WEBVTT 00:00:02.040 --> 00:00:03.020 Polskim zabytkom. 00:00:03.880 --> 00:00:07.990 Tak w Polsce i też na całym świecie, które. 00:00:08.890 --> 00:00:12.850 Wspieramy jako organizacja tutaj z naszej strony polskie płace 00:00:12.860 --> 00:00:13.310 na źródle. 00:00:13.320 --> 00:00:16.150 Fundacja ja nazywam się Bartosz Wasilewski. 00:00:16.550 --> 00:00:20.290 Po mojej prawej stronie jest pan Arkadiusz gra pan. 00:00:20.300 --> 00:00:22.410 Klaudiusz Grabowski z Muzeum Gdańska. 00:00:23.530 --> 00:00:27.130 Po mojej lewej stronie pan Karol Lo doliński, stowarzyszenia 00:00:27.140 --> 00:00:32.110 order dwa kropka zero Pan Karol jest z Wrocławia. 00:00:32.900 --> 00:00:37.790 Pan klaudiusz z Muzeum Gdańska więc będzie mówił o zabytkach 00:00:37.800 --> 00:00:38.430 w Gdańsku. 00:00:39.270 --> 00:00:43.970 Temat zabytków jest tematem bardzo ważnym i bardzo ciekawym. 00:00:43.980 --> 00:00:46.660 No około siedemdziesiąt siedemdziesiąt tysięcy zabytków 00:00:46.670 --> 00:00:51.630 mamy w Polsce, z czego trzy tysiące to są pałace i dwory, którymi 00:00:51.640 --> 00:00:52.340 szczególnie. 00:00:53.020 --> 00:00:55.510 Moje moja Fundacja się zajmuje. 00:00:56.340 --> 00:01:00.000 Ale dzisiaj chcieliśmy poruszyć kilka tematów szczególnie 00:01:00.010 --> 00:01:02.270 związanych tutaj z opieką nad zabytkami. 00:01:03.140 --> 00:01:08.830 Jak w danym rejonie po prostu władze centralne czy władze 00:01:08.840 --> 00:01:11.990 samorządowe zajmują się tu zabytkami? 00:01:12.320 --> 00:01:14.220 Jak jak to wygląda? 00:01:14.400 --> 00:01:15.240 Chcemy też. 00:01:16.520 --> 00:01:19.420 Zachęcić do odwiedzania naszych zabytków? 00:01:20.450 --> 00:01:23.030 Jak również do inwestowania w zabytki. 00:01:23.840 --> 00:01:27.550 Bo też prowadzimy biuro nieruchomości Zabytkowych, które 00:01:27.560 --> 00:01:30.540 stara się właśnie znaleźć nowych. 00:01:31.560 --> 00:01:34.240 Właścicieli tak wspaniałych obiektów. 00:01:35.950 --> 00:01:37.730 Może przekażę. 00:01:38.540 --> 00:01:40.870 Teraz głos panu, który? 00:01:41.730 --> 00:01:43.600 Powie o właśnie. 00:01:44.320 --> 00:01:45.810 Zabytkach w Gdańsku. 00:01:46.000 --> 00:01:47.110 Jak to wygląda? 00:01:47.880 --> 00:01:50.190 Ze strony Muzeum Gdańska. 00:01:51.030 --> 00:01:55.160 O programach szczególnie edukacyjnych, związanych z zabytkami. 00:01:55.230 --> 00:01:58.890 Bardzo proszę, Witam państwa, dziękuję za zaproszenie. 00:01:58.900 --> 00:02:02.820 To dla mnie wyróżnienie, że Jestem przedstawicielem lokalnej 00:02:02.830 --> 00:02:03.470 społeczności. 00:02:03.480 --> 00:02:05.360 Jeżeli chodzi o gdańskie zabytki. 00:02:05.930 --> 00:02:09.330 Na początku chciałbym państwu powiedzieć przypomnieć właściwie, 00:02:09.480 --> 00:02:12.720 jak ważne dla naszego miasta są zabytki. 00:02:13.780 --> 00:02:16.850 Ostatnio zapytano sztuczną inteligencję. 00:02:16.890 --> 00:02:22.120 Jakie są trzy najpiękniejsze polskie miasta i to podium. 00:02:22.220 --> 00:02:24.730 Zajmują duże znane miasta. 00:02:24.910 --> 00:02:30.150 Wśród nich jest jest Gdańsk, Gdańsk, Warszawa i pierwsze miejsce 00:02:30.160 --> 00:02:31.160 zajął Kraków. 00:02:32.260 --> 00:02:33.960 Ten sukces Gdańska? 00:02:34.280 --> 00:02:36.600 No nie ukrywajmy, tkwi w tym, że to. 00:02:37.430 --> 00:02:43.110 Duży zabytkowy zespół na północy polski, największy i w zasadzie 00:02:43.120 --> 00:02:44.490 w tej okolicy Europy. 00:02:44.540 --> 00:02:45.910 No bezkonkurencyjny. 00:02:46.470 --> 00:02:49.240 Dlatego dbałość o zabytki. 00:02:50.000 --> 00:02:52.860 Jest nie tylko istotna z takiego punktu. 00:02:52.900 --> 00:02:57.070 Powiedzmy obywatelskiego tak to nasze dziedzictwo, ale też 00:02:57.080 --> 00:02:58.870 przynosi nam wymierne korzyści. 00:03:00.120 --> 00:03:02.770 Yy bada się turystów pod kątem. 00:03:02.810 --> 00:03:07.190 Dlaczego odwiedzają Gdańsk i ponad osiemdziesiąt procent 00:03:07.200 --> 00:03:12.810 pytanych turystów to są badania dotyczące turystów i polskich 00:03:12.820 --> 00:03:17.120 i zagranicznych i ponad osiemdziesiąt procent mówi że przyjeżdża 00:03:17.130 --> 00:03:21.900 po to żeby zobaczyć Nasze zabytki nasze zabytkowe centrum miasta 00:03:22.720 --> 00:03:27.380 Na drugim miejscu są plaże w Gdańsku są oczywiście piękne plaże 00:03:27.470 --> 00:03:31.700 i je wskazało niecałe pięćdziesiąt procent czyli no nie ma co 00:03:31.710 --> 00:03:38.830 ukrywać te zabytki są dla nas ważne i pozostaną ważne moje muzeum 00:03:38.980 --> 00:03:44.120 opiekuje się najważniejszymi miejskimi zabytkami i oprócz 00:03:44.130 --> 00:03:49.800 tego że dbamy o nie oczywiście udostępniamy ich wnętrza to też 00:03:49.840 --> 00:03:55.720 propagujemy i opracowujemy programy edukacyjne Po to, 00:03:55.760 --> 00:04:00.740 żeby tą wiedzę o zabytkach, żeby ta wiedza była powszechna, 00:04:01.210 --> 00:04:04.700 bo owszem, wiem gdzie stoją najważniejsze Gdański zabytki, 00:04:04.710 --> 00:04:08.340 ale trzeba co nieco o nich więcej dopowiedzieć to nasz obowiązek. 00:04:09.880 --> 00:04:10.460 I. 00:04:11.070 --> 00:04:13.630 I o to właśnie właśnie dbamy. 00:04:18.900 --> 00:04:22.650 Teraz tutaj, no może nie będę omawiał jakiś tutaj szczegółowych 00:04:22.660 --> 00:04:23.230 programów. 00:04:23.240 --> 00:04:28.410 Tak, jeżeli chodzi o o naszą, o naszą działalność, ale także 00:04:28.420 --> 00:04:29.640 staramy się. 00:04:30.560 --> 00:04:34.070 Oprócz yy tego centrum zabytkowego, gdzie nas są nasze główne 00:04:34.080 --> 00:04:35.870 zabytki wspierać. 00:04:37.130 --> 00:04:38.060 Dzielnice. 00:04:38.710 --> 00:04:43.200 Tak zwane no oddalono tego centrum, gdzie także znajdują się zabytki. 00:04:43.420 --> 00:04:49.000 Tam jest duży potencjał lokalnych społeczności, które dostrzegają 00:04:49.010 --> 00:04:54.220 właśnie piękno swoich obiektów położonych poza głównymi trasami 00:04:54.230 --> 00:04:57.290 zwiedzania i prowadzą działalność. 00:04:57.780 --> 00:05:02.780 My tutaj staramy się wesprzeć tą tą działalność, ale może o tym 00:05:02.790 --> 00:05:06.540 trochę później powiem, żeby tutaj za dużo nie mówić na sam początek. 00:05:07.220 --> 00:05:12.360 Dziękuję bardzo, to ty to wiemy coś o Gdańsku, a jak to jest na 00:05:12.370 --> 00:05:13.360 Dolnym Śląsku? 00:05:13.430 --> 00:05:14.200 Wrocław. 00:05:14.870 --> 00:05:18.720 Pan, Karol radoliński Stowarzyszenie order dwa zero też coś 00:05:18.730 --> 00:05:24.580 o stowarzyszeniu prosiłbym powiedzieć, No i jak wygląda tutaj 00:05:24.590 --> 00:05:27.280 sprawa ochrony zabytków w do na Dolnym Śląsku? 00:05:28.850 --> 00:05:34.500 Bardzo serdecznie dziękuję za zaproszenie od naszych partnerów 00:05:34.510 --> 00:05:36.720 z Fundacji polskie pałace na źródle. 00:05:36.730 --> 00:05:42.110 Bardzo cieszę się, że też możemy powiedzieć o nie tylko o samych 00:05:42.120 --> 00:05:46.760 zabytkach, ich konserwacji, ale także o specjal. 00:05:46.830 --> 00:05:50.460 W tej szczególnej roli edukacji w Polsce na temat zabytków, 00:05:50.470 --> 00:05:56.010 bo jednak są one częścią naszego dziedzictwa i no i 00:05:56.020 --> 00:06:00.330 składają się nieodłącznie na naszą tożsamość narodową. 00:06:01.910 --> 00:06:06.310 Szanowni Państwo, ja reprezentuję Stowarzyszenie order dwa 00:06:06.320 --> 00:06:11.110 zero to jest Stowarzyszenie stosunkowo młode one działa. 00:06:11.840 --> 00:06:16.520 Ogólnonarodową, ale jest umiejscowione we Wrocławiu. 