza.

00:44:29.570 --> 00:44:32.830
To by doprowadziło do powstania bardzo wielu ciekawych koalicji,

00:44:32.840 --> 00:44:36.780
bo ja sobie mogę wyobrazić różne scenariusze budowania takiej

00:44:36.790 --> 00:44:40.760
polityki regionalnej, ale inne od tego ogólnopolskiego podziału,

00:44:40.770 --> 00:44:41.180
o którym.

00:44:41.420 --> 00:44:45.030
Profesor, że mamy PiS i anty Pis, bo tak naprawdę to się wszystko

00:44:45.040 --> 00:44:48.870
w Polsce kręci od dwudziestu lat wokół tego podziału i my chcemy

00:44:48.880 --> 00:44:51.450
od tego uciec, bo moim zdaniem on jest toksyczny i on niszczy

00:44:51.460 --> 00:44:52.530
nasze nasze państwo.

00:44:54.850 --> 00:44:58.480
Mówiąc o tych, wracając jeszcze do tych odcieni, o których mówił

00:44:58.490 --> 00:45:02.380
pan profesor Kieślowski, jeżeli sobie państwo popatrzycie

00:45:02.390 --> 00:45:07.280
na tę stronę progresywną, nawet pan redaktor Majmurek nazwał

00:45:07.290 --> 00:45:12.580
krakusów specyficznym progresywizm mem i otóż to tutaj w Gdańsku

00:45:12.760 --> 00:45:17.120
strona progresywna jest pewnie średnio rzecz biorąc bardziej

00:45:17.130 --> 00:45:19.930
progresywna niż średnio rzecz biorąc w Krakowie.

00:45:20.420 --> 00:45:24.900
Tak samo jeżeli popatrzymy na prezydentów takich miast jak Lublin.

00:45:25.290 --> 00:45:26.990
Białystok czy Rzeszów.

00:45:27.160 --> 00:45:29.990
Oni są związani z platformą.

00:45:30.000 --> 00:45:35.570
Kiedyś prezydent Ferenc nawet z lewicą, natomiast oni są bardzo

00:45:35.580 --> 00:45:36.920
konserwatywni.

00:45:38.470 --> 00:45:42.770
Tak to są to są ludzie, którzy są zdecydowanie po stronie dzisiejszej

00:45:43.110 --> 00:45:43.800
demokratycznie.

00:45:44.040 --> 00:45:49.380
Opozycji czy byliby natomiast to są cały czas samorządowcy

00:45:50.200 --> 00:45:54.750
na tyle konserwatywni, na tyle i mieszkańcy tych miast, na ile

00:45:54.760 --> 00:45:59.590
są po prostu konserwatywni mieszkańcy tych miast i teraz jeżeli

00:45:59.600 --> 00:46:01.390
sobie ja.

00:46:01.460 --> 00:46:06.460
Ja akurat pracując nad tą książką cztery lata temu objechałam

00:46:06.470 --> 00:46:10.230
prawie wszystkie województwa i rozmawiałam.

00:46:10.290 --> 00:46:16.530
Byłam też tutaj w E Csie podczas tego objazdu, ale byłam.

00:46:17.220 --> 00:46:20.560
We wszystkich województwach i rozmawiałam tam z samorządowcami

00:46:20.570 --> 00:46:25.020
reprezentującymi bardzo różne siły polityczne, obecne w tych

00:46:25.030 --> 00:46:30.440
województwach i jedna jedna jeden przekaz był bardzo mocny

00:46:30.450 --> 00:46:31.360
z tych rozmów.

00:46:32.190 --> 00:46:35.790
Ta polaryzacja spływa z Warszawy.

00:46:36.540 --> 00:46:41.720
Yy taką opowieścią, która się powtarzała bardzo często było

00:46:41.730 --> 00:46:46.880
to, że my tutaj, w Lublinie, my tutaj, w Rzeszowie my zawsze umieliśmy

00:46:46.890 --> 00:46:49.040
się dogadać między sobą.

00:46:49.050 --> 00:46:53.380
Umieliśmy znaleźć konsensus, który był sensowny z punktu widzenia

00:46:53.390 --> 00:46:55.800
mieszkańców województwa miasta.

00:46:55.980 --> 00:47:00.680
Dzisiaj jest to coraz trudniejsze, ponieważ z Warszawy dostajemy

00:47:00.690 --> 00:47:05.720
nakazy zazwyczaj z Nowogrodzkiej, ale nie tylko, prawda i to

00:47:05.730 --> 00:47:10.340
uniemożliwia coraz bardziej współpraca też na poziomie województw,

00:47:10.350 --> 00:47:12.530
więc ta polaryzacja.

00:47:12.600 --> 00:47:16.330
Ja na poziomie wojewódzkim jest często.

00:47:17.710 --> 00:47:23.060
Na poziomie tego, co myślą mieszkańcy miast i wsi i miasteczek

00:47:23.070 --> 00:47:27.580
jest często mniejsza niż wtedy, kiedy cała Polska jest spakowana

00:47:27.590 --> 00:47:30.540
jako jako jeden byt polityczny.

00:47:30.550 --> 00:47:36.540
Tutaj ta amplituda jest o wiele większa niż amplituda pomiędzy właś.

00:47:37.700 --> 00:47:42.900
Rzeszowem i Krosnem tak na przykład, więc.

00:47:43.960 --> 00:47:49.260
Uważamy, że będą dzięki takiej decentralizacji mogły się pojawić

00:47:49.300 --> 00:47:53.160
różne siły, które właśnie będą odzwierciedlać te.

00:47:53.760 --> 00:47:58.190
Poszczególne kolory ty tych województw i poszczególny miks

00:47:58.370 --> 00:48:03.090
tych różnych wartości nawet ostatnio, mimo tego, że już jest

00:48:03.100 --> 00:48:05.650
ta ta wojna jest tak bardzo ostro.

00:48:05.690 --> 00:48:10.710
Było doniesienie o tym, że prezydent Żuk dogadał się z marszałkiem

00:48:10.720 --> 00:48:12.970
województwa lube.

00:48:13.100 --> 00:48:16.480
Polskiego tak chociaż na takim poziomie centralnym, to jest

00:48:16.490 --> 00:48:18.940
nie do nie do nie do wyobrażenia.

00:48:19.120 --> 00:48:23.800
Oni tam dogadali się, chociaż jest to wiemy, to jest bardzo,

00:48:23.840 --> 00:48:24.660
bardzo trudne.

00:48:24.960 --> 00:48:29.440
Nasz pomysł również rozmawiałam z samorządowcami z pisu na

00:48:29.450 --> 00:48:32.900
przykład z panem marszałkiem or stylem, czyli marszałkiem

00:48:32.910 --> 00:48:34.620
województwa podkarpackiego.

00:48:34.770 --> 00:48:37.800
I on powiedział, że to jest świetny pomysł, że to jemu się bardzo

00:48:37.810 --> 00:48:42.060
podoba i że on oni to też tak samo opowiadał, jak świetnie jemu

00:48:42.070 --> 00:48:42.780
się współpracuje.

00:48:42.790 --> 00:48:45.580
Jeszcze wówczas żył prezydent Ferenc, z którym też rozmawiałem.

00:48:45.710 --> 00:48:49.330
To samo opowiadał o tylu, po czym z Nowogrodzkiej przyszedł

00:48:49.340 --> 00:48:53.990
zakaz rozmawiania z nami i myślę, że to świetnie pokazuje.

00:48:55.140 --> 00:48:58.550
Jakie rzeczy, które dzisiaj nie są możliwe?

00:48:59.230 --> 00:49:01.460
Stałyby się możliwe w takim ustroju?

00:49:08.650 --> 00:49:10.310
Proszę, kiedy czytałem?

00:49:11.380 --> 00:49:15.140
Ten państwa opisy poszczególnych wyobrażonych województw

00:49:15.150 --> 00:49:19.190
to one wszystkie są trochę one przybierają taką formę fabularyzowanego

00:49:19.200 --> 00:49:23.100
są często są to właśnie po prostu bohaterowie, którzy opowiadają

00:49:23.110 --> 00:49:26.620
o rozmawiają ze sobą o tym, jak ich życie się zmieniło w wyniku

00:49:26.630 --> 00:49:31.760
tych reform i za każdym razem są to osoby, którym się to podo.

00:49:32.080 --> 00:49:35.640
A jakby na przykład państwo spróbowali przedstawić ten projekt?

00:49:36.440 --> 00:49:38.530
Powiedzmy senior.

00:49:38.600 --> 00:49:42.510
Wkrótce konserwatywnej, która będzie żyła w województwie

00:49:42.550 --> 00:49:45.500
progresywnym, której się tam jej bardzo nie będzie podobać.

00:49:45.740 --> 00:49:50.680
Albo nam przykład lewicowemu działaczowi kulturalnemu, który

00:49:50.690 --> 00:49:58.760
chce budować kulturę l g b t w suwałkach albo w tarnobrzegu Jestem

00:49:58.770 --> 00:50:02.520
współautorką oraz działu progresywnego i zresztą mi.

00:50:02.590 --> 00:50:06.090
Mieliśmy rozmowę na temat tego progresywnego województwa

00:50:06.100 --> 00:50:09.290
marzeń w zeszły poniedziałek w Instytucie Kultury Miejskiej

00:50:09.300 --> 00:50:16.970
tutaj i osobą, która wsparła nas literacko jest ziemowit

00:50:16.980 --> 00:50:17.580
szczerek.

00:50:18.170 --> 00:50:23.770
I moim zdaniem wsparcie literackie ziemowita szczerka bardzo

00:50:23.780 --> 00:50:27.880
mocno ostudziło zapał przynajmniej niektórych bohaterów

00:50:27.890 --> 00:50:34.010
tego rozdziału, więc odnosząc się do tego konkretnego rozdziału,

00:50:34.020 --> 00:50:40.100
akurat tam osoby w wieku senioralnym są dość mocno wybite, ponieważ

00:50:40.440 --> 00:50:46.050
w idei jak wymarzonym województwie progresywnym Wspólnota

00:50:46.100 --> 00:50:46.700
zdecydo.

00:50:47.660 --> 00:50:53.430
Dba również o osoby w wieku podeszłym i

00:50:53.770 --> 00:50:56.870
odpowiadając na pytanie, co zrobić z osobą, której się strasznie

00:50:56.880 --> 00:50:57.370
nie podoba?

00:50:57.380 --> 00:51:02.290
W województwie, w którym mieszka no założenie inkubatora umowy

00:51:02.300 --> 00:51:06.720
społecznej jest taki, że przede wszystkim dobrze się zapytać,

00:51:06.900 --> 00:51:10.830
co takiej osobie się nie podoba?

