Nie będę się porównywać, nie będę nigdy Michałem Targowskim.
Czerpiemy z jego pomysłów.
Jesteśmy w ciągłym kontakcie. Będziemy otwierać pawilon
dla lemurów, który też nie będzie jakoś szczególnie mały.
Na pewno atrakcyjny, na pewno coś nowego, a mam nadzieję,
że w ciągu roku bądź w ciągu
kolejnych najbliższych lat powstanie pawilon dla ptaków Afryki.
Boję się tylko o nieprzewidziane sytuacje związane z moimi dziećmi.
Natomiast, jeśli chodzi o nowotwór, jak już raz go pokonałam,
zmierzyłam się z nim,
to wydaje mi się, że jestem w stanie poradzić sobie
z każdą kolejną chorobą.
Jeśli tylko będzie mi to dane. Dzisiaj "Jestem z Gdańska"
Emilia Salach, dyrektorka oliwskiego zoo, nowa dyrektorka,
która zastępuje Michała Targowskiego, wieloletniego dyrektora.
Wcześniej szefowa biura prasowego prezydenta Adamowicza.
Podobno jesteś wielką miłośniczką zwierząt.
Tak mówił ostatnio wiceprezydent Kryszewski.
Powiedz, w czym się objawia ta Twoja miłość do zwierząt? I czy tak
tak było?
było zanim trafiłaś do zoo
czy to teraz zostałaś miłośniczką zwierząt? Nie, zwierzęta w moim
domu były od zawsze. Teraz są dwa koty i jeden pies, jeszcze parę
rybek w akwarium pływa. Ale krokodyl nie?
Krokodyl zdecydowanie nie. Bardziej zwierzęta domowe.
Zawsze gdzieś te zwierzęta były.
Natomiast, ja w gdańskim zoo już jestem od sześciu lat. Dopiero.
Tylko sześć lat,
jeśli patrząc na dorobek pana dyrektora Michała Targowskiego,
To jest tylko sześć lat. Ale przez te sześć lat dużo się
wydarzyło.
Dużo się można było nauczyć, dużo zaobserwować, bo
zoo to nie tylko zoo w Oliwie.
To są dziesiątki ogrodów zoologicznych w Europie. Objechanych,
obejrzanych, wiele rozmów.
No dobrze, ale zatrzymajmy się na tych zwierzętach.
Jak się pracuje w takim miejscu,
to nie jest zwykłe biuro, prawda?
To jest tak, że, nie wiem, te zwierzęta poznałaś, polubiłaś, czujesz
do nich mniejszy lub większy respekt? Jak to jest? Ja pamiętam,
Michał Targowski opowiadał jakieś takie historie, że on się
niebezpiecznie zaprzyjaźniał
kiedyś z niektórymi zwierzętami. Co dzisiaj chyba jest już
właściwie niedopuszczalne. A Ty jak? Tak jest. Nie, ja się
nie zaprzyjaźniam ze zwierzętami.
Zresztą, na pewno nie dzikimi. Natomiast, ja podchodzę do nich w taki,
każdy z pracowników z ponad 100 pracowników gdańskiego ogrodu
zoologicznego ma swoje określone miejsce.
Moim miejscem było biuro, ale moim miejscem było i moją rolą
było opowiadanie o tych zwierzętach, to jest raz. A od kiedy jestem
zastępcą, byłam zastępcą dyrektora, to również moim zadaniem
było dbanie o ich żywienie, o posprzątanie. Bo podlegały mi
sześć działów zajmujących się w zasadzie większą częścią ogrodu
zoologicznego.
Ja bardziej podchodzę do zwierząt, pamiętając w taki sposób
pamiętając, jak ważna jest nasza rola jako ludzi dla nich. To
znaczy naszą rolą jest rola służebna. One są zagrożone wyginięciem.
Trzeba im stworzyć, jak najbardziej komfortowe warunki do tego,
żeby mogły żyć, przeżyć, nawet się rozmnażać oraz co
ważniejsze, uważam: edukacja, edukacja i informowanie o
tym, jak bardzo wrażliwe, z jaką bardzo wrażliwą materią mamy
do czynienia. I na samym końcu jest gdzieś ta rola, która
która większości osób się kojarzy jako rola podstawowa zoo,
czyli oglądanie, oglądactwo i oglądanie i podglądanie.