00:06:16.530 --> 00:06:18.620 To jest rzecz czysto techniczna. 00:06:20.380 --> 00:06:26.650 Zajmujemy się głównie dążeniem do odtworzenia jednego 00:06:26.660 --> 00:06:30.770 z polskich dawnych odznaczeń państwowych, czyli Orderu Świętego 00:06:30.780 --> 00:06:31.760 Stanisława. 00:06:33.340 --> 00:06:36.450 Troszeczkę takiej nowocześniejszej formie. 00:06:37.610 --> 00:06:41.420 To jest dosyć temat mało znany. 00:06:42.710 --> 00:06:47.140 Troszeczkę może kojarzony z takim bajkowym światem. 00:06:47.190 --> 00:06:52.760 Kiedyś szlachta bardzo lubiła otaczać się błyskotkami i ten 00:06:52.770 --> 00:06:57.900 order świętego Stanisława też przez tą masowość w radawnica 00:06:57.910 --> 00:07:00.940 Twie też utracił na wartości. 00:07:00.950 --> 00:07:02.780 Jednak to nie przeszkodziło. 00:07:02.790 --> 00:07:08.830 Dzisiaj wielu organizacjom utworzyć takie odznaczenia i 00:07:08.840 --> 00:07:12.890 masowo je nadawać, co doprowadziło do utraty znaczenia tego 00:07:12.900 --> 00:07:13.510 Orderu. 00:07:14.170 --> 00:07:17.560 I to właśnie proszę państwa, my się też jako Stowarzyszenie, 00:07:17.570 --> 00:07:21.880 jako jedyne Stowarzyszenie staramy się rozwiązać tą problematykę 00:07:22.410 --> 00:07:27.020 związaną z tym orderem, który jest nadawany bardzo często do 00:07:27.030 --> 00:07:27.500 tak. 00:07:28.620 --> 00:07:32.600 Bez spełniania kryteriów, jak to za czasów ostatniego króla 00:07:32.610 --> 00:07:33.740 Poniatowskiego. 00:07:34.800 --> 00:07:38.330 I tak, żeby nie mówić co. 00:07:38.400 --> 00:07:41.020 To czasu naszej działalności, bo tak jak już przedstawiłem, 00:07:41.030 --> 00:07:45.020 no naszym celem jest utworzenie tego Orderu, ale z wielkim poparciem 00:07:45.030 --> 00:07:45.860 społeczeństwa. 00:07:45.870 --> 00:07:50.650 Żeby to jednak nie było tak, że ten order powstaje jak przysłowiowo, 00:07:50.660 --> 00:07:55.250 mówiąc grzyby po deszczu, bo na razie jest taka sytuacja, więc 00:07:55.290 --> 00:07:57.080 będziemy starać się to rozwiązać. 00:07:57.090 --> 00:08:01.040 Ale nawiązując też do oczywiście tematu spotkania, to. 00:08:02.820 --> 00:08:04.010 Czemu ten order? 00:08:04.020 --> 00:08:06.170 Proszę państwa, no po. 00:08:06.260 --> 00:08:09.950 Powód kuriozalny jest wręcz zaciekawienie tym orderem też 00:08:09.960 --> 00:08:13.880 była bardzo kuriozalna, ale pominę to dzisiaj jednak nawiążę 00:08:13.890 --> 00:08:19.560 do istoty, mianowicie no order świętego Stanisława, jak też 00:08:19.570 --> 00:08:24.220 inne odznaczenia państwowe można uznać się jako za no nadal 00:08:24.230 --> 00:08:27.060 aktywne nadawane tak order orła białego jest nadawany przez 00:08:27.070 --> 00:08:29.710 prezydenta Rzeczypospolitej S. 00:08:29.780 --> 00:08:32.920 Coś inne odznaczenia, o których mniej wiemy też order świętego 00:08:32.930 --> 00:08:36.560 Stanisława jest częścią jednak dziedzictwa kulturalnego 00:08:36.570 --> 00:08:38.180 polski, o czym się zapomina? 00:08:39.090 --> 00:08:44.120 I tutaj mamy kwestię właśnie tego tej problematyki, czyli brak 00:08:44.270 --> 00:08:47.570 zaangażowania się państwa instytucji państwowych, które 00:08:47.580 --> 00:08:53.540 mają obowiązek jednak zadbać o każdy element polskiego dziedzictwa, 00:08:53.550 --> 00:08:55.400 w tym także elementy najmniejsze. 00:08:56.060 --> 00:09:01.020 I tutaj mamy problem tak samo jak mamy problem z zabytkami w całej 00:09:01.030 --> 00:09:03.850 Polsce, ale. 00:09:04.980 --> 00:09:08.600 Powiem właśnie dokładnie ją zabytkach architektury rolnych 00:09:09.050 --> 00:09:09.860 architektonicznych. 00:09:09.870 --> 00:09:15.420 Przepraszam na Dolnym Śląsku, tak jak tutaj pan pan Wasilewski 00:09:15.430 --> 00:09:21.690 zapytał, jest bardzo duży problem, mianowicie w stosunku do 00:09:22.250 --> 00:09:22.580 przezna. 00:09:22.650 --> 00:09:27.150 Zaznaczania funduszy przez państwo przez instytucje centralne 00:09:27.550 --> 00:09:31.670 na rzecz ochrony zabytków to dolnośląsko znajduje się w bardzo 00:09:31.680 --> 00:09:32.970 niekorzystnej sytuacji. 00:09:32.980 --> 00:09:39.250 Wręcz się mówi o dyskryminacji, jeżeli chodzi o rozdysponowanie środ. 00:09:39.530 --> 00:09:43.340 Na ich konserwację, bo czemu mówi o dyskryminacji? 00:09:43.350 --> 00:09:44.800 Czemu padło takie określenie? 00:09:44.810 --> 00:09:47.900 Bo proszę sobie wyobrazić, że. 00:09:48.160 --> 00:09:53.520 Na inne województwa konserwatorzy zabytków dostają kwoty 00:09:53.600 --> 00:09:56.470 powiedzmy dziewięciu milionów Złotów lub większe. 00:09:57.280 --> 00:10:02.590 Dolnośląsko na konserwację swoich siedmiu tysięcy zabytków. 00:10:02.600 --> 00:10:05.650 I tu nie mówię tylko o zamkach, pałacach, dworkach, ale także 00:10:05.660 --> 00:10:08.310 o innych rezydencjach i budowlach zabytkowych. 00:10:08.360 --> 00:10:11.330 Na tą konserwację dostaje ledwie dwa miliony. 00:10:13.190 --> 00:10:17.410 A czemu to jest dyskryminacja, bo jednocześnie dolnośląsko 00:10:17.510 --> 00:10:19.320 stanowi dolnośląskim. 00:10:19.330 --> 00:10:23.600 Znajduje się jedna czwarta naszych narodowych zabytków jak 00:10:23.610 --> 00:10:27.080 już powiedziałem siedem tysięcy zabytków w tym około siedemset 00:10:27.090 --> 00:10:32.080 pięćdziesiąt dworków pałaców i zamków więc tu dlatego mówimy 00:10:32.090 --> 00:10:36.280 o tej właśnie dyskryminacji bo to są to są kwoty śmieszne czasami 00:10:36.290 --> 00:10:41.660 na jeden budynek w centrum wrocławia a są przeznaczane kwoty 00:10:41.670 --> 00:10:45.940 w wysokości miliona pięciuset lub dwóch dwóch milionów, a to 00:10:45.950 --> 00:10:49.980 dwa miliony jest przeznaczone na całość, więc nasz konserwator 00:10:49.990 --> 00:10:54.040 zabytków trochę rozkłada ręce, bo nie wie jak to nawet rozdysponować 00:10:54.050 --> 00:10:58.720 tak bo jakby rozdysponował na te siedem tysięcy które wymagają 00:10:58.730 --> 00:11:04.420 remontu to starczyłoby ledwie na morze klamkę do drzwi, więc 00:11:04.460 --> 00:11:06.240 to jest bardzo przykra sytuacja. 00:11:08.520 --> 00:11:10.500 I tutaj właśnie. 00:11:10.670 --> 00:11:12.610 Na przykład można powiedzieć, jaka to jest? 00:11:12.620 --> 00:11:17.150 Krytyczna sytuacja także na podstawie wniosków właścicieli 00:11:17.160 --> 00:11:20.750 tych budowli z całego województwa dolnośląskiego. 00:11:21.130 --> 00:11:25.070 To są wnioski, które opiewają na pięćdziesiąt milionów złotych, 00:11:25.080 --> 00:11:29.230 więc sami państwo możecie zrozumieć, że konserwator zabytków 00:11:29.240 --> 00:11:34.290 nawet nie ma jak rozdysponować tej kwoty, bo po prostu no pięćdziesiąt 00:11:34.300 --> 00:11:37.290 milionów we wnioskach, a dwa miliony jest przeznaczony, żeby 00:11:37.300 --> 00:11:42.750 rozdysponować i tutaj może na temat już edukacji stricte. 00:11:42.760 --> 00:11:45.840 To może powiemy później, ale sytuacja ogólnie tak. 00:11:45.920 --> 00:11:49.700 Streszczając no jest niekorzystna na tle innych województw. 00:11:49.800 --> 00:11:54.610 Krótko mówiąc, jest bardzo dużo budowli zrujnowanych, które 00:11:54.620 --> 00:11:59.730 na całe szczęście są odzyskiwane, ale bardzo, bardzo powolny 00:11:59.740 --> 00:12:04.890 sposób, co utrudnia też oczywiście są postępowania administracyjne, 00:12:04.900 --> 00:12:10.010 bo mówimy o budowlach też, które były w posiadaniu dawnych polskich 00:12:10.020 --> 00:12:15.810 rodów Arystokratycznych, które nie nie mogą ich odzyskać, 00:12:15.820 --> 00:12:20.630 mimo że jest oczywiste, że prawo, że że mają teoretycznie prawo 00:12:20.640 --> 00:12:21.540 po swojej stronie. 