Dzień dobry, Państwu witam serdecznie na kolejne Gdańskiej
Debacie Miejskiej.
Dzisiaj będziemy rozmawiali o przyszłości
wydaje się chyba jednego z najważniejszych obszarów w obszarze
Gdańska, mianowicie Młodym Mieście i o Polskim Haku.
Cieszę się bardzo, że dzisiaj mamy możliwość gościć w naszym
studio szereg znamienitych gości.
Pozwolę sobie tutaj wymienić osoby najpierw obecne w studiu,
a więc po mojej lewej stronie Pani Jadwiga Kosińska, Witam serdecznie.
Pan Piotr Czyż, Pani Monika Rościszewska, Pan Krzysztof Sobolewski.
Natomiast w formule online są z nami obecni:
Pan Profesor Andrzej Kadłuczka i Pan Janusz Lipiński i może
najpierw poproszę państwa o krótkie przedstawienie się.
To może zaczynając od Pani Prezes Jadwigi Kosińskiej. Bardzo proszę.
Jadwiga kosińska reprezentuje Stocznię Cesarską Development.
oraz dwóch inwestorów belgijskich firma Lides i Revive. Są to firmy
rodzinne z dużo letnim doświadczeniem.
Firma Revive specjalizuje się w budynkach rewitalizowanych
i chętnie wybiera właśnie obszary, które wymagają
rewitalizacji wprowadzenia nowego życia i wpisania, jak to
my też ładniej mówimy nowych historii w nowe miejsca.
Pan Dr. Piotr Czyż. Dzień dobry Piotr Czyż. Ja jestem prezesem
Stowarzyszenie Inicjatywa Miasto, które ogólnie zajmuje
się regeneracją przestrzeni, przestrzeni publicznych
również prowadzimy konsultacje społeczne i na terenie Młodego Miasta
przeprowadziliśmy kilka procesów
partycypacyjnych na temat Młodego Miasta, to było
bardzo ciekawe doświadczenie.
Jestem też pracownikiem naukowym Politechniki Gdańskiej.
Pani Monika Rościszewska. Monika Rościszewska, jestem kierownikiem
Zespołu Urbanistycznego Śródmieście w Biurze Rozwoju Gdańska,
czyli w biurze, które zajmuje się planowaniem przestrzennym
w mieście. Jest kierownikiem zespoły Śródmieście.
Pan Krzysztof Sobolewski. Dzień dobry Krzysztof Sobolewski,
jestem prezesem zarządu spółki, która na terenach Młodego Miasta
jest obecna od
ponad dwudziestu lat.
Ja osobiście zajmuję się tym projektem już rok 18. spółka
nazywa się Stocznia Centrum Gdańsk.
Na naszym obszarze mamy 12 hektarów gruntu na terenie
Młodego Miasta i 15 zabytkowych budynków. I w formule
online
obecni są z nami, Pan Profesor Andrzej Kadłuczka. Panie Profesorze,
prosimy się krótko przedstawić.
Dzień Dobry Państwu.
Bardzo dziękuję za zaproszenie. Nazwisko podałem Andrzej
Kadłuczka, 57 lat dokładnie nauczyciel akademicki
na Politechnice Krakowskiej od 10 lat
lat jestem już emerytowanym profesorem, dorobiłem się tytułu
profesora tytularnego.
Prowadzę również także oprócz działalności dydaktycznej
jeszcze wciąż prowadzę praktykę architektoniczną, własną
pracownię autorską, której z moim zespołem znakomitym udało
mi się zrealizować
co najmniej kilkanaście dużych tematów konserwatorsko
architektonicznych
i
oczywiście również także
wiele projektów, które nie zostały zrealizowane.
Dziękuję bardzo. Dziękujemy bardzo i Pan Janusz Lipiński.
Od 35 lat pracuję na rynku nieruchomości.
Po roku 90' pracowałem kilka lat dla firmy
Pricewaterhouse w Europie Centralnej i w Europie Wschodniej.
Po czym przystąpiłem do pracy przy dużych
wielkoskalowych projektach miasto-twórczych.
Dla przykładu w Krakowie wokół dworca głównego, między ulicą
Pawią a nowym dworcem autobusowym
i od roku 2000 w Gdańsku przy projekcie Młode Miasto.
Dziękuję bardzo, więc proszę Państwa, mamy tutaj dzisiaj grono
znamienitych gości.
Cieszę się bardzo, że wszyscy Państwo zaszczycili nas swoją obecnością.
Dzięki technologiom internetowym możemy gościć zarówno gości,
także nie tylko z Gdańsku, ale z Warszawy, z Krakowa.
Cieszymy się bardzo, że jesteście Panowie także z nami i jednocześnie
przypominam, że nasza debata ma także możliwość zadawania
pytań czy komentowania.
Nasi słuchacze mają możliwość na czacie, który towarzyszy
debacie właśnie zadawania pytań, czy też zgłaszania
swoich komentarzy i bardzo prosimy wszystkich zainteresowanych,
żeby właśnie w tej formule tutaj komunikowali się z nami.
Ja pozwolę sobie tutaj edytować te pytania i przekazywać
je tutaj naszym panelistom... Panelistkom i panelistom,
tak to się teraz mówi w miarę, że tak powiem porządku
naszej dyskusji.
Proszę Państwa, dyskutujemy o przestrzeni, która tak jak już
wspomniałem, jest chyba jednym z najbardziej istotnych, najbardziej
kluczowych z punktu widzenia rozwoju Gdańska dzielnic, mianowicie
o dzielnicy, która nosi taką nieformalną nazwę Młode Miasto.
Nie jest to nazwa własna żadnej dzielnicy ani części miasta,
ale jest to nazwa historyczna, która odnosi się do niegdyś założonego
jeszcze przed wieloma wiekami miasta, jeszcze z epoki Krzyżackiej
i która to przestrzeń właściwie do dnia dzisiejszego
gdzieś tam historię tego miejsca nosi w swojej tutaj
tożsamości.
Jednocześnie, tak jak to już zostało powiedziane od 2000
roku, rozwija się projekt o komercyjnej nazwie właśnie Młode
Miasto
i stąd się ta nazwa tutaj nam ugruntowała, ale jednocześnie
jest to przestrzeń, która obejmuje nie tylko i wyłącznie
dawne tereny Stoczni Gdańskiej. Stoczni, która w
96' roku niestety zakończyła swoją działalność w dotychczasowej
formule, ale także obejmuje tereny położone w bezpośrednim
sąsiedztwie.
Także inne tereny poprzemysłowe, jak tereny dawnej zajezdni PKS'u,
dawnej fabryki elektromontaż, dawnej gazowni, a także licznych
przedsiębiorstw, które działały po drugiej stronie Motławy
na terenie tak zwanego Polskiego Haka.
Stąd rozmawiamy dzisiaj nie tylko i wyłącznie o terenach postoczniowych,
ale także o innych obszarach składających się na Młode Miasto,
ale także właśnie na Polski Hak. Jeżeli chodzi o granicę i jakby
zainteresowaniu tutaj przekształceniami tych obszarów,
to jest to teren, które obejmuje pewnie łącznie ze
250 hektarów, jeżeli dobrze policzyć wszystkie te
tereny
łącznie także z Polskim Hakiem.
Co jest istotne to to, że tereny te są objęte polityką planistyczną
miasta,
o czym Pani Monika pewnie będzie
za chwileczkę też nam tutaj mówić, ale także tereny, które są
przewidywane do rozwoju funkcji Śródmiejskich, przynajmniej
w tej publicystyce planistycznej miasta, a jednocześnie w
ciągu ostatnich lat dostrzegliśmy istotną wartość kulturową
tych terenów, zarówno wynikających z dziedzictwa Solidarności,
jak i wiążących się z dziedzictwem materialnym, które na tym
terenie się od właściwie połowy XIX wieku nam rozwijało.
Oczywiście można o tym bardzo długo mówić i dyskutować. Powstały
na ten temat liczne opracowania, książki. Przeprowadzono,
liczne też dyskusje czy konferencje, ale przyszłość tego terenu
można powiedzieć, kształtuje się na naszych oczach.
Wiele już zagadnień zostało można powiedzieć zadecydowane,
jak choćby kształt czy przebieg pierwszej części
inwestycji i układu komunikacyjnego, natomiast wiele ciągle
jeszcze jest niewiadomych i stąd dzisiaj dyskutujemy właśnie
o tych kwestiach związanych z kształtowaniem Młodego Miasta
jako dzielnicy w nowych czasach można powiedzieć, w czasach
już po pandemicznych, w czasach, kiedy to szukamy pewnych nowych
recept na rozwój Gdańska, a w szczególności tej części miasta.
Stąd bardzo się cieszy,
dzisiaj będziemy mieli o tym problemie szansę dyskutować z
bardzo wielu różnych perspektyw.
Tym bardziej, że tak jak na jednej z naszych poprzednich debat
mieliśmy to zakomunikowane w ciągu najbliższych paru tygodni.
Pani Prezydent Miasta Gdańska będzie ogłaszać konkurs urbanistyczno-
architektoniczny.
Na ukształtowanie można powiedzieć centralnej części tego
Młodego Miasta, jakim jest Plac Solidarności i problem jego
rewaloryzacji, ale także ukształtowanie bezpośredniego
otoczenia tego obszaru.
Więc można powiedzieć, że temat jest bardzo gorący, dyskutowany
na wielu różnych forach, nie tylko
społecznych, ale także profesjonalnych
i miejmy nadzieję, że przełoży się to na jakość rozwiązań
i na także szybkość podejmowania decyzji w tym zakresie.
Proszę Państwa, tyle tytułem wstępu. Chciałbym, żebyśmy dzisiaj
porozmawiali sobie w pewnej kolejności z góry przemyślanej
na tematy związane z kształtowaniem Młodego Miasta.
Na początku chciałbym oddać głos Panu Januszowi Lipińskiemu,
który z tematem jest tak jak sam to powiedział związany od
ponad 20 lat
i który miałem okazję kiedyś popełnić dzieło związane
z opisem historii i rozwojem można powiedzieć w ogóle tego całego
obszaru.
Następnie poprosimy Panią Monikę Rościszewską o przybliżenie
nam sytuacji planistycznej.
Następnie Pana Doktora Piotra Czyża o omówienie kwestii związanych
z współczesnymi oczekiwaniami społeczności
Gdańska. Tak jak to było powiedziane, Pan Piotr był odpowiedzialny
za przeprowadzenie dwóch procesów, właściwie trzech procesów
partycypacyjnych i
doświadczenia w czasie tych procesów zebrane dzisiaj będziemy
mieli okazję sobie omówić.
Następnie poprosimy tutaj Państwo przedstawicieli inwestorów,
którzy na tym terenie działają
o garść refleksji na temat przyszłości tego terenu i jak to z Państwa
perspektywy wygląda
i na końcu poprosimy Pana Profesora Andrzeja Kadłuczkę o
refleksje związane właśnie z tymi kwestiami integracji środowiska
kulturowego i procesów rozwojowych, ale także pewnych kwestii
związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego.
To przewidujemy, że jakąś nie więcej godzinę nam
ta pierwsza część zajmie, a następnie przystąpimy do dyskusji.
Zapraszamy do tej dyskusji, do zadawania pytań, także naszych
słuchaczy
i cóż, pozostaje mi w tej chwili oddać głos Panu Januszowi Lipińskiemu.
Więc Panie Januszu, bardzo byśmy prosili o wprowadzenie
do tej naszej dyskusji.
Dziękuję na początku jedno zdanie techniczne, mój interkliker
odmówił posłuszeństwa.
W związku z tym będę się zwracał o pokazywanie kolejnych slajdów.
Proszę Państwa, wybrałem pierwszą dekadę historii tego
projektu dość intencjonalnie.
Założyłem, że
mniej więcej podstawowe fakty historyczne są znane i wobec
tego poproszę o pierwszy slajd, który zaczyna się dla roku
1996. Otóż w
1994 roku dla zarządów przedsiębiorstw,
które były położone po zachodniej stronie Martwej Wisły, czyli
Stoczni Gdańskiej, Elmoru, gazowni, a także dla władz miasta
było już jasne, że sytuacja istnienia ciężkiego i uciążliwego
przemysłu w śródmieściu miasta jest sytuacją przejściową
i wcześniej czy później się zmieni.
Zarządy tych przedsiębiorstw zwróciły się do specjalnie powołanego
zespołu na Politechnice Gdańskiej na wydziale architektury
i ten zespół, który
głównie wywodził się właśnie z wydziału architektury.
Pracowali tam Mieczysław Kochanowski, Maciej Berent, Danuta
Kochanowska, Piotr Lorens...
Przypominam 94' rok. ...współpracowali,
Gabriela Rembarz, Daniel Załuski razem z grupą studentów z Politechniki
Gdańskiej. Tytuł opracowania studium zleconego przez te przedsiębiorstwa
temu zespołowi był Studium Rewitalizacji Północnej, części Śródmieścia
Gdańska.
Nie rozwodząc się daleko, bo mamy ograniczony czas.
Powiem, że wniosek z tego studium był następujący:
Otóż istnieje potencjał dla tego obszaru przekształcenia
go w wielofunkcyjną dzielnicę śródmiejską.
