WEBVTT

00:00:13.680 --> 00:00:17.240
Marek Wałuszko. Witam serdecznie to jest program "Tym żyje Gdańsk",

00:00:17.250 --> 00:00:20.330
a dzisiaj w naszym studiu prezes Fundacji Gdańskiej 

00:00:20.340 --> 00:00:21.000
pan Jacek Bendkowski. Witam serdecznie. 

00:00:21.010 --> 00:00:23.870
Dzień dobry panu, dzień dobry państwu. 

00:00:23.880 --> 00:00:27.540
Zbliżają się wybory 15 października pójdziemy do urn. 

00:00:27.550 --> 00:00:31.430
Państwo jako Fundacja rozpoczęliście akcję profrekwencyjną.

00:00:32.100 --> 00:00:36.490
Tak, rozpoczęliśmy akcję zatytułowaną "Nie śpi, bo Cię przegłosują",

00:00:36.740 --> 00:00:42.900
która jest z definicji akcją profrekwencyjną, ale w nieco

00:00:42.940 --> 00:00:45.990
głębszym charakterze. To nie jest hasło

00:00:46.060 --> 00:00:50.290
"Idź i głosuj", to nie jest hasło, które ma na celu zmobilizować Polaków

00:00:51.030 --> 00:00:54.860
niech tego dnia o piętnastej najwięcej ludzi zagra 

00:00:54.870 --> 00:00:56.510
na bębenku na starym rynku.

00:00:56.520 --> 00:01:01.500
To jest akcja, której celem jest pobudzenie

00:01:02.270 --> 00:01:07.540
społeczeństwa świadomych i aktywnych politycznie obywateli,

00:01:08.090 --> 00:01:14.070
bo takie społeczeństwa tworzą lepszą demokrację, demokrację

00:01:14.110 --> 00:01:17.500
społeczeństw, w których absolutna większość obywateli jest

00:01:17.510 --> 00:01:21.480
aktywna, jest świadoma tego, co się, co się wokół nich dzieje,

00:01:21.730 --> 00:01:24.400
są demokracjami stabilniejszymi, silniejszymi.

00:01:24.410 --> 00:01:28.990
Takie społeczeństwa są mniej podatne na manipulacje, na populizm,

00:01:29.380 --> 00:01:32.800
w takich społeczeństwach jest z natury rzeczy 

00:01:32.810 --> 00:01:33.490
w polityce mniej patologii.

00:01:33.870 --> 00:01:37.080
Patologie będą zawsze, ale patologie pozostają patologiami,

00:01:37.090 --> 00:01:41.750
czyli zjawiskiem o charakterze negatywnym i rzadkim.

00:01:42.170 --> 00:01:45.180
Nieszczęście zaczyna się wtedy, kiedy patologie przeradzają się

00:01:45.190 --> 00:01:48.660
w rozwiązania systemowe, a tak dzieje się w demokracjach,

00:01:48.670 --> 00:01:52.440
w których bardzo znaczna część obywateli, a czasem większość

00:01:52.660 --> 00:01:55.020
jest bierna społecznie i politycznie.

00:01:55.530 --> 00:01:59.600
Także świadomie wybraliśmy do tej akcji hasło 

00:01:59.610 --> 00:02:03.170
z 1989 roku z wyborów czwartego czerwca.

00:02:03.240 --> 00:02:08.420
Przywróciliśmy ten symbol, znak, który drukujemy na koszulkach

00:02:08.430 --> 00:02:10.160
czy rozmaitych gazetach.

00:02:10.170 --> 00:02:13.700
Bardzo cieszymy się, że ta akcja zrodzona w Gdańsku zatacza bardzo

00:02:13.710 --> 00:02:17.780
szerokie kręgi i dziś już jest tak naprawdę obecna w całej Polsce,

00:02:17.790 --> 00:02:22.180
ponieważ uważamy, że te wybory mają podobne znaczenie

00:02:22.190 --> 00:02:24.480
jak te, które były trzydzieści cztery lata temu.