00:12:21.690 --> 00:12:25.130 I są właścicielami, którzy zostali po prostu wyrzuceni z tych 00:12:25.140 --> 00:12:29.930 pałaców, bo po właśnie stworzeniu systemu komunistycznego 00:12:29.940 --> 00:12:35.250 i też na płaszczyźnie, no reformy rolnej i też prawo utrudnia 00:12:35.260 --> 00:12:39.130 tym właścicielom dysponującym duży kapitał finansowy, żeby 00:12:39.140 --> 00:12:43.910 te pałace wyremontować, bo są one w opłakanym stanie, to prawo 00:12:43.920 --> 00:12:47.750 też niestety często nie jest po ich stronie i mamy tutaj przypadki 00:12:47.760 --> 00:12:51.760 też procesów sądowych, które trwają już dziesięć lat. 00:12:53.390 --> 00:12:56.580 Toczone przez tych potomków tych rodów, które nie mogą swoich 00:12:56.630 --> 00:13:00.860 domów rodzinnych odzyskać, mimo że zapewniają też, że mogą 00:13:00.870 --> 00:13:06.320 je odrestaurować od a do z więc tu też mamy taką też. 00:13:06.440 --> 00:13:12.440 Opozycję ze strony państwa czy systemu prawnego nie ma tej dobrej 00:13:12.450 --> 00:13:19.480 woli tak, no i w tym też to to bardzo płaci, za to bardzo nasza edukacja 00:13:19.490 --> 00:13:19.800 też. 00:13:19.810 --> 00:13:21.030 Bo jednak. 00:13:22.230 --> 00:13:27.040 Państwo nie pomaga w tym zrozumieniu i w ulepszeniu tej sytuacji 00:13:27.050 --> 00:13:27.910 tych zamków. 00:13:27.990 --> 00:13:29.610 I nie. 00:13:30.520 --> 00:13:35.160 Nie jest takim wsparciem dla edukacji wobec tego dziedzictwa, 00:13:35.170 --> 00:13:37.840 które jest no na dolnośląskim. 00:13:37.850 --> 00:13:40.760 Powiedzmy sobie szczerze jest jedno z najpiękniejszych jest 00:13:40.770 --> 00:13:44.990 porównywane także do do tych do tych regionów Francji, gdzie 00:13:45.000 --> 00:13:50.520 te zamki są nieskończone i bardzo piękne, więc Dolny Śląsk troszeczkę 00:13:50.530 --> 00:13:54.140 taki taki jest, dlatego sytuacja jest podkreślam tragiczna, 00:13:54.290 --> 00:13:55.090 a dziękuję. 00:13:55.920 --> 00:13:57.020 To jeżeli chodzi o. 00:13:57.740 --> 00:14:01.840 Dofinansowanie dla zabytków, to myślę, że to jest szansa w funduszach 00:14:01.850 --> 00:14:04.380 europejskich czy funduszach norweskich. 00:14:04.420 --> 00:14:07.530 Nie wiem jak to jest z Muzeum Gdańskim, czy jakieś projekty są 00:14:07.540 --> 00:14:08.800 teraz prowadzone. 00:14:10.170 --> 00:14:15.920 Oczywiście pozyskujemy fundusze zewnętrzne, tu też taka ogólna uwaga. 00:14:16.650 --> 00:14:20.830 Po wojnie zgodzimy się, że na zabytki zawsze było za mało pieniędzy. 00:14:20.880 --> 00:14:22.690 Zawsze dotacje były za małe. 00:14:23.540 --> 00:14:27.310 Po wojnie to były oczywiście dotacje centralne, no i wiele zabytków 00:14:27.320 --> 00:14:27.610 także. 00:14:27.620 --> 00:14:31.750 No u nas w Gdańsku, w centrum miasta przez wiele lat stało zaniedbanych 00:14:31.800 --> 00:14:32.710 wyspa Spichrzów. 00:14:32.720 --> 00:14:36.430 Jeszcze trzy lata temu była wyspą ruin to, co się teraz dzieje, 00:14:36.440 --> 00:14:39.530 to przykład właśnie nowego sposobu działania. 00:14:40.610 --> 00:14:44.020 Więc tak na początku dotacje centralne, później po już w wolnej 00:14:44.030 --> 00:14:47.480 Polsce po reformie samorządowej samorządy dostały pod opiekę 00:14:47.490 --> 00:14:48.140 zabytki. 00:14:48.570 --> 00:14:53.140 No i po wejściu do Unii właśnie fundusze unijne fundusze norweskie. 00:14:53.360 --> 00:14:56.820 Teraz jeszcze jesteśmy na etapie, jeżeli chodzi o Gdańsk i taki, 00:14:56.830 --> 00:15:00.940 no rozwój miasta może gwałtowny no duży. 00:15:02.290 --> 00:15:08.210 Pomagają, znaczy, pomagają, włączamy także deweloperów inwestorów w. 00:15:08.280 --> 00:15:13.220 W chronienie zabytków i to jest na różnych poziomach inwestorzy 00:15:13.230 --> 00:15:18.520 czasami przyjmują po prostu obiekty i inwestują w całości. 00:15:18.740 --> 00:15:23.320 Taki przykład mamy na Dolnym mieście, gdzie. 00:15:23.550 --> 00:15:28.370 Duży kompleks jeszcze dziewiętnastowieczny szpitala na łąkowej 00:15:28.420 --> 00:15:32.890 została w ostatnim czasie w wyremontowanym z należytą dbałością 00:15:32.900 --> 00:15:38.040 o substancję zabytkową i wyremontowany jako hotel z restauracją. 00:15:38.640 --> 00:15:42.690 To inwestycja naprawdę imponująca i i wszystkich zachęcam 00:15:42.700 --> 00:15:47.850 do odwiedzenia szpitala na Łąkowej na Dolnym mieście i tutaj 00:15:47.860 --> 00:15:51.210 także deweloperzy włączają się takie miękkie działania tutaj. 00:15:51.220 --> 00:15:53.390 No już znowu nawiążę do tej edukacji. 00:15:54.420 --> 00:15:58.210 Widzą potencjał właśnie zabytków miejsca klimatu, dzielnic 00:15:58.370 --> 00:16:01.340 i wspomagają. 00:16:01.510 --> 00:16:03.250 Właśnie lokalne społeczności. 00:16:03.440 --> 00:16:06.750 Tutaj chciałem pokazać taki no modelowy przykład. 00:16:07.080 --> 00:16:13.150 W tym tygodniu odbyła się promocja przewodnika po długich ogrodach 00:16:13.240 --> 00:16:14.790 opowie naszej historii. 00:16:14.800 --> 00:16:17.950 To jest Stowarzyszenie właśnie z Dolnego miasta otrzymało 00:16:17.960 --> 00:16:22.790 od dewelopera od moderny, budującego na długich ogrodach pieniądze 00:16:22.800 --> 00:16:25.230 na wydanie tej tej książki. 00:16:25.610 --> 00:16:30.810 To ma fenomenalne i duże znaczenie do budowania lokalnej 00:16:30.860 --> 00:16:32.380 tożsamości właśnie. 00:16:32.840 --> 00:16:36.770 No to cel, co też się przykłada na świadomość i na to, że. 00:16:36.880 --> 00:16:38.620 Ludzie oczek. 00:16:38.730 --> 00:16:43.070 I on, żeby te zabytki były były zadbane i oczekują on właśnie 00:16:43.080 --> 00:16:47.870 gospodarzy, żeby dbali o te zabytki, bo niestety, no nie tylko 00:16:47.880 --> 00:16:51.690 na Dolnym Śląsku, ale także także u nas pewne obiekty stoją, 00:16:51.700 --> 00:16:57.310 stoją odłogiem i tutaj też no jest problem właśnie ustawodawstwo. 00:16:57.320 --> 00:17:02.490 Tak obiekty się sprzedaje i później widzimy celowe działanie, 00:17:02.500 --> 00:17:06.470 zaniedbywanie obiektu, jego wyburzenie po to, żeby zbudować 00:17:06.480 --> 00:17:07.260 coś nowego. 00:17:07.300 --> 00:17:10.770 No i to właśnie największa największa bolączka, myślę. 00:17:10.860 --> 00:17:15.730 Nas wszystkich, którzy kochają cenią i widzą potrzeby, aby 00:17:15.740 --> 00:17:17.580 te zabytki ratować. 00:17:18.840 --> 00:17:23.380 I tutaj też są inwestorzy prywatni i właśnie problem w tym, że 00:17:23.390 --> 00:17:27.660 jak zainteresować ich, żeby w te zabytki nie wiem jak to jest 00:17:27.670 --> 00:17:32.840 na Dolnym Śląsku czy inwestorzy prywatni są skłonni do inwestowania 00:17:32.850 --> 00:17:33.500 w zabytki. 00:17:33.810 --> 00:17:35.240 Czy jest tam jakiś problem? 00:17:35.250 --> 00:17:35.780 Nie wiem. 00:17:35.790 --> 00:17:38.280 Konserwator zabytków Urzą. 00:17:38.530 --> 00:17:41.400 Gminy jest jakiś problem w komunikacji? 00:17:42.090 --> 00:17:44.090 Czy coś coś w tym temacie? 00:17:44.300 --> 00:17:49.470 To znaczy inwestorzy są tak jak często mówimy. 00:17:49.520 --> 00:17:53.470 Pieniądze są na wyciągnięcie ręki, czasami leżą na ulicy, tylko 00:17:53.480 --> 00:17:57.550 trzeba po prostu mieć wiedzę na temat tego, jak po te pieniądze 00:17:57.560 --> 00:18:02.670 sięgnąć i ci inwestorzy bardzo często mają bardzo dobre plany 00:18:02.680 --> 00:18:06.770 zagospodarowania tych tych zabytków mówi o zabytkach, które 00:18:06.780 --> 00:18:12.610 nie tylko są takie, że w stanie bardzo dobrym lub wymagające 00:18:12.620 --> 00:18:13.830 małego remontu. 