Ja mówię dużymi skrótami i hasłami na pewno znacznie więcej
mógłby powiedzieć na przykład Pan Piotr Lorenz, ale po raz pierwszy
taki dokument pokazał, jaki jest potencjał
miasto twórczy dla tych terenów.
W bardzo podobnym czasie,
miesiąc później Sąd Rejonowy w Gdańsku ogłosił upadłość Stoczni
Gdańskiej jako przedsiębiorstwa
i to był rok 96'. Przejdziemy teraz, proszę
do roku 97'. Syndyk masy upadłościowej,
który był wyznaczony oczywiście przez sąd.
Pan Andrzej Wierciński postanowił, to była jego idea, żeby
znaleźć ewentualnego kupca na tą masę upadłościową, czyli
na Stocznię Gdańską w upadłości podmiot z sektora Stoczniowego.
Ponieważ wszyscy wiedzieli, że jeszcze wiele lat musi trwać
produkcja stoczniowa, nawet jeżeli będzie wygaszana na tym
terenie.
W związku z tym podmiot z sektora Stoczniowego byłby jakby najbardziej
właściwy.
Również w 97' roku zaczęły się zgłaszać
różne podmioty,
a Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła w tym zakresie kontrole
w przedsiębiorstwie wraz z otoczeniem i wskazała na przyczyny,
a także niektórych winnych upadłości Stoczni Gdańskiej.
To był rok 97'. Przejdźmy teraz do roku
98', w końcu w roku 98'
okazało się, że jedyną realną jakby ofertą dla syndyka
jest oferta pochodząca ze stoczni Gdynia.
Stocznia Gdynia miała taki pomysł, żeby powoli wycofując
uciążliwą produkcję z Zachodniego Brzegu przenieść ją na Wyspę
Ostróg.
Stocznia Gdynia występowała tutaj razem ze spółką konsultingową Erip
i dotyczyło to 73 hektarów gruntów
w Stoczni Gdańskiej,
tak jak powiedziałem po zachodniej stronie Martwej Wisły.
W tym roku jeszcze był znaczący
jeden ważny fakt, było ich wiele zresztą, ale tak jak mówiłem,
jest to mój autorski wybór.
W grudniu 98' roku z inicjatywy Pawła
Adamowicza, który był wtedy stosunkowo świeżo wybranym Prezydentem
Miasta Gdańska, zawiązana została Fundacja Centrum Solidarności,
w której Radzie brali udział Lech Wałęsa, arcybiskup Gocłowski,
różni przedstawiciele Solidarności,
Władz Miasta Gdańska i Samorządu Wojewódzkiego.
Pierwszym zadaniem
członkowie tej fundacji obarczyli się obowiązkiem zorganizowania
obchodów dwudziestolecia Solidarności w 2000' roku,
a następnie dbanie o właściwą reprezentację dorobku Solidarności,
czyli wątek Solidarności
tu się pojawił bardzo wyraźnie. Poproszę o rok 99'.
Na przełomie roku 90' i 99'
nowy właściciel, czyli Stocznia Gdynia, powołała
do życia specjalną spółkę celową Synergię 99,
dlatego "99", bo spółka ta zaczęła
faktycznie działać już od początku roku 99'.
Fizycznie Stocznia Gdańska włożyła aportem do
tej spółki i celowej 73 hektary gruntów wraz
ze wszystkimi obiektami na tych gruntach
oraz z różnych rozwiązań prawnych, które tam były zastosowane
ważne jest bardzo pamiętać, że aż do roku 2006'
Stocznia Gdańska otrzymała gwarancję produkcji stoczniowej
dalej na tych terenach.
Również w roku 99' odpowiednie
władze Miasta Gdańska, Rada Miasta Gdańska uchwaliła studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
dla Miasta Gdańska, w którym w odniesieniu do tego terenu stwierdzono,
że przekształcenie terenów poprzemysłowych, w tym części
terenów stoczniowych.
Wielofunkcyjne Centrum Gdańska otworzy miasto w kierunku
układu wodnego, co ma być szansą na uformowanie ważnego ośrodka
gospodarczego w rejonie Morza Bałtyckiego
i to oczywiście dotyczyło tego szerszego terenu od Motławy
aż po północną część terenów Stoczni Gdańskiej.
W listopadzie
nowa spółka Synergia 99 wykonując
już szereg prac przygotowawczych, geodezyjnych dotyczących
ochrony terenu.
Również zleciła opinie konserwatorską. Wykonawcą była pracownia
autorska M.
Między autorami byli
takie nazwiska jak: Gruszkowski, Beren, Czyszek, Hirsz, Krzempek,
Macur, Nagadowski, Szczepański.
Ten zespół wyselekcjonował 17 budynków przemysłowych
do ochrony konserwatorskiej na terenie Stoczni Gdańskiej
i poproszę rok 2000.
W roku 2000' nowa spółka Synergia 99
razem ze Stocznią Gdynią pozyskała finansowanie
od inwestorów amerykańskich.
To byli profesjonalni inwestorzy z gwarancjami rządu amerykańskiego,
którzy weszli do spółki, zakupili część udziałów i w ramach
rozwoju projektu i rozwoju spółki mieli prawo do powiększania
kolejnego
swoich udziałów. Prezesem spółki, jak tu sam napisałem,
został wkrótce Janusz Lipiński, ponieważ ja z tymi inwestorami
pracowałem wcześniej od połowy lat 90' chcieli,
żebym zajął się tym projektem.
Fizycznie byłem już na stałe w Gdańsku od maja roku 2000.
Korzystając ze swoich poprzednich doświadczeń przy poprzednich
projektach, również z kontaktów na przykład z architektami
amerykańskimi, firmami amerykańskimi, zaprosiłem architektów
z firmy Sasaki, żeby przyjechali i wzięli udział w takim projekcie
typu shared, do którego zaproszone było wiele osób, a przede
wszystkim był zaproszony zespół specjalistów z Politechniki
Gdańskiej: Mieczysław Kochanowski, Danuta Kochanowska i Piotr
Lorens wykonali ważne opracowanie takie jakby ustalające
warunki brzegowe dla tej pracy pod tytułem: "Wstępne określenie
uwarunkowań programowych rozwoju terenu Stoczni Gdańskiej".
To był lipiec roku 2000, a w sierpniu zaczęły
się te warsztaty projektowe
z udziałem wielu znanych osób w ogóle z Trójmiasta, przedstawicieli
firm zainteresowanych ewentualnie tego typu projektem.
W jego wyniku powstały pierwsze propozycje, jakby ukształtowania
przestrzeni publicznych, a część pisana projektu zdefiniowała
jaki rodzaj funkcji tam mogą być rozwijane.
Jak będzie wyglądała komunikacja na przykład i inne wskaźniki
o charakterze urbanistycznym.
Ciągnąc dalej te wszystkie prace Politechnika Gdańska
na czele z Piotrem Lorenzen zorganizowała w grudniu roku 2000
dużą międzynarodową konferencję pod tytułem: "Large Scale Urban
Development" i zostali zaproszeni bardzo znani specjaliści,
osoby, które podobne rzeczy robiły w Europie i nie tylko.
Jak Rinio Bruttomesso, Dennis Frenchman ze MIT, na przykład
Hanna Meyer z DELF,
Rudolf-Seiffert z Berlina oraz szereg polskich urbanistów, między
innymi Zbigniew Zuziak z Krakowa, Sławomir Gzell z Warszawy,
Nina Józwa z Politechniki Śląskiej.
Poproszę rok 2001. W tym okresie trzeba powiedzieć,
rozpoczęły się intensywne również prace nad różnymi publikacjami.
W związku z tą konferencją grudniową Politechnika Gdańska
przygotowała publikację w formie książki, gdzie były zamieszczone
referaty i różne artykuły dotyczące tej tematyki.
W roku 200, kiedy już posiadaliśmy pewną wiedzę
na ten temat
w jakim kierunku ten projekt się może posuwać.
Było jasne, że trzeba sięgnąć do dziedzictwa kulturowego. Dziedzictwa,
które również wpłynęło na ukształtowanie terenu poprzez w
ciągu ostatnich 600 lat tutaj.
Zaprosiłem do współpracy Profesora Jacka Dominiczaka,
który wtedy pracował w formie architektura-dialog-
studio, który badał już od lat przestrzenne siatki miejskie
jako element powiedzmy architektury dialogicznej.
Próbował definiować na podstawie badań terenowych geometryczne
prototypy przestrzeni i wykonał on bardzo interesujące prace
na przełomie roku
2000 i 2001
i co jest ważne, te siatki wyglądają jak klasyczne siatki urbanistyczne,
ale jak dokładnie przyjrzymy się na pracę, którą wykonał Pan
Dominiczak z zespołem, to widzimy, że używał on zauważonych
i zdefiniowanych deformacji jako nośników lokalnej tożsamości
przestrzennej, czyli tych interwencji przestrzennych,
które na przestrzeni wieków w tym terenie miały miejsce.
Tu tak dodaje, że metoda tej siatki miejskiej posłużyła do określenia
kodu tożsamości lokalnej.
Czyli wiedzieliśmy z miesiąca na miesiąc coraz więcej o tym
terenie. Również przeprowadzone badania historyczne, które
wykonał Andrzej Januszajtis.
Pokazały, że jesteśmy dokładnie na terenie byłego Młodego
Miasta w Gdańsku, które było założone tam w
1380 roku.
Andrzej Januszajtis wykonał wtedy takie studium historyczno-
nazewnicze i od tego momentu naprawdę nazwa Młode Miasto,
jakby powróciła, używaliśmy jej najpierw między nami, między
specjalistami, po czym ona zaczęła powoli żyć swoim już własnym
życiem.
Wyszła na zewnątrz.
Poproszę rok 2002. Następne warsztaty miały charakter
bardziej specjalistyczny, przygotowywał je profesjonalnie
Romuald Loegler z Krakowa.
Były to międzynarodowe warsztaty deweloperskie.
Jeżeli Państwo zobaczą na nazwę firm i architektów, którzy
wzięli w tym udział, to było to prawdziwe wydarzenie profesjonalne,
urbanistyczne i architektoniczne.
Były tu nazwiska, które dzisiaj są nawet można powiedzieć sławne
w świecie.
Jak zwykle tej pracy towarzyszył zespół z
Politechniki Gdańskiej z Profesorem Kochanowskim i Doktorem Lorensem.
Został opracowany plan jakby, pokazano, że na tym planie można
cokolwiek w sensie kubaturowym postawić.
Powstały pierwsze propozycje kubatur, budynków, obiektów.
Powstała również makieta zabudowy centralnej części terenów
postoczniowych wokół placu Solidarności, który już w oczach
i w umysłach wszystkich specjalistów tu biorących udział było
jasne dla nich, że Plac Solidarności jest kluczowym miejscem
publicznym dla tego obszaru
i nie tylko publicznym, ale również jest kluczowym miejscem
z dziedzictwa kulturowego i historycznego, które na tym terenie
wydarzenia się działy.
Poproszę następną planszę.
Można było już wtedy zdefiniować
jaki jest główny cel transformacji tych terenów...
To jest oczywiście jedna z możliwych wtedy w dyskusji tych definicji,
ale warto ją przytoczyć jako misje i wizje.
Misją było stworzenie węzła rozwoju i to o charakterze trójmiejsko-
bałtyckim, czyli taka waga została przypisana temu terenowi
i taki potencjał został zauważony.
Potencjał charakterystyczny dla węzła metropolitalnego.
To była misja, a wizją był projekt Młodego Miasta rozumianego
jako przedsięwzięcie urbanistyczne, jako nowa dzielnica Gdańska
oczywiście w północnej części gdańskiego Śródmieścia, które
miało być jako nowoczesny ośrodek miejski mogło
właśnie wypełnić potrzeby, które
niósł ze sobą ten węzeł rozwoju metropolitalnego w obszarze
Gdańsk, Gdynia, Sopot.
Poproszę następną planszę.
W roku 2002, 2005 tu trzeba powiedzieć,
że były stosowane zarówno przez właścicieli terenu, jak i
zupełnie woluntarystycznie, jaki przez ludzi z zewnątrz okazało
się, że jest bardzo duża chęć spośród środowiska artystycznego,
żeby zaistnieć na tym terenie.
Ponieważ jak to zwykle bywa, były tam obiekty już puste, niewykorzystane
o charakterze industrialnym, z bogatą historią i one były bardzo
atrakcyjne do prowadzenia różnych performansów o charakterze
artystycznym.
Ja tu wymieniam, tylko niektóre było ich bardzo dużo i one działy
się co najmniej przez całą dekadę.
Zresztą trwają do dzisiaj, najlepiej pewnie o części z nich opowie
na przykład Krzysztof Sobolewski.
Również w sierpniu tego roku 2003
Synergia 99 wraz ze swoimi specjalistami
ukończyła pracę nad zdefiniowaniem pełnego programu urbanistycznego
dla tego obszaru.
On był publikowany, był przedmiotem wielu konferencji, dyskusji.