00:02:24.630 --> 00:02:27.880
Czy państwo zachęcacie do głosowania na jakieś konkretne ugrupowanie?

00:02:27.890 --> 00:02:30.580
Czy staracie się, czy też w ogóle unikacie tego?

00:02:32.210 --> 00:02:36.590
Unikamy tego, ponieważ ta akcja ma mieć charakter, apartyjny czy bezpartyjny, 

00:02:36.600 --> 00:02:41.650
ale też nie jest akcją apolityczną, ponieważ pobudzanie świadomości

00:02:41.660 --> 00:02:43.870
obywateli ma na celu, tak jak powiedziałem,

00:02:45.240 --> 00:02:49.700
uświadomienie sobie wagi tych wyborów, tak jak w roku 1989

00:02:49.710 --> 00:02:54.880
decydowaliśmy o tym, czy Polacy obalą komunizm

00:02:54.890 --> 00:02:58.160
ostatecznie, czy wyjdziemy z obozu wschodniego i będziemy

00:02:58.170 --> 00:03:02.060
budować nową, demokratyczną, wolną Polskę, która będzie powoli

00:03:02.070 --> 00:03:05.340
sterować w kierunku cywilizacji zachodniej i byliśmy wtedy

00:03:05.350 --> 00:03:06.460
i byliśmy wtedy załamani frekwencją.

00:03:06.570 --> 00:03:08.900
Nieco ponad 62%. 

00:03:08.910 --> 00:03:12.580
Pamiętam tamte wybory i byliśmy rozczarowani tym, że ponad 1/3,

00:03:12.590 --> 00:03:15.460
przeszło 37% Polaków uznało, że trochę ten wybór

00:03:15.470 --> 00:03:19.400
ma w nosie, ten dylemat, który wtedy przed nami stał.

00:03:19.510 --> 00:03:23.940
A my przez te 34 lata nie byliśmy w stanie powtórzyć

00:03:23.990 --> 00:03:27.420
frekwencji z 1989 roku. Najbardziej zbliżyliśmy się 

00:03:27.430 --> 00:03:30.120
w roku 2019, ale wciąż była to

00:03:30.130 --> 00:03:33.850
niższa frekwencja o ponad jeden procent, natomiast

00:03:33.860 --> 00:03:37.670
większość wyborów po osiemdziesiątym dziewiątym roku kończyło się

00:03:37.680 --> 00:03:40.950
frekwencją poniżej 50%, czyli ponad połowa Polaków 

00:03:40.960 --> 00:03:45.860
mówiła nie obchodzi nas, kto w Polsce i w jaki sposób rządzi.

00:03:45.900 --> 00:03:48.570
Ta druga połowa Polaków mogła wybierać zupełnie inny Sejm.

00:03:48.580 --> 00:03:53.900
Ktoś, kto rezygnuje z własnego prawa obywatelskiego, rezygnuje z pewnej

00:03:53.910 --> 00:03:57.810
świadomości politycznej, rezygnuje z prawa do krytyki nie obchodzi 

00:03:57.820 --> 00:04:00.970
go to jaką buduje Polskę dla siebie, dla swoich dzieci i wnuków.

00:04:00.980 --> 00:04:04.890
Jest pan wnikliwym obserwatorem życia politycznego

00:04:04.900 --> 00:04:10.690
i komentatorem. Proszę powiedzieć z czego wynika to, że tak

00:04:10.700 --> 00:04:14.700
duża liczba naszych rodaków rezygnuje z tego prawa do głosowania?

00:04:15.600 --> 00:04:16.710
Ma pan jakąś swoją hipotezę?

00:04:17.960 --> 00:04:19.420
Przyznam szczerze, że nie wiem.

00:04:19.430 --> 00:04:22.360
Myślę, że to wynika troszeczkę z braku wiary w demokrację.