00:18:14.180 --> 00:18:17.980 Są to także zabytki, gdzie nie ma dachu, nie ma okien, nie ma niczego. 00:18:17.990 --> 00:18:21.960 Praktycznie są tacy inwestorzy, którzy nie mają problemu z 00:18:22.000 --> 00:18:25.120 odtworzeniem czasów świetności tych zabytków. 00:18:27.240 --> 00:18:30.090 Mają bardzo dobre plany, ja. 00:18:30.160 --> 00:18:34.340 Państwo wiedzą w różnych pałacach zamkach. 00:18:35.880 --> 00:18:41.080 Niekoniecznie są muzea, gdzie znajdujemy tam całe wyposażenie. 00:18:41.090 --> 00:18:45.420 Które dana rodzina, która tam mieszka, zostawiła siłą rzeczy? 00:18:45.430 --> 00:18:46.050 Oczywiście. 00:18:47.690 --> 00:18:52.280 Są też zamki, gdzie możemy zobaczyć wchodząc do nich, wyobrażamy 00:18:52.290 --> 00:18:54.320 sobie, że wchodzimy do jakiejś komnaty. 00:18:54.330 --> 00:18:59.380 Magnackie tak naprawdę jest spa czy czy jest centrum konferencyjne, 00:18:59.390 --> 00:19:00.730 czy centrum szkoleniowe? 00:19:02.280 --> 00:19:02.800 Więc. 00:19:03.410 --> 00:19:06.520 Inwestorzy mają bardzo dużo pomysłów na zagospodarowanie 00:19:06.530 --> 00:19:07.420 takich miejsc. 00:19:07.860 --> 00:19:10.580 I tutaj nawiążę też do przedmówcy. 00:19:10.590 --> 00:19:15.860 No jest problem z często z prawem, tak jak te potomkowie tych 00:19:15.870 --> 00:19:20.880 rodów, często dzieci no latami jak nie dziesięciolecia już 00:19:20.890 --> 00:19:21.300 minęły. 00:19:21.310 --> 00:19:29.460 Tak naprawdę tych tych zmagań z biurokracją to też inwestorzy. 00:19:30.210 --> 00:19:35.270 Ogólnie mogą mieć problem z jeżeli chodzi o komunikację z nawet 00:19:35.280 --> 00:19:36.370 samorządem. 00:19:36.420 --> 00:19:38.910 Tu trochę sytuacja jest dziwna, bo. 00:19:40.130 --> 00:19:43.830 No z racji na decentralizację władzy w Polsce samorządy można 00:19:43.840 --> 00:19:46.390 powiedzieć, że bardzo dbają o swoje zabytki. 00:19:47.550 --> 00:19:51.710 Przykłady COM że dbają lepiej niż władza centralna, bo jednak 00:19:51.720 --> 00:19:52.640 to są samorządy. 00:19:52.650 --> 00:19:56.650 To są to jest administracja gminy, która ma na swoim terytorium 00:19:56.660 --> 00:20:01.900 dany pałac, często utrudnieniem dla takich inwestorów są właśnie 00:20:01.940 --> 00:20:04.260 władze gminne, które. 00:20:05.280 --> 00:20:09.070 Powiedzmy, jakie jest im są przypadki, że inwestorzy w w. 00:20:09.140 --> 00:20:14.670 To muszą wejść na na drogę sądową z gminą, żeby 00:20:14.770 --> 00:20:18.350 uzyskać prawo własności do danego zabytku. 00:20:18.610 --> 00:20:22.680 Prawo własności od dawnego właściciela. 00:20:23.480 --> 00:20:28.080 Z przedwojennej Polski i tutaj gmina często jest tym bardzo, 00:20:28.090 --> 00:20:30.600 bardzo częstym czynnikiem, który. 00:20:32.160 --> 00:20:34.910 Sprzeciwia się na też drodze sądowej. 00:20:34.920 --> 00:20:38.880 Takie takiej możliwości, ale po. 00:20:38.960 --> 00:20:43.190 Podkreślam, co jest najdziwniejsze i najsmutniejsze to, że 00:20:43.230 --> 00:20:49.040 gmina robi to w momencie, kiedy dany dany pałac 00:20:49.050 --> 00:20:52.900 zamek czy tam inne miejsce jest w stanie opłakanym, czyli z jednej 00:20:52.910 --> 00:20:58.700 strony mamy inwestora gotowego zainwestować i odnowić 00:20:58.710 --> 00:20:59.390 tą. 00:21:00.460 --> 00:21:04.630 Ten budynek tą rezydencję, a z drugiej strony mamy gminę, która 00:21:04.640 --> 00:21:11.550 chce zatrzymać to dla siebie, albo ma tam jakieś plany bliżej 00:21:11.560 --> 00:21:17.390 nieznane, bliżej nieokreślone lub utrzymuje gmina na terytorium 00:21:17.400 --> 00:21:18.680 danego zabytku. 00:21:19.100 --> 00:21:25.150 Przedszkole, jakieś centrum szkoleniowe, miejski ośrodek kultury. 00:21:26.150 --> 00:21:30.120 Który jest nadal w opłakanym stanie, czyli nie ma takiego czasami 00:21:30.130 --> 00:21:33.520 porozumienia między gminą a inwestorem, który często jest 00:21:33.530 --> 00:21:37.830 gotowy zobowiązać się do zagwarantowania gminie, że. 00:21:38.530 --> 00:21:43.120 Nie usunie przedszkola, centrum szkolenia Czy Centrum Kultury, 00:21:43.720 --> 00:21:46.310 a mimo to gmina często składa właśnie. 00:21:47.070 --> 00:21:53.690 Odwołanie do tam już kolejności wyższej naczelnego Sądu Administracyjnego. 00:21:54.210 --> 00:21:58.400 Troszeczkę sytuacja prawna się zmieniła dwa tysiące jedenastym 00:21:58.410 --> 00:22:04.100 kiedy właśnie naczelny sąd administracyjny wydał wyrok, który. 00:22:05.330 --> 00:22:06.440 Troszeczkę. 00:22:07.390 --> 00:22:13.740 Zmuszał do nie do do jak to powiedzieć do innego zinterpretowania 00:22:13.750 --> 00:22:17.500 tego dekretu komunistycznego dekretu reformy rolnej z tysiąc 00:22:17.510 --> 00:22:22.840 dziewięćset czterdziestego czwartego który ułatwia D. 00:22:22.910 --> 00:22:27.660 Dawnym właścicielom, który się ubiegają o zwrot majątków rodzinnych. 00:22:27.700 --> 00:22:31.520 W sumie rzeczy ułatwia im. 00:22:31.690 --> 00:22:33.540 Dokonanie tego krótko mówiąc. 00:22:34.300 --> 00:22:36.450 Więc no wracając do inwestorów? 00:22:38.130 --> 00:22:42.220 Rezultatem jest to, że taki mamy dużo inwestorów i polskich 00:22:42.230 --> 00:22:47.060 i też zagranicznych zagranicznych, czego przykładem pomijając 00:22:47.070 --> 00:22:51.580 dolnośląskie na przykład Częstochowa przy Częstochowie znajduje 00:22:51.590 --> 00:22:54.300 się w gminie Kruszyna. 00:22:54.950 --> 00:22:56.770 Bardzo mała gmina jest Pałac. 00:22:56.830 --> 00:23:01.360 Jeżeli się nie mylę, Pałac czartoryskich przez wiele, wiele 00:23:01.370 --> 00:23:05.500 lat pozostawał w stanie opłakanym, no nie, nie do zamieszkania. 00:23:05.510 --> 00:23:07.400 Po prostu był, to była to ruina. 00:23:09.940 --> 00:23:12.450 Przyjechali inwestorzy ze Stanów Zjednoczonych. 00:23:12.700 --> 00:23:17.990 Okazało się, że to było małżeństwo, które które korzenie też 00:23:18.030 --> 00:23:21.430 były w Polsce, to była po prostu pochodzenia polskiego małżeństwo, 00:23:21.440 --> 00:23:26.050 które wróciło ze Stanów do Polski i postanowiło swoimi prywatnymi, 00:23:26.740 --> 00:23:32.810 prywatnym budżetem ten pałac zagospodarować i i to jest 00:23:32.820 --> 00:23:36.270 akurat tu nie było problemów prawnych, nie było też sprzeciwu 00:23:36.280 --> 00:23:40.910 ze strony gminy, ale jednak ten sprzeciw często występuje i 00:23:40.920 --> 00:23:41.800 jest no. 00:23:41.940 --> 00:23:44.990 Przynajmniej dla mnie jest bardzo niezrozumiały, tak samo 00:23:45.000 --> 00:23:50.930 jak niezrozumiała jest postawa właśnie państwa wobec właścicieli 00:23:50.940 --> 00:23:55.860 tych dawnych rezydencji, bo mamy pałace, które bardzo szybkim, 00:23:55.870 --> 00:24:00.460 łatwym czasie mogłyby zostać odrestaurowane i uratowane. 00:24:00.880 --> 00:24:05.330 Tutaj podam akurat przykład Dolnośląski Pałac Boszkowie. 00:24:05.370 --> 00:24:08.130 To jest bardzo duży, piękny pałac. 00:24:08.140 --> 00:24:11.510 To jest cały kompleks pałacowy, można by go nawet zamkiem na 00:24:11.520 --> 00:24:12.530 nazwać, bo. 00:24:12.690 --> 00:24:14.230 Przynajmniej tak tak wygląda. 00:24:15.790 --> 00:24:18.810 On był w idealnym stanie, nawet jeżeli chodzi o wyposażenie, 00:24:18.820 --> 00:24:23.210 mówię o Wła Zeri i tym wszystkim, co tam było w środku przez to, 00:24:23.220 --> 00:24:29.070 że państwo czy tam gmina przerzucała się tą własnością z jednego 00:24:29.200 --> 00:24:31.200 inwestora inwestora. 