Marek Wałuszko, witam serdecznie w programie "Tym żyje Gdańsk"
i witam mojego dzisiejszego gościa - pan Łukasz Kopeć,
członek zarządu Stowarzyszenia SUM, stowarzyszenia które
organizuje Paradę niepodległości.
My dzisiaj przyozdobieni w barwy narodowe.
Mamy też różne gadżety.
Szaliki w biało-czerwonych kolorach, co oznacza, że będziemy
rozmawiać o obchodach Święta Odzyskania Niepodległości
w Gdańsku, a w szczególności o ważnym wydarzeniu,
o Paradzie Niepodległości.
Jak w tym roku będzie wyglądała parada, o której startujecie?
O 10:30 Podwale Staromiejskie.
Tak jak w latach ubiegłych. Formujemy się
już od godziny 9:00, więc zachęcamy do tego,
żeby nie czekać na ostatnią chwilę, tylko żebyśmy
pojawili się tam wszyscy już dużo wcześniej. Zanim parada wystartuje
są rozmowy z przybyłymi już grupami zorganizowanymi,
jest naświetlana historia i zarówno parady jak i cała historia
odzyskania naszej niepodległości, więc zachęcamy do włączenia się
w to święto i w naszą paradę już dużo wcześniej niż tylko o
tej 10:30, kiedy sam przemarsz wystartuje.
Chcę przyjść z grupą znajomych, jesteśmy rekonstruktora mi
na przykład historycznymi, w jakichś historycznych strojach.
Czy możemy się jeszcze zgłosić? Czy są miejsca?
Tak, zorganizowane grupy, zwłaszcza rekonstruktorów
historycznych zawsze mile witamy. Do parady zostało już co prawda
niewiele czasu, ale jeżeli ktoś jeszcze rozważa, żeby ze swoją
grupą się pojawić, no to zapraszamy do kontaktu.
Najlepiej takie zgłoszenie wysłać mailowo: sum.gdansk@gmail.com.
A jak z samochodami? Zawsze jest tam dużo samochodów zabytkowych.
W tych samochodach siedzą ludzie w strojach z dawnych epok.
Czy przyjmuje się jeszcze zgłoszenia od właścicieli zabytkowych aut?
Pojazdy są nieodłącznym elementem naszej parady.
W tym roku również ich nie zabraknie i te pojazdy
historyczne tak naprawdę są z dość szerokiego okresu.
Nie tylko te ostatnie, że tak powiem PRL-owskie, no też dużo jest
pojazdów między innymi w wojskowych, zabytkowych. Jeżeli ktoś
ma taki pojazd, ale rzeczywiście zabytkowy, a nie odrestaurowanego
mercedesa sprzed dwudziestu lat,
tylko rzeczywiście z troszkę starszym rocznikiem, to zapraszamy
do zgłoszenia. Co jest bardzo ważne, przyjmujemy
tylko pojazdy, które będą wcześniej zgłoszone.
One otrzymają od nas przed paradą specjalną
wywiadówkę, z którą będą mogły być ustawiane na trasie przemarszu
i będą mogły wziąć udziału w paradzie.
Jeżeli nie będzie wcześniejszego zgłoszenia,
to niestety taki pojazd nie będzie mógł wziąć udziału.
Czy trasa jest tradycyjna, czy tu są jakieś korekty w stosunku
do lat ubiegłych?
Nie, idziemy tradycyjną trasą, sprawdzoną przez lata,
chociaż jak sięgniemy pamięcią wstecz,
to te trasy troszkę się różniły.
Natomiast tak jak w ostatnich latach, formujemy się na Podwalu,
skręcamy w ulicę Rajską, potem Heweliusza, Korzenną aż do Targu Drzewnego.
Pomnik Jana III Sobieskiego, dookoła pomnika,
później omijamy Targ Węglowy.
Tutaj skręcamy w ulicę Świętego Ducha i następnie
wzdłuż Tkackiej na Długą aż na Długi Targ pod
pod Zieloną Bramę, gdzie będzie ustawiona scena.
I tam finał parady...
Dokładnie, tam finał parady, tam się spotkamy. Będą krótkie przemówienia.
Tam wspólnie wszyscy razem odśpiewany Hymn Narodowy.
No i zrobimy sobie jako gdańszczanie kolejne wspólne, nasze
rodzinne zdjęcie, a na koniec na same zakończenie parady
będzie jeszcze wspólne śpiewanie
pieśni patriotycznych. Od lat cieszy się dużą
popularnością i również w tym roku będzie to możliwe.
Zachęcamy do wspólnego włączenia się w śpiewanie.
Ilu będzie uczestników?
Jak szacujecie, ile osób weźmie udział w tegorocznej paradzie,
bo to jest impreza masowa?