W sumie chodziło też o to, żeby do równolegle biegnącej pracy
nad planem miejscowym, które wykonywało Biuro Rozwoju Gdańska,
żeby właściciele terenów wnieśli swój wkład i poproszę o następny
slajd.
W czerwcu 2004 roku właśnie taki wniosek
do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
To był zresztą kolejny wniosek kompletny wykonany przez zespół
z Politechniki Gdańskiej pod kierownictwem Piotra Lorensa.
To był jakby projekt koncepcyjny kompletnego projektu
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
teraz z późniejszym studium kubatorowo-funkcjonalnym,
które tutaj z boku pokazujemy jeden tylko z rysunków oczywiście.
Biorąc pod uwagę ten cały dorobek, przede wszystkim
Biura Rozwoju Gdańska oraz dorobek wielu specjalistów współpracujących
z właścicielami terenów.
Rada Miasta Gdańska 30 września 2004
uchwaliła na bazie projektów, które wykonało właśnie
BRG
dwa nowe miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego
dla obszaru centralnego z Placem Solidarności i dla obszaru
północnego
tam, gdzie do dzisiaj znajdują się pochylnie.
Centralnym miejscem, oczywiste dla wszystkich,
to był plac solidarności, a główny ciąg komunikacyjny, który
był wypracowany przez różnych specjalistów, ale głównie w
BRG,
to był zwany ówcześnie Nową Wałową, a to jest dzisiejsza ulica Ks.
Jerzego Popiełuszki. Oczywiście istniejąca droga Jana
z Kolna i wszystkie
ulice, które były z tym związane, z tym układem, również obsługiwały
ten teren.
Widzimy tutaj dla przykładu główny rysunek planu, numer uchwały
razem, tak jak to wyglądało. Proszę następny slajd.
Przeszliśmy do roku 2004/2005
na bazie nowo-uchwalonych planów Synergia 99
dokonała dużej pracy geodezyjnej i mianowicie dokonała
wtórnego podziału geodezyjnego.
Biorąc pod uwagę przede wszystkim wszystkie wytyczne wynikające
z planów miejscowych oraz z tej działalności gospodarczej
i planów rozwoju nowej zabudowy, które wynikały
z tych wszystkich prac, o których wspomniałem poprzednio.
Dla nas to był dość symboliczny okres, dlatego, że zarówno
uchwalenie nowych planów, jak i wtórny podział geodezyjny,
to jak byłby powtórne erygowanie Młodego Miasta, de facto można
było wprowadzić od nowa na ten teren budowę o charakterze
miastotwórczym, również zabudowę usługową
i przemysłową, ale zmiana funkcji była naprawdę zasadnicza.
W ślad za tym na przykład wydzielona została nowa działka pod
salę BHP i razem ta nowa nieruchomość oddłużona i uporządkowana
została dwudziestego trzeciego grudnia przekazana w darowiźnie
na rzecz NSZZ Solidarność.
Więc szereg tego typu faktów wtedy miało miejsce, a jednym
z ważniejszych z tej perspektywy było, że 31
sierpnia.
Czyli jakby w kolejną rocznicę sierpnia 2005 roku
z inicjatywy prezydenta Pawła Adamowicza oraz fundacji,
o której mówiliśmy Centrum Solidarności, podpisany został
akt erekcyjny Europejskiego Centrum Solidarności, które
miało być zbudowane na nowo wydzielonej działce za Placem Solidarności.
Działce wydzielonej w ramach właśnie tego wtórnego podziału
geodezyjnego na bazie nowych planów miejscowych. Były
wykonywane różne studia planistyczne
o różnym charakterze, jako przykład tylko jednego podaje w
sierpniu 2005 studium dotyczące Stoczni cesarskiej
wykonane przez Joannę Winiarską i Marka Michalskiego, czyli
zespół pod nazwą Red Design.
Poproszę następny slajd.
Od strony geodezyjnej tak wyglądały tereny stoczniowe
w roku 2006 już po wtórnym podziale geodezyjnym.
W tym samym czasie równolegle w latach
2004,2005 i 2006 została na zlecenie synergii
wykonana wielobranżowa koncepcja infrastruktury komunalnej.
Czyli wszystko to przez BPBK Gdańsk, wszystko to, co dzisiaj
widzimy, czyli główne punkty zasilania, drogi,
całą sieciową infrastrukturę,
wtedy właśnie była zaprojektowana. Dzisiaj w zasadzie w większości
na głównym terenie jest zrealizowana, niektóre kolejne elementy
infrastruktury sieciowej są realizowane już na nowych terenach,
dalej, bliżej Motławy czy nawet po drugiej stronie na Polskim
HA.
To jest ta pierwsza dekada.
Ja bardzo dziękuję za tą prezentację i proszę o kontynuację.
Dziękujemy bardzo tutaj Panu Januszowi Lipinskiemu za krótkie
przypomnienie bardzo w gruncie rzeczy złożonej, skomplikowanej
historii przekształceń tego obszaru.
Oczywiście wszystkich zainteresowanych odsyłamy do publikacji
na ten temat, ale myślę, że chyba to, co jest najważniejsze,
to, to, że mieliśmy okazję prześledzić w bardzo takim telegraficznym
skrócie historię ewolucji tego obszaru od pomysłu
na stanie się nową, centralną dzielnicą biznesową Gdańska,
co, jak wiemy, nie do końca się zrealizowało.
Te funkcje biznesowe zaczęły się lokować w innych częściach
miasta, w kierunku można powiedzieć wielofunkcyjnej dzielnicy
śródmiejskiej, co w tej chwili jest zresztą zapisane w polityce
planistycznej miasta.
Dlatego teraz oddam na krótko głos Pani Monice Rościszewskiej,
Szefowej zespołu urbanistycznego Śródmieście Biura
Rozwoju Gdańska, która nam krótko przybliży
jak to obecnie wygląda, w obecnym studium i w planach miejscowych.
Pani Moniko
bardzo proszę. Dziękuję.
Poproszę o prezentację.
Zacznę od omówienia głównych kierunków zagospodarowania
przestrzennego, jakie zostały wyznaczone w obowiązującym
obecnie studium.
Przeważająca część naszego obszaru to jest ten obszar zaznaczony
owalem.
Czyli Młode Miasto wraz z Polskim Hakiem, przeważająca
część tego obszaru położona jest w centralnym paśmie usługowym.
To jest oznaczenie tymi pionowymi
kreskami, czerwonymi.
Oprócz tego jest to położenie w granicach strefy
zabudowy śródmiejskiej.
Tu już tego oznaczenia tak dobrze nie widać, ale mam nadzieję,
że Państwo mi uwierzą na słowo. Dominuje przeznaczenie, mieszkaniowo-
usługowe w centralnej części.
Czyli głównie to dotyczy terenów dawnej Stoczni Cesarskiej,
Półwyspu Drewnica, Gazowni oraz północnej części Polskiego
Haka.
Natomiast działki wzdłuż ulicy Jana z Kolna i Marynarki Polskiej
zostały wskazane pod rozwój usług, natomiast na pozostałym
obszarze utrzymano funkcję produkcyjne.
Główną osią komunikacyjną ma być planowana ulica tak zwana
Nowa Wałowa, której pierwszy etapie już został zrealizowany.
Oznaczono również na rysunku studium Fronty Wodne, które są
ważnym elementem krajobrazu i został on wskazany właśnie
w studium do szczególnego potraktowania.
Oprócz tego poza graficznym przedstawieniem, w tekście
studium jest bardzo dużo zapisów dotyczących tego obszaru.
Między innymi jest to realizacja wielofunkcyjnych zespołów,
mieszkaniowo-usługowych wraz z wysokiej jakości przestrzeniami
publicznymi.
Podkreślenie postindustrialnej tożsamości poprzez odpowiednie
wykorzystanie historycznych obiektów stoczniowych, na przykład
na cele kultury, zalecenia organizowania otwartych
konkursów architektoniczno urbanistycznych.
Na kolejnym slajdzie, przechodząc już od ogółu do szczegółu
przedstawię ustalenia planów miejscowych. Na obszarze Młodego
Miasta i Polskiego Haka obowiązują plany miejscowe.
One na tym rysunku są przedstawione w formie takiego scalonego obrazu.
Jest to kilka planów.
Najstarsze z nich to są te właśnie położone w centralnej części
dla terenów postoczniowych, o których przed chwilą tak ładnie
opowiadał Pan Janusz Lipiński.
Więc te plany zostały uchwalone w 2004 roku,
potem rok później został uchwalony plan dla terenu Gazowni.
Następnie sukcesywnie były uchwalane plany dla obszaru Brabanku,
częściowo zmieniony dla Gazowni i najświeższy plan
to jest dla Polskiego Haka dwa lata temu uchwalony.
Zgodnie z tym, co mamy zapisane w studium, te funkcje
na tym obszarze wyglądają,
tak jak to w dokumencie wyższego rzędu, czyli na terenach Stoczni
Cesarskiej i Stoczni Schichaua tu w centralnej części mamy
tereny mieszkaniowo-usługowe wraz z terenami usługowymi,
a w dalszej odległości od funkcji mieszkaniowej również funkcję
produkcyjno-usługowe.
Mm.
Należy dodać, że 19 lat temu, kiedy ten plan dla
Młodego Miasta był tworzony w oparciu o wspomnianą już wcześniej
opinie konserwatorską, zostały wskazane w planie obiekty
do ochrony jako
obiekty o wartościach kulturowych, natomiast Plac Solidarności
z pomnikiem Poległych Stoczniowców z salą BHP
i Bramą Nr.2 były już wówczas wpisane do rejestru zabytków.
Obecnie ten rejestr ma znacznie szerszy
zakres, obejmuje tereny dawnej Stoczni Cesarskiej i Stoczni Schichaua
i w związku z tym, że rejestr jest dokumentem nadrzędnym,
jest dokumentem wyższego rzędu niż plan miejscowy, to sposób zagospodarowania
tej przestrzeni musi uzyskać każdorazowo aprobatę Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków.
Dziękujemy bardzo, a więc proszę Państwa, jak widzimy, mamy
tutaj ustaloną politykę planistyczną dla tego obszaru.
Natomiast jakby sposób jej wypełnienia
treścią zależy od tutaj bardzo szerokiego grona interesariuszy
przekształceń tego terenu
i ważna jest sprawa taka, że w tej dyskusji bierzemy pod uwagę
udział zarówno i zdanie i udział i opinie.
Zarówno tych interesariuszy,
powiedziałbym instytucjonalnych, którymi zarza chwileczkę
oddam tutaj głos, mamy tutaj przedstawicieli dwóch firm, które
na tym terenie prowadzą działalność rozwojową, ale także
niemniej istotne jest ta powiedziałbym sfera społeczna, a
nawet powiedziałbym, nawet...
Może i nawet bardziej istotna, bo to w końcu to są ci użytkownicy
tej przestrzeni, którzy będą tutaj żyć, pracować, mieszkać
i czy też spędzać czas. Stąd myślę, że niesłychanie istotną kwestią
jest to, że udało się nam w ciągu ostatnich dwóch lat funkcjonowania
Biura Architekta Miasta
aktywizować można powiedzieć tą dyskusję, ale też pamiętajmy,
że wcześniej ta dyskusja też się toczyła.
Nie dalej jak w dwa tysiące chyba szóstym roku
z tego co pamiętam, odbyły się warsztaty, które związane były
z przygotowaniem pierwszego uspołecznionego
planu operacyjnego rozwoju obszaru właśnie Młodego Miasta.
Tak więc to, że tak powiem wkrótce po uchwaleniu planu. To
prawie 20 lat temu można powiedzieć też już ten pierwszy
proces partycypacyjny tutaj miał miejsce. Wtedy jeszcze w instytucie
sztuki Wyspa, dzisiaj muzeum NOMUS,
ale także co jest istotne to, to, że dyskutujemy w tej chwili już
nie tylko i wyłącznie o ogólnej
strategii rozwoju tego terenu, ale także
o poszczególnych jakby aspektach, w szczególności o kwestiach
właśnie przestrzeni publicznej frontów wodnych.
To, o czym Pani Monika tutaj nam przed chwilą wspominała. Także
przestrzeni komunikacji, które już nie są rozumiane jako ekskluzywne
przestrzenie poszczególnych dróg czy tras, które przez ten
obszar będą nam przebiegać, tylko właśnie jako elementy tej
siatki
urbanistycznej, troszkę w kontekście
koncepcji, którą tutaj Profesor Dominiczak w swoim opracowaniu też nam pokazał.
Proszę Państwa, miło nam, że dzisiaj jest z nami Pan Doktor Piotr
Czyż, który na zlecenie Biura Architekta Miasta prowadził
dwa takie procesy, ale także współpracował z firmą Centrum
Stocznia Gdańska, która.
również, że tak powiem, prowadziła tutaj proces partycypacyjny
związany z zagospodarowaniem terenu i może poproszę Pana Piotra
o refleksje na temat tego, co z tych procesów nam wynika.
Niestety w 10 minut opowiedzieć o wszystkim się nie da,
więc ja będę starał się iść jak karabin i też postaram się nie
czytać.
Jeżeli ktoś z Państwa jest zainteresowany, to proszę przeczytać
ja tylko tutaj...