00:51:10.880 --> 00:51:16.500
Fillm i co można by zrobić, żeby takiej osobie

00:51:16.540 --> 00:51:18.220
podobało się nieco bardziej?

00:51:18.330 --> 00:51:22.940
Oczywiście znowuż nie można założyć, że wszystkie te.

00:51:23.400 --> 00:51:27.990
Zastrzeżenia zostaną zaadresowane w sposób w pełni satysfakcjonujący,

00:51:28.000 --> 00:51:31.500
bo bo nie mieszkamy w państwie aniołów.

00:51:31.680 --> 00:51:36.290
Natomiast podstawowym założeniem jest tego, że w zdecentralizowanym

00:51:36.300 --> 00:51:42.000
modelu obywatele mają bardzo wyraźnie słyszalne głos.

00:51:42.010 --> 00:51:45.700
Mieszkańcy, którzy są również nieko.

00:51:45.770 --> 00:51:50.470
Koniecznie w pełni usatysfakcjonowani życiem w swoim województwie

00:51:50.480 --> 00:51:51.630
czy w swojej gminie.

00:51:52.080 --> 00:51:57.930
Mają sposób wyrażenia tego znacznie silniej niż obecnie

00:51:57.940 --> 00:52:00.870
i takim modelem są na przykład referenda.

00:52:00.880 --> 00:52:04.510
To znaczy, jeżeli tych osób jest więcej na przykład niż jedna,

00:52:04.520 --> 00:52:07.200
no zawsze się znajdzie, ktoś się coś nie podoba, jakby nie ma

00:52:07.210 --> 00:52:13.510
cudów, ale jeżeli takich osób jest więcej, to mają

00:52:13.770 --> 00:52:17.940
siłę wpływać na to w jakiś sposób ich.

00:52:18.520 --> 00:52:22.750
Samorząd funkcjonuje, no na przykład za pomocą referendów,

00:52:22.820 --> 00:52:28.400
ale także za pomocą różnych inicjatyw w dotyczących prawa

00:52:28.440 --> 00:52:32.230
miejscowego, więc to nie jest wyłącznie znaczy punktem wyjścia

00:52:32.240 --> 00:52:36.690
jest w ogóle usłyszenie tego, że się komuś coś nie podoba, a i

00:52:36.700 --> 00:52:39.990
i w tym akurat generalnie jako Polacy jesteśmy dobrze.

00:52:40.000 --> 00:52:41.230
Robiłam na ten temat.

00:52:41.870 --> 00:52:45.250
To bardzo ciekawe badania o tym, w jaki sposób właśnie w małych

00:52:45.260 --> 00:52:48.890
społecznościach ludzie byli w stanie skrzyknąć się do tego,

00:52:48.900 --> 00:52:54.070
żeby zmieniać na przykład lokalne plany inwestycyjne albo

00:52:54.080 --> 00:52:57.770
na przykład zmienić burmistrza właśnie dlatego, że zauważyli,

00:52:57.780 --> 00:52:59.870
że narzekają i nie są w tym sami.

00:53:00.100 --> 00:53:03.300
Ale właśnie to narzekanie jest myślę taką naszą polską cechą

00:53:03.310 --> 00:53:06.830
narodową, które można, którą można bardzo dobrze twórczo wykorzystać.

00:53:06.880 --> 00:53:13.150
I właśnie w tym modelu w tym pomyśle, jaki jaki proponujemy w.

00:53:13.300 --> 00:53:16.830
Książce osoby, którym się coś nie podoba.

00:53:17.750 --> 00:53:21.540
Mogą się skrzyknąć i jeżeli tych osób będzie wystarczająco

00:53:21.550 --> 00:53:23.290
dużo, mogą to zmienić.

00:53:32.000 --> 00:53:34.410
Ja myślę, że.

00:53:34.550 --> 00:53:38.580
To pytanie pana redaktora dotknęło jeszcze jednej go bardzo

00:53:38.590 --> 00:53:40.660
istotnego aspektu tej książki.

00:53:40.900 --> 00:53:46.900
To znaczy ten model jest też odpowiedzią na kryzys demokracji,

00:53:47.010 --> 00:53:52.720
dlatego, że myślę, że w podtekście pana redaktora pytania

00:53:52.850 --> 00:53:58.440
jest głównie kwestia przestrzegania prawa i respektowania

00:53:58.450 --> 00:54:02.460
praw człowieka, szczególnie w województwach konserwatywnych.

00:54:02.470 --> 00:54:05.980
Myślę, że to pana nie, nie tylko też szczerze się troszczy o tą

00:54:05.990 --> 00:54:07.880
seniorkę w województwie progresywnie.

00:54:07.890 --> 00:54:08.500
No tak.

00:54:08.570 --> 00:54:09.690
Natomiast.

00:54:10.830 --> 00:54:16.400
Obydwie te strony dla obydwu tych stron bardzo istotne jest

00:54:16.410 --> 00:54:21.870
to, żeby system był oparty na zasadach państwa prawa

00:54:21.910 --> 00:54:23.730
i to jest dzisiejszy problem.

00:54:23.810 --> 00:54:27.390
Ja mieszkam akurat w bardzo konserwatywnym kraju Austrii,

00:54:27.400 --> 00:54:29.230
ale bardzo demokratycznym.

00:54:29.270 --> 00:54:34.340
Jednym z najwyżej ustawionych w indeksach demokracji i akurat

00:54:34.350 --> 00:54:37.750
ja konkretnie personalnie mieszkam w regionie.

00:54:38.900 --> 00:54:43.220
Mieście regionie, które jest wyjątkowo progresywne w tym kraju,

00:54:43.270 --> 00:54:45.940
ale oczywiście mam mnóstwo znajomych, którzy mieszkają w innych

00:54:45.950 --> 00:54:51.040
regionach, które są konserwatywne i da się żyć w konserwatywnym

00:54:51.050 --> 00:54:51.600
regionie.

00:54:51.610 --> 00:54:55.940
Jako osoba o progresywnych poglądach, pod warunkiem, że mamy

00:54:55.950 --> 00:54:58.720
otoczenie demokratyczne i praworządne.

00:54:58.940 --> 00:55:04.740
To co dzisiaj widzimy w Polsce, co na najbardziej nam

00:55:05.330 --> 00:55:09.110
budzi nasz niepokój, jeśli chodzi o prawa mniejszości, to nie

00:55:09.120 --> 00:55:11.130
jest ta czy inna polityka.

00:55:11.200 --> 00:55:17.620
Tylko to jest po prostu łamanie prawa i ten system, który my proponujemy,

00:55:17.820 --> 00:55:24.240
tworzy przez tą wielopoziomową gość, tworzy bardzo mocne narzędzia

00:55:24.810 --> 00:55:26.610
przestrzegania praworządności.

00:55:26.810 --> 00:55:29.180
Powiem państwu krótko, dlaczego?

00:55:29.390 --> 00:55:35.150
Otóż problemem w systemu scentralizowanego jest to, kto kontroluje

00:55:35.160 --> 00:55:38.570
tego centralistycznego fillm szefa.

00:55:38.750 --> 00:55:43.080
Widać to, ponieważ nasza strona progresywna patrzy na Unię

00:55:43.090 --> 00:55:45.700
Europejską, która po prostu nie ma do tego narzędzi.

00:55:45.810 --> 00:55:50.160
Żeby być kontrolerem rządu centralnego państwa członkowskiego,

00:55:50.390 --> 00:55:53.730
natomiast w naszym systemie, który proponujemy i to mówił profesor

00:55:53.740 --> 00:55:56.350
Dudek, nie proponujemy federalizacji.

00:55:56.360 --> 00:56:01.280
To jest też różnica między tą książką Ameryce, bo ponieważ my

00:56:01.320 --> 00:56:05.420
mówimy, przenieśmy część kompetencji na poziom regionalny,

00:56:05.510 --> 00:56:09.250
ale w przeciwieństwie do państw federalnych, zostawmy bardzo

00:56:09.260 --> 00:56:13.640
silnym instrumenty kontrolne na poziomie centralnym.

00:56:13.760 --> 00:56:17.150
Wykorzystajmy to, co wcześniej państwu powiedziałem to zarządzanie.

00:56:17.320 --> 00:56:21.760
Wielopoziomowe, czyli na przykład nie tak jak w państwie federalnym

00:56:21.870 --> 00:56:25.300
mamy jeden system sądownictwa, nie.

00:56:25.370 --> 00:56:29.250
Nie tak jak w państwie federalnym, nie regiony nie mogą sobie

00:56:29.260 --> 00:56:30.750
ustalać prawa wyborczego.

00:56:30.760 --> 00:56:34.580
Jest jedna państwowa komisja wyborcza, która gwarantuje,

00:56:34.680 --> 00:56:41.190
że ten opozycyjny, konserwatywny prezydent Żuk może konkurować

00:56:41.200 --> 00:56:42.590
o władzę w Lubelskim.

00:56:42.600 --> 00:56:47.250
Prawda i i te mechanizmy spowodują, że nawet jeśli ja Jestem

00:56:47.260 --> 00:56:51.910
progresywizm, są w konserwatywnym fillm regionie.

00:56:52.020 --> 00:56:56.010
To to mój głos może być słyszalny, bo jest uczciwa konkurencja

00:56:56.020 --> 00:56:56.870
polityczna.

00:56:57.190 --> 00:57:01.310
A pewne rzeczy, które władza nie może robić w europejskim systemie

00:57:01.320 --> 00:57:06.430
praw człowieka, po prostu nie robi i ostatni przykład słynne

00:57:06.440 --> 00:57:12.200
ustawy anty l g b t o osobiście bardzo negatywnie je oceniam być

00:57:12.210 --> 00:57:15.170
może nie będzie to dla państwa zaskoczeniem natomiast proszę

00:57:15.180 --> 00:57:19.870
zwrócić na jedną uchwały uchwały ustawy nie przepraszam to

00:57:19.910 --> 00:57:26.250
przejęzyczenie oczywiście dzięki Bardzo negatywnie nie oceniam,

00:57:26.290 --> 00:57:31.220
ale proszę zwrócić uwagę, jaka jest różnica między tymi skandalicznymi

00:57:31.230 --> 00:57:35.910
uchwałami anty l g b t a tym co robi z systemem prawa władza w centrum

00:57:35.970 --> 00:57:39.800
a różnica proszę państwa jest taka że jak sądy administracyjne

00:57:39.810 --> 00:57:43.460
uchylają te uchwały to nie było ani jednego samorządu który

00:57:43.470 --> 00:57:47.040
by powiedział my się do tego nie dostosujemy nawet pisowskie

00:57:47.050 --> 00:57:51.940
samorządy przyjmują te wyroki do wiadomości władza centralna

00:57:51.950 --> 00:57:55.150
nie przyjmuje wyroków trybunału konstytucyjnego jak on jeszcze

00:57:55.160 --> 00:57:58.040
był legalny I to jest właśnie ta różnica.