00:24:31.260 --> 00:24:36.180 Tu trzeba podkreślić z rąk jednego inwestora do drugiego i często 00:24:36.190 --> 00:24:38.400 ten pałac był pozostawiony bez remontu. 00:24:38.410 --> 00:24:42.790 To przez te ostatnie dziesięciolecia stanie jest taki, że jak 00:24:42.800 --> 00:24:46.410 państwo sobie wyobrażają dom podłogę drewnianą. 00:24:46.640 --> 00:24:48.140 Do tej podłogi już nie ma. 00:24:48.850 --> 00:24:53.520 Taki jest stan tego Pałacu przez właśnie pragnę to bardzo mocno 00:24:53.530 --> 00:24:57.920 podkreślić przez bezczynność bezczynność państwa. 00:24:58.680 --> 00:25:03.060 Które mogłoby czy tam gminy bezczynność, które mogłoby przekazać 00:25:03.070 --> 00:25:03.640 ten Pałac. 00:25:03.650 --> 00:25:08.500 Jednak w uproszczonej, bardziej formie czy oddać właścicielom 00:25:08.510 --> 00:25:11.840 dawnym, tak jak w przypadku wielu innych rezydencji magnackich, 00:25:11.910 --> 00:25:13.100 ale tego nie robi. 00:25:13.310 --> 00:25:14.900 Teraz sytuacja się zmieniła. 00:25:14.910 --> 00:25:19.720 Po tej decyzji z dwa tysiące jedenastego roku decyzji Sądu Administracyjnego 00:25:20.130 --> 00:25:23.480 wojewodowie też są bardziej przychylni oddawanie tych pałaców, 00:25:23.490 --> 00:25:25.620 ale niestety skala. 00:25:25.690 --> 00:25:29.450 A zniszczeń na Dolnym Śląsku i tych rezydencji, które są w opłakanym 00:25:29.460 --> 00:25:32.970 stanie, No jednak pokazuje, że nadal mamy problem i chyba nie 00:25:32.980 --> 00:25:36.090 tylko na płaszczyźnie administracyjnej czysto mamy problem 00:25:36.100 --> 00:25:42.420 tutaj z edukacją ze szkolnictwem, które nie jest w stanie wzmocnić 00:25:42.430 --> 00:25:44.620 ten przekaz, że. 00:25:45.390 --> 00:25:50.590 Państwo oczywiście powinno to dbać, ale też nie ma takiego takiego 00:25:50.600 --> 00:25:54.810 dążenia do pokazania, jakim wielkim dziedzictwem dysponujemy. 00:25:54.890 --> 00:25:56.710 I to tak samo. 00:25:56.720 --> 00:25:59.850 Proszę państwa, jak fills dbaniem o demokrację. 00:25:59.860 --> 00:26:01.990 No jednak ona sama się nie obroni. 00:26:02.350 --> 00:26:06.840 Trzeba nieustanie o nią dbać tak samo o te pałace nie mogą one stać. 00:26:08.010 --> 00:26:11.250 Puste nie mogą one stać bez nadzoru konserwatora. 00:26:11.400 --> 00:26:17.010 Czasami jest też problem wpisem do na listę o chronów, co znaczy 00:26:17.190 --> 00:26:22.900 obiektów chronionych, więc tu nawet są przypadki bardzo dziwne 00:26:22.910 --> 00:26:24.470 i no nieprzyjemne. 00:26:24.600 --> 00:26:29.340 Krótko mówiąc, Panie klaudiuszu, coś tutaj mogę nawiązać właśnie 00:26:29.350 --> 00:26:34.090 do kolegi pan listy absolutna zgoda, edukacja szkolna, no nie 00:26:34.100 --> 00:26:36.440 zapewnia wiedzy, nie ma tam też czasu. 00:26:36.450 --> 00:26:38.740 To padło w poprzednim panelu. 00:26:39.340 --> 00:26:44.270 Ta historia no te godziny nie są wykorzystywane po to, żeby uczyć 00:26:44.280 --> 00:26:46.360 opowiadać o zabytkach polskich czy na lokalnych. 00:26:46.370 --> 00:26:50.900 Oczywiście więc my jako gospodarze, opiekunowie tych obiektów 00:26:51.020 --> 00:26:55.380 staramy się uzupełnić tą lukę i prowadzimy taką działalność 00:26:55.420 --> 00:26:58.660 dla szkół, dla grup zorganizowanych. 00:26:58.940 --> 00:27:03.990 Co co istotne też mówiłem o tym wcześniej trzeba wspomagać lokalne 00:27:04.000 --> 00:27:07.370 społeczności, które już się obudziły i działają. 00:27:07.380 --> 00:27:10.570 I tu już wymieniłem opowiadaczy historii w Gdańsku. 00:27:10.580 --> 00:27:13.210 To także no Stowarzyszenie Biskupiej Górki. 00:27:13.540 --> 00:27:15.380 Oliwa także działa prężnie. 00:27:15.680 --> 00:27:21.500 To jest budująca akurat taka działalność i taki mogę tutaj wrzucić. 00:27:21.510 --> 00:27:22.100 Przykład? 00:27:22.110 --> 00:27:25.450 Obecnie biskupia Górka przechodzi rewitalizację. 00:27:25.550 --> 00:27:29.500 To jest jedna z dzielnic Gdańska, nie zniszczona w czasie wojny 00:27:29.720 --> 00:27:33.880 z oryginalną zabudową, pięknie położoną na zboczu wzgórza. 00:27:34.670 --> 00:27:36.690 Przez lata bardzo zaniedbana. 00:27:36.810 --> 00:27:40.710 Obecnie ponad dwadzieścia kamienic przechodzi rewitalizację, 00:27:41.050 --> 00:27:43.190 przygotowano proje. 00:27:43.260 --> 00:27:47.100 Staranne architekci działali tu jest konserwatorami zabytków 00:27:47.150 --> 00:27:51.060 i proszę sobie wyobrazić, że wykonawca nie mówię tutaj o swojej 00:27:51.070 --> 00:27:54.520 woli, ale po prostu chciał pójść na łatwiznę i w jednym z domów 00:27:54.530 --> 00:27:57.140 no okna wykonać niezgodnie z projektem. 00:27:57.150 --> 00:28:01.740 No i został właśnie tutaj przyłapane przez to, że lokalna społeczność 00:28:01.750 --> 00:28:04.760 właśnie to Stowarzyszenie działające na biskupiej górce obserwuje 00:28:04.770 --> 00:28:08.980 i patrzy, jest świadome swego miejsca zamieszkania, więc to 00:28:08.990 --> 00:28:12.200 są takie przykłady wskazujące, że no jak pójdziemy w tym kierunku, 00:28:12.210 --> 00:28:13.020 może być dobrze. 00:28:13.030 --> 00:28:17.920 Tak więc tutaj tym bardziej musimy te te siły, nasze niewielkie 00:28:17.930 --> 00:28:18.890 też tak bo te. 00:28:18.960 --> 00:28:22.910 No fundusze jak mówimy, pozyskujemy z różnych źródeł. 00:28:22.920 --> 00:28:26.960 Tu też mogę państwu taką przykład podać, jak wojna wpływa na 00:28:26.970 --> 00:28:28.200 naszą działalność. 00:28:29.010 --> 00:28:34.220 Jeden z naszych zabytków, którym się opiekujemy, to katownia, 00:28:34.230 --> 00:28:38.320 Wieża więzienna, zespół przed dniami ulicy długiej jeden z 00:28:38.330 --> 00:28:44.240 ważniejszych miejskich zabytków i tam po tym, jak muzeum kruszyną 00:28:44.250 --> 00:28:49.060 się przyniosło właśnie z tego obiektu do wielkiego młyna postanowiliśmy 00:28:49.100 --> 00:28:52.570 stworzyć oddział poświęcony właśnie odbudowie miasta odbudowie. 00:28:52.640 --> 00:28:55.800 Miasta po wojnie i szukaliśmy. 00:28:56.030 --> 00:29:01.480 Funduszu żeby zrealizować ten ten duży projekt i no te 00:29:01.490 --> 00:29:05.920 kilka lat temu znaczy te trzy lata temu myśleliśmy, żeby zaczerpnąć 00:29:05.930 --> 00:29:11.470 z takiego funduszu współpracy Unii Europejskiej z Rosją w Kaliningradzie 00:29:11.480 --> 00:29:15.750 jest, a Królewscy obecnie jest muzeum wszech oceanów akurat 00:29:15.760 --> 00:29:20.310 z tą placówką mieliśmy nawiązany kontakt i na działalność była 00:29:20.320 --> 00:29:23.870 prowadzona współpraca była prowadzona w przyjazny sposób, 00:29:23.880 --> 00:29:25.090 a oczywiście to było przed wojną. 00:29:25.100 --> 00:29:26.850 Tak i teraz wojna. 00:29:27.130 --> 00:29:30.200 No tutaj pokrzyżowała nasze plany także. 00:29:30.210 --> 00:29:34.180 No pomijając to, że no wojna to też okres no niesprzyjający pewnym 00:29:34.190 --> 00:29:37.220 pewną rzeczą pewną inwestycją i myśleniu o pewnych o pewnych 00:29:37.230 --> 00:29:38.250 sprawach. 00:29:38.310 --> 00:29:42.960 Natomiast jak mówię, no kierunek jest jest wskazany. 00:29:42.970 --> 00:29:47.080 Musimy działać, edukować, opowiadać, opowiadać w różny sposób, 00:29:47.090 --> 00:29:48.160 w sposób atrakcyjny. 00:29:48.170 --> 00:29:53.360 Oczywiście szukać różnego klucza, żeby te zabytki no animować. 