To właśnie jeszcze dodam, że raporty są dostępne na stronie Biura Architekta...
Oczywiście, są dostępne i są bardzo obszerne, tylko dodam
tutaj, jeżeli chodzi o cel przeprowadzenia tych warsztatów
partycypacyjnych,
taką moją własną obserwację, że gdy Pan Janusz Lipiński
prowadził swoją prezentację o historii Stoczni Gdańskiej,
to ja się zorientowałem, że początek tej historii jest wtedy,
kiedy ja jeździłem BMX'em po Oliwie, a jestem osobą w średnim
wieku, co oznacza, jaka jest długość tego procesu.
Stąd właśnie ten cel przede wszystkim polegał na tym, by przeanalizować,
jaka jest aktualność tej wizji rozwoju Młodego Miasta.
Czy ta wizja się zmieniła? Jaki jest odbiór społeczny tej wizji?
I jak ewentualnie można by było tą wizję zmienić?
To jest taki skrót telegraficzny.
Oczywiście te cele zostały bardzo skrupulatnie opisane, ale
o to nam tak naprawdę tutaj chodziło
i tutaj też Państwo bardzo często.
w urbanistyce posługujemy się i posługujecie się tutaj
w trakcie rozmowy powiedzmy hektar, które trochę nie daje
wyobrażenie o tym, jak duży jest ten teren.
My ten teren w ramach przygotowań przeszliśmy w każdą możliwą
stronę i z jednego końca na drugi koniec idzie się godzinę. Czyli
widzimy, że to jest ogromny teren,
to nawet nie jest jedna dzielnica, tylko to jest tak naprawdę
kilka większych ośrodków, które składają się na Młode Miasto
i Polski
Hak. Tutaj jest mapa zbiorcza, która została opracowana przez
Pana Profesora Lorensa
i jego zespół. My tą mapę dostaliśmy, że tak powiem w spadku i ta
mapa obrazuje wszystkie obecne jak i potencjalne inwestycje
na terenie Młodego Miasta i ta mapa jest dlatego tak istotna,
ponieważ powstała dwa lata i to pokazuje jak dużo pracy jest
potrzebnej do tego, żeby w ogóle zmapować ten teren i zrozumieć
z czym tak naprawdę my tutaj mamy do czynienia.
To co jest, znajduje się tutaj na mapie było przedmiotem naszych
badań, analiz, badaliśmy dokumenty, ale również prowadziliśmy
konsultacje.
z lokalną społecznością, by starać się ten cały proces zrozumieć
i możliwie opisać. Tutaj takie zdjęcia uwiarygadniające proces,
pełna sala, pełne spektrum przedstawicieli
wszystkich grup interesariuszy. Były prowadzone debaty
z ekspertami, więc działo się tego bardzo dużo i celem było
przedyskutowanie tego
jak obecnie kształtuje się wizja rozwoju Młodego Miasta?
My, żeby ten proces w miarę skutecznie przeprowadzić i żeby
pozbawić wszystkich możliwych uczestników swoich takich
wcześniejszych przekonań, presumpozycji względem tego,
co powinno tutaj być, tu zielony budynek, tu czerwony budynek
wymyśliliśmy grę i nie rozmawiamy o tym.
jak ten teren ma wyglądać tylko jacy użytkownicy mają się na
tym terenie znajdować
i tutaj tą grę prowadziliśmy z naszymi uczestnikami warsztatów,
pracowaliśmy na mapach i to pozwoliło nam zobrazować, jakie
są najważniejsze czynniki uwarunkowania dotyczące kształtowania
tego obszaru, jakie są obawy, jakie są oczekiwania i następnie
to wszystko przez kilka dobrych miesięcy musieliśmy zredagować,
przeanalizować, skatalogować i potem opisać.
Tutaj tylko wykaże pewne elementy,
to nie sposób w 10 minut to wszystko opowiedzieć.
Tu jest zestaw obaw dotyczących tego obszaru.
Jedną z takich ważniejszych obaw była obawa o "disneylandyzacje"
tego obszaru, że ten obszar będzie sztuczny, że to będzie
tak naprawdę taka trochę atrakcja turystyczna, a nie będzie
tam przestrzeni prawdziwej do życia i też tego, że to się stanie
enklawa nikt nie będzie tam przychodził, bo ludzie będą się
bali i tylko właśnie turyści i i bogaci ludzie będą z tego terenu
korzystali.
Jest też szereg oczekiwań, jeżeli chodzi o oczekiwanie,
to tutaj bardzo ważny
taka warstwa, która pojawiła się w trakcie tych konsultacji,
to oczekiwania dotyczące zielonej i niebieskiej infrastruktury,
czyli jakości przestrzeni publicznej, jakości przestrzeni
rekreacyjnych,
obecność zieleni na terenie Młodego Miasta, dostęp do wody
i możliwość korzystania z tej wody w aktywny sposób.
Oczywiście tych oczekiwań było dużo więcej, ale to są te takie,
które się pojawiły jako nowe, w tym procesie.
Dziedzictwo jest kolejną warstwą,
tutaj Państwo widzą, jak wiele jest tych kulek.
Każda z nich to jest tak naprawdę jedno zagadnienie, które
mogłoby być oddzielnym zagadnieniem badawczym.
Jest to bardzo wielowarstwowe, tu akurat w trakcie naszych analiz
okazało się, że oprócz tego tradycyjnie pojętego dziedzictwa
jest też
dziedzictwo związane z obecnymi funkcjami
kulturalnymi na tym terenie z działalnością artystyczną,
z działalnością obiektów kulturalnych, które również tworzą
taką nową, bardzo współczesną warstwę dziedzictwa Młodego
Miasta, o której też nie można zapominać. Bardzo istotnym uwarunkowaniem
dotyczącym kształtowania tego terenu była dostępność i to
dostępność rozumiana zarówno w sensie fizycznym, czyli pewna
niwelacja barier i możliwość korzystania z tego obszaru
przez wszystkich, jak i również mentalnym związana z poczuciem
inkluzywności, z poczuciem tego, że wszyscy są tam mile widziani
i że nie jest to jedynie przestrzeń o charakterze komercyjnym.
Tak jak mówiłem, te oczekiwanie dotyczyły zagadnień przyrodniczych,
one zostały potem dokładnie przeanalizowane
i to wszystko zostało zebrane na mapach. Tutaj Państwo widzicie
mapę połączeń, które są oczekiwane względem Młodego Miasta
i bardzo istotne jest to, by Młode Miasto nie było oddzielone
od reszty miasta, tylko było połączone z bardzo wielu stron.
Widzicie Państwo połączenia takie tradycyjne od strony południowej,
ale również połączenia wodne od strony północnej, by ten teren
również był aktywny od strony "water frontu" i bardzo istotny
trzon komunikacyjny, który tutaj jest bardzo delikatnie
narysowany na środku.to jest trzon układu zarówno przestrzeni
komunikacyjnych związanych z ulicą Nową Wałową,
jak i z przestrzeniami publicznymi, które tam powstają, które
są szalenie istotne
dla tego obszaru. Jeżeli Państwo zerkniecie i porównacie
mapę niebieską z mapą czerwoną, to zwróćcie Państwo uwagę na
to, że ulica Nowa Wałowa jest z jednej strony trzonem komunikacji
samochodowej, która przebiega w jednym kierunku, a z drugiej
strony w poprzek przebiega
dwa dosyć istotne ciągi piesze, co oznacza, że ta przestrzeń
będzie szalenie ważna i należy na to zwrócić uwagę. Te kropki
to są punkty węzłowe. Obecne i potencjalne punkty węzłowe
w tej przestrzeni.
Tak jak wspominałem Państwu wcześniej ten teren jest bardzo
rozległy, bardzo skomplikowany.
My nazwaliśmy go w trakcie naszych badań, korzystając z publikacji
naukowych "Federacją", że to jest federacja pewnych mniejszych
całości i celem naszym było przeanalizowanie jak każdy z tych
podobszarów wyróżnionych
na mapie ma być kształtowany
i okazuje się, że oczekiwania społeczne, oczekiwania mieszkańców,
ale również aktywistów, przedstawicieli jednostek kultury,
przedstawicieli miasta, przedstawicieli inwestorów są bardzo
zbieżne, by tu nie powstało "city biurowe", które wyobrażaliśmy
sobie, że powstanie na początku XX wieku. Wielkie
szklane wieżowce tylko, by powstała przestrzeń wielofunkcyjna,
gdzie się mieszka, gdzie się pracuje, gdzie się spędza czas
i gdzie oczywiście docenia się kulturę
i dziedzictwo dookoła. To jest szalenie istotne, bo to
zupełnie zmienia obraz tego, czego my od tego obszaru chcemy.
Wyobraźcie sobie Państwo obok Europejskiego Centrum Solidarności
na początku XXI wieku wyobrażaliśmy
sobie gigantyczne centrum handlowe.
To widzimy, jak się zmieniły nasze nasze priorytety i chyba
bardzo dobrze i teraz ta dzielnica powstaje w zupełnie innym
kierunku.
Młode Miasto to też dzielnica spędzania czasu,
używamy takiej specjalnej metody analizy tego, w
jaki sposób można spędzać czas w tej dzielnicy,
tak zwana: "Teoria miejsc trzecich" Nie będę o tym opowiadał, ale
generalnie chodzi o to, że Młode Miasto ma na sobie kilka warstw
z jednej strony to jest dzielnica związana bardzo mocno z dziedzictwem
i doświadczaniem tego dziedzictwa, ale równie istotna jest
rekreacja i korzystanie z przestrzeni zielonych i przestrzeni
nadwodnych
i korzystanie z kultury i z również usług związanych
z gastronomią, co też jest bardzo mocno związane z doświadczeniem
miasta i nie możemy o tym zapominać, że te trzy warstwy są ze sobą
związane i należy wszystkie je rozpatrywać w analizach dotyczących
rozwoju.
To wszystko zostało rozbite, by Państwu o tym łatwo opowiedzieć,
a następnie widzą Państwo bardzo skomplikowaną mapę, z której
trudno cokolwiek wyczytać.
Dlatego to zostało rozbite i dziękuję
i to jest ta synteza.
Oprócz tego, potem prowadziliśmy analizy i cały proces
konsultacyjny dotyczący ulicy Nowej Wałowej jako tego trzonu
usługowo-
sportowego dla dzielnicy, jak również prowadziliśmy konsultacje
dotyczące
rozwoju Półwyspu Drewnica i koncepcji architektonicznych,
które powstały na tamtym terenie.
To też szalenie ciekawe doświadczenie
i trzymam kciuki, jestem bardzo ciekaw, co się wydarzy.
Dziękujemy bardzo. Tutaj
dodam, że właśnie przedstawiciele strony społecznej także
byli zaangażowani w także różnego rodzaju wydarzenia z udziałem
czy to organizacji profesjonalnych czy społecznych.
Tutaj choćby różnego rodzaju warsztaty, choćby z udziałem
ludzi młodej Fundacji CUMY.
Na przykład, było takie wydarzenie, które rok temu, żebyśmy
też jakoś tam współorganizowali.
To był festiwal Małej Architektury Miejskiej
można powiedzieć,
ale także w tym roku mieliśmy okazję tutaj pracować
z gronem młodych profesjonalistów nad zagospodarowaniem przestrzeni
związanej z przejściem tunelowym pod Motławą.
Tutaj raport niezadługo będzie dostępny, więc będzie okazja,
żeby też się z tym zapoznać,
ale proszę Państwa, to co jest istotne to, to, że pojawiły się
tutaj nam w ramach tych procesów partycypacyjnych różnego
rodzaju można powiedzieć sformułowane oczekiwania przyszłych
użytkowników, nazwijmy to tej przestrzeni. Tutaj można
opowiedzieć, że już jako osoba troszkę bardziej może wiekowa
w tym gronie się okazało, że znakomita większość
była przynajmniej o połowę młodsza ode mnie tych uczestników,
co jest myślę chyba dobrym znakiem na przyszłość, ponieważ
to pokazuje, że ludzie młodzi są zainteresowani przyszłością
tego obszaru.
Natomiast ich oczekiwania są takie
powiedziałbym dosyć specyficzne, związane właśnie z tą
inkluzywnością, z przyszłością tego obszaru jako dzielnicy
miejskiej, zrównoważonej, że tak powiem zbalansowanej także
w kontekście własnościowym i programu użytkowego
i teraz chciałbym, no można powiedzieć, oddać głos przedstawicielom,
jakby drugiej strony tego
całego procesu, czyli właśnie przedstawicielom firm, które
tutaj na tym terenie prowadzą te procesy rozwojowe.
Pamiętajmy, że żadna dzielnica, także Młode Miasto, nie buduje
się sama, że ktoś za tym stoi, jakaś firma, instytucja, która
prowadzi ten proces rozwojowy, dlatego może pozwolę sobie
najpierw oddać głos tutaj
Pani Prezes Jadwidze Kosińskiej, potem Panu Prezesowi Krzysztofowi
Sobolewskiemu
żebyśmy sobie może spróbowali, w jaki sposób zweryfikować,
na ile te oczekiwania społeczne są tożsame z pomysłami, koncepcjami,
tymi, które Państwo
realizują czy przymierzają się do realizacji tutaj na terenach,
które są w waszej gestii, ale także na ile jest możliwe faktycznie,
jakby zbudowanie tej dzielnicy o takim zrównoważonym charakterze?