00:57:58.170 --> 00:58:02.600
Nie mamy aniołów, samorządach, nie mamy aniołów w rządzie.

00:58:02.850 --> 00:58:07.180
Natomiast w systemie wielopoziomowym mamy lepsze możliwości

00:58:07.190 --> 00:58:08.960
ograniczenia nadużyć władzy.

00:58:10.100 --> 00:58:14.260
Yy, też nie wiem czy to jest dobra intuicja, ale po przeczytaniu

00:58:14.270 --> 00:58:17.440
państwa książki miałem takie wrażenie, że ten system, który

00:58:17.450 --> 00:58:21.440
ona projektuje, zakłada, że to właśnie samorządowe województwo

00:58:21.450 --> 00:58:26.040
stanie się być może taką najważniejszą jednostką demokratycznego

00:58:26.050 --> 00:58:30.920
zaangażowania Polaków i wzmocnić to mają też takie instytucje,

00:58:30.930 --> 00:58:32.940
jak na przykład elektroniczne referenda.

00:58:33.170 --> 00:58:36.520
Tutaj Państwo też chcecie, jak gdyby odwoła.

00:58:36.600 --> 00:58:40.390
Się do tych mechanizmów, żeby te, żeby te województwa samorządowe

00:58:40.750 --> 00:58:43.010
działały bardziej demokratycznie.

00:58:43.780 --> 00:58:47.150
Mam takie pytanie, czy jednak problemem w tym nie jest to, że

00:58:47.160 --> 00:58:50.650
dzisiaj jeżeli przyjrzymy się na samorząd, to być może ten samorząd

00:58:50.660 --> 00:58:52.290
ze szczebla Wojewódzkiego?

00:58:52.660 --> 00:58:55.150
No jest tym, który jakoś tak najmniej kojarzymy.

00:58:55.160 --> 00:58:58.230
No większość z nas potrafi wymienić prezydenta miasta, w którym

00:58:58.240 --> 00:59:02.830
żyjemy czy wójta czy burmistrza, ale już niekoniecznie marszałka

00:59:02.840 --> 00:59:03.750
województwa.

00:59:03.760 --> 00:59:06.470
No są też ogólnopolską rozpoznawalni.

00:59:07.780 --> 00:59:12.980
Politycy, prezydenci miast, głównie wielkich miast, ale już

00:59:13.020 --> 00:59:15.460
gorzej jest znów z marszałkami wojewódzkimi.

00:59:15.470 --> 00:59:18.720
Uwaga, jaką media poświęcają temu, co się dzieje w sejmikach

00:59:18.730 --> 00:59:19.940
wojewódzkich?

00:59:19.980 --> 00:59:22.610
No jest bardzo niewielka.

00:59:22.890 --> 00:59:27.040
Jak właśnie sprawić, by faktycznie tak jak w państwa modelu

00:59:27.080 --> 00:59:31.680
doszło do tego, by ludzie obywatele zaangażowali się właśnie

00:59:31.690 --> 00:59:34.260
w ten poziom województwa samorządowego?

00:59:35.090 --> 00:59:38.430
To jest akurat najprostsze, po prostu, żeby tam się ważne rzeczy

00:59:38.440 --> 00:59:38.930
działy.

00:59:39.260 --> 00:59:40.130
Dzisiaj się dzieją.

00:59:40.140 --> 00:59:43.710
Ważne, ale dosyć abstrakcyjne z punktu widzenia obywateli

00:59:43.720 --> 00:59:45.110
to znaczy strategię.

00:59:45.160 --> 00:59:49.250
Przede wszystkim to są strategie rozwojowe, które są bardzo

00:59:49.260 --> 00:59:52.290
się przekładają na nasze codzienne życie, ale niekoniecznie

00:59:52.300 --> 00:59:56.470
są sprawami, które z dnia na dzień śledzimy, na których się dobrze

00:59:56.480 --> 00:59:59.950
znamy, więc z perspektywy fills większości oby.

01:00:00.180 --> 01:00:05.240
Teli to są to są rzeczy, które nawet po prostu nie przykuwają

01:00:05.250 --> 01:00:08.980
uwagi, tak samo zresztą jak nie przykuwają wielkie uwagi, strategie

01:00:08.990 --> 01:00:13.200
rozwojowe na poziomie państwa, bo to są to są te rzeczy, no mocno

01:00:13.210 --> 01:00:14.050
techniczne.

01:00:14.330 --> 01:00:19.960
Natomiast my proponujemy, żeby w tych samorządowych województwach

01:00:19.970 --> 01:00:23.420
po prostu zdecydowało się wiele ważnych rzeczy z perspektywy

01:00:23.430 --> 01:00:28.300
obywateli przy zabezpieczeniu gmin i jeżeli tam będą siedziały

01:00:28.310 --> 01:00:31.040
ważne rzeczy i tam będą pieniądze.

01:00:31.260 --> 01:00:35.030
Wydawane z podatków obywateli i mieszkańców tych województw.

01:00:35.300 --> 01:00:39.960
To siłą rzeczy będzie uwaga mieszkańców.

01:00:39.970 --> 01:00:45.400
Nakierowana na ten szczebel samorządu także to to jest po prostu

01:00:45.410 --> 01:00:49.540
pochodną obecnych kompetencji rozkładu kompetencji pomiędzy

01:00:49.550 --> 01:00:53.160
różne szczeble władz państwowych, tylko jeszcze uzupełniając

01:00:53.170 --> 01:00:54.270
to, co powiedziała profesor wojciuk.

01:00:54.280 --> 01:00:56.890
Chcę dodać, że tą najważniejszym.

01:00:58.580 --> 01:01:02.630
Regulaminem czy mechanizmem określającym działanie samorządu

01:01:02.640 --> 01:01:07.050
Wojewódzkiego ma być karta wojewódzka i my zakładamy, że ten

01:01:07.060 --> 01:01:10.210
ta najważniejsza osoba w województwie, czyli ten wojewoda

01:01:10.220 --> 01:01:15.170
samorządowy, łączący dzisiaj kompetencje wojewody obecnego

01:01:15.180 --> 01:01:17.260
i marszałka województwa.

01:01:17.360 --> 01:01:20.770
Otóż on może być wybierany, jeśli mieszkańcy tak zdecydują

01:01:20.780 --> 01:01:24.290
w wyborach powszechnych, czyli tak jak prezydent miasta czy

01:01:24.300 --> 01:01:28.010
prezydent Polski tak nie musi być, ale gdyby takie rozwiązanie

01:01:28.020 --> 01:01:31.590
przyjęli, to siłą rzeczy wybory takiego Wojewódzkiego.

01:01:32.190 --> 01:01:37.560
Wojewody byłyby no niezwykle emocjonujące, co

01:01:37.570 --> 01:01:41.420
najmniej tak samo, jak są emocjonujące wybory prezydenta wójta

01:01:41.430 --> 01:01:43.760
czy burmistrza w mniejszej jednostce.

01:01:43.770 --> 01:01:44.790
Warto o tym pamiętać.

01:01:47.270 --> 01:01:50.160
Jeszcze dodam trochę do ogródka pana redaktora.

01:01:50.340 --> 01:01:55.760
Chodzi też o to, czym media się interesują i jednym z kluczowych

01:01:55.770 --> 01:02:00.680
elementów też, które uwzględniamy w naszym pomyśle jest nacisk

01:02:00.690 --> 01:02:05.830
na lokalne media i też na finansowanie tych lokalnych mediów.

01:02:05.840 --> 01:02:10.980
To znaczy tam, gdzie są dziennikarze, reporterzy, którzy opisują

01:02:10.990 --> 01:02:14.270
to, co się dzieje i robią to również w sposób zajmujący.

01:02:14.280 --> 01:02:16.880
I to jest też jest kluczowa rola mediów opowiadać o rzeczach,

01:02:16.890 --> 01:02:19.580
które są skomplikowane czasami właśnie technicznie.

01:02:19.690 --> 01:02:26.160
Mało w sposób, który tłumaczą na język potrz.

01:02:27.320 --> 01:02:30.070
Czy też wartości mieszkańców?

01:02:30.080 --> 01:02:31.790
Naszym przypadku województw.

01:02:31.800 --> 01:02:34.670
W związku z tym tutaj mamy do czynienia z naczyniami połączonymi

01:02:34.680 --> 01:02:34.890
znaczy.

01:02:34.900 --> 01:02:39.790
Wtedy, kiedy województwa będą miały do roboty rzeczy, które

01:02:39.800 --> 01:02:45.270
będą istotniejsze z punktu widzenia mieszkańców, to to zainteresowanie

01:02:45.280 --> 01:02:49.650
będzie większe i wtedy też media będą miały no większe pole do

01:02:49.660 --> 01:02:55.050
popisu, żeby opisywać, co się dzieje, a sami mieszkańcy, wiedząc,

01:02:55.060 --> 01:02:58.570
że więcej istotnych dla nich rzeczy dzieje się na poziomie wojewódzkim.

01:02:58.640 --> 01:03:01.110
I też prawdopodobnie będą tym bardziej zainteresowani.

01:03:03.190 --> 01:03:05.660
Może ktoś z Państwa teraz chciałby zabrać głos?

01:03:05.670 --> 01:03:06.620
Miałby jakieś pytanie?

01:03:06.630 --> 01:03:09.300
Widzę tutaj już jeden głos, to ja może podam mikrofon, proszę

01:03:09.310 --> 01:03:10.000
zaczekać.

01:03:12.050 --> 01:03:15.160
Ma pani mikrofon o Jestem.

01:03:17.250 --> 01:03:19.660
Jakieś pytania, komentarze, polemiki?

01:03:19.700 --> 01:03:20.460
Zapraszamy.

01:03:21.770 --> 01:03:25.750
Dzień dobry Kacper Nowicki, ja mam pytanie, może troszeczkę

01:03:25.790 --> 01:03:29.220
wycelowane w pana profesora dudka, natomiast jeżeli będą mieli

01:03:29.230 --> 01:03:32.260
państwo wszyscy, a Jestem przekonany, że tak, to to chętnie

01:03:32.270 --> 01:03:34.060
też będę wdzięczny za odpowiedź.