To jest dla mnie ta komercyjna część zoo, jakby najmniej
ważna w tym wszystkim. Edukacja i opowiadanie o roli
zoo, o misji zoo. Bo to tak, jak powiedziałaś, to nie jest takie
zwykłe miejsce pracy, czy zwykłe biuro. To jest praca
z misją i bez poznania tej misji, wgłębienia się w nią nie można
o niej dobrze i skutecznie opowiadać. Natomiast, jeśli chodzi
o zwierzęta, kontakty ze zwierzętami, uwielbiam szympansy,
na przykład. Chodzę obok nich bardzo często, bo moją rolą. I co, gadacie sobie?
Nie, rzucają we mnie kalarepą. Nasze szympansy akurat są w tym
przezabawne, bo jakoś nie przepadają za kobietami.
Nie faktycznie, jeśli przechodzi się rano w porze karmienia,
obok szympansów, to bardzo lubią rzucić sobie czy
kalarepą czy kapustą czy tam, co mają akurat podane
w menu na talerzu.
Także, te relacje są takie
dosyć ciekawe.
Nie układam sobie relacji z dzikimi zwierzętami. Bo raz, że
to jest niedozwolone. A dwa, że to jest na pewno niedobre dla nich.
Jednym z podstawowych wymagań tego konkursu,
w którym zostałaś dyrektorem było przedstawienie koncepcji
rozwoju gdańskiego zoo.
Przeczytałam różne doniesienia na temat Twojego wyboru, tylko
że nigdzie nie przeczytałam tej koncepcji.
Powiedz mi, jaka to jest koncepcja?
Znaczy, co za koncepcja wygrała? I jaka to jest ta Twoja koncepcja
na to zoo? Jakie ono będzie za 10, nie wiem, no 15
lat? A może, nie wiem, za rok? To znaczy tak,
ktokolwiek był w gdańskim ogrodzie zoologicznym. Kto nie był? Właśnie.
Kto był w naszym ogrodzie, kto był w Łodzi w ogrodzie,
we Wrocławiu w ogrodzie, jest w stanie wskazać pewne różnice.
Nasz ogród jest, oczywiście, dla nas najpiękniejszym ogrodem
w całej Polsce. I zresztą wiele osób, tysiące osób, takie zdanie
o naszym ogrodzie ma.
Jest bardzo duża grupa osób chętnych do wprowadzenia
zmian, które ten potencjał naszego ogrodu, jako takiego dużego
parku botaniczno-zwierzęcego potrafi i chce rozdmuchać.
Raz, że chcemy sprowadzić nowe gatunki do naszego ogrodu, ale
na pewno spowodować, że
jeszcze więcej będzie się działo. Więcej będzie gatunków,
ale też więcej atrakcji
już w samym ogrodzie. Kilka dni temu dosłownie połączyliśmy
kilka gatunków ze sobą, tworząc bardzo ciekawy wybieg. I kapibary
z tapirami, z nandu i z pelikanami sobie teraz przebywają na
jednym
terenie. To na pewno o wiele ładniej wygląda, ciekawiej.
Te gatunki też mają przy okazji różne interakcje ze sobą, co
co jest dobre dla nich.
Koncepcja jest bardzo prosta. Wykorzystać potencjał, który
jest w ogrodzie zoologicznym. Docelowo
zainwestować więcej milionów w nasz ogród. Sprowadzając nowe gatunki,
wprowadzając nowe wybiegi. To oczywiście potrwa, ale takie ruchy, jak
mówię o tym łączeniu gatunków, to są w zasadzie takie
ruchy, które można wykonać już teraz.
No i na pewno uatrakcyjnić, jeśli chodzi o komercyjną część
naszego ogrodu.