Myślę, że może tutaj Pani Prezes oddam głos. Bardzo proszę.
Poprosiłabym prezentację.
Dziękuję bardzo.
Ja myślę, że będę miała pomoc z prezentacją.
Ja myślę, że można mówić następny slajd i nasi realizatorzy będą tutaj...
Stocznia Cesarska to nie tylko miejsce historyczne...
Stocznia Cesarska to nie tylko miejsca historyczne, ale
jest to najstarsza część Stoczni Gdańskiej i również
nazwa projektu na tym terenie i jest to teren obejmujący 16
hektarów. Tutaj mówiliśmy, że nie wiemy co to jest 16 hektarów...
1 hektar, to jest 10 000 metrów kwadratowych,
mieszkanie to może 50 metrów... Ale to nie przemawia do naszej wyobraźni.
Jest to duży obszar, tutaj zaznaczony na planie na czerwono. Ja, tak
jak powiedziałam, właścicielem tego terenu są inwestorzy belgijscy,
których reprezentuje.
Jest to firma Lidaci Revive i tak już było wspomniane teren ten
posiada uchwalony we wrześniu 2004 roku
miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i jak wiemy
jest to dokument stanowiący prawo lokalne który definiuje
funkcję, gęstość zabudowy oraz uwaga co jest ważne, co też tu mówiliśmy
ustala zakres ochrony zabytków później pojawiły się nowe pomysły
dla tego terenu, tutaj też Pan Janusz Lipiński opowiadał jak
wcześniej podchodzono do terenów.
Myślę, że przez to, że rozmawiamy o tym terenie bardzo dużo,
to też zmienia się podejście: Co powinno być chronione? Jak
powinno być chronione?
My ogłosiliśmy konkurs międzynarodowy na wybudowanie kompletnej
dzielnicy.
Zresztą tak jak tu było powiedziane, wynikało to również... była
taka intencja, czy powiedzmy prośba również wynikająca
z planu miejscowego, żeby takie konkursy się odbywały
i ten konkurs został rozstrzygnięty
na przełomie 2017/2018
roku. Przewodniczącym Komisji był Piotr Lorens, tutaj siedzący
też. Było dawno znaczy, jak to słyszę
to można powiedzieć, że ten konkurs był niedawno
i wygrał akurat w tym konkursie projekt Henning Larsena,
a w międzyczasie zwiększył się znacząco zakres również ochrony.
Tutaj mówimy również...
Przepraszam, ale skoro zostałem wywołany
jakby,
jury konkursowe, że tak powiem wskazało, że tak powiem
czy też dało pewne rekomendacje, ale gdzieś na końcu jednak
decyzje podejmował właściciel terenu.
Tak więc tutaj żebyśmy mieli postawioną kropkę nad i
w tym procesie. Zgadza się, znaczy wynik był dla projektu Henning Larsen
na rekomendację jeszcze Piotra Lorensa
było też wskazanie na inną firmę, ale zostawmy temat, to już
jest historyczne. Masterplan jest oparty na naszych porozumieniach
jako inaczej, to jest integracjaStoczni Cesarskiej z tkanką
miejską
i to jest,
tak jak mówimy:
Pamiętać,
połączyć
to, co widać też, że
Stocznia Cesarska
była poza obrębem fortyfikacji, później była odgrodzona
od miasta jako Stocznia Gdańska i my ten teren udostępniliśmy,
czyli połączyliśmy, a kolejnym etapem będzie przeobrazić.
Czy to będzie ten masterplan, który wygrał konkurs?
Mamy pewne wątpliwości, bo dyskusje są prowadzone, chociaż
odbiór koncepcji był bardzo dobry, a my zrobiliśmy
również... Ojejku,
nie mogę włączyć filmu, tylko... Jak się film włącza?
Czy może mi ktoś włączyć film? Poprosimy nawigatorów żebyśmy tutaj cofnęli i spróbowali
włączyć film, który jest w prezentacji.
Dziękuję bardzo. Zrobiliśmy
właśnie również już
badanie. Przeprowadziliśmy badanie opinii publicznej.
Tylko dźwięk bym poprosiła też. Tu można włączyć dźwięk. Tutaj.
Nie, nie można.
Także tu widzimy, że
w 2018 roku z firmą badawczą zorganizowaliśmy
z mieszkańcami
analizę naszego projektu i również jak teren jest odbierany,
czyli nawet można powiedzieć, że nawet wcześniej przed konsultacjami
społecznymi, o których tutaj była mowa, również zrobiliśmy
badanie opinii i to pokazuje również, jak ważne dla nas jest,
że ten teren nie budujemy tylko dla siebie, ale głównie właśnie
dla
mieszkańców.
Tak jak powiedziałam, najpierw jest życie i w takiej
kolejności powinna się odbywać udana rewitalizacja
i właśnie od tego zaczęliśmy i tutaj był przywołany przez
Pana Janusza Lipińskiego
Krzysztof Sobolewski do opowiedzenia, co się dzieje na terenie.
To my może skromniej. Nie mamy 100czni, nie mamy Ulicy Elektryków,
ale też działania są prowadzone.
Też nie słyszę dźwięku.
Niestety dźwięk tutaj jest nieosiągalny.
Nieosiągalny.
To właśnie pokazujemy, jakie działania są prowadzone
również na terenie Stoczni Cesarskiej, że Stocznia
Cesarska odkąd została udostępniona mieszkańcom, odbywają
się tam koncerty również ostatnio, o którym dużo mowy
było to jest Mistic Festival, ale to robimy z naszym sąsiadem
Stocznią Centrum Gdańsk, ale jak widać, mamy różnego typu
działania miastotwórcze i piszemy nowe historie.
W 2020 roku oddaliśmy pierwszy w pełni wyremontowany
budynek komercyjny i jest to budynek, który jest w stu procentach
wynajęty
i tak naprawdę mamy również listę rezerwową, bo każdy chce
wynajmować powierzchnię w takim budynku i jest to budynek
jeden z pierwszych wyremontowanych, zrewitalizowanych...
Myślę, że pierwszy. To jest pierwszy budynek i jak dotąd kolejny
został również
zrewitalizowany, to jest budynek remizy, na który dostaliśmy
pozwolenie dokładnie w momencie przekazania
budynku dyrekcji do użytkowania,
a niebawem napiszemy nowe historie, nie
chcemy tutaj więcej mówić, bo jest to trudny temat.
Może za chwilę po prostu w dyskusji będziemy mogli powiedzieć,
dlaczego. Mamy szerokie plany,
tak jak powiedziałam konkurs na wybór ogólnego masterplanu
był wykonany.
Wiemy, że idea miasta kompaktowego czy idea miasta piętnastominutowego,
jak się teraz mówi, to mówimy o tym samym mieście.
Mieście,
które jest dostępne dla mieszkańców, w których są nie tylko funkcje
mieszkalne i usługowe, ale również kulturalne, w których tereny
łączą się z pozostałymi terenami miejskimi, które są dobrze
skomunikowane i w których właśnie jest dostęp również
do
wody, do zieleni.
Również są sklepy, bo sklepy są też potrzebne.
Także to wszystko przed nami.
Dziękuję bardzo i teraz poprosimy o zabranie głosu Pana Krzysztofa
Sobolewskiego, drugiego z przedstawicieli tutaj firm, które
które działają na tym terenie.
Panie Krzysztofie, bardzo proszę. dziękuję.
Ja chciałem zwrócić uwagę na to, co może dla
ludzi, którzy nie mają takiej dużej styczności na bieżąco z
projektem Młode Miasto jest bardzo
istotne, a mianowicie, że cała fundacja pod Młode Miasto mówię
tutaj o licznych pracach, studiach, badaniach, konsultacjach,
opiniach
jest olbrzymia i wszechstronna i to jest materiał, który
powstawał przez góra 30 lat.
Myślę, że wiedza na ten temat jest bardzo
pewnie niewielka,
że przez te 30 lat zajmowało się tym problemem
kilkadziesiąt znakomitości, ale też, że przez
te 30 lat.
cały czas temu projektowi towarzyszył taki kor tych samych
ludzi, którzy naprawdę poświęcili dużo czasu na to, żeby
przygotować budowę
nowej dzielnicy Gdańska o takim strategicznym znaczeniu dla
Gdańska, Trójmiasta i tak jak mówił tutaj Pan Lipiński, dla całego
regionu Bałtyckiego tutaj.
po stronie polskiej.
Co z drugiej strony może smucić,
to jest to, że te prace, wnioski z nich są bardzo rzadko używane,
że bardzo często niestety, taka jest moja opinia,
podejmowane są
decyzje dotyczące jakiś niewielkich wycinków, fragmentów
Młodego Miasta, które są podejmowane w oderwaniu od oglądu
całościowego tego projektu, często z dużą szkodą, jakby z pominięciem
w ogóle tego, co się wydarzyło, jakby trudno zarzucić, żeby
tak szerokie grupy
autorów tych opracowań, w jakiś sposób mogła być
stronnicza czy nieprofesjonalna.
Jest to absolutnie materiał, który należałoby znacznie
lepiej wykorzystywać również przy ocenie projektów inwestycyjnych,
które są przygotowywane i przekazywane do realizacji.
Druga taka myślę ważna uwaga dotyczy tego, że
młode Miasto zostało podzielone na dwie części.
Nie mówię tutaj o Polskim Haku, ale zostało podzielone.
z jednej strony fizycznie drogą, ulicą Ks. Popiełuszki
i wyznaczając ten pierwszy obszar w sposób naturalny
do zagospodarowania, czyli ten, który przylega do miasta,
czyli od strony południowej ulicy Ks. Popiełuszki,
jak również z punktu widzenia
zakresem ochrony konserwatorskiej, te dwa tereny po północnej,
po południowej stronie się bardzo różnią.
Widać to gołym okiem, bo inwestycje po południowej stronie
ulicy powstają.
Niektóre już pierwsze etapy ich się kończą, a po stronie
północnej, czyli tam, gdzie realizujemy projekty my i Stocznia
Cesarska,
projekty rodzą się w olbrzymich bólach. Są
prawdę mówiąc, są sparaliżowane przez
kwestie związane z ochroną
zabytków, dziedzictwa, mimo że jestem o tym przekonany i
myślę, że to jest też opinia tych też osób z zewnątrz zarówno
Stocznia Cesarska, jak i my, jak i inni właściciele gruntów
po tej stronie dochowują najwyższej staranności, żeby doprowadzić
do tego, żeby możliwie dużo budynków
zabytkowych
zostały stworzone dla nich nowy pomysł,
nowy program użytkowy i żeby mogły one być zintegrowane z nową
substancją, którą projektujemy i którą chcielibyśmy
te puste miejsca między tymi budynkami historycznymi wypełnić.
Jestem przekonany, że nam się to uda.
Wszyscy jesteśmy tutaj długodystansowcami,
zaczęliśmy bardzo wcześniej,
wiele lat temu i
w naturalny sposób przyjdzie czas na zagospodarowanie tej
części północnej po stronie północnej stronie ulicy
ulicy Ks. Popiełuszki.
Prawdę mówiąc, najpierw te projekty popołudniowe muszą
się po prostu skończyć.
Muszą być udane, dobrze skomercjalizowane, musi być tam życie.
Ludzie muszą mieszkać, korzystać z biur, sklepy muszą mieć
najemców. W naturalny sposób
kolejnym etapem jest zbliżenie się do wody i wypełnienia tego
drugiego fragmentu Młodego Miasta.
Tutaj Pani Prezes Kosińska jeszcze prosiła o głos. Właśnie, bo chciałam
się dołączyć również już do wypowiedzi Krzysztofa, bo okazuje
się, co jest przykładem również na Stoczni,
że łatwiej jest zrewitalizować budynek zabytkowy
niż wprowadzić nową tkankę miejską, która tak naprawdę najbardziej
jest potrzebna.
Respektując historyczne budynki, bo nikt tutaj nie mówi o
tym, że chcemy z nich zrezygnować.
To są budynki, które nadają charakter i tak jak wcześniej już powiedziałam
inwestorzy belgijscy, którzy zakupili te
tereny.
Dokładnie kupowali ze świadomością, że
teren ma wartość historyczną, że właśnie to, co jest
cenne dla tego terenu, to, to, że ludzie lubią obcować z
historią, że historia
pozwala nam się odnaleźć w teraźniejszości
i historia, łączy się z teraźniejszością, natomiast
nie spodziewali się, że w trakcie
prowadzenia prac projektowych nastąpiła zmiana reguł gry.
Czyli mieliśmy osiem budynków zabytkowych, a mamy
dwadzieścia parę obiektów, bo mówimy również
o dźwigach,
mówimy o polarach i też nigdy nie mówiliśmy, że chcemy te budynki
wyburzyć, tylko one od początku, tak jak oglądaliśmy tutaj ten
projekt, który wygrał w konkursie, ale też pozostałe
ostatecznie projekty konkursowe też
pozostawiały budynki historyczne jako część zabudowy, bo
był to również wymóg konkursu i wymóg nasz jako inwestora, więc
jak najbardziej chcielibyśmy, żeby ta część miasta stała się
miastem, północną częścią Gdańska
już teraz łączącą się bulwarem.