01:03:35.000 --> 01:03:40.250
O wdrożenie to znaczy ja oczywiście uwielbiam dyskusje akademickie,

01:03:40.290 --> 01:03:44.120
natomiast i to będą w zasadzie dwa pytania, ponieważ z jednej

01:03:44.130 --> 01:03:49.150
strony wiemy i dlatego to jest pytanie do profesora dudka, jak

01:03:49.160 --> 01:03:53.130
bardzo politycy w przeważającej mierze politycy nie polityczki

01:03:53.250 --> 01:03:57.090
uwielbiają tą władzę na poziomie centralnym i jak wielka wojna

01:03:57.100 --> 01:04:01.690
od wojny na Górze i magdalenki od wszystkich późniejszych rzeczy

01:04:01.700 --> 01:04:04.410
w latach dziewięćdziesiątych, aż do aż do obecnego kształtu

01:04:04.420 --> 01:04:05.260
tego systemu?

01:04:05.610 --> 01:04:10.510
Jak wiele energii było kładzione nie na załatwianie rzeczy,

01:04:10.570 --> 01:04:12.340
tylko na wojnę o władzę.

01:04:13.070 --> 01:04:17.330
I kiedy sobie myślę o tym, jak to miałoby zostać przeprowadzone

01:04:17.340 --> 01:04:19.930
tak znaczy oczywiście ustrój jest do zmiany.

01:04:19.940 --> 01:04:22.890
Tak mamy do zmiany konstytucje, chyba pewien oczywisty sposób.

01:04:23.220 --> 01:04:28.010
Natomiast zastanawiam się, czy przygotowując całą tą koncepcję,

01:04:28.020 --> 01:04:32.390
myśleli państwo o tym, czy istnieje jakakolwiek szansa do przekonania.

01:04:32.960 --> 01:04:36.840
Tych monopolistycznych partii, które teraz polską zarządzają

01:04:36.850 --> 01:04:41.260
do tego, żeby one tę władzę po części jednak oddały i jest pytanie

01:04:41.270 --> 01:04:46.080
uzupełniające, czy w pewnym modelem i trochę odpowiedział

01:04:46.090 --> 01:04:49.700
na to nie byłaby ich świadomość, że oni i tak sobie w tym nowym

01:04:49.710 --> 01:04:53.850
systemie poradzą, to znaczy niezależnie od tego, czy decyzja

01:04:53.860 --> 01:04:55.830
na poszczególnych poziomach będzie tam.

01:04:57.780 --> 01:05:00.970
Podejmował ten Senat tak wyważony i tak dalej i tak dalej.

01:05:01.190 --> 01:05:04.250
Czy nie stanie się tak, że i tak Prawo i Sprawiedliwość będzie

01:05:04.260 --> 01:05:07.790
miało swoich funkcjonariuszy tam i tak Platforma Obywatelska

01:05:07.800 --> 01:05:11.090
będzie miała swoich funkcjonariuszy gdzie indziej i te decyzje

01:05:11.100 --> 01:05:13.930
zapadać będą w innych budynkach i w innych miastach.

01:05:13.980 --> 01:05:18.350
Ale ten system partyjny i chyba jednak wciąż dość mocno długo

01:05:18.360 --> 01:05:23.020
polityczny się obroni, tylko po prostu troszeczkę innej formie.

01:05:23.030 --> 01:05:25.970
Tak dziękuję za to pytanie i właściwie pan zadając je trochę

01:05:25.980 --> 01:05:28.370
sobie odpowiedział już to znaczy.

01:05:28.440 --> 01:05:31.300
W istocie rzeczy nasz system nie zakłada, że muszą zniknąć te

01:05:31.310 --> 01:05:33.970
partie, które dzisiaj dominują w polskiej polityce w jakiś

01:05:34.010 --> 01:05:37.660
cudowny sposób i dopiero wtedy ten system można by zacząć wprowadzać

01:05:37.670 --> 01:05:39.860
w życie, bo to byłaby już kompletna utopia.

01:05:39.950 --> 01:05:43.600
Ja mam świadomość, że dzisiaj przy tym poziomie polaryzacji,

01:05:43.730 --> 01:05:47.520
który jest w Polsce, ta propozycja jest na razie ekspercką propozycją

01:05:47.530 --> 01:05:50.940
akademicką i raczej nie słyszałem poza nielicznymi wyjątkami

01:05:50.950 --> 01:05:54.570
żadnego polityka, który by mówił, tak mnie się to szalenie podoba

01:05:54.650 --> 01:05:58.610
z prostego powodu takie pomysły wymagają czasu.

01:05:58.750 --> 01:06:02.680
Natomiast tak jak pan słusznie zauważył, to nie są te propozycje.

01:06:02.690 --> 01:06:04.020
Nie oznaczają, że te F.

01:06:04.090 --> 01:06:08.330
Informacje na tym, by straciły przeciwnie one by dostały w moim

01:06:08.340 --> 01:06:11.570
przekonaniu dodatkowe gwarancje bezpieczeństwa, ponieważ

01:06:11.580 --> 01:06:15.510
nie groziłoby im to, co się w tej chwili nasila, że jak jedna strona

01:06:15.520 --> 01:06:18.810
ma choćby jeden mandat więcej w Sejmie i swojego prezydenta,

01:06:18.890 --> 01:06:21.880
to właściwie może demolować wszystko, robić wszystko i tą drugą

01:06:21.890 --> 01:06:24.130
stronę coraz bardziej spychać do narożnika.

01:06:24.220 --> 01:06:27.350
A to mamy przecież nie tylko dwa tysiące piętnastego roku, bo

01:06:27.360 --> 01:06:30.870
jak pan porozmawia ze zwolennikami pisu z czasów, jak platforma

01:06:31.000 --> 01:06:34.270
z PSL miała większość w Sejmie i miała swojego prezydenta, to

01:06:34.280 --> 01:06:36.630
nie mieli poczucie, że znam wgniata oni do ściany.

01:06:36.900 --> 01:06:40.440
No więc teraz pozostaje pytanie, kiedy oni sobie uświadomią

01:06:40.450 --> 01:06:44.540
i to życie wymaga jeszcze czasu, że ten system jest tak skonstruowany,

01:06:44.550 --> 01:06:47.620
że jego logika jest taka, że przy każdym obrocie to wgniata nie

01:06:47.630 --> 01:06:51.380
w ścianę będzie coraz mocniejsze i moment, w którym oni zrozumieją,

01:06:51.390 --> 01:06:54.740
że za którymś kolejnym razem mogą zostać do tej ściany tak przygnieceni,

01:06:54.780 --> 01:06:58.970
że już po prostu nie nie złapią oddechu będzie momentem, w którym

01:06:58.980 --> 01:07:02.780
być może ten nasz pomysł znajdzie tam zrozumienie, czyli inaczej

01:07:02.790 --> 01:07:06.030
mówiąc, polaryzacja niestety musi jeszcze się spotęgować.

01:07:06.080 --> 01:07:07.600
To jest moja osobista ocena.

01:07:07.870 --> 01:07:11.230
Żeby ta świadomość się przedostała odpowiednio wysoko znaczy

01:07:11.240 --> 01:07:15.940
obie system polityczny musi ulec zablokowaniu i strony skłócone

01:07:15.950 --> 01:07:17.870
muszą zrozumieć, że dłużej się nie da.

01:07:18.290 --> 01:07:19.730
Ostatnio mieliśmy nie przypadkiem.

01:07:19.740 --> 01:07:23.470
Siedzimy tu przy okrągłym stole z taką sytuacją w roku pod koniec

01:07:23.480 --> 01:07:26.890
lat osiemdziesiątych, kiedy obie strony tego wielkiego sporu,

01:07:26.900 --> 01:07:29.600
który dzielił Polskę przez całą dekadę lat osiemdziesiątych,

01:07:29.610 --> 01:07:33.670
były tak naprawdę ogromnie wyczerpane, a zarazem miały poczucie,

01:07:33.680 --> 01:07:34.300
że nie mogą.

01:07:35.010 --> 01:07:38.140
Wygrać wszystkiego i wtedy usiadł i się dogadały.

01:07:38.480 --> 01:07:42.180
Co się wielu dzisiaj Polakom do dziś nie nie podoba i stąd są te

01:07:42.190 --> 01:07:45.340
wszystkie opowieści o targowicy i zdradzie okrągłego stołu,

01:07:45.450 --> 01:07:48.100
gdy w rzeczywistości mieliśmy do czynienia po prostu z pewną

01:07:48.110 --> 01:07:49.240
umową społeczną.

01:07:49.370 --> 01:07:53.230
Dzisiaj ta umowa miałaby tą zaletę w stosunku do tamtej, że rzeczywiście

01:07:53.240 --> 01:07:57.060
żadna z tych stron nie byłaby genealogiczny związana z obcym

01:07:57.070 --> 01:08:01.630
mocarstwem i nie byłaby wywieziona czołgami obcego państwa,

01:08:01.640 --> 01:08:03.700
tak jak to było z władzą komunistyczną w Polsce.

01:08:03.880 --> 01:08:07.590
Dzisiaj mamy wszystkie strony sporu, mają legitymację demokratyczną.

01:08:07.660 --> 01:08:11.820
I pozostaje tylko pytanie, kiedy oni zrozumieją, że w tym systemie,

01:08:11.830 --> 01:08:15.040
który wykreowali zwłaszcza po dwa tysiące piątym roku, już

01:08:15.050 --> 01:08:19.020
dłużej nie da się funkcjonować, ponieważ to zaczyna zagrażać

01:08:19.030 --> 01:08:20.780
możliwością rozwojowym Polski.

01:08:20.790 --> 01:08:21.760
Oni ciągle wierzą.

01:08:21.770 --> 01:08:24.440
Nie to tak nie jest, że wcale tak źle nie jest.

01:08:24.490 --> 01:08:27.740
Ciągle sobie dajemy Radę, więc musi nastąpić pewien moment,

01:08:27.750 --> 01:08:31.120
w którym jak powiadam ta świadomość się upowszechni i stąd nasze

01:08:31.130 --> 01:08:32.230
spotkania z państwem.

01:08:32.240 --> 01:08:36.320
Stąd my próbujemy rozmawiać przede wszystkim ze zwykłymi ludźmi,

01:08:36.410 --> 01:08:39.460
ponieważ zakładamy, że jeżeli odpowiednio wiele osób zacznie

01:08:39.470 --> 01:08:41.040
myśleć podobnymi kategoriami.