00:04:24.140 --> 00:04:27.050
W Fundacji ta akcja zrodziła się też z tego faktu, żeby prowadzimy

00:04:27.060 --> 00:04:30.050
bardzo wiele działań społecznych, aktywnych, w szczególności

00:04:30.060 --> 00:04:33.930
w ostatnich latach w ramach akcji "Gdańsk pomaga" i z takim trochę

00:04:33.940 --> 00:04:37.030
smutkiem skonstatowaliśmy, że w Gdańsku, 

00:04:37.840 --> 00:04:38.250
który jest miastem 

00:04:38.320 --> 00:04:39.850
bardzo świadomych obywateli,

00:04:39.860 --> 00:04:42.620
myślę, że jesteśmy jednym z najlepszych elektoratów w Polsce,

00:04:42.630 --> 00:04:45.520
jeżeli chodzi o świadomość i dojrzałość polityczną, że nawet

00:04:45.530 --> 00:04:49.660
w Gdańsku bardzo szeroki w środowiskach, szczególnie młodych

00:04:49.670 --> 00:04:53.020
ludzi i starszych ludzi jest wyjątkowo szkodliwy

00:04:53.030 --> 00:04:57.360
mit, mit szerzony przez przeciwników demokracji, iż mój głos

00:04:57.370 --> 00:04:58.680
nie ma żadnego znaczenia.

00:04:59.010 --> 00:05:01.180
Pojedynczy głos nie ma znaczenia.

00:05:01.290 --> 00:05:06.240
To jest bardzo szkodliwy mit i oczywiście możemy się bawić 

00:05:06.250 --> 00:05:10.640
w takie przykłady z podręczników do politologii, które pokazują

00:05:10.650 --> 00:05:13.220
szczególnie anglosaskich, oni produkują najwięcej dobrych

00:05:13.230 --> 00:05:17.740
podręczników i one roją się od takich przykładów legislatur

00:05:17.750 --> 00:05:21.920
amerykańskich czy brytyjskich, gdzie o wyniku wyborów

00:05:21.930 --> 00:05:23.460
potrafiły decydować dwa głosy, o większości w tych legislatura stanowych.

00:05:24.440 --> 00:05:28.140
Przypomnę, że George Bush

00:05:28.150 --> 00:05:31.890
został prezydentem z większością nieco ponad 

00:05:31.900 --> 00:05:32.240
500 głosów, chyba na Florydzie.

00:05:32.250 --> 00:05:35.480
To zdecydowała o jego prezydenturze.

00:05:35.580 --> 00:05:37.190
My w Polsce mamy takie przykłady.

00:05:37.290 --> 00:05:40.450
W roku 2019 najbardziej istotne rywalizacje dotyczyły

00:05:40.460 --> 00:05:43.640
Senatu o to, czy opozycja będzie miała większość 

00:05:43.650 --> 00:05:44.120
w Senacie czy nie.

00:05:44.460 --> 00:05:47.740
Senator Gawłowski został wybrany większością 

00:05:48.190 --> 00:05:48.660
320 głosów.

00:05:48.670 --> 00:05:49.590
Czyli każdy głos ma znaczenie.

00:05:50.890 --> 00:05:54.630
Każdy głos ma kolosalne znaczenie, ale kolosalne znaczenie

00:05:54.640 --> 00:05:58.910
mają te tysiące głosów, na które składają się te pojedyncze

00:05:58.920 --> 00:05:59.940
wybory każdego z nas.

00:06:01.100 --> 00:06:05.500
Jeżeli te wybory są świadome, tu nie chodzi 

00:06:05.510 --> 00:06:07.390
o to, żeby ludzie zdecydowali się -OK tego dnia.

00:06:07.430 --> 00:06:10.900
idziemy do urn wyborczych i podejmujemy decyzję

00:06:10.910 --> 00:06:12.880
z dnia na dzień albo w ciągu ostatniego tygodnia.

00:06:13.160 --> 00:06:13.740
Bardzo wiele niestety badań

00:06:13.750 --> 00:06:17.570
socjologicznych pokazuje, że bardzo duża część

00:06:17.580 --> 00:06:21.260
wyborców podejmuje decyzję w ciągu ostatniego tygodnia 

00:06:21.360 --> 00:06:22.200
przed wyborami.