Tylko nie ma tego bulwaru, tylko łączy się bulwarem z głównym
miastem. Znaczy on się urywa, znaczy można przejść, ale to nie jest to
do czego to byśmy chcieli, żeby to był bezpieczny teren.
Proszę Państwa, ponieważ mamy jeszcze jedną wypowiedź zaplanowaną,
dlatego myślę, że w tym momencie ja pozwolę sobie tutaj przerwać
Pani Prezes i poprosić Pana Profesora Andrzeja Kadłuczkę z
Politechniki Krakowskiej, albowiem doszliśmy do tematu wydaje
się zasadniczego w kontekście tego, o czym... Znaczy jednego
z zasadniczych tematów, bo ich jest tutaj parę, ale tematu,
który chyba jest w kontekście przyszłości kształtowania Młodego
Miasta, w szczególności tego terenu na północ od ulicy Popiełuszki
najbardziej istotnego.
Czyli generalnie kwestii związanych z ochroną krajobrazu
kulturowego tego obszaru, która to krajobraz no można
powiedzieć w ciągu ostatnich lat nabrał znacznie większego
znaczenia z punktu widzenia tożsamości miasta, został objęty
ochroną ustawową.
Natomiast pytanie: W jaki sposób ta ochrona
może czy powinna być godzona właśnie z oczekiwaniami społecznymi,
czy też z potrzebami tutaj inwestycyjnymi?
Panie Profesorze, bo bardzo bym prosił o wystąpienie.
Dziękuję bardzo. Proszę Państwa, wysłuchując tego prezentowanego
materiału
jestem pod wielkim wrażeniem kompleksowości i takiej
głębi wchodzenia w problemy, które są związane z tym terenem,
ale z drugiej strony również powiem tak, że jestem
też zaskoczony
takim impasem jaki tutaj wyczuwam z Państwa prezentacji.
Ja zresztą z tym tematem jestem od jakiegoś czasu związany
bo biorę udział też w różnych gremiach opiniujących i eksperckich,
ale rzeczywiście, jest to temat, który
trzeba powiedzieć, jest szalenie trudny do rozstrzygnięcia.
Dlaczego? Z jednej strony prezentowane
tutaj były... prezentowana była historia wszystkich
działań
proceduralnych, działań projektowych, studyjnych, które się z tym
terenem związały i one jak widać było, toczyły się jeszcze w
ubiegłym wieku
bo tam były daty 1970, 1980.
To nie jest tylko sprawa chronologii, ale tam również z tym związana
jest zmiana pewnych aktów legislacyjnych
i przecież do 2003 roku wszystkie decyzje
konserwatorskie przez urzędy i przez administrację państwową
podejmowane były w oparciu o starą jeszcze z czasów socjalistycznych
ustawę o
ochronie dóbr kultury, która w 2003 została
zamieniona na
wydawałoby się, że bardzo nowoczesną, progresywną, postępową,
otwierającą wiele możliwości inwestorów i nową ustawę o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami.
Ja muszę powiedzieć, że ja trochę nie bardzo rozumiem tą
intencję stworzenia w tej ustawie czy zaakcentowania w tej
ustawie takiej jakby dychotomiczn
formuły dwóch domen,
że ochrona jest domeną, stanowiących prawo i kontrolujących
przestrzeganie tego prawa, a z drugiej strony właściciele
są, leżą w tym obszarze domeny związanej z opieką, czyli
z obowiązkiem jakby.
prowadzenia tego całego procesu związanego z ochroną dziedzictwa.
Tak mówiąc nawiasem semantycznie to tutaj nie bardzo można
by było powiedzieć, że właściwie to jest takie trochę masło
maślane, bo i ochrona i opieka właściwie zmierzają
do tego samego celu i stosują w pewnym sensie te same
metody.
Być może, ponieważ w tej chwili toczy się również dyskusja środowiskowa
na temat: Co dalej z ustawą?
Tym bardziej, że ona przeszła wiele kolejnych modernizacji
co też wydaje mi się, że nie jest jakimś takim plusem naszego
ustawodawstwa parlamentarnego, że bardzo szybko artykułuje
się potrzebę nowych aktualizacji aktów prawnych, które
powinny być aktami ważnymi w dłuższej perspektywie,
ale zostawmy może tą sprawę proceduralną, sprawę ustawodawczą.
Natomiast
w jaki sposób należałoby skomentować tą obecną sytuację?
Przede wszystkim,
co mówi doktryna konserwatorska na temat ochrony dziedzictwa?
Ja tutaj sięgnę...
gdybyśmy od takich archaicznych czasów
zaczęli to warto byłoby przypomnieć Witruwiusza
z tą swoją słynną
"Venustas, firmitas, utilitas". Czyli pojawia się tam pojęcie trwałości
i pojawia się pojęcie użyteczności. Jedno od drugiego jest ze
sobą bardzo zależne, dlatego, że bez użyteczności trudno
jest zagwarantować obiektowi architektonicznemu
całość.
Istnienie w
przestrzeni
czy w ogóle w systemie użytkowania tej przestrzeni
i to jest oczywista
dzisiaj doktryna, która zapisana
jest zresztą w takim katechizmie.
Jak zapytamy jakiegokolwiek konserwatora zabytków tam zawsze
się odwołuje do tak zwanej "Karty Wenecji" 1964 rok
i tam w tej Karcie Weneckiej jest
wyraźnie powiedziane, że istotą konserwacji jest przyjęcie
takiego poglądu, że
ochronie konserwacji sprzyja społeczne, racjonalne użytkowanie.
Oczywiście jest tam odniesienie do wielu limitów i ograniczeń,
ale jako takim podstawowym kluczem, nawiązując jeszcze do tej
Witruwiuszowskiej tezy, to jest oczywistość, że jeśli nie
znajdziemy sposobu dobrego użytkowania obiektu lub zespołu
obiektów, to właściwie
jakby w pewnym sensie skazujemy troszkę, to nasze dziedzictwo
na zagładę.
Tymczasem jak słuchamy i bierzemy, uczestniczymy, obserwujemy
taki tendr, tendencje w mediach,
to możemy dostrzec, że mamy po obu stronach takich
fajterów, jak to się dzisiaj mówi, że z jednej strony taka postawa
Rejtana, który
albo "Po moim trupie" a z drugiej strony również
tak zwanego "niecnego
dewelopera/inwestora", który chce po prostu z założenia zniszczyć
dziedzictwo, zniszczyć zabytek,
bo dla niego jest tylko ważny teren,
a co jest pośródku?
Pośrodku jest ten nieszczęsny zabytek, to nasze dziedzictwo, które
bardzo często nie jest w stanie doczekać się końca tego
konfliktu.
Niekiedy są to procesy sądowe, które trwają...
Znam to z praktyki swojej architektonicznej. ...które trwają latami.
W międzyczasie, zanim ten spór rozstrzygnie się na ile interwencji,
a na ile nie interwencji w stosunku do konkretnego obiektu,
to bardzo często ten obiekt już praktycznie nie istnieje,
ale niestety w świetle prawa takie są procedury i
taki jest tutaj standard. Jest rzeczą dość także zadziwiającą,
bo tutaj padło takie
stwierdzenie, że z jednej strony mamy MPZP,
czyli Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, a
z drugiej strony mamy restrykcje w postaci wpisu do rejestru
zabytków, ale ja chciałbym przypomnieć, że zgodnie z ustawą,
właśnie tą, którą cytowałem,
to zarówno MPZP, jak i wpis do rejestru są
równoważnymi formami ochrony.
Czyli krótko mówiąc, jeżeli jeden PZP,
który nie może powstać na obszarze objętym ochroną bez akceptacji
urzędu konserwatorskiego, to on jest lokalnym prawem i
on powinien być jedyną wykładnią, na podstawie której inwestor
prowadzi
swoją inwestycje, bo przecież tutaj z tym się wiążą również także koszty.
Jeżeli ktoś nabył teren, poniósł koszty
to chce jak najszybciej ten teren wyużytkować.
To jest dla mnie również zrozumiałe, ale również i fakt,
że jak najbardziej mogą się zdarzyć takie sytuacje, to zresztą
ustawa o ochronie zabytków
to przewiduje, że w trakcie długiego procesu badania
dziedzictwa, analizowania tego dziedzictwa mogą się pojawić
pewne nowe informacje bardzo często tutaj słyszymy o różnych nowych
odkryciach, które mogą spowodować, że ten dokument w postaci
miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego może być
nieaktualny i może wymagać weryfikacji.
To jest oczywiste.
Z drugiej strony, również także pewną uciążliwością...
Wracam tutaj jeszcze do tego naszego ustawodawstwa.
...jest fakt, że jeżeli przypomnimy sobie.
jak definiuje
ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami:
Co to jest zabytek?
To właściwie można powiedzieć, że jest to wszystko to krótko mówiąc,
co człowiek stworzył w przeszłości
i co ma dla nas jakąś konkretną, określoną wartość.
Czyli z jednej strony może to być wielki, monumentalny pałac,
z całym otoczeniem parkowym, z zespołem parkowym, a z drugiej
strony może to być jakieś archeologiczne znalezisko w postaci
artefaktu tak zwanego,
które rzeczywiście jest bezcenne, również także w sensie
jakby struktury materialnej,
ale cała procedura jest taka sama, dlatego artefaktu jak i
dla tego wielkiego zespołu architektoniczno-urbanistycznego.
A tu trzeba przecież jednak zrozumieć, że o ile
znalezisko archeologiczne
możemy bardzo łatwo chronić w muzeum poprzez stworzenie określonych
warunków, czyli krótko mówiąc
wstawić ten obiekt w gablotę zabezpieczoną przed wszelkimi
niebezpieczeństwami, natomiast architekturo-urbanistyki
do gabloty się nie da włożyć.
To są struktury, które muszą być użytkowane zgodnie właśnie
z tą cytowaną przeze mnie już wcześniej Kartą.
Niestety nie zawsze również także, bo przecież te decyzje
konserwatorskie w gruncie rzeczy zależą od człowieka i do poglądów,
od jego sposobu myślenia.
To są decyzje, które są podejmowane indywidualnie przez
Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków.
Oczywiście w oparciu o zapisy i przepisy prawa, ale tam jest
jednak tamto indywidualne spojrzenie do tego
i tu jest kolejny kolejny problem jak dalece
jest ten Urząd Konserwatora Wojewódzkiego uprawniony do
tego, żeby interweniował
w strefę poza ścisłą ochroną służb tak zwanej substancji
zabytkowej, którą my najczęściej odnosimy oczywiście do substancji
materialnej, ale tu padło słusznie także
wiele uwag na ten temat, że zwłaszcza w Gdańsku, zwłaszcza w
kolebce Solidarności, to mamy nie tylko
do zachowania i do ochrony struktury budowlane, ale mamy również
także to dziedzictwo
niematerialne, być może nawet przede wszystkim to dziedzictwo
niematerialne, to dziedzictwo Solidarności jest tutaj najwyższym
dobrem, któremu wszystko inne powinno być podporządkowane.
Tym bardziej, że kwestia tak zwanej autentyczności substancji
zabytkowej również także ewoluuje.
Dzisiaj przeszła ogromną drogę, zwłaszcza po tej słynnej
konferencji, która wydała dokument autentyczności w 1994
w miejscowości Nara w Japonii, gdzie.
stwierdzono, że
materia
postrzegana jako autentyzm może być w równym stopniu traktowana
zastępczo poprzez formę, która jest w tych kulturach dalekowschodnich
traktowana jako transformacja wartością autentycznych
to oczywiście jest sprawa bardzo takiej skomplikowanej dyskusji
filozoficznej, ale mówiąc o tych pewnych zmianach trendów,
musimy to też brać pod uwagę one nie
nie do końca jeszcze jakby wkraczają w ten obszar decyzyjny,
a jest to bardzo ważna i istotna sprawa.
Przede wszystkim również świadomość tego, że architektura
i urbanistyka,
to jest to substancja, która z natury rzeczy ulega
zmianą i transformacji
i tutaj ja może nie jestem oryginalny w tym względzie, ale przypomnę
naszego słynnego.
urbanistycznego, wybitnego Profesora Tołwińskiego, który
analizując procesy w budowie miasta, powiedział coś takiego,
ja tutaj mam taki krótki fragment,
pozwolę sobie zacytować, że: "Tam właśnie gdzie rodzi się miasto,
to dzieje się to w wyniku faktu, że towarzyszy temu procesowi
odwieczna dolność człowieka do wprowadzenia
pewnego ładu i coraz bardziej dojrzałych form architektonicznych
i urbanistycznych do przestrzeni otaczających go i tworzących
środowisko jego życia".
Jeżeli nie zrozumiemy tego faktu, że
architektura, zabytek architektury, zabytek urbanistyki
czy chcemy czy nie chcemy ulega stałym permanentnym transformacjom,
to, to jest szalenie istotna zmiana, jak to kilka lat temu
bardzo ciekawie
zdefiniował Profesor Jacek Purchla, pisząc taki raport dla jednego z ostatnich
kongresów kultury polskiej.