01:08:41.560 --> 01:08:46.370
Czy to odczują, bo to nie jest tak, jak to się niektórym wydaje,

01:08:46.380 --> 01:08:51.110
że politycy są kompletnie głusi na to, co mówią ludzie na dole.

01:08:51.120 --> 01:08:53.610
Na razie niestety i to jest największy nasz problem.

01:08:53.720 --> 01:08:55.980
Naszym największym problemem nie są politycy.

01:08:56.140 --> 01:08:59.570
Naszym największym problemem są obywatele, którym się ta coraz

01:08:59.580 --> 01:09:01.100
większa polaryzacja podoba.

01:09:01.850 --> 01:09:05.070
Byleby tylko nasza strona wygrała i wgniotła tamtych ścianę

01:09:05.270 --> 01:09:09.170
dopiero kiedy odsetek tych, którym się ta coraz większa polaryzacja

01:09:09.210 --> 01:09:12.410
podoba, zacznie się zmniejszać, a nie zwiększać, pojawi się

01:09:12.420 --> 01:09:15.410
klimat dla takich rozwiązań, jak to, które my proponujemy.

01:09:15.420 --> 01:09:18.790
Na razie rzeczywiście nie będę panu opowiadał, że już po tych

01:09:18.800 --> 01:09:22.170
najbliższych wyborach nagle ten system, który my tu proponujemy,

01:09:22.180 --> 01:09:24.060
zacznie być wdrażany, bo tak nie będzie.

01:09:24.260 --> 01:09:27.570
Natomiast moim zdaniem logika zmierza w takim kierunku właśnie,

01:09:27.580 --> 01:09:30.950
że w którymś momencie będzie musiała nastąpić refleksja, bo

01:09:30.960 --> 01:09:32.990
alternatywą jest po prostu wojna domowa.

01:09:33.640 --> 01:09:37.430
Po prostu znaczy na końcu takiego procesu polaryzacji, kiedy

01:09:37.440 --> 01:09:39.430
już wszystkie bez.

01:09:39.540 --> 01:09:43.980
Liczniki zostaną wy systemu wyciągnięte, a jest ich coraz mniej.

01:09:44.040 --> 01:09:48.280
Na końcu tego jest po prostu walka na ulicy i władzę ma ten, kto

01:09:48.290 --> 01:09:49.950
po prostu tą ulicą rządzi.

01:09:50.110 --> 01:09:53.080
To ja właśnie i jeszcze tylko jeżeli o to doprecyzowanie mogę

01:09:53.090 --> 01:09:56.220
poprosić, bo ostatnia umowa społeczna, o której państwo mówili,

01:09:56.870 --> 01:09:59.700
to znaczy mówię państwo teraz o nowej, to ostatnio mieliśmy

01:09:59.740 --> 01:10:05.060
na końcu komunizmu tak tylko, że wtedy potrzebne było bankructwo

01:10:05.070 --> 01:10:06.100
państwa.

01:10:06.150 --> 01:10:11.720
Tak i zmiany globalne, bo chyba wiemy dobrze, że to nie Polacy

01:10:11.730 --> 01:10:14.820
sami obalili komunizm, tylko to był globalny proces tak to znaczy

01:10:14.830 --> 01:10:15.120
nie tylko.

01:10:15.190 --> 01:10:16.660
To Polacy byli za to odpowiedzialni.

01:10:16.990 --> 01:10:20.620
To jak państwo przewidują głęboko, musi to zejść.

01:10:20.630 --> 01:10:23.590
To znaczy, czy faktycznie my potrzebujemy takiego upadku?

01:10:23.710 --> 01:10:27.030
Czy jest jakaś szansa, że to się stanie szybciej?

01:10:27.280 --> 01:10:30.690
Proszę pana, nie wiem, ale powiem tak zmiany na arenie międzynarodowej

01:10:30.700 --> 01:10:33.600
właśnie się zaczęło i Pan je widzi i wszyscy je widzimy.

01:10:34.100 --> 01:10:38.050
A jeśli chodzi o bankructwo no to ja tu Jestem w sporze z różnymi

01:10:38.060 --> 01:10:40.300
osobami, ale ja uważam, że też idziemy w tym kierunku.

01:10:41.980 --> 01:10:46.040
Ja tylko dodam, że w nadchodzącym numerze magazynu Respublika

01:10:46.050 --> 01:10:51.210
nowa bawię się wyobraźnią polityczną w scenariusze, co musiałoby

01:10:51.220 --> 01:10:54.960
się wydarzyć, żeby decentralizacja się wydarzyła.

01:10:57.900 --> 01:11:01.560
Dzień dobry Mateusz nota, ja mam takie pytanie, bo tutaj ja się

01:11:01.570 --> 01:11:03.780
zgadzam z tą wizją bardzo byłoby fajnie, na przykład gdyby nie

01:11:03.790 --> 01:11:06.890
wiem zakaz handlu w niedzielę in vitro związki partnerskie

01:11:06.900 --> 01:11:08.750
w różnym kraju miałby różne podejście.

01:11:08.760 --> 01:11:11.700
No gdybym państwo mi nie mówiło, czy mogę iść na zakupy na przykład

01:11:11.820 --> 01:11:13.670
w najbliższą niedzielę w Gdańsku, podejrzewam, że mógłbym

01:11:13.680 --> 01:11:17.020
na przykład, gdyby państwa wizja się ziściła, ale mam kilka

01:11:17.030 --> 01:11:19.610
takich technicznych przemyśleń, bo na przykład Państwo nie

01:11:19.620 --> 01:11:22.750
wiem czy poruszają w tej książce, ale na przykład kwestie janosikowego,

01:11:22.760 --> 01:11:25.870
co też jest obciążeniem samorządów, tych najbardziej dynamicznie

01:11:25.880 --> 01:11:26.400
się rozwijają.

01:11:26.470 --> 01:11:30.490
Tych tych, do których jednak ludzie z prowincji emigrują, bo

01:11:30.500 --> 01:11:33.330
nie ma co ukrywać, ludzie emigrują raczej za pracą, a nie z powodów

01:11:33.340 --> 01:11:36.820
ideologicznych tego, że w większości oczywiście, że nie wiem

01:11:36.830 --> 01:11:38.690
na Podkarpaciu jest duszno i konserwatywnie.

01:11:38.700 --> 01:11:42.150
A na Zachodnim Pomorzu jest progresywnie, tylko raczej z powodów

01:11:42.160 --> 01:11:42.810
ekonomicznych.

01:11:42.820 --> 01:11:45.550
Tak przynajmniej mam odczucia i wydaje mi się, że janosikowe

01:11:45.560 --> 01:11:50.090
to nie jest do końca jakby mechanizm tego, że równamy w dół raczej

01:11:50.100 --> 01:11:54.100
powinniśmy równać w górę i i to, że jednak jeśli województwo

01:11:54.110 --> 01:11:56.960
jest bogatsze, to jest i to na końcu ludzie decydują poprzez

01:11:56.970 --> 01:11:58.830
włodarzy czy inne województwo.

01:11:59.230 --> 01:12:01.460
Do tego poziomu rozwoju, przynajmniej z mojej perspektywy,

01:12:01.870 --> 01:12:04.180
nie wiem, jakie mają państwo podejście do karty nauczyciela,

01:12:04.190 --> 01:12:06.250
bo jeśli edukacja zdecentralizowana, to na przykład.

01:12:06.260 --> 01:12:09.610
No co z tym reliktem PRL u tak no czasy słusznie minione minęły

01:12:09.620 --> 01:12:15.280
już bardzo długo, a ciągle jest tak, że no trudno uwolnić ten

01:12:15.290 --> 01:12:19.630
moim zdaniem zawód, jeśli jest tak sztywno ustalone, po prostu

01:12:19.640 --> 01:12:22.280
są reguły zatrudnienia w nim, więc to jest kolejny element,

01:12:22.570 --> 01:12:25.520
no i też chciałbym taką się smutną, że chcą podzielić, że moim

01:12:25.530 --> 01:12:27.380
zdaniem nie ma szans na wprowadzenie tego.

01:12:27.650 --> 01:12:30.540
No bo jednak politycy, no ani społeczeństwo tego nie chce.

01:12:30.610 --> 01:12:33.580
W osiemdziesięciu procentach wybiera popis w tej czy w innej

01:12:33.590 --> 01:12:36.670
formule, no być może w tym roku dojdziemy do jakiejś innej drogi.

01:12:36.680 --> 01:12:41.410
Nie chcę tu zaniki agitować, no ale jest jest jak jest, więc pozostaje

01:12:41.420 --> 01:12:42.830
w tym aspekcie sceptyczny.

01:12:42.840 --> 01:12:45.250
No ale tak jak mówię, poproszę o odpowiedź na te pytania, która

01:12:45.260 --> 01:12:46.780
poruszyła wcześniej.

01:12:47.380 --> 01:12:52.390
To bardzo krótko, jeśli chodzi o redystrybucję majątkową,

01:12:52.400 --> 01:12:53.730
to tutaj znaczy finansową.

01:12:53.740 --> 01:12:55.910
To tu się z panem nie zgadzamy.

01:12:55.920 --> 01:12:59.700
Uważamy, że fillm wyrównywanie szans między regionami jest

01:12:59.710 --> 01:13:02.490
istotnym elementem tego kontraktu społecznego.

01:13:02.580 --> 01:13:06.480
I naszym zdaniem, jeżeli ludzie będą widzieli, że są u siebie,

01:13:06.490 --> 01:13:10.960
że nie są pod obcym panowaniem drugiej tego drugiego plemienia,

01:13:11.030 --> 01:13:15.340
to zrozumieją i zaakceptują bardziej, bo dzisiaj to janosikowe

01:13:15.350 --> 01:13:17.660
jest w kontekście tej polaryzacji, prawda?

01:13:17.670 --> 01:13:23.050
Jeżeli jeżeli w tym naszym systemie no jesteśmy bardziej u siebie,

01:13:23.240 --> 01:13:26.280
no to zrozumiemy, że dla dobra.

01:13:26.350 --> 01:13:32.230
Ja stabilności całej wspólnoty, jaką jest Polska, należy

01:13:32.270 --> 01:13:36.790
wspierać słabszych i słabsze regiony, ale tu oczywiście możemy

01:13:36.800 --> 01:13:37.370
się nie zgadzać.