To jest to jest impreza masowa, która od lat
przyciąga tak naprawdę tłumy gdańszczan.
Pierwsze parady przyciągały kilku tysięcy, wahało się do kilkunastu.
Od kilku lat, gdzie epicentrum było tak naprawdę na 100-lecie
Niepodległości, gdzie w tych osób było dobre kilkadziesiąt
tysięcy, no to podobnie spodziewamy się w tym roku, że ta liczba
nie będzie kilkanaście, tylko właśnie kilkadziesiąt.
Pan długo uczestniczy w paradzie, bo jest pan człowiekiem młodym.
Czy już od młodych lat brał pan udział w tym patriotycznym
przemarszu przez Gdańsk?
Nie pamiętam, czy od samego początku, bo to trzeba byłoby już
w tym roku mamy okrągłą, 20-tą rocznicę
Parady Niepodległości w Gdańsku.
Musiałbym sięgnąć pamięcią,
czy rzeczywiście jako mały chłopak uczestniczyłem
w tej pierwszej paradzie, jeżeli nie w pierwszej, to na pewno
z którejś z tych pierwszych i jako harcerz włączałem się właśnie
czynnie w to prezentację naszej grupy, a z biegiem lat,
jak się stawałem starszy, to pomagałem. Do tej pory
harcerze pomagają organizacyjnie przy wielu rzeczach na poradzie,
tak ja pomagałem, a z kolejnymi latami, gdy dołączyłem do
Stowarzyszenia SUM już nie tylko za tą jedną wybraną część organizacji
parady, no tylko bardziej już w takim ujęciu całościowym przyczyniam się
do tego, żebyśmy mogli wspólnie jako gdańszczanie radośnie
świętować 11 listopada.
To jest inicjatywa wyjątkowa, chyba z pierwszych parad w Polsce z tego,
co się orientuję, ten sposób obchodzenia święta odzyskania
niepodległości, ale ważne jest chyba właśnie to,
o czym pan już wspomniał, czyli taki udział obywateli,
że to jest oddolna, obywatelska inicjatywa, nie jest organizowana
przez państwo czy przez miasto, ale przez mieszkańców.
Tak i tutaj warto podkreślić, że tak jak 20 lat temu
grupa gdańszczan zdecydowała, że fajnie byłoby coś pokazać
trochę w inny sposób to świętowanie
ważnych wydarzeń tutaj, w szczególności odzyskania
niepodległości, bo to jest przecież radosne święto.
20 lat temu była to oddolna inicjatywa gdańszczan.
Udało się utrzymać ten charakter imprezy.
Cieszymy się, że ta idea parad niepodległości rozszerzyła się
również na inne miasta, a wiemy, że częściowo to jakby władze
miasta wzięły odpowiedzialność za organizację tych wydarzeń
swoich miejscowościach, natomiast tutaj w Gdańsku dalej
udało się utrzymać ten obywatelski charakter i to tak naprawdę
gdańszczanie dalej tworzą tę paradę, to,
co się na niej pojawi.
Wiele osób przebiera się samych, nawet jak nie idą jako grupy
zorganizowane, to starają się w sposób indywidualny pokazać,
przebrać w stroje z epoki, z różnych epok, to nie tylko
dwudziestolecie międzywojenne, tylko tych grup
rekonstrukcyjnych, jak się okazuje,
w Gdańsku i dookoła mamy bardzo dużo i cieszymy się,
że oni chcą pokazać tego 11 listopada, świętować
w radosny sposób i zaprezentować, co robią na co dzień
i przyłączyć się właśnie do tych obywatelskich obchodów.
I chyba też warto wspomnieć, że podobnie jak w latach ubiegłych
warto ze sobą wziąć parę złotych gotówki, żeby wesprzeć szczytny
cel, bo podczas parady pojawią się też wolontariusze kwestionujący.
Ta, to jest element, który doszedł w ostatnich latach,
właśnie na trasie parady,
tam, gdzie będziemy przechodzić, będzie można spotkać
właśnie wolontariuszy z Hospicjum Dutkiewicza, którzy zbierają
datki na dalsze funkcjonowanie tego hospicjum.
To jest rzeczywiście wspaniała inicjatywa i wiele osób się
w to angażuje.
To są chociażby wspomniane tutaj barwy, które mamy na sobie
czy ten ładny szalik biało-czerwony.
To też jest inicjatywa obywateli.
Jak najbardziej. To, co mamy w ręku,
ten biało-czerwony szalik, to nie jest żadna przemysłowa produkcja
został wykonany przez seniorki z Klubu Seniora Motława
w Gdańsku.
One od lat włączają się w przygotowania do parady, wykonują
właśnie szaliki, kotyliony czy jeszcze inne wstążki
biało-czerwone, które również będziemy rozdawać.