00:06:22.370 --> 00:06:24.460
To również prowadzi do pewnej przypadkowości.

00:06:24.470 --> 00:06:27.760
To również prowadzi do tego, że potem jesteśmy rozczarowani

00:06:27.770 --> 00:06:33.780
i mówimy, nie o to nam szło, to nie tak miało być.  

00:06:33.790 --> 00:06:38.240
Wyborca, jeżeli chce realnie oddziaływać na przyszłość, 

00:06:38.250 --> 00:06:41.560
powinien być wyborcą świadomym,  powinien wiedzieć, dlaczego głosuje, 

00:06:41.570 --> 00:06:43.170
a to hasło z 1989 roku dla nas jest przywołane dlatego,

00:06:43.210 --> 00:06:46.570
że uważamy, że te wybory mają podobną wagę

00:06:46.580 --> 00:06:49.770
jak te w roku 1989. Czy to

00:06:49.780 --> 00:06:52.690
Czy to nie jest tak, że o naszej aktywności decyduje też trochę

00:06:52.700 --> 00:06:56.530
powiedzmy tradycyjny, archaiczny można by powiedzieć

00:06:56.540 --> 00:06:57.350
 sposób oddawania głosów?

00:06:57.360 --> 00:07:01.570
Czy tutaj pana zdaniem, gdyby zmienić metodę głosowania tak,

00:07:01.580 --> 00:07:05.250
jak są propozycje na przykład drogą elektroniczną, SNSem,

00:07:05.260 --> 00:07:06.630
czy to by zmieniło naszą aktywność?

00:07:06.640 --> 00:07:09.970
Czy nadal ludzie mieliby problem z wysłaniem smsu? 

00:07:09.980 --> 00:07:10.980
Czy tutaj gdzie indziej jest problem?

00:07:10.990 --> 00:07:18.160
Na pewno mamy do czynienia z sytuacją, w której moim zdaniem

00:07:18.230 --> 00:07:22.070
obecnie rządzący, będę starał się być tak apolityczny, jak to

00:07:22.080 --> 00:07:26.230
tylko możliwe, niespecjalnie zainteresowani są wysoką frekwencją.

00:07:27.910 --> 00:07:30.960
I to pokazuje pewną niechęć do tych nowoczesnych form

00:07:30.970 --> 00:07:33.880
głosowania, do inicjatyw, które się pojawiały ze strony różnych

00:07:33.890 --> 00:07:36.240
partii politycznych, na przykład, żeby wybory trwały przez

00:07:36.250 --> 00:07:39.880
dwa dni, bo różnie ludziom jest, że tak powiem zorganizować

00:07:39.890 --> 00:07:42.660
sobie czas, żeby właśnie w niedzielę 

00:07:42.670 --> 00:07:43.600
znaleźć się w punkcie do głosowania.

00:07:43.890 --> 00:07:44.380
To widać niestety w bardzo silnym

00:07:44.390 --> 00:07:47.960
zniechęcaniu zagranicy, Polaków na emigracji,

00:07:47.970 --> 00:07:51.780
żeby głosowali. Duże utrudnienia. Do dziś tak naprawdę

00:07:51.790 --> 00:07:52.980
nie wyznaczone komisje za granicą.

00:07:54.730 --> 00:07:57.550
Strona internetowa, na której ludzie się rejestrowali

00:07:57.560 --> 00:07:59.090
w roku ubiegłym, wciąż jeszcze nie działa.

00:07:59.510 --> 00:08:03.870
Pewien konflikt i i skandal w tej chwili w ministerstwie spraw

00:08:03.880 --> 00:08:09.340
zagranicznych w departamencie, który przygotowywał te 

00:08:09.350 --> 00:08:14.430
rzeczy, to na pewno nie zachęca. Natomiast to my sami jesteśmy

00:08:14.440 --> 00:08:18.030
kowalami własnego losu, to my sami decydujemy o tym, jaka będzie

00:08:18.040 --> 00:08:22.310
Polska i jeżeli my sami nie będziemy chcieli sięgnąć i korzystać

00:08:22.320 --> 00:08:24.820
z własnych praw, no nikt nam ich nie da w prezencie.