01:13:37.380 --> 01:13:42.710
Natomiast taka jest takie jest podejście w w książce teraz bardzo

01:13:42.720 --> 01:13:47.960
ciekawy dał Pan przykład karty nauczyciela, która jest dobrym

01:13:47.970 --> 01:13:52.550
fillm takim studium przypadku, jak można byłoby sobie wyobrazić

01:13:52.560 --> 01:13:56.990
tą reformę, bo mówimy o jakby punkcie takim aspiracji.

01:13:57.150 --> 01:14:00.190
Wiem, to znaczy, że województwa mogą.

01:14:00.260 --> 01:14:04.460
Bo w pewnych sprawach decydować, ale bardzo ciekawym elementem

01:14:04.470 --> 01:14:08.200
tej propozycji, które tak myślę, że pozwoli państwu zrozumieć,

01:14:08.480 --> 01:14:12.680
o co nam chodzi, jest to, że jest to chyba pierwsza reforma.

01:14:12.690 --> 01:14:16.120
Tak tak kompleksowa, bo to jest bardzo kompleksowa reforma

01:14:16.130 --> 01:14:22.000
państwa, która zakłada tak mały w dniu jej wprowadzenia.

01:14:22.160 --> 01:14:26.030
Tak mały szok dla obywatelek i obywateli.

01:14:26.040 --> 01:14:26.900
A dlaczego?

01:14:27.140 --> 01:14:31.180
Dlatego, że nasza propozycja jest taka, by w pierwszym dniu.

01:14:31.430 --> 01:14:37.430
Po tej reformie dotychczasowe przepisy ustaw w tych obszarach,

01:14:37.440 --> 01:14:41.140
które są zdecentralizowane, czyli prawa krajowego, stały

01:14:41.150 --> 01:14:42.730
się z mocy prawa.

01:14:44.120 --> 01:14:48.170
Prawem miejscowym, ale takim samym we wszystkich województwach,

01:14:48.210 --> 01:14:51.730
czyli w pierwszym dniu dla obywatelki i obywatela się nic nie

01:14:51.740 --> 01:14:57.240
zmienia dla przedsiębiorców i później jest kwestia, czy województwa

01:14:57.250 --> 01:15:00.010
chcą pójść trochę inną drogą czy nie.

01:15:00.080 --> 01:15:06.220
I w rozdziale czwartym polecamy tą lekturę jest cała masa mechanizmów

01:15:06.400 --> 01:15:09.230
na przykład jest taka nowa instytucja, którą nazywamy kolegium

01:15:09.240 --> 01:15:13.490
województw, która skłania województwa, żeby się trzy czy cztery

01:15:13.500 --> 01:15:14.740
razy zastanowiły.

01:15:14.840 --> 01:15:18.930
Czy rzeczywiście chcą pójść inną drogą, czyli raczej popychamy

01:15:19.060 --> 01:15:23.550
województwa do współpracy, ale współpracy przy możliwości

01:15:23.560 --> 01:15:28.030
jest jest bardzo silna wola lokalnej, regionalnej społeczności

01:15:28.170 --> 01:15:32.820
do tego, że jest ta opcja pójścia swoją drogą, ale my nie, nie

01:15:32.830 --> 01:15:37.390
zmuszamy do tego i moja osobista, moja osobista odczucie jest

01:15:37.400 --> 01:15:41.450
takie moje osobiste przewidywanie jako naukowca byłoby takie,

01:15:41.530 --> 01:15:42.990
że na koniec dnia.

01:15:43.680 --> 01:15:47.600
Te województwa byłyby w sumie bardzo podobne, jeśli chodzi o polityki.

01:15:47.670 --> 01:15:51.140
Po pierwsze dlatego, że samorządy w ogóle są trochę mniej rewolucyjne

01:15:51.290 --> 01:15:52.550
niż władze centralne.

01:15:52.560 --> 01:15:55.800
Jak sobie zobaczymy na to, co się w samorządach dzieje?

01:15:55.840 --> 01:16:00.480
A po drugie, to, że no wojewody, to co powiedział pan profesor

01:16:00.490 --> 01:16:03.580
Dudek, że województwa by patrzyły na siebie i nie chciałyby

01:16:03.590 --> 01:16:05.280
zostać z tyłu, prawda?

01:16:05.530 --> 01:16:10.260
Więc można się zadać pytanie, po co w takim razie zdecentralizować?

01:16:10.270 --> 01:16:14.700
Jeśli na koniec ma zostać podobnie, a po to, żebyśmy rozładowali

01:16:14.710 --> 01:16:15.470
tą bombę?

01:16:15.550 --> 01:16:19.700
Wojny polsko polskiej to poczucie ciągłego bycia podbitym

01:16:19.710 --> 01:16:24.360
przez drugą stronę i żeby harmonia naszego kraju była harmonią

01:16:24.370 --> 01:16:25.940
z wyboru, a nie dyktatu.

01:16:34.660 --> 01:16:39.610
Dziękuję za możliwość głosu, ja bym tak chciał, może.

01:16:40.430 --> 01:16:43.660
My wiązać trochę, bo jak rozumiem, propozycja przez państwa

01:16:44.310 --> 01:16:48.020
przedstawiona w tej książce przyznaje z góry i nie miałem jeszcze

01:16:48.030 --> 01:16:50.470
okazji się z nią zapoznać, chociaż pamiętałem i czekałem na

01:16:50.480 --> 01:16:50.720
nią.

01:16:51.350 --> 01:16:56.860
To zakłada tutaj zdecydowanie większą decentralizację,

01:16:56.870 --> 01:17:01.410
jeżeli chodzi o zarządzanie bardzo wieloma obszarami państwa,

01:17:01.450 --> 01:17:03.500
zdecydowanie w większym stopniu.

01:17:05.150 --> 01:17:08.520
Postawienie tutaj nacisku na na województwa.

01:17:09.310 --> 01:17:10.650
I się tak zastanawiam po prostu.

01:17:10.660 --> 01:17:11.950
No na ile?

01:17:12.650 --> 01:17:15.710
Mimo wszystko pewne obszary, jak na przykład polityka rozwojowa

01:17:15.720 --> 01:17:17.610
nie powinna być tutaj zarządzana.

01:17:17.620 --> 01:17:18.440
Bardziej centralnie.

01:17:18.450 --> 01:17:22.210
To jest zawsze pytanie po prostu, na ile pewne zarządzanie centralne

01:17:22.220 --> 01:17:26.710
sporom państwa jest bardziej efektywne i daje większe szanse

01:17:26.720 --> 01:17:27.470
na tych?

01:17:27.480 --> 01:17:30.790
To jest zniwelowanie tych różnic, o których mówiliśmy względem

01:17:30.800 --> 01:17:33.140
różnymi względem różnych regionów.

01:17:33.460 --> 01:17:37.550
No z takim u SA a na przykład teraz no oczywiście można to motywować

01:17:37.560 --> 01:17:42.540
też oczywiście że to jest zawsze jakaś polityczna gra No administracja

01:17:42.550 --> 01:17:47.870
prezydenta aidena otwiera różnego rodzaju zakłady przemysłowe

01:17:47.880 --> 01:17:52.070
dotyczące bardzo taki bardziej na przykład zielonych technologii

01:17:52.380 --> 01:17:53.860
w Stanach.

01:17:53.870 --> 01:17:58.070
Tak naprawdę, które często należą do Republikanów, więc to.

01:17:58.140 --> 01:17:58.910
Po prostu.

01:18:01.390 --> 01:18:04.440
Myślę, że pytanie po prostu, na ile państwo zakładają, że pewne

01:18:04.450 --> 01:18:08.220
obszary, bo rozumiem, że były wymiany ZUS i i kwestie kwestie

01:18:08.230 --> 01:18:09.970
właśnie zdrowotne.

01:18:10.440 --> 01:18:13.940
Na ile również inne obszary jednak nie należałoby jednak zdecydowanie

01:18:13.950 --> 01:18:16.420
zostawić w rękach państwa.

01:18:16.430 --> 01:18:20.020
No bo jednak nie, niezależnie od tego, jaka opcja akurat działa,

01:18:20.030 --> 01:18:23.770
to jednak w pewnych politykach państwowych to po prostu państwo

01:18:23.780 --> 01:18:25.260
może być dużo bardziej skuteczne.

01:18:25.270 --> 01:18:29.220
I tutaj nie mam na myśli tylko tego obszaru, ale także innych

01:18:29.230 --> 01:18:35.480
znaczy, więc może jednak to kwestia po prostu tego,

01:18:35.490 --> 01:18:39.390
że wiele polityk sektorowych powinno pozostać w grach państwa.

01:18:39.700 --> 01:18:41.830
Nie jest jednak ważnym postulatem.

01:18:47.240 --> 01:18:50.020
Samorząd, proszę państwa, to jest państwo.

01:18:50.610 --> 01:18:52.070
Państwo, to jesteśmy my?

01:18:52.780 --> 01:18:58.620
Ee, to jest kluczowa kluczowe założenie tej tej tej pracy.

01:18:59.350 --> 01:19:04.610
Ten chiński mur między władzą państwową a władzą samorządową

01:19:04.650 --> 01:19:08.180
w naszym myśleniu chcemy zburzyć.

01:19:08.330 --> 01:19:10.940
Chcemy pokazać, że wszy.

01:19:11.010 --> 01:19:13.730
Wszystkie te poziomy należą do aparatu państwa.

01:19:13.740 --> 01:19:19.890
Nie ma w tym w tym poziomie namiestników i okupowanych lód

01:19:19.940 --> 01:19:25.230
fillm natomiast niewątpliwie są obszary, szczególnie w polityce

01:19:25.280 --> 01:19:28.540
energetycznej w.

01:19:28.660 --> 01:19:33.700
W kwestiach związanych z infrastrukturą krytyczną w kwestiach

01:19:33.710 --> 01:19:36.730
związanych z obroną narodową, z bezpieczeństwem wewnętrznym.

01:19:36.810 --> 01:19:40.800
Tory są również poważne obszary gospodarcze, które muszą być

01:19:40.810 --> 01:19:44.100
w obecnych czasach wzmacniane, które absolutnie zostawiamy

01:19:44.110 --> 01:19:45.010
w centrum.

01:19:45.190 --> 01:19:50.180
W rozdziale drugim proponujemy mocne ministerstwo zrównoważonego

01:19:50.190 --> 01:19:56.650
rozwoju, ale właśnie chodzi o to, żeby te rzeczy, które

01:19:56.690 --> 01:19:57.220
które.