Oczywiście wezmą też udział jako uczestniczki w tej poradzie.
One nie są odosobnione. W tym roku też kolejne
kluby seniora dołączają do tego, żeby dołożyć swoją cegiełkę.
Właśnie przygotowują kotyliony czy wstążki, które później
11 listopada też nasi wolontariusze,
harcerze będą rozdawać dla uczestników parady.
Dziękujemy i pozdrawiamy panie z Klubu Motława.
Bardzo ładne gadżety patriotyczne, ale żeby być precyzyjnym,
parada jest takim, no powiedzmy centralnym
punktem obchodów 11 listopada, ale dzień
wcześniej też już zaczynają się uroczystości.
To jest wciągnięcie flagi na największy w Gdańsku maszt
na Górze Gradowej, to są wcześniej uroczystości oficjalne
pod pomnikiem marszałka Józefa Piłsudskiego. W trakcie parady
też jest wiele innych obchodów, uroczystości, inicjatyw.
Wspomnę tutaj grę miejską, spacery
z przewodnikami czy ofertę gastronomiczną.
To też jest taka forma włączenia się rozumiem w waszą inicjatywę.
Oczywiście, my od lat zachęcamy do jak najszerszego uczestnictwa
i w ogóle świętowania jedenastego listopada, żebyśmy nie pomyśleli
i tylko poszli na paradę na krótki moment,
tylko żebyśmy celebrowali, świętowali to ważne
dla naszej historii wydarzenie, czy to właśnie
włączając się w uroczystości miejskie oczywiście
dużo łatwiej jest to zrobić 11 listopada, który jest dniem wolnym,
więc możemy ten czas wykorzystać, ale mamy właśnie
ofertę szeroką.
Nie tylko jest to Parada Niepodległości, jest to też
wspomniana gra miejska, która od kilku towarzyszy paradzie
niepodległości.
Tutaj ulicami głównego miasta będzie można sprawdzić się
w terenie i odgadnąć hasło patriotyczne hasło, które będzie,
które stanowi rozwiązanie też tej gry miejskiej.
Gdansk.pl będzie transmitował na żywo całą paradę, będziemy
obecni na całej trasie.
Będziemy pokazywać też finał parady na Długim Targu,
ale tu chciałbym zaznaczyć, zachęcając oczywiście
do tego, żeby oglądać te transmisje,
chciałbym zaznaczyć, że jednak chyba
warto wybrać się osobiście na tę paradę, nie tylko oglądać ją
w mediach, ale uczestniczyć osobiście,
bo to jest też niezwykłe przeżycie.
Zachęcamy wszystkich gdańszczan do tego, żeby się pojawili na paradzie
11 listopada.
Każdy, kto był może powiedzieć, jakie to jest uczucie uczestniczyć
w takiej paradzie, z innymi ludźmi radośnie świętować
odzyskanie niepodległości. Jest bardzo duże
poczucie wspólnoty narodowej,
tutaj też lokalnie w Gdańsku.
Dlatego myślę, że z roku na rok tylu tych gdańszczan tak tłumnie
pojawia się na tych poradach, że to jest naprawdę wyjątkowe
przeżycie, a co więcej można mieć też pamiątkę, jeżeli na koniec
parady i odśpiewamy hymn, ale wykonujemy też to wielkie,
rodzinne zdjęcie gdańszczan. Ono jest wykonane w wysokiej jakości,
więc po poradzie każdy może sobie powiększyć i odnaleźć siebie
osobiście na tym zdjęciu, w powiększeniu widać wyraźnie.
Można siebie rozpoznać i jest to doskonała pamiątka
po tej poradzie, po tym wydarzeniu.
To jest też święto rodzinne, kiedy można przyjść z całą rodziną.
Czego wam życzyć? Pogody dobrej?
Pogoda jest bardzo ważna i chyba wydaje mi się,
że na przestrzeni tych 20 lat, raczej udawało nam się
trafić z pogodą i żeby było jak najwięcej osób,
żeby była dobra pogoda i żebyśmy my wszyscy wspólnie włączyli się
w tę organizację, bo to nie jest tylko nasz sukces,
tylko każdy z gdańszczan, który się pojawia na tej poradzie,
przyczynia się do tego, że możemy w ten wyjątkowy sposób to świętować.
I świętujmy. 11 listopada od godziny 9:00 formujemy się
na Podwalu Staromiejskim.
10:30 startuje 21. Parada Niepodległości
w Gdańsku.
A ja dziękuję za rozmowę panu Łukaszowi Kopciowi, który jest
współorganizatorem tego wydarzenia.
Dziękuję bardzo i do zobaczenia 11 listopada.