00:08:27.460 --> 00:08:31.160
Jak każdy z nas, indywidualnie może wpłynąć na wyższą frekwencję?

00:08:31.170 --> 00:08:32.960
Co możemy zrobić w naszym środowisku?

00:08:33.370 --> 00:08:36.090
Jaką wybrać prostą metodę, żeby zachęcić na przykład

00:08:36.100 --> 00:08:41.130
rodzinę, sąsiadów, znajomych? 

00:08:41.140 --> 00:08:44.990
Przede wszystkim mówić. en piwny obywatel, to jest obywatel, który się interesuje chociaż

00:08:45.000 --> 00:08:46.250
to jest obywatel, który się interesuje chociaż trochę życiem publicznym.

00:08:46.400 --> 00:08:51.450
To jest obywatel, który przy obiedzie i kolacji na imieninach

00:08:51.460 --> 00:08:56.670
u cioci czy u teściów ze szwagrostwem o tym rozmawia i mówi 

00:08:56.680 --> 00:09:00.930
o tym, jak jest to ważne i znów nie jest to tak do końca, nie jest ważne

00:09:00.940 --> 00:09:04.670
dla mnie tak, ale jakby z perspektywy akcji ważne to jakie mamy

00:09:04.680 --> 00:09:07.890
poglądy, bo my w najbliższych wyborach będziemy decydować o tym,

00:09:07.900 --> 00:09:14.050
czy Polska będzie kontynuować swoją obecność w cywilizacyjnej

00:09:14.090 --> 00:09:18.480
strefie Zachodu, czy pozostaniemy aktywnym członkiem

00:09:18.530 --> 00:09:21.900
integracji Europejskiej integrującej się Europy, sojuszu

00:09:21.910 --> 00:09:26.100
euroatlantyckiego, czy też raczej będziemy chcieli, że tak powiem,

00:09:26.230 --> 00:09:29.660
posterować w stronę takiej trochę strefy buforowej.

00:09:29.940 --> 00:09:33.970
Czy będziemy budować liberalną demokrację na wzór zachodni,

00:09:34.030 --> 00:09:37.580
czy raczej takie demokracje, które znamy z krajów Azji Środkowej,

00:09:37.590 --> 00:09:41.700
czy Europy Wschodniej, ale ten wybór musi być świadomy.

00:09:41.760 --> 00:09:44.740
Ja muszę wiedzieć czego chcę, czy ja chcę dla siebie, dla swoich

00:09:44.750 --> 00:09:47.590
dzieci, dla swoich wnuków, Polski zintegrowanej Europie,

00:09:47.840 --> 00:09:49.920
czyli ja chcę, żebyśmy byli gdzieś na boku.

00:09:51.530 --> 00:09:55.730
Tego wyboru świadomego powinniśmy dokonywać, ale powinniśmy

00:09:55.740 --> 00:09:58.600
go dokonywać w taki sposób, żebyśmy nie mogli mieć pretensji

00:09:58.610 --> 00:10:02.650
do całego świata, iż wydawało nam się, że głosując na tę osobę

00:10:03.010 --> 00:10:06.930
oddajemy głos w pewnym kierunku, a okazuje się, że poszliśmy

00:10:06.940 --> 00:10:07.770
w zupełnie przeciwnym.

00:10:08.320 --> 00:10:11.850
Zachęcamy państwa, by wziąć udział w najbliższym głosowaniu,

00:10:11.860 --> 00:10:16.700
ale tak, żeby włączyć się w namawianie innych, 

00:10:16.710 --> 00:10:17.860
w akcję profrekwencyjną.

00:10:19.320 --> 00:10:44.460
Zachęcamy do oglądania naszej strony niespij.pl, do oglądania

00:10:44.460 --> 00:10:49.641
(postów na Twitterze czy Facebooku)