Michał Targowski, którego już wspominałyśmy, trochę nie wiem,
czy narzekał,
trochę miał żal, że nie udało się w Gdańsku zrobić czegoś takiego,
co się udało zrobić na przykład we Wrocławiu, czy w Łodzi, czyli
to afrykanarium czy orientarium. Ogromne inwestycje to
są. Ale, co dało tamtym ogrodom zoologicznym, no zupełnie
nową jakość, nowe życie i tak dalej.
Ale to są ogromne inwestycje.
Czy Ty też o tym myślisz? I czy w ogóle jest taka szansa?
No bo umówmy się, to są pieniądze miejskie albo jakieś, nie wiem,
w partnerstwie.
I w Łodzi i we Wrocławiu struktury tych ogrodów są zupełnie
inne od naszego.
To są spółki.
My jesteśmy jednostką miejską. I póki co, tą jednostką miejską
zostaniemy. Więc, faktycznie jesteśmy prawie zdani tylko na
budżet miasta. Ale dlatego mówię prawie, bo właśnie jednym
z moich pomysłów, nie jakoś rewolucyjnych zupełnie,
jest pozyskiwanie środków zewnętrznych z różnego rodzaju
funduszy zewnętrznych, które są i z których
czerpią inne ogrody w Polsce od wielu, wielu lat. Oczywiście
marzy nam się olbrzymia inwestycja.
Inwestycja w gatunki, chcemy pokazać Amerykę Południową, na
przykład, ale wiemy, że na pewno w tych czasach, w których żyjemy
obecnie jesteśmy, ja jestem realistką. Nie ma co liczyć na inwestycje na miarę
Łodzi czy Wrocławia, na 250, 450 aśnie
czy pół miliarda złotych. Także na takie duże inwestycje
w gdańskim ogrodzie musimy poczekać. Ale w planach są pomniejsze.
Czyli, na przykład pod koniec tego roku już będziemy zapraszać,
zapraszaliśmy już zresztą, ale będziemy otwierać pawilon
dla lemurów, które też nie będzie jakoś szczególnie mały.
Na pewno atrakcyjny, na pewno coś nowego. A mam nadzieję,
że w ciągu roku, bądź w ciągu
kolejnych, najbliższych lat powstanie pawilon dla ptaków Afryki.
Też zupełnie nowa inwestycja. Pawilon, do którego będzie można
wejść i poczuć się jak w dżungli. Także, także to są takie
bardzo, bardzo realne plany.
Ten pawilon Afryki się już rysuje, że tak powiem, jest projektowany.
Także, to są takie plany na najbliższych kilka lat, ale przede
wszystkim inwestycje z funduszy zewnętrznych.
Wiesz, że nie uwolnisz się od porównań? No bo jak ktoś, jak Michał
Targowski był 44 lata w zoo, no to nie wiem,
czy masz na to szansę. To jest trochę, jak mierzyć się z legendą,
nie do przeskoczenia w gruncie rzeczy. Tak i dlatego nie ma sensu
tego robić. Wszyscy, jak poznaliśmy pana dyrektora Targowskiego,
kto z nim pracował,
kto z nim rozmawiał, kto go oglądał.
No, większość kocha pana dyrektora Targowskiego. Brakuje nam go
wszystkim, w zasadzie.
Opowiadacz, pięknie oddany tym opowieściom na wielką skalę.
Nie będę się porównywać, nie będę nigdy Michałem Targowskim.
Czerpiemy z jego pomysłów i jesteśmy w ciągłym kontakcie.
Moje zadanie też troszeczkę jest inne, znaczy
zupełnie inne.
Ja od ponad 20 lat zajmuję się zarządzaniem zespołami
i realizacją różnych projektów.
No takim dużym projektem, jakim udało się zarządzać
i to chyba całkiem nieźle wyszło
no to było na przykład EURO 2012, gdzie prowadziliśmy
biuro prasowe międzynarodowe całego tego projektu.
Czy większość inwestycji, które w Gdańsku powstały, to
to faktycznie realizowaliśmy razem z prezydentem Adamowiczem.