Gdzie powiedział o fakcie powstania tak zwanej zmiany statusu
ontologicznego zabytku.
Ta zmiana statusu ontologicznego zabytku, polegająca, że
staje się on rzeczywiście elementem tego kapitału społecznego,
które musimy wziąć pod uwagę i powoduje również to, że tak naprawdę
Purchla to wyraźnie tam pisze.
Problemem staje się nie konserwacja zmierzająca do utrwalenia
substancji, ale znalezienie metody i sposobu na
przeprowadzenie procesu
zarządzania zmianami, bo zabytek architektury-urbanistyki
podlega tym stałym zmianom.
Istota konserwacji nie polega na specyfikacji, na hibernacji
struktury, ale na znalezienie takiego modelu, który
pozwoli stworzyć perspektywę zarządzania stałego,
doskonalenia i uzupełniania tej struktury po to, żeby można
ją było użytkować
racjonalnie, użytkować współcześnie i właściwie co mogę
tutaj więcej powiedzieć w tej
materii? Można tylko żałować, że w Europie powstaje
tam wiele fantastycznych znakomitych projektów
bardzo sprawnie i szybko realizowane, które powstają
również na terenach
wpisanej do rejestru poprzez lokalne ustawodawstwo, ale również
także będących
znajdujący się na liście światowego dziedzictwa.
Powiem, przypomnę tylko architektom
to jest przecież taka właściwie można powiedzieć bardzo znana
realizacja słynnej grupy:
Herzog & de Meuron w Hafen City w Hamburgu ta słynna
wielka Filharmonia
postawiona na starym
zabytkowym
spichlerzu czy magazynie, która stała się absolutną kreacją
i co więcej, jest właśnie elementem argumentującym,
który był argumentem wpisu tego rozległego zabytku do obszaru
zabyt do na listę światowego dziedzictwa.
Ja osobiście
uważam, że
Gdańsk i te tereny
chociaż na razie jest to sprawa nie do końca rozstrzygnięta,
ale uważam, że są absolutnie
w pełni predestynowane
do tego, żeby zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa.
Być może, że kryteria należałoby właśnie zmodyfikować, idąc
bardziej w kierunku tych kryteriów niematerialnych, niż stawiać
na substancję zabytkową, która tak naprawdę
ma różną wartość i historyczną, i artystyczną, i naukową
jeżeli tutaj posługiwać się tą nomenklaturą przyjętą przez
naszą ustawę o ochronie doby.
Może tyle na tym
pierwszym momencie. Dziękujemy bardzo Panu Profesorowi.
Ja myślę, że ta wypowiedź znakomicie, jakby wpisuje się tutaj
w naszą dyskusję, którą zaczynamy prowadzić w kontekście Gdańska,
w kontekście Młodego Miasta na sposobach integracji tych
walorów zabytkowych.
Jednocześnie w ogóle podejścia można powiedzieć do ochrony
dziedzictwa kulturowego w kontekście Młodego Miasta i myślę,
że tutaj te przykłady przywołane przez Pana Profesora mogą
stanowić znakomity punkt odniesienia.
Proszę Państwa, zaczynając już teraz część dyskusyjną, po
tej może troszkę przedłużonej, ale myślę, że bardzo wartościowej
części wypowiedzi wprowadzających. Chciałbym może zacząć od takiego
pytania: W jaki sposób poszczególne
strony tych procesów przekształceń, bo tak to
nazwijmy, w jaki sposób Państwo jako przedstawiciele właśnie
tych poszczególnych stron widzicie kierunki kształtowania
Młodego Miasta? W szczególności tych terenów na północ od ulicy
Popiełuszki, bo tak jak sobie to powiedzieliśmy rejon projektu
DOKI, który już można powiedzieć gdzieś tam jest zdecydowany,
jest realizowany. Rejon wzdłuż ulicy Jana z Kolna, gdzie również
poszczególne tutaj inwestycje biurowe gdzieś już tam nam idą,
mówiąc kolokwialnie czy też rejon.
z kolei części wschodniej rejonu Brabanku
czy też rejony ulicy Wiosny Ludów, gdzie również już
poszczególne, że tak powiem inwestycje są pomału realizowanymi
jako że one można powiedzieć otaczają nam to jądro Młodego Miasta.
Tutaj pozwolę sobie powiedzieć, że troszkę na własny użytek
ukułem takie powiedzenie o nadgryzaniu, że tak powiem
tego terenu gdzieś tam z zewnątrz po prostu i takiego powiedziałbym
postępującej że tak powiem po sobie wkraczania tych nowych
inwestycji, ale z zewnątrz właśnie tak. Nie od środka tylko
z zewnątrz.
Natomiast pytanie: W jaki sposób to jądro tego Młodego Miasta
może czy powinno być kształtowane jako właśnie
pytanie: nowego fragmentu Śródmieścia Gdańska zgodnie z tym,
co Pani Monika tutaj przedstawiała
i jakie się głównie z tym wiążą
wyzwania i problemy? Kto z Państwa chciałby zacząć?
Pan Krzysztof Sobolewski, bardzo proszę. Ja kontroluję
trochę to, co powiedziałem wcześniej.
Myślę, że to wszystko już zostało określone. Także tutaj jest
absolutna zgoda co do tego, jak centrum...
Może sformułuj. ...Młodego Miasta ma wyglądać, więc jest to przestrzeń
wielofunkcyjna.
Jest to przestrzeń inkluzywna, przestrzeń, w której przede
wszystkim chcemy zapewnić ludziom możliwość życia, wypoczynku
pracy.
Wszystko, co robimy
my deweloperzy robimy dla... może to górnolotnie zabrzmi,
ale dla ludzi, dla społeczeństwa i robimy to na wiele lat, na
dziesiątki lat, więc jeżeli ma się świadomość tej odpowiedzialności
za to, co zostawia się po sobie, a szczególnie w takich
miejscach, jak teren dawnej Stoczni Gdańskiej, to myślę
że co do tego nie ma sporu, w jakim kierunku będzie dalej rozwijać
się Młode Miasto i myślę, że co do zasady te funkcje, które się
pojawiły po południowej stronie ulicy Ks. Popiełuszki,
odpowiadają temu, mieszkamy tam, bawimy się, jemy,
są
miejsca, gdzie odbywa się wiele
kulturalnych wydarzeń.
Jest muzeum NOMUS, olbrzymią rolę centrumtwórczą ma
o olbrzymiej wadze ECS. Jakby
to trudno w ogóle jakby tu z się z tym zmierzyć, więc uważam,
że to jest zrobione i jest pełna zgoda.
Pokazały te konsultacje społeczne, która tutaj żeśmy z Panem
Doktorem Czyżem robili, które robiło miasto...
Które wy też robiliście, że tutaj jest zgoda.
Tu nie ma w ogóle sporu co do tego i myślę, że pokazały też to, że
oczekiwania są bardzo wysokie co do jakości tego, co zostanie
zrobione,
że to musi być zrobione bardzo dobrze i teraz,
dlaczego to nie jest robione?
Główny powód niestety polega na tym, że ta doktryna
konserwatorska, o której mówił tutaj Pan Profesor, w tej chwili
jest bardzo taka, bardzo sztywna, bardzo
uniemożliwiająca postawienia na pierwszym planie
możliwość znalezienia nowej funkcji dla budynków zabytkowych,
budynków chronionych, które pozwoli im przetrwać i jest jeszcze
jedna bardzo ważna rzecz.
Akurat w przypadku i Stoczni Cesarskiej i Stoczni Centrum Gdańsk
mamy do czynienia z bardzo dużą ilością obiektów zabytkowych,
budynków zabytkowych.
To są dziesiątki tysięcy metrów kwadratowych w różnym stanie
technicznym i jest po prostu faktem że doprowadzenie
tych budynków do stanu, w którym one mogą służyć nowej funkcji
jest bardzo kosztowne.
Częstokroć nieopłacalne samo w sobie, więc musi to
być robione równolegle i to w odpowiedniej proporcji z powstawaniem
nowej tkanki, nowych budynków, których budowa jest tańsza,
łatwiejsza i prawdę mówiąc, jest po prostu zyskowna.
Bo to powoduje, że
można pozwolić sobie na to, żeby pewne projekty nie
miały takiego charakteru ściśle komercyjnego i proszę zobaczyć,
żeby nie być gołosłownym.
Z jednej strony mamy do czynienia ze ECS'em, który powstał ze środków
publicznych i tam jakby cel był zupełnie inny.
Nie mówię, że budżet był nieważny, ale to nie o to chodziło.
Chodziło o to, żeby...
powstało miejsce, które będzie pełnić tak szeroką i społecznie
ważną funkcję, jaką pełni i w tym sensie uważam, że to się w 100%
udało, czy komuś się podoba architektura ECS'u czy
nie,
to jest inna sprawa i tą funkcję wspaniale pełni ten budynek
żyje, jest otwarty na bardzo różne środowiska, bardzo wiele
różnorodnych rzeczy tam
ma miejsce. Z drugiej strony, proszę popatrzeć na przykład Euro Stylu.
Euro Styl na swoim terenie miał jeden duży, ale jeden budynek
historyczny, który nie wiem jak rentowny jest akurat ten jeden
projekt, ale on jest
otoczony nową tkanką miejską, jest zbudowany dużo nowej
infrastruktury.
To wszystko jest zrobione w bardzo dobrej jakości, zgodnie
z oczekiwaniami społecznymi, o których tutaj mówimy.
Jest to miejsce wielofunkcyjne, ale właśnie to jest dobry przykład,
gdzie deweloper mógł zrobić bardzo dobrą robotę, dlatego,
że robi to w jakiejś rozsądnej proporcji.
Wydaje mi się, że tam jest ona wyjątkowo korzystna.
W przypadku IT nie mamy w ogóle do czynienia czy Echo Investment,
Które rozpoczęło właśnie budowę na tyłach ECS'u.
Nie mamy w ogóle do czynienia z tkanką historyczną.
Jest oczywiście otoczenie, które trzeba uwzględnić.
Ma to wpływ na wybór elewacji wysokości budynków etc...
Też ostatnia rzecz, przepraszam... nie chce zdominować tej dyskusji.
Proszę Państwa, to co powstało już i to co ma być wybudowane,
można powiedzieć, że w dużej mierze ma się nijak do planów miejscowych,
bo plany miejscowe...
W tym sensie ma się nijak to powiedziałem prowokacyjnie,
że plany miejscowe dopuszczają znacznie większą intensywność
zabudowy, znacznie większe wysokości budynków, a te budynki
powstają zupełnie inne, zostają niskie, jest duża odległość
między tymi budynkami, czyli te
wymogi, te oczekiwania, które z jednej strony zostały sformułowane
w zapisach dotyczących ochrony tego terenu pod kątem zabytkowym,
drugim tego, gdzie ludzie chcą mieszkać, gdzie żyć, czego oczekują,
czyli nie kolejnego centrum handlowego spowodowały, że ta
zabudowa jest dostosowana do bieżących wymagań i więc
tyle. Przepraszam za długą wypowiedź. Choć myślę, że bardzo
istotna.
Proszę Państwa, ale pytanie w takim razie... Tak jest, można powiedzieć,
że mamy tu jakby trzy punkty.
Po pierwsze to jest kwestia określonego sposobu interpretacji
doktryny konserwatorskiej tak to nazwijmy. Druga sprawa to
jest kwestia kosztów inwestowania na tym terenie i kosztów
tego balansu można powiedzieć, czy też kształtowanie
pewnego balansu pomiędzy działaniami powiedziałbym związanymi
z odnową z rewaloryzacją obiektów historycznych, a no realizacją
nowego programu i też pewnej można powiedzieć zmiany
perspektywy z powiedziałbym tej dzielnicy biznesowej
tak to nazwijmy. prawie 30 lat temu, zupełnie inaczej
o tym terenie myśleliśmy, niż myślimy o tym terenie
teraz. Natomiast tutaj w tym kontekście pojawiają się nam można
powiedzieć pewne kwestie związane z odniesieniem do być może
innych obszarów i tutaj pozwolę sobie może Pana Janusza Lipińskiego,
który jest z nami w formule online poprosić o krótki komentarz.
Jak te kwestie tego balansu
mówiąc krótko między tym starym a nowym, tak to może nazwijmy.
bardzo tak kolokwialnie? Jaka
jest praktyka w kontekście rynku nieruchomości na tym obszarze?
Nie mówię w kontekście Młodego Miasta, ale tutaj korzystając
z doświadczenia Pana Janusza przy wielu innych
procesach rozwojowych, jak to się kształtuje?
Króciutko, jeśli można poprosić?
Proszę Państwa, jeżeli budujemy jakiś fragment tkanki miejskiej,
to tak jak powiedział Krzysztof Sobolewski, wszystkie elementy.
muszą być zharmonizowane i muszą mieć sens.
Muszą mieć sens ekonomiczny, społeczny, kulturowy.
W wypadku konkretnym, czyli pomieszania
zabudowy zabytkowej, która wymaga zawsze większych kosztów
niż wybudowania nowego budynku i zharmonizowania ją z zabudową
nową.