01:19:57.500 --> 01:20:02.310
Nie muszą być w centrum, nie odciągały uwagi tego centrum od

01:20:02.320 --> 01:20:05.670
spraw naprawdę priorytetowych, żeby Centrum przestało się

01:20:05.680 --> 01:20:09.770
zajmować szukaniem nowego sposobu na to, jak przejąć Europejskie

01:20:09.780 --> 01:20:15.110
Centrum Solidarności, a zajęło się tym, żeby Polska nie była

01:20:15.120 --> 01:20:19.050
podatna na cyberataki czy na ataki dronów z nieprzyjaznych

01:20:19.060 --> 01:20:22.920
krajów albo żeby budowała fillm.

01:20:23.190 --> 01:20:27.560
Infrastrukturę i przemysł, który będzie powodował, że w nowych

01:20:28.000 --> 01:20:32.260
realiach energetycznych będziemy po prostu mieli prąd w domu.

01:20:32.320 --> 01:20:35.580
Fills więc więc absolutnie nie.

01:20:35.840 --> 01:20:41.430
Nie, nie chcemy rezygnować z ogólnopolskiej polityki rozwojowej,

01:20:41.480 --> 01:20:45.070
ale chcemy ją skoncentrować na tych obszarach, w których to

01:20:45.080 --> 01:20:49.290
jest rzeczywiście uzasadnione, bo w całej masie innych obszarów

01:20:49.300 --> 01:20:53.250
już dzisiaj to województwa i regionalne programy operacyjne

01:20:53.340 --> 01:20:55.910
to są jedyne realne strategie rozwojowe.

01:20:55.980 --> 01:20:57.440
I to nie jest moja kąśliwa.

01:20:57.450 --> 01:21:01.620
Uwaga co do slajdów strategii premiera Morawieckiego, bo równie

01:21:01.630 --> 01:21:05.500
teoretyczne był były plany boniego czy plany hausnera.

01:21:05.590 --> 01:21:09.910
Po prostu Polska w takiej kompleksowej strategii rozwojowej

01:21:09.970 --> 01:21:14.490
jest zbyt dużym, zbyt wewnętrznie zróżnicowaną jednostką,

01:21:14.550 --> 01:21:21.000
żeby całą Polskę przyciąć do jednego modelu rozwojowego Centrum

01:21:21.010 --> 01:21:26.360
powinno się zająć sprawami priorytetowymi energetyką, infrastrukturą

01:21:26.370 --> 01:21:27.940
krytyczną, bezpieczeństwem.

01:21:32.300 --> 01:21:34.630
Jest jeszcze jeden głos sali, będziemy pomału kończy, jeszcze

01:21:34.640 --> 01:21:37.820
możemy wziąć przynajmniej jedno pytanie, także proszę dzień

01:21:37.830 --> 01:21:41.640
dobry Tomek Zieliński, ja mam tylko takie pytanie, bo ogólnie

01:21:41.710 --> 01:21:45.320
wy ogromnej większości z państwem się zgadzam, ale największą

01:21:45.330 --> 01:21:50.280
obawą moją jest edukacja, że jeśli te województwa by sobie stworzyły

01:21:50.290 --> 01:21:54.120
konkretne jakieś systemy edukacji do ósmej szkoły, najpierw

01:21:54.130 --> 01:21:57.310
społeczne, niektóre były publiczne, prywatne i tak dalej,

01:21:57.390 --> 01:22:00.280
to nadal byśmy potrzebowali jakiegoś wspólnego.

01:22:00.350 --> 01:22:04.610
Mianownika typu matura egzamin jakieś, ale czy to nie jest nie

01:22:04.620 --> 01:22:07.060
tworzy trochę takiego niebezpieczeństwa, że.

01:22:07.790 --> 01:22:13.010
Tworzymy sobie pola eksperymentów i po pięciu siedmiu ośmiu

01:22:13.020 --> 01:22:16.700
latach zobaczymy, że a K ten system edukacji to im nie wyszedł,

01:22:16.760 --> 01:22:21.730
ale stworzyliśmy praktycznie całe pokolenie, które będzie

01:22:21.740 --> 01:22:25.930
traciło do innych, do innych dzieci z innych wojew.

01:22:26.140 --> 01:22:28.620
I czy to nie będzie tworzyło takiej?

01:22:29.530 --> 01:22:32.530
Polaryzacji trochę na innym poziomie, że po prostu nie będziemy

01:22:32.540 --> 01:22:33.640
mieć wyrównanych szans.

01:22:33.650 --> 01:22:37.150
I wie pan co, tylko edukacja widzi pan na tym?

01:22:37.160 --> 01:22:41.730
Polega problem, że Pan ciągle wierzy w mit edukacji jednej,

01:22:41.770 --> 01:22:43.370
gdzie się ją cały czas poprawia.

01:22:43.380 --> 01:22:44.330
Ona jest coraz lepsza.

01:22:44.530 --> 01:22:47.030
Niech pan zwróci uwagę ten sam problem, który pan przed chwilą

01:22:47.040 --> 01:22:48.560
powiedział, jest na poziomie obecnym.

01:22:48.570 --> 01:22:52.630
Nie ma pana ministra całej edukacji, które ma jakąś wizję, delikatnie

01:22:52.640 --> 01:22:54.990
mówiąc, ona może nie jest najmądrzejsze, ale on ma władzę, bo

01:22:55.000 --> 01:22:57.670
za nim stoi większość sejmowa i on ją forsuje.

01:22:58.010 --> 01:23:01.430
I teraz widzi pan to, co my proponujemy, to jest decentralizacja

01:23:01.440 --> 01:23:03.710
tego i rzeczywiście może się zdarzyć.

01:23:03.820 --> 01:23:07.180
Że w którymś województwie to pójdzie w złym kierunku?

01:23:07.220 --> 01:23:11.340
Zgoda tylko w jednym województwie jest pokolenie niecałe,

01:23:11.380 --> 01:23:14.340
tylko dotyczące tego jednego województwa, które rzeczywiście

01:23:14.350 --> 01:23:15.950
zawaliło sprawę edukacji.

01:23:16.010 --> 01:23:19.380
Ale ja wolę mieć zawaloną sprawę edukacji w jednym województwie

01:23:19.390 --> 01:23:23.620
i coraz lepiej w piętnastu innych, aż do tego najlepszego niż

01:23:23.670 --> 01:23:27.560
sytuację, w której może się nam trafić minister, który nam zdemoluje

01:23:27.570 --> 01:23:28.200
jeszcze bardziej.

01:23:28.210 --> 01:23:30.600
Choć trudno sobie to wyobrazić, ale wszystko się da jeszcze

01:23:30.610 --> 01:23:31.490
bardziej zepsuć.

01:23:31.530 --> 01:23:34.470
System edukacyjny w skali kraju, który już mamy w tej chwili.

01:23:34.590 --> 01:23:37.060
Więc w tym sensie, moim zdaniem nasza propozycja jest mniej

01:23:37.070 --> 01:23:39.830
ryzykowna, co nie znaczy, że eliminuje ryzyko.

01:23:39.840 --> 01:23:44.930
Nie, ona ma wpisane w siebie, bo nie ma systemów idealnych i żeby

01:23:44.940 --> 01:23:47.470
była jasność, może to jest dobra puenta dla naszej dyskusji.

01:23:47.480 --> 01:23:50.330
Proszę państwa, my nie twierdzimy, że to, co my proponujemy

01:23:50.340 --> 01:23:54.210
to jest nowa arkadia i system idealny jak ci utopieni socjaliści

01:23:54.220 --> 01:23:58.610
w dziewiętnastym wieku, że kreślili modele społeczeństwa

01:23:58.620 --> 01:23:59.380
cudownego.

01:23:59.500 --> 01:24:04.180
My przyglądamy się Polsce taka jaka ona jest, która pogrąża

01:24:04.190 --> 01:24:05.310
się w coraz silniejszym.

01:24:05.380 --> 01:24:09.060
Konflikcie politycznym i moim zdaniem funkcjonuje jako państwo,

01:24:09.070 --> 01:24:11.600
jeśli chodzi o polityki publiczne, coraz gorzej.

01:24:11.610 --> 01:24:14.820
Ja nie mam poczucia, że system edukacyjny opieki zdrowotnej

01:24:14.870 --> 01:24:17.520
i parę innych działa tu lepiej niż dwadzieścia lat temu.

01:24:17.590 --> 01:24:20.410
Nawet jeżeli jest na to więcej pieniędzy wydawanych, bo jest

01:24:20.540 --> 01:24:22.560
to ja nie mam wrażenia, że to wyraźnie lepiej działa.

01:24:22.570 --> 01:24:25.590
Mam wrażenie, że w wielu obszarach działa gorzej niż dwadzieścia

01:24:25.600 --> 01:24:28.380
lat temu i teraz myśmy przygotowali pewną propozycję.

01:24:28.390 --> 01:24:32.900
Jak można spróbować to naprawić i to co ja widzę rzeczywiście

01:24:32.910 --> 01:24:35.900
jest największym i to jest ten zarzut, który tutaj jeden z panów

01:24:35.910 --> 01:24:37.710
podniósł, ja się zmieniam.

01:24:37.780 --> 01:24:40.140
Bardziej zgadzam, że to na dziś jest nie do wprowadzenia, bo

01:24:40.150 --> 01:24:41.460
politycy tego nie chcą.

01:24:41.610 --> 01:24:45.620
No ale trudno my nie mamy takiej władzy, żeby zmienić polityków.

01:24:45.630 --> 01:24:49.010
Natomiast mamy taką możliwość, żeby prezentować te rozwiązania,

01:24:49.270 --> 01:24:54.210
więc tak jak powiadam, natomiast nie twierdzimy, że każde rozwiązanie,

01:24:54.360 --> 01:24:58.220
które tam jest w tej książce zaproponowane jest na pewno idealne

01:24:58.300 --> 01:25:01.650
i na pewno będzie po jego zastosowaniu lepiej niż było dotąd.

01:25:01.780 --> 01:25:05.840
Natomiast uważamy, że jest duża szansa, że w skali ogólnej ten

01:25:05.850 --> 01:25:09.340
system będzie bardziej efektywny na wielu poziomach.

01:25:09.410 --> 01:25:13.030
Poczynając do osłabienia polaryzacji, a na właśnie rozwiązywaniu

01:25:13.040 --> 01:25:15.970
pewnych problemów, z którymi sobie Polska nie potrafi poradzić

01:25:15.980 --> 01:25:19.050
od trzydziestu ponad lat, że tu jest większa szansa na to, że

01:25:19.060 --> 01:25:22.030
to to tu byłaby szansa na ich rozwiązanie.

01:25:22.210 --> 01:25:24.190
Natomiast jak powiadam, nie jest to panaceum.