I to zarządzanie tym procesem czy ludźmi, czy procesami, to
jest to, czym ja się mam zająć, czym ja się zaczęłam
zajmować dwa tygodnie temu w ogrodzie zoologicznym w Gdańsku.
Pan dyrektor Targowski
jest biologiem wielką osobowością, pięknie opowiadającą
o zwierzętach. I nie ma co się mierzyć z nim.
Nie będziemy próbować. Ani ja, ani moi współpracownicy.
Będziemy chcieli wykorzystać pana dyrektora Targowskiego
jeszcze, żeby od nas tak na twardo nie odchodził, do tego rodzaju
właśnie działalności.
Natomiast nie będziemy się z nim mierzyć.
Zoo o jest takie cudowne miejsce pracy, bo jest takie niekontrowersyjne.
Nie wiem, dzikie zwierzęta raczej wam nie uciekają.
Nic o tym nie wiemy.
O tak, może. To jest takie właśnie niekontrowersyjne, zawsze
ładne, sympatyczne informacje.
Myślę, że też władza lubi to wasze miejsce. No nie wiem, może schronisko
dla bezdomnych zwierząt to jest trochę trudniejszy,
trudniejszy temat. Ale też mam takie wrażenie, że od kilku lat
nie ma jakiś afer z tym związanych,
Jakoś to sobie poukładaliście
sprawę schroniska? Schronisko przejęłam trzy lata temu dosłownie i
to jest też to, co ja planuję w gdańskim ogrodzie zoologicznym.
To znaczy,
zająć się ludźmi, zająć się ludźmi.
Żeby zwierzęta były zaopiekowane, to musi być zajęty też człowiek.
Wiadomo, to o to chodzi.
Pewne procesy w schronisku się już wydarzyły.
Oczywiście, nigdy nie będzie sytuacji idealnej.
Rozmawiamy cały czas czy z wolontariuszami, czy z innymi
interesariuszami kochającymi zwierzęta, podobnie jak my.
To jest żmudny proces, ale no
trzeba to wykonać. Trzeba myśleć o ulepszaniu tego,
co jest, czy w ogrodzie, czy w schronisku. Rozmawiać
z ludźmi, czerpać, wymieniać doświadczenia czy z innymi schroniskami,
czy z ogrodami z logicznymi. Tak, żeby zbudować jak najlepszą
jakość. I w zasadzie nigdy nie osiadać na laurach, tylko cały
czas budować, dostosowywać się do potrzeb. Tych zwierząt bezdomnych
jest coraz więcej, prawda?
Nie. Nie jest coraz więcej. Natomiast zmieniają się
się przyczyny bezdomności zwierząt. Faktycznie w schronisku
od kilkunastu miesięcy obserwujemy oddawanie
zwierząt przez właścicieli z racji zubożenia społeczeństwa.
Po prostu, nie stać zwyczajnie. Kiedyś, jeszcze
trzy lata temu to były głównie zwierzęta porzucone, bądź zwierzęta,
które straciły swoje właścicieli wskutek śmierci na przykład,
czy takich jakiś różnych przypadków.
Natomiast, teraz faktycznie bardzo często zgłaszają się
sami właściciele, którzy z ciężkim sercem, z płaczem oddają.
To jest straszne.
Tu jest dużo emocji, natomiast no jesteśmy
od tego, żeby
ograniczyć te emocje, jeśli chodzi o odczucia zwierząt, czy
psów czy kotów.
I ten proces adopcyjny przeprowadzać w miarę szybko.
I też w taki sposób, żeby on był sposobem, żeby te adopcje
były udane. A nie, żeby zwierzęta wracały z powrotem, wracały
do nas, bo ktoś
się rozmyślił.
Mówiłaś już o tym, że sześć lat temu zmieniłaś pracę.
Pamiętam, że wtedy mówiłaś też, że w jakiejś mierze z powodów
osobistych ją zmieniłaś, bo postanowiłaś trochę inaczej żyć.
Bo wtedy też pokonałaś chorobę i o tym mówisz. To nie
jest dla Ciebie temat tabu. To był nowotwór, prawda?
Czy Ty dzisiaj jesteś zdrowa?