00:29:53.730 --> 00:29:58.670 No ale mamy do tego wiedzę, zapał, więc mam nadzieję, że że pod 00:29:58.680 --> 00:30:01.370 tym względem tutaj dodamy swoją cegiełkę. 00:30:01.580 --> 00:30:05.420 Po to, żeby właśnie te obiekty ratować, a tak jak właśnie na Dolnym 00:30:05.430 --> 00:30:05.780 Śląsku. 00:30:05.790 --> 00:30:12.330 No też u nas są obiekty jak dworek do studzienki WE Wrzeszczu 00:30:12.460 --> 00:30:16.550 ileś lat temu wykupiony przez prywatną osobę, która na obiekt 00:30:16.560 --> 00:30:22.340 zupełnie zupełnie nie dba i barokowy piękny dworek do rozpada 00:30:22.350 --> 00:30:26.500 się na naszych oczach czy bliżej tutaj centrum miasta Willa 00:30:26.510 --> 00:30:28.020 przy ulicy orzeszkowej. 00:30:28.350 --> 00:30:30.260 Dużo młodszy, ale także zabytkowa. 00:30:30.270 --> 00:30:34.040 I tutaj ostatnio miasto ratowało. 00:30:34.110 --> 00:30:38.690 Dotacją swoją budynek po to, żeby no niemalże się nie nie rozpadł, 00:30:38.700 --> 00:30:43.220 bo prywatny inwestor wykupił i no nic nie robi, żeby budynek 00:30:43.260 --> 00:30:48.550 no choćby utrzymać w takim stanie żeby żeby nie nie dach się nie 00:30:48.560 --> 00:30:49.250 zapadał. 00:30:50.550 --> 00:30:55.980 Także no mimo wszystko patrzę jako optymista na przyszłość. 00:30:56.110 --> 00:30:58.540 Myślę, że będzie będzie tylko lepiej. 00:30:59.690 --> 00:31:04.730 A jeżeli chodzi o tutaj o wsparcie osób, interwencję takie społeczne 00:31:04.790 --> 00:31:09.870 jak zachęcić ludzi, żeby właśnie zainteresowali się losem 00:31:09.880 --> 00:31:10.530 zabytków? 00:31:11.390 --> 00:31:13.360 Nie wiem, Pani karolu jakoś? 00:31:14.490 --> 00:31:15.220 Yy. 00:31:16.690 --> 00:31:20.480 Nawiązując troszeczkę do poprzedniego panelu, warto by było 00:31:20.490 --> 00:31:27.120 zacząć od edukacji od szkolnictwa na poziomie takim najniższym 00:31:27.130 --> 00:31:27.900 od dzieci. 00:31:30.890 --> 00:31:35.270 Bo tak naprawdę, no losem tych zabytków powinni się wszyscy 00:31:35.310 --> 00:31:36.450 zainteresować. 00:31:37.680 --> 00:31:39.750 Ale czemu mówi od dzieci? 00:31:39.790 --> 00:31:46.470 Bo jeżeli zaczniemy przekaz prowadzić do osób, no. 00:31:46.540 --> 00:31:50.140 Powiedzmy starszych, no no nie do dzieci, nie do młodzieży takiej 00:31:50.150 --> 00:31:54.160 ogólno pojętej no to przekaz trafia inaczej. 00:31:54.170 --> 00:31:58.220 Natomiast jeżeli ktoś ma wpojone już od samego dziecka. 00:32:00.250 --> 00:32:05.010 Bo dzieci no są są inteligentne, są bardzo inteligentne, rozumieją 00:32:05.070 --> 00:32:10.480 więcej, niż możemy sobie wyobrażać, więc samo to, że rodzice 00:32:10.490 --> 00:32:14.980 zabierają dzieci na zwiedzanie takich takich zabytków, a na 00:32:14.990 --> 00:32:18.900 dolnośląskim są często organizowane takie wycieczki. 00:32:18.910 --> 00:32:23.540 Czy to przez stowarzyszenia, które na rzecz danych zabytków 00:32:23.550 --> 00:32:27.920 działają, czy to przez PO prostu miejskich tam czy regionalnych 00:32:28.810 --> 00:32:32.460 promotorów, kultury i inne podmioty? 00:32:32.870 --> 00:32:37.020 Takie wycieczki są bardzo fajne, bo jednocześnie mamy bardzo 00:32:37.030 --> 00:32:39.520 duży przekaz dla świata. 00:32:40.220 --> 00:32:43.300 Przykładem jest zwiedzanie. 00:32:43.430 --> 00:32:48.550 To tak troszeczkę śmiesznie zabrzmi, ale możemy zobaczyć, 00:32:48.560 --> 00:32:51.700 w jakim o płakanie, w jakim opłakanym stanie. 00:32:51.710 --> 00:32:57.660 Pałac w bożkowie był i jaki był świetny przed przed 00:32:57.670 --> 00:32:59.100 tym opłakanym stanem. 00:32:59.430 --> 00:33:04.200 Dzięki temu, że po prostu osoby, które były nim zainteresowane, 00:33:04.210 --> 00:33:05.710 po prostu dla zwiedzenia dla. 00:33:05.890 --> 00:33:10.990 Dla udokumentowania tych zniszczeń mogły czerpać korzyści 00:33:11.000 --> 00:33:16.210 z no przyzwoitości ochroniarza tego Pałacu tego 00:33:16.220 --> 00:33:18.540 zabytku, który oprowadzał. 00:33:19.640 --> 00:33:24.330 Ludzi po po nim, więc dzięki temu też przekaz trafił w świat. 00:33:25.510 --> 00:33:29.240 Czemu mówię w świat, bo bardzo dużo się mówiło o tym zabytku. 00:33:29.290 --> 00:33:34.460 W innych krajach też poza poza poza Polską mówiło się o nim z jednego 00:33:34.470 --> 00:33:40.420 powodu, bo na naszych oczach to jest przykład Pałacu w bożkowie 00:33:40.430 --> 00:33:44.040 tych przykładów jest troszkę więcej na naszych oczach marnieje 00:33:44.050 --> 00:33:49.020 dziedzictwo i to jest bardzo dziwne, bo mamy coś, co jest w bardzo 00:33:49.030 --> 00:33:51.520 dobrym stanie i jednocześnie patrzymy. 00:33:51.610 --> 00:33:55.620 I nie możemy nic zrobić, bo wiele tam. 00:33:56.490 --> 00:34:00.990 Aspektów prawnych czy państwowych nie. 00:34:01.060 --> 00:34:05.820 To pozwala na to, więc od dzieci powinniśmy po prostu zacząć 00:34:05.830 --> 00:34:07.940 i to już jest robione dzięki tym wycieczkom. 00:34:08.770 --> 00:34:14.960 Tak jak tutaj, no przedmówca powiedział, nie ma w polskiej szkole 00:34:15.370 --> 00:34:17.410 i nie wyobrażam sobie, żeby było. 00:34:17.450 --> 00:34:22.550 Może też Jestem optymistyczny, ale jednak w tym aspekcie nie 00:34:22.560 --> 00:34:25.750 ma przesłanek, żeby coś się w najbliższych latach zmieniło. 00:34:25.870 --> 00:34:30.120 Jeżeli chodzi o edukację związaną z dziedzictwem Narodowym, 00:34:30.520 --> 00:34:36.230 bo my tutaj na razie mamy, pomijając przedmioty, które uważam, 00:34:36.240 --> 00:34:38.680 że że nie są zbyt potrzebne. 00:34:38.690 --> 00:34:42.100 Ale to jest takie bardzo osobiste zdanie, jak to każdy, który 00:34:42.110 --> 00:34:44.030 dopiero skończył edukację. 00:34:44.260 --> 00:34:45.740 Czytam ją kontynuuje. 00:34:46.040 --> 00:34:50.140 To ma takie swoje przedmioty, których nie lubi wręcz nienawidzi, 00:34:50.150 --> 00:34:56.920 ale jednak nie ma takiej podstawowej takiego przedmiotu, który 00:34:56.930 --> 00:34:58.320 by. 00:34:58.640 --> 00:35:03.480 Bardzo dobry, fajny sposób mówił jakie jakie nasze dziedzictwo 00:35:03.490 --> 00:35:07.450 jest, nie mamy nawet świadomości, co w skład naszego dziedzictwa 00:35:07.460 --> 00:35:08.160 wchodzi. 00:35:08.440 --> 00:35:12.480 Nie wyobrażamy sobie, bo my ogólnie przez to, że nie ma edukacji 00:35:12.490 --> 00:35:15.550 takiej o dziedzictwie, nawet nie jesteśmy w stanie powiedzieć, 00:35:15.560 --> 00:35:16.570 czym jest dziedzictwo. 00:35:16.580 --> 00:35:19.850 Nie, nie jesteśmy w stanie często powiedzieć podać tej definicji. 00:35:19.860 --> 00:35:20.970 I tutaj już. 00:35:21.910 --> 00:35:24.920 Niektórzy nawet nie wiedzą, co to znaczy dziedzictwo. 00:35:24.930 --> 00:35:27.220 Tak więc tu jest bardzo. 00:35:27.230 --> 00:35:30.960 Pojawia się bardzo duży problem już na samej, na samej, na samym 00:35:30.970 --> 00:35:32.110 dole edukacji. 00:35:33.870 --> 00:35:37.560 Nie ukrywajmy, że rodzice wszystkiego nie mogą zrobić za państwo. 00:35:37.570 --> 00:35:42.130 Jednak szkoła powinna zapewnić pewne ramy wychowawcze i. 00:35:42.840 --> 00:35:46.530 Przynajmniej jeżeli chodzi o moją opinię, to nie Jestem tak 00:35:46.540 --> 00:35:52.460 optymistycznie nastawiony, bo tutaj chodzi nie tylko o szkolnictwie, 00:35:52.470 --> 00:35:57.320 o wiedzy na temat takich zabytków, ale o szkolnictwie na temat 00:35:57.330 --> 00:36:02.000 w ogóle całego pojęcia dziedzictwa kulturalnego, a w jego skład 00:36:02.010 --> 00:36:05.840 wchodzi bardzo wiele rzeczy i nie musi być to za żaden pałac. 