01:25:24.200 --> 01:25:25.210
To jest ekspercka.

01:25:25.220 --> 01:25:29.310
Propozycja do dyskusji nie ma takich alternatyw.

01:25:29.320 --> 01:25:33.020
Na razie ja nie widzę, żeby w Polsce ktoś coś takiego próbował

01:25:33.140 --> 01:25:34.970
z innych pozycji zbudować.

01:25:35.070 --> 01:25:38.330
Przeciwnie, mam wrażenie, że przy tej całej ogromnej temperaturze

01:25:38.340 --> 01:25:41.430
sporu politycznego, jaką w Polsce mamy coraz wyższą.

01:25:41.590 --> 01:25:44.870
Nastąpił kompletny uwiąd tego, co się kiedyś nazywało myślą

01:25:44.880 --> 01:25:48.930
polityczną, czyli mówiąc krótko, te partie nie mają swoich

01:25:48.940 --> 01:25:49.330
projektów.

01:25:49.340 --> 01:25:52.520
Konstytucji nie mają swoich projektów zmian.

01:25:52.760 --> 01:25:55.190
Wszystko jest właściwie dostosowane do bieżących wymogów

01:25:55.200 --> 01:25:58.530
politycznych i nie jest przypadkiem, że właściwie żadna z głównych

01:25:58.540 --> 01:26:00.610
partii nie ma swojego projektu konstytucji.

01:26:00.720 --> 01:26:02.080
Chociaż dlaczego?

01:26:02.090 --> 01:26:04.690
No bo prezes Kaczyński to właściwie otwarcie powiedział, bo

01:26:04.700 --> 01:26:08.070
się okazało, że można zmieniać ustrój, nie zmieniając konstytucji

01:26:08.110 --> 01:26:10.790
i mam wrażenie, że innym się to bardzo spodobało, tylko boją

01:26:10.800 --> 01:26:13.830
się to powiedzieć i oby to nie był zły zły prognostyk.

01:26:13.900 --> 01:26:14.450
Na przyszłość?

01:26:14.460 --> 01:26:14.830
Dziękuję.

01:26:15.960 --> 01:26:19.290
Dziękuję państwu, to może jeszcze na koniec musimy już zmierzać

01:26:19.300 --> 01:26:20.500
pomału do finału.

01:26:20.740 --> 01:26:25.400
Zadam też pytanie na koniec, na ile państwo wierzą, że na przykład

01:26:25.410 --> 01:26:29.540
w perspektywie dziesięciu lat całość tych rozwiązań, czy część

01:26:29.800 --> 01:26:33.070
byłaby możliwa do wprowadzenia w Polsce, czy widzą państwo

01:26:33.080 --> 01:26:37.830
w Polsce jakiś aktorów społecznych, którzy mogliby się stać

01:26:37.840 --> 01:26:41.150
zaczynem tej zmiany, czy też w tej perspektywie dziesięciu

01:26:41.160 --> 01:26:41.290
lat?

01:26:41.300 --> 01:26:44.980
Jednak te jedna z głównych przesłanek państwa projektu, czyli

01:26:44.990 --> 01:26:48.090
radykalna polaryzacja no nie będzie przesłanką, która może

01:26:48.100 --> 01:26:49.490
nam zniknąć.

01:26:49.500 --> 01:26:50.410
No pokolenie.

01:26:50.480 --> 01:26:52.960
Prezesa Kaczyńskiego i Donalda Tuska przecież szczerze nie

01:26:52.970 --> 01:26:55.630
będzie rządzić Polską politycznie wiecznie.

01:26:55.640 --> 01:26:58.940
A czy rzeczywiście, kiedy na przykład prezes Kaczyński przestanie

01:26:58.950 --> 01:27:03.220
kierować pisem, to czy scena polityczna dalej będzie tak spolaryzowana?

01:27:03.230 --> 01:27:04.460
Czy wyłoni się coś nowego?

01:27:04.470 --> 01:27:06.950
No to też jest jakąś wielką zagadką.

01:27:10.010 --> 01:27:13.000
Jest bardzo trudne pytanie, ale odpowiedziałam na niej już

01:27:13.010 --> 01:27:15.680
raz publicznie, więc muszę być konsekwentne, że moim zdaniem

01:27:15.690 --> 01:27:19.570
jeżeli ten nasz pomysł zostanie przynajmniej w części wdrożony

01:27:19.580 --> 01:27:22.210
w ciągu najbliższej dekady, to będzie cud.

01:27:23.180 --> 01:27:25.210
Ale cuda się czasami u nas zdarzają.

01:27:25.220 --> 01:27:26.780
Związku z tym nic nie wiadomo.

01:27:26.950 --> 01:27:31.650
Jednocześnie, tak jak sam pan redaktor wspomniał, mamy wyczai.

01:27:31.720 --> 01:27:36.540
Przez który biegnie nieubłaganie i mamy pewne procesy demograficzne,

01:27:36.550 --> 01:27:41.720
które też dzieją się na naszych oczach i pokolenie osób, które

01:27:41.760 --> 01:27:46.680
budowały trzecią Rzeczpospolitą, a obecnie czwarta gą Rzeczpospolitą.

01:27:46.830 --> 01:27:49.040
No też jest coraz starsze.

01:27:50.440 --> 01:27:53.430
Osoby, które mają w tym momencie dwadzieścia parę lat.

01:27:53.440 --> 01:27:56.390
Czy są właśnie jeszcze nastolatkami w liceach?

01:27:57.420 --> 01:28:03.310
Wygląda na to, że mają raczej inne pomysły na to, jak Polska powinna

01:28:03.320 --> 01:28:03.810
wyglądać.

01:28:03.820 --> 01:28:08.390
Jak my powinniśmy w niej funkcjonować, niż mają to obecnie politycy,

01:28:09.190 --> 01:28:12.210
natomiast by nie zrzucając wszystkiego na wielką niewiadomą,

01:28:12.220 --> 01:28:16.390
to znaczy, co będzie, kiedy młodzi ludzie zaczną brać sprawę

01:28:16.400 --> 01:28:17.390
w swoje ręce?

01:28:17.710 --> 01:28:21.250
No mamy taką sytuację, w której ta gra na polaryzację po prostu

01:28:21.260 --> 01:28:21.980
na dłuższą metę.

01:28:22.050 --> 01:28:27.910
Gdzie nieopłaca, ponieważ doprowadzi do atrofii państwa,

01:28:27.920 --> 01:28:32.310
więc w pewnym sensie cyniczna czy co najmniej bardzo pragmatyczna

01:28:32.320 --> 01:28:39.400
kalkulacja powinna przynajmniej doprowadzić do zmiany sposobu,

01:28:39.410 --> 01:28:41.910
w jaki władza jest sprawowana.

01:28:42.800 --> 01:28:46.020
No również dlatego, że są pewne osoby, które są kluczowe w tym

01:28:46.030 --> 01:28:47.650
momencie na politycznej scenie.

01:28:47.880 --> 01:28:53.450
Będą z tej sceny schodzić i już absolutnie na koniec.

01:28:54.860 --> 01:29:00.830
Wierzymy w ten pomysł dlatego, że bez wiary i optymizmu

01:29:00.840 --> 01:29:05.790
w to, że może być lepiej i wykorzystując nasze wspólne siły,

01:29:05.800 --> 01:29:11.110
naprawdę od prawa do lewa, do tego, żeby wymyśleć inny pomysł

01:29:11.120 --> 01:29:15.250
na to, w jaki sposób Polska nasz kraj może funkcjonować bez tego.

01:29:15.260 --> 01:29:17.600
No to można tylko usiąść i płakać.

01:29:17.690 --> 01:29:19.240
Nie chcemy siedzieć i płakać.

01:29:19.440 --> 01:29:24.170
Chcemy pokazać, zaproponować coś na stole na podstawie czego

01:29:24.180 --> 01:29:27.850
będzie można rzeczywiście realnie myśleć o poprawie naszego

01:29:27.860 --> 01:29:28.480
państwa.

01:29:28.970 --> 01:29:34.230
A ja uważam, że jest całkiem spore prawdopodobieństwo i

01:29:34.240 --> 01:29:37.710
najlepszym dowodem na to proszę państwa, jest to, że ponad sto

01:29:37.720 --> 01:29:43.060
trzydzieści zajętych zapracowanych osób poświęciło swój

01:29:43.070 --> 01:29:49.030
czas, wierząc, że to ma sens i fillm.

01:29:49.780 --> 01:29:53.610
I i angażując się w ten pomysł?

01:29:54.410 --> 01:29:57.160
Dlaczego wierzymy, że to ma sens?

01:29:57.170 --> 01:29:58.840
Dlaczego ja wierzę, że to ma sens?

01:29:58.850 --> 01:30:02.480
Proszę państwa, wszyscy ludzie, z którymi kiedykolwiek rozmawiałam,

01:30:02.490 --> 01:30:07.240
których, którzy widzieli, w jaki sposób były wprowadzane rozmaite.

01:30:07.890 --> 01:30:10.540
Mądre pomysły, które się w Polsce sprawdziły.

01:30:11.220 --> 01:30:14.900
Wszyscy mówili mi, Słuchaj, to była sprawa przypadku.

01:30:15.060 --> 01:30:18.050
Ktoś to wymyślił, było w szufladzie.

01:30:19.150 --> 01:30:23.270
Doszli do władzy i nie wiedzieli, co robić i wzięli ten projekt.

01:30:23.400 --> 01:30:28.610
I proszę Państwa, może mamy inne wyobrażenie o tym, jaki sposób

01:30:28.620 --> 01:30:32.590
się reformuje polskie państwo, ale jest bardzo, bardzo wiele

01:30:32.600 --> 01:30:37.480
przykładów, że właśnie w ten sposób i my chcemy być tym najlepszym

01:30:37.520 --> 01:30:39.050
projektem w szufladzie.

01:30:39.100 --> 01:30:40.710
A kiedyś szansa będzie.

01:30:44.660 --> 01:30:45.740
Czy jeszcze jakieś głosy?

01:30:45.780 --> 01:30:46.990
Widzę, że już nie?

01:30:47.200 --> 01:30:49.170
Dobrze, to dziękuję bardzo naszym gościom.

01:30:49.180 --> 01:30:54.090
Dziękuję państwu za udział i za uwagi w zachęcam do lektury.

01:31:15.200 --> 01:31:17.220
Ale fajnie pan poprowadził?

01:31:31.750 --> 01:31:34.360
Transmisje zapewnia portal miasta Gdańsk.

01:31:35.260 --> 01:31:36.280
Gdańsk, plk.