Czy to jest tak, że te ostatnie lata to jest ciągłe
życie w strachu? Czy on wraca, czy Ty jesteś
wyleczona?
Jestem wyleczona. Natomiast, to jest cały czas życie w strachu.
Bo to może wrócić w najmniej odpowiednim momencie.
Natomiast, ja już tę drogę przeszłam.
Ja już wiem, z czym to się wiąże. To znaczy, że się nie boisz?
Boję się tylko o nieprzewidziane sytuacje związane z moimi
dziećmi.
Natomiast, jeśli chodzi o nowotwór, jak już raz go pokonałam,
zmierzyłam się z nim,
to wydaje mi się, że jestem w stanie poradzić sobie z
każdą kolejną chorobą.
Jeśli tylko będzie mi to dane, bo ja jestem też osobą bardzo
głęboko wierzącą.
Choroby nie przeszłabym bez wsparcia góry, jak to mówię.
Boję się. Oczywiście, że się boję, ale nie żyję tym strachem.
Uważam, że każdy dzień może przynieść coś nieprzewidzianego
i trzeba z tego dnia wycisnąć, jak najwięcej się da. Dlatego się
angażuję we wszystko, czym
się zajmuję.
Staram się nie przejmować jakoś niepowodzeniami.
Zastanawiać się, rozmawiać, uczyć, czytać i po prostu iść dalej.
No dobrze, ale wiesz, że choruje się w dużej mierze z powodu stresu, który nas opanowuje,
nas zjada. Czy Ty jakoś przestawiłaś sobie to w głowie, żeby
ten stres Cię tak nie wykańczał?
Czy nie udało się tego zrobić?
Udało się to zrobić.
Ja jestem też bardzo osobą aktywną.
Ja biegam, startuję w różnych maratonach, półmaratonach,
różnych aktywnościach. Wybiegujesz ten stres?
Dokładnie, wybieguję,
wyboksowuję, wypilatesowuję. Także staram się w ten sposób do tego podejść.
Przejmowanie się na dłuższą metę nie ma sensu, zwyczajnie.
Otaczam się w każdym miejscu pracy
wspaniałymi ludźmi. Świetnie, merytorycznie
przygotowanymi do swojej pracy. I takimi naprawdę bardzo
zaangażowanymi, bo ludzie pracujący ze zwierzętami właśnie
czują tę misję. Jestem za to wdzięczna, że to jest
taki zespół i w schronisku i w ZOO, że to jest coś głębszego.
My robimy coś naprawdę ważnego.
My w ramach projektów europejskich czy światowych dbamy o wydłużenie
różnych linii genetycznych zwierząt. Bez nas, bez
nich, bez tego całego łańcucha tych miłośników zaangażowanych
osób bardzo mocno, bardzo dobrze wykształconych,
niektóre gatunki nie miałyby szansy, żeby przeżyć. Więc, to jest
naprawdę coś, co mocno napędza i powoduje, że
nie przejmuję się na zaś.
A czego Cię nauczyła ta choroba? Pokory.
Pokory i dystansu.
Do codzienności.
Do wpływu,
który jest bardzo ograniczony.
Mówi się, że z ludzkich planów najgłośniej śmieje się Pan Bóg.
No dobrze, a propos planów. wróćmy do tej rzeczywistości. 70
lat ogrodu zoologicznego i co?
Będzie świętowanie jakieś? Musi być świętowanie, na pewno
pewno zorganizujemy coś wielkiego dla mieszkańców.
Na pewno coś naukowego dla pracowników ogrodów
zoologicznych w Europie, a może nawet i na świecie.
Nie chciałabym zdradzać za wiele, bo chcemy zaskoczyć, ale
na pewno będziemy chcieli się bardziej otworzyć i pokazać,
czym się zajmujemy.
To na pewno. Początek? Kiedy zaczynacie? Wiosną.
No to do wiosny. Dziękuję Ci za to spotkanie.
Dziękuję za rozmowę.
Zapraszam do słuchania i oglądania podcastów
"Jestem z Gdańska". Do zobaczenia i do usłyszenia.