00:36:05.850 --> 00:36:10.810 Może być to rzecz nie materialna, nawet fillm tak tak jak właśnie 00:36:10.850 --> 00:36:13.040 moje Stowarzyszenie też się zajmuje. 00:36:13.490 --> 00:36:18.220 Krótko mówiąc odznaczeniem, czyli tym orderem Świętego Stanisława 00:36:19.390 --> 00:36:23.540 dziedzictwem nie jest nie jest tylko sam order sam sam sam przedmiot, 00:36:23.640 --> 00:36:28.850 ale też koncepcja też pewna idea wartości są też tworzą 00:36:28.860 --> 00:36:33.210 to dziedzictwo kulturalne, bo no bez wartości to byśmy w ogóle 00:36:33.220 --> 00:36:33.770 nie musieli. 00:36:33.780 --> 00:36:36.940 Nie, nie moglibyśmy mówić o dziedzictwie, bo byśmy nie wiedzieli 00:36:36.980 --> 00:36:40.300 po co to dziedzictwo ochraniać, skoro nie mamy żadnych celów 00:36:40.310 --> 00:36:42.480 wyższych, tak więc. 00:36:43.180 --> 00:36:45.010 Pojęcia o celach wyższych. 00:36:45.020 --> 00:36:47.370 O czemu dbać o dziedzictwo? 00:36:47.780 --> 00:36:52.750 Nie ma tego, to jest bardzo, bardzo duża luka w naszym szkolnictwie, 00:36:52.760 --> 00:36:56.750 bo uważam, że mamy bardzo bogate dziedzictwo w stosunku do państw, 00:36:56.760 --> 00:37:01.990 które no albo dopiero tworzą swoje dziedzictwo, albo zostało 00:37:02.000 --> 00:37:03.590 one doszczętnie zniszczone. 00:37:03.600 --> 00:37:07.110 My też nasze dziedzictwo zostało też prawie doszczętnie zniszczone, 00:37:07.450 --> 00:37:11.590 ale jednak mieliśmy na tyle bogate dziedzictwo, że dużo z tego 00:37:11.600 --> 00:37:12.180 przetrwało. 00:37:12.190 --> 00:37:14.340 Tak jednak no. 00:37:14.410 --> 00:37:18.530 Zgodzę się, że tej kultury tej edukacji bardzo brakuje tak jak 00:37:18.540 --> 00:37:24.410 w wielu kwestiach, ale no, myślę, że jednak bez tożsamości 00:37:24.840 --> 00:37:30.130 naród nie jest w stanie iść naprzód, bo w pewnym momencie to się 00:37:30.140 --> 00:37:30.640 załamie. 00:37:30.650 --> 00:37:34.280 Tak nie będziemy już nawet poczuwać się do żadnej odpowiedzialności 00:37:34.500 --> 00:37:37.570 wobec tego, żeby szanować nawet. 00:37:38.600 --> 00:37:42.840 Budynek czy tam jakiś ratusz naszym miasteczku? 00:37:43.830 --> 00:37:48.880 I przykładem no są no dewastacja tych miejsc tak bo jednak nie 00:37:48.890 --> 00:37:51.650 jest, nie ma edukacji od podstaw. 00:37:51.840 --> 00:37:56.510 Gdyby ona była to takich dewastacji, nawet chuligańskich byłoby 00:37:56.520 --> 00:37:58.270 troszeczkę mniej, bo uważam, że jednak. 00:37:58.280 --> 00:38:02.450 No kto już chce to pomalować i zabrudzić to jednak to zrobi, ale 00:38:02.920 --> 00:38:06.730 widzimy statystycznie też po innych państwach, gdzie ta edukacja 00:38:06.740 --> 00:38:10.190 jest podjęta od podstaw i jest taka obowiązkowa. 00:38:10.200 --> 00:38:13.470 To jest najważniejsze, jest po prostu obowiązkowa, że jednak 00:38:13.480 --> 00:38:15.360 to się przekłada na rzeczywistość. 00:38:15.370 --> 00:38:19.460 Te te te ten dobytek państwa jest w lepszym ST. 00:38:20.600 --> 00:38:24.130 Więc od edukacji naprawdę bardzo, bardzo dużo zależy. 00:38:25.470 --> 00:38:27.830 Panie Klaudiuszu, jeżeli chodzi tutaj o. 00:38:28.540 --> 00:38:31.530 Działania dla mieszkańców, angażowanie mieszkańców Muzeum 00:38:31.540 --> 00:38:34.700 Gdańska chyba tu jeszcze się odniosę właśnie do edukacji. 00:38:34.710 --> 00:38:39.270 No bo też się zgodzę, że to trzeba zaczynać od początku i tutaj 00:38:39.280 --> 00:38:44.680 może ten właśnie mój optymizm przez to jest zbudowany, bo no 00:38:44.690 --> 00:38:49.270 od lat prowadzę tego typu działania i edukację i tu jeden z takich 00:38:49.280 --> 00:38:54.490 przykładów kilka lat temu odprowadzałem grupy przedszkolne 00:38:54.800 --> 00:38:59.490 po Kościele Świętego Jana Kościół Świętego Jana to jeden z najpóźniej 00:38:59.500 --> 00:39:03.590 Odbudowanych gdańskich zabytków położonych w samym sercu 00:39:03.600 --> 00:39:04.080 głównego N. 00:39:04.170 --> 00:39:08.890 Miasta i naprzeciwko właśnie obiektu jest przedszkole. 00:39:09.920 --> 00:39:13.010 Przedszkole, słoneczko, bodajże, nieważne i nawiązaliśmy 00:39:13.020 --> 00:39:17.430 współpracę z Panią Kierowniczką i Odprowadzałem po kolei grupy 00:39:17.480 --> 00:39:22.290 od najmłodszych do najstarszych pokazywałem dzieciom zakamarki 00:39:22.300 --> 00:39:23.200 świątyni. 00:39:23.280 --> 00:39:26.850 Mówiłem, jak była zniszczona i no takie ciekawostki, które 00:39:26.860 --> 00:39:28.400 dzieci mogły przyjąć. 00:39:30.180 --> 00:39:35.090 Z czasem no już nawiązywałem tutaj mogłem nawiązać, nad odnieść 00:39:35.100 --> 00:39:41.230 się do wcześniejszych wycieczek i pytałem się dzieci, ile kościół 00:39:41.240 --> 00:39:42.190 może mieć lat? 00:39:42.200 --> 00:39:43.310 Jak oceniają? 00:39:43.650 --> 00:39:44.890 No i padały odpowiedzi. 00:39:44.900 --> 00:39:46.260 Oczywiście różne. 00:39:46.320 --> 00:39:48.570 Czasami to był no siedem dni. 00:39:49.540 --> 00:39:53.720 Dziesiąt lat, a jeden z chłopców to była grupa chyba Pięciolatków. 00:39:53.730 --> 00:39:58.880 Powiedział, że Kuba z grupy Poziomek powiedział mu, że pięćset 00:39:58.890 --> 00:40:03.480 bo on już wcześniej był na tej wycieczce, czyli faktycznie zaczynamy 00:40:03.490 --> 00:40:08.180 od najmłodszych lat po to, żeby budować tą tą świadomość. 00:40:09.110 --> 00:40:12.940 Lokalne społeczności już się tutaj wielokrotnie powoływałem. 00:40:14.220 --> 00:40:17.230 Trzeba im pomagać i je wspierać. 00:40:17.480 --> 00:40:22.010 One dostrzegają potencjał miejsca mieszkają, to są mieszkańcy, 00:40:22.050 --> 00:40:27.380 którzy kochają swoją dzielnicę, swoje okolice i jak możemy 00:40:27.390 --> 00:40:27.940 pomagać. 00:40:27.950 --> 00:40:29.030 No możemy pomagać. 00:40:29.910 --> 00:40:33.380 Znaczy oczywiście, no finansowo tak wspierać działań. 00:40:34.390 --> 00:40:39.950 Organizując spacery, wydając właśnie tego typu przewodniki 00:40:39.960 --> 00:40:45.410 jak jak pokazałem i jako instytucja, no możemy wspierać merytorycznie 00:40:45.420 --> 00:40:49.370 tak i swoją wiedzą i swoim zaangażowaniem. 00:40:49.380 --> 00:40:55.190 No wchodzić w tą reakcję, no w ten jakby układ wspólny, tak i 00:40:55.200 --> 00:40:59.180 oddać się właśnie wspólnej pasji i i dzięki temu właśnie działać 00:40:59.190 --> 00:41:04.430 i budować tą tą tożsamość, która no jest też formą właśnie. 00:41:04.560 --> 00:41:09.000 Ochrony obiektu, bo uświadamia zawsze kręgi, jak jest potrzebne 00:41:09.010 --> 00:41:12.640 utrzymanie tych obiektów w dobrym stanie dla przyszłych pokoleń. 00:41:12.650 --> 00:41:16.400 Tak, bo to nie tylko chodzi o nas, ale o przyszłe pokolenia. 00:41:16.590 --> 00:41:20.340 O to właśnie, żeby te pięciolatki za dwadzieścia trzydzieści 00:41:20.350 --> 00:41:25.360 lat otrzymały te zabytki w takim stanie żeby te zabytki no dobrze 00:41:25.370 --> 00:41:28.650 wyglądały i żeby oni utrzymali te zabytki dla następnych pokoleń 00:41:30.140 --> 00:41:33.130 Dziękuję bardzo za nasze wypowiedzi. 00:41:33.170 --> 00:41:36.490 Teraz przyszedł czas na pytania, jeżeli państwo jakieś mają 00:41:36.840 --> 00:41:40.730 tutaj, jeżeli chodzi o zabytki Gdańska czy zabytki polskie. 00:41:41.930 --> 00:41:46.580 A jeżeli nie, to zapraszam na naszą stronę internetową na stronę 00:41:46.590 --> 00:41:50.890 internetową stowarzyszenia order dwa zero na stronę internetowe 00:41:50.900 --> 00:41:51.960 Muzeum Gdańska. 00:41:52.850 --> 00:41:54.820 Ja bardzo dziękuję za przybycie. 00:41:54.830 --> 00:41:59.180 Dziękuję za zaproszenie od Fundacji Gdańskiej Europejskie 00:41:59.190 --> 00:42:00.530 Centrum Solidarności. 00:42:01.690 --> 00:42:04.920 No i zachęcam do wspierania naszych zabytków. 00:42:04.990 --> 00:42:08.550 Tutaj można po debacie, D. 00:42:08.620 --> 00:42:11.080 Dostać kontakty do naszych panelistów? 00:42:11.970 --> 00:42:14.720 Czy jakieś słowo ostatnie panie karolu? 00:42:16.680 --> 00:42:21.220 Na temat zabytków to już chyba wydaje mi się, że już wiele powiedzieliśmy. 00:42:21.910 --> 00:42:23.240 Co mogę jeszcze powiedzieć? 00:42:23.250 --> 00:42:27.310 No oczywiście Jeszcze raz dziękuję za zaproszenie. 00:42:28.030 --> 00:42:32.080 No to to dla nas przyjemność i zaszczyt też w takim miejscu w ogóle 00:42:32.090 --> 00:42:33.020 zabrać głos. 00:42:34.680 --> 00:42:36.320 I w taki dzień, tak. 00:42:37.800 --> 00:42:40.130 Jest to dzień na. 00:42:40.200 --> 00:42:42.900 Naszych wolności tak naszych fundamentów. 00:42:43.300 --> 00:42:48.340 Ja też jako ostatnie słowo pozwolę sobie do państwa i do tych, 00:42:48.350 --> 00:42:51.050 co ogólnie mnie słuchają zaapelować gorąco. 00:42:52.360 --> 00:42:57.460 Na temat demokracji właśnie może to się wydawać, że wykraczamy 00:42:57.470 --> 00:43:02.320 poza temat naszego panelu, ale jednak nie wykraczamy, bo na 00:43:02.330 --> 00:43:07.550 przykład też moje Stowarzyszenie się tym projektem zajmuje. 00:43:07.650 --> 00:43:10.460 Oprócz Orderu świętego Stanisława, który jest naszym celem 00:43:10.470 --> 00:43:13.040 głównym, promujemy też. 00:43:13.650 --> 00:43:18.990 Właśnie te fundamenty, demokracje, prawa człowieka, różnorodność 00:43:19.450 --> 00:43:24.010 promujemy to, co jest fundamentalne, bez którego tak naprawdę 00:43:24.020 --> 00:43:28.550 żadna organizacja tutaj nasi partnerzy też nie mogliby istnieć 00:43:28.560 --> 00:43:33.090 bez tych fundamentów, więc myślę, że bez względu na to, czym 00:43:33.100 --> 00:43:36.670 się zajmujemy, powinniśmy pamiętać, że na jakiejś płaszczyźnie 00:43:36.680 --> 00:43:41.730 wspólnej żyjemy, czyli na na tej demokracji i z racji na to, gdzie 00:43:41.740 --> 00:43:45.530 teraz się znajdujemy, to pragnę zaapelować, żeby. 00:43:45.620 --> 00:43:50.000 Żebyście myśleli o demokracji jako nie o czymś, co jest dane 00:43:50.010 --> 00:43:51.130 na zawsze. 00:43:53.260 --> 00:43:58.990 Tutaj pewne osoby też lepiej pamiętają ode mnie na pewno zmiany 00:43:59.000 --> 00:44:03.790 ustrojowe, jak było przed tą wolną Polską? 00:44:03.970 --> 00:44:07.660 Ja tego nie pamiętam, ale mogę sobie wyobrazić tylko. 00:44:08.890 --> 00:44:12.650 Pragnę zaapelować, żebyście nie państwo nie myśleli o demokracji 00:44:12.660 --> 00:44:18.720 jako czymś, kto, że ktoś dał i jest na stałe tak samo jak konstytucja 00:44:18.990 --> 00:44:22.450 jakakolwiek by nie była słaba mocna. 00:44:22.460 --> 00:44:26.310 Tutaj nawiążę też do pana prezydenta Kwaśniewskiego powiedział 00:44:26.320 --> 00:44:27.510 bardzo ważną rzecz. 00:44:27.710 --> 00:44:31.910 Nie dzisiaj, ale w jednym z wywiadów, bez względu na to, jaka 00:44:31.920 --> 00:44:34.130 konstytucja jest, czy słaba czy mocna. 00:44:34.170 --> 00:44:38.030 Proszę pamiętać, że to od nas zależy, czy ona przetrwa, czy nie 00:44:38.640 --> 00:44:39.860 od od naszej. 00:44:40.010 --> 00:44:44.140 Od naszego poczucia obowiązku wobec państwa wobec demokracji. 00:44:44.210 --> 00:44:48.200 Jak bardzo będziemy świadomi, jakie są nasze obowiązki, jak 00:44:48.210 --> 00:44:51.360 jak bardzo będziemy świadomi, że trzeba ją bronić? 00:44:51.410 --> 00:44:56.050 Nieustannie więc na zakończenie pozwolę sobie tak porównać 00:44:56.060 --> 00:44:56.960 trochę demokrację. 00:44:56.970 --> 00:45:01.400 Demokracja jest trochę jak taki ogródek, każdy ma tam jakąś 00:45:01.410 --> 00:45:05.040 działeczkę, ogródek czy nawet balkon, gdzie jakieś roślinki 00:45:05.050 --> 00:45:05.630 rosną. 00:45:06.030 --> 00:45:10.020 Demokracja właśnie właśnie jest jest taka, jeżeli państwo 00:45:10.030 --> 00:45:12.380 nie podlewają co jakiś czas, jeżeli państwo. 00:45:12.450 --> 00:45:17.530 Zadbają, nie zrobią jakiś zmian czy nie dodadzą odżywek to ta 00:45:17.540 --> 00:45:18.100 demokracja. 00:45:18.110 --> 00:45:21.270 W pewnym momencie zgaśnie, bo ona nie jest sztuczna. 00:45:21.480 --> 00:45:26.730 Ona jest żywa i to od nas od obywateli od tego, jak się bardzo postarają, 00:45:27.610 --> 00:45:31.510 zależy, czy ona będzie nadal taka sama, czy będzie lepsza, czy 00:45:31.520 --> 00:45:35.730 będzie gorsza, więc myślę, że każdy z nas powinien mieć jakiś 00:45:35.740 --> 00:45:36.150 wkład. 00:45:36.160 --> 00:45:38.700 To i nie mówię tutaj o polityce. 00:45:38.740 --> 00:45:43.410 Mówię tutaj o przyczynianiu się, braniu udziału w inicjatywach 00:45:43.420 --> 00:45:47.170 obywatelskich, nie politycznych i obywatelskich. 00:45:47.250 --> 00:45:49.530 Na rzecz właśnie ochrony tej demokracji. 00:45:49.790 --> 00:45:53.370 Bardzo proste jest po prostu rozmawianiu o demokracji. 00:45:53.380 --> 00:45:58.380 To bardzo dużo pomaga, bo często rodzice mówiliśmy o rodzicach, 00:45:58.390 --> 00:46:00.710 o wykształceniu takim podstawowym. 00:46:00.720 --> 00:46:06.060 Często nie zapominają o tym, że wystarczy czasami po prostu 00:46:06.070 --> 00:46:10.860 poruszyć temat i powiedzieć bar takie podstawowe nam się wydają, 00:46:10.870 --> 00:46:14.620 ale dla dzieci to nie są podstawowe rzeczy, ale fakt, że im to 00:46:14.630 --> 00:46:17.910 powiemy, powiemy troszeczkę o tej demokracji o tym. 00:46:18.150 --> 00:46:22.270 Jak było wcześniej, jak jest teraz, to to proszę mi uwierzyć. 00:46:22.280 --> 00:46:27.270 To jest bardzo ważne, bo to dziecko już rośnie z takim z takim 00:46:27.280 --> 00:46:29.670 poczuciem z takim. 00:46:30.100 --> 00:46:34.440 Ma przybliżony ten temat, że później jak pozna ją lepiej, to 00:46:34.450 --> 00:46:35.160 będzie wiedza. 00:46:35.170 --> 00:46:36.980 Wiedział już, czym to się je. 00:46:36.990 --> 00:46:38.080 Krótko mówiąc. 00:46:38.330 --> 00:46:42.500 I Jeszcze raz proszę dbać o demokrację jako żywą roślinę, bo 00:46:42.510 --> 00:46:44.360 właśnie taka jest Jeszcze raz. 00:46:44.370 --> 00:46:45.180 Bardzo dziękuję. 00:46:45.910 --> 00:46:48.880 Panie klaudiuszu takie ostatnie zdanie, Tak, no ja na koniec 00:46:48.920 --> 00:46:53.190 chciałbym państwa zaprosić na wystawę o odbudowie Gdańska. 00:46:53.200 --> 00:46:57.590 Udało nam się taką przygotować mimo właśnie tych niedogodności, 00:46:57.600 --> 00:46:59.210 o których mówiłem wcześniej. 00:46:59.260 --> 00:47:02.730 Ta wystawa pod tytułem Gdańsk piękniejszy niż kiedykolwiek 00:47:02.740 --> 00:47:07.760 jest już czynna właśnie wieży więziennej w zespole przed Bramie 00:47:07.770 --> 00:47:13.850 ulicy długiej i ona pokazuje, jak ważne istotne są mi były 00:47:13.890 --> 00:47:16.870 w Gdańsku zabytki i. 00:47:17.400 --> 00:47:19.460 Serdecznie zapraszam do odwiedzenia. 00:47:19.470 --> 00:47:20.000 Dziękuję. 00:47:20.900 --> 00:47:22.650 Dziękuję bardzo, dziękuję za zaproszenie. 00:47:22.660 --> 00:47:24.620 Dziękuję przybyłym gościom. 00:47:24.760 --> 00:47:26.300 Dziękuję panelistom. 00:47:26.340 --> 00:47:28.450 No i do usłyszenia do kontaktu. 00:47:28.460 --> 00:47:29.210 Dziękuję bardzo. 00:47:40.530 --> 00:47:43.090 Transmisje zapewnia portal miasta Gdańsk. 00:47:44.030 --> 00:47:45.020 Gdańsk, plk.