Możemy powiedzieć, że bezpieczną granicą to jest 10%.
Ja wiem co to oznacza tutaj
Yy i wypadku Stoczni Gdańskiej, ale z punktu widzenia czysto
ekonomicznego to przeznaczenie 10% zabudowy
niejako normalnej, zyskownej działalności gospodarczej jeszcze
może ratować projekt, czyli pozostałe 90%
zarobi na te 10% Natomiast wszystkie inne konfiguracje
oznaczają, że będzie się balansować po prostu na krawędzi
i zależy oczywiście od bardzo konkretnych projektów.
Jeżeli się okaże na przykład, że nie możemy w jednym miejscu
budować zabudowy nowej, bo jest duże zagęszczenie obiektów
chronionych, to trzeba mieć możliwość tuż obok, tak jak w wypadku
Stoczni Cesarskiej,
zachowujemy jej trzon i układ urbanistyczny, który jest bardzo
interesujący z ulicą Narzędziowców.
Za to mamy do pomyślenia budynki wyższe na przykład wokół basenu
Stoczni Cesarskiej w stronę Mlecznego Piotra, a z drugiej strony
w stronę końcówki Drogi do Wolności przed mostem pontonowym
i efektem tego oczywiście były większe budynki, trochę wyższe
w trakcie tego konkursu z 2017 roku tylko
proszę tego nie mylić z jakością architektury, bo to są dwie
różne rzeczy.
Mówimy o pewnych proporcjach w tej chwili zakładając, że zawsze
chodzi nam o architekturę i o jakość budowlaną najwyższego
rzędu.
Dlatego to już wiemy o tym, to zostało potwierdzone tutaj
na części, którą
buduje Euro Styl, czyli jeszcze raz powtórzę z czysto punktu widzenia
ekonomicznego
właściciel terenu, deweloper, inwestor może 10%
przeznaczyć na to, żeby ratować inną część, czy tam
dołożyć
po prostu, dlatego, bo jest obiekt na przykład zabytkowy i jest
oczywiste, że trzeba więcej pieniędzy włożyć w niego niż jak
mówię budowany obiekt od nowa.
Nie wiem czy to wszystkich zadawala, ale taka jest praktyka.
Dziękuję bardzo i teraz pytanie do Pani Prezes Kosińskiej:
Jak te 90% w kontekście terenu Stoczni
Cesarskiej wpasować? Jakie są Państwa tutaj aktualne pomysły
czy przemyślenia na ten temat? To jest takie pytanie na które
nie do końca chciałabym odpowiadać.
To też jest odpowiedź.
Wolałabym się skoncentrować na tym, co tutaj powiedzieliśmy
również na to zdefiniowanie, co można zbudować na tym
terenie i to, co powinno być zbudowane.
Mówiliśmy już tutaj, że był szereg
przygotowanych opracowań. Wszyscy mówią, że powinno być to
część miasta.
nowa część miasta również mówi się o tym, że Nowa Wałowa czy
ulica Popiełuszki podzieliła, właśnie nawet tutaj w tej debacie
mamy południową część Młodego Miasta i północną część Młodego
Miasta.
Mamy szansę jeszcze na tym terenie, który pozostał do wybudowania
stworzenia tkanki, która
naprawdę stworzy tą część. Naprawdę dzielnicy, a nie poszczególnych
osiedli, to o czym też zapominamy i nawet co jest dla nas ważne,
że tutaj również jest dziedzictwo Solidarności.
i jest to też część ważna, którą powinniśmy uwzględnić również
w projektowaniu.
Odnosząc się na terenie Stoczni Cesarskiej mamy szlak historyczny,
który mógłby być również
kontynuowany na pozostałych terenach Stoczni czy właśnie
nowo wyremontowanym budynku Montowni czy innych budynkach.
Natomiast teraz odpowiadając na te pytanie: Tak, rewitalizacja
budynków zabytkowych nie nastąpi, o ile nie będzie możliwości
wybudowania nowych budynków,
ale co jest ważne i to powinniśmy o tym również wiedzieć.
To mówi się o doktrynie konserwatorskiej, a ja bym powiedziała,
że jest również tak zwany zdrowy rozsądek.
Budynki nieużytkowane niszczeją, budynki którym nadaje się
nową funkcję
mają szansę stać się zarówno częścią miasta, jak i
nadają mu nowy blask, także piękne mury mogą być wykorzystane
na różny sposób. Na naszym terenie rozmawiamy z
powiedzmy mogą być sale kinowe, food hall'e, które też pomimo tego,
że jest w Montowni, mamy również zainteresowanych
operatorów, którzy chcą stworzyć pozostałe powierzchnie
muzea.
Tutaj też rozmawiamy
czy z miastem, jesteśmy otwarci na taką współpracę.
Ależ oczywiście
to już nie wiem, kto tutaj w tej naszej dzisiejszej dyskusji
to już powiedział, że.
budynki, które mają wartość historyczną...
powiedzmy są stare po prostu,
a na terenie Stoczni Cesarskiej, tak jak powiedziałem, jest
to najstarsza część Stoczni Gdańskiej.
Czy mamy budynki z XIX wieku,
to te budynki naprawdę wymagają dużych nakładów.
Czy to jest 10-90%? Nie wiem,
ale na pewno są to duże nakłady. Jeżeli chcemy to zrobić
porządnie, nadać dobrą funkcję również nie zapominajmy, że
te budynki, które były budowane w XIX wieku nie
spełniają warunków technicznych, które są wymagane w
obecnych czasach. Też wielkie hale, które my pięknie nazywamy
katedrami.
to w tych halach nie zbudujemy mieszkań, bo po prostu nie jesteśmy
w stanie dać nasłonecznienia.
Także hale
jak tutaj była też mowa,
to jest kilka hektarów.
To muszą również być zupełnie nadane inne funkcje.
Okej, czyli rozmawiamy tutaj o programie, że jest to zagadnienie
oczywiście wymagające, ale skoncentruje się na chwilę na przestrzeniach
publicznych i też na tych przestrzeniach komunikacji o których
też troszeczkę zaczęliśmy. Tutaj
może pytanie do Pana Piotra i do pani Moniki, jak to od strony
tej warsztatowej można powiedzieć
wybrzmiało, ale także jak to wynika z waszych innych doświadczeń
w kontekście budowania współczesnego miasta?
Tutaj Pan Piotr ma bogate doświadczenie w różnych, że tak
powiem
działaniach od mikro po makro można powiedzieć, a Pani Monika
z kolei będąc państwo-miejską, tak to można powiedzieć, jakby
patrzeć na to z punktu widzenia pewnej całości, jak
tu Państwo widzicie, to wyzwanie czy tą kwestię właśnie budowania
miasta, a nie kreacji, że tak powiem poszczególnych osiedli
deweloperskich, tak to może przerysowując nieco nazwijmy.
To ja zacznę. Pan Piotr, bardzo proszę.
To jest zagadnienie kluczowe dla Młodego Miasta, tak jak
Pan Krzysztof Sobolewski powiedział obecna Nowa Wałowa,
teraz ulica Popiełuszki została przemianowane,
dzieli trochę ten obszar na stronę południową i stronę północną
i nie oszukujmy się obecny kształt i forma tej ulicy jest
odrobinę pechowa. Jest nie miejska... To, może rozwińmy ten wątek,
bo o tym też rozmawialiśmy.
To może Pani oddam Nową Wałową i jej obecny kształt, a ja
potem pójdę dalej.
Dobrze, więc ja chciałam powiedzieć, że rzeczywiście tak to
wybrzmiało, że Nowa Wałowa dzieli, ale chciałam zauważyć,
że Nowa Wałowa również łączy, dlatego, że rozmawiamy tutaj o
Młodym Mieście i Polskim Haku.
Jest to niezbędna arteria, żeby się na ten Polski Hak dostać
i żeby połączyć te dwie części miasta, które
ulegają w tej chwili tym silnym przekształceniom
i które zależy nam na tym, żeby włączyć do Śródmieścia
i żeby one miały ten taki śródmiejski i metropolitalny charakter.
Jeśli chodzi o
samo projektowanie ulicy Nowej Wałowej,
w tej chwili miasto ma taki dokument jak "Gdański standard ulicy
miejskiej', który już bardzo szczegółowo
daje wytyczne, jak taka ulica w mieście powinna wyglądać
i na przykład jeśli chodzi tu o Nową Wałową też w Biurze Rozwoju
Gdańska była robiona taka koncepcja,
przymiarka dla przekroju tak zwanego holenderskiego dla tej
ulicy, czyli przekrój dwie jezdnie, ale po jednym pasie
ruchu z tramwajem pośrodku, z ścieżką rowerową, z możliwością
w ogóle etapowania, czyli mogą być w tej szerokości, która
jest wyznaczona w
tej chwili w planie mogłoby się znaleźć i tramwaj i po jednym
pasie ruchu dla samochodów w każdym kierunku,
również trasa rowerowa, szerokie chodniki, na które
mogłyby wychodzić usługi,
jak również szpalery drzew i przystanki wiedeńskie
też połączenie tego tramwaju biegnącego w osiulicy
z chodnikami uspokojonego ruchu, więc to absolutnie już
w tej chwili nie myślimy o tym, że to ma być jakaś autostrada,
droga tranzytowa, tylko właśnie ulica miejska i
to jest istotne, że ona również coś łączy nie tylko...
Może pociągnijmy wątek tej Nowej Wałowej tak zwanej, dlatego, że też byliśmy drugi proces partycypacyjny
dotyczący właśnie samej Nowej Wałowej i jej przekształcenia.
Może Pana Piotra jeszcze poproszę.
Ta droga łączy, ale w pewnym sensie ja to troszkę tak teoretycznie
też powiedziałam, że po tej stronie to co też Krzysztof Sobolewski
powiedział, że po tej południowej stronie już powstały budynki,
które
są pięknie zaprojektowane,
ale one nie są jakby miastem. Mi się wydaje, że jeszcze nie
są miastem i właśnie to jest bardzo ważne i tak naprawdę
bardzo mi miło, że Pani to mówi, bo koniec końców wyniki naszych
analiz i takiego opracowania studialnego na temat Nowej Wałowej.
"Nowa Wałowa przyszłość dzielnicy", które też robiliśmy na zlecenie
Biura Architekta Miasta.
"...przyszłość ulicy", tak. Powiedziałem "dzielnicy"? Ulicy, przepraszam.
Ale dzielnicy też. Właśnie ta ulica jest kluczowa i powinna
być zaprojektowana dokładnie w ten sposób, że powinna to być
ulica, która jest ulicą dla samochodów i oczywiście tutaj wcale
nie jest "albo, albo..." tylko jest "i", że te samochody mogą tam być, tylko
to nie musi być autostrada,
to może być zwykła miejska ulica, która będzie łączyła, ale
jednocześnie też będzie miała uzupełniające funkcje związane
z funkcją publiczną, z dosyć dużą dostępnością pieszą,
ale też reprezentacyjną,
co jest też szalenie istotne, ponieważ ulica Nowa Wałowa,
czyli w obecnym przebiegu, czyli ulica Popiełuszki, jak i kontynuacja
będzie tak naprawdę również ulicą szalenie reprezentacyjną,
bo będzie ekspozycją na te wszystkie zabytkowe budynki, które
chcemy chronić
i to ma też ogromne znaczenie.
Również w przypadku dyskusji na temat Nowej Wałowej dosyć istotna
jest zieleń, która też była analizowana i jest
bardzo duże wskazanie strony społecznej na to, by tej zieleni
było jak najwięcej
i to zarówno niskiej, jak i tej wyższej, ale by współgrała
również z otoczeniem i zabytkowymi budynkami, więc jak najbardziej
się to wpisuje tutaj w Państwa analizy. I oczekiwania.
Nie wiem czy Państwo się zgodzicie, ale ulica Ks. Popiełuszki jest
myślę bardzo dobrym przykładem tego, jak ewoluuje,
jak zmienia się jakby postrzeganie tej ulicy i myślenie o niej i
jak ona powinna wyglądać.
Bo ja z tym długim stażem pamiętam jeszcze
gdzie głosy tutaj, takie jak tutaj Pan Doktor przedstawił,
byłyby absolutnie w mniejszości i bylibyśmy zakrzyczyeni przez
planistów również z BRG, szczególnie zajmującymi się regulacją
ruchu i przekrojem ulic i promieniem skrętu
i tak dalej... Byśmy o tym rozmawiali i to jest naprawdę wspaniałe,
że dzisiaj też nie ma już żadnego sporu,
jak ta ulica powinna wyglądać, że ona jest,
to jest bardzo dobrze, bo bez niej byśmy nie funkcjonowali,
nie dojechali. Duża część miasta z niej korzysta.
To jest kręgosłup komunikacyjny dla projektu, w którym my realizujemy,
ale wreszcie mamy tą zgodę.
jak ona powinna wyglądać.
Pas drogowy, jest bardzo szeroki,
jest to miejsce na zieleń i tak dalej...
Deweloperzy przychodzą z różnymi propozycjami, chcą sadzić
drzewa, może jeszcze tam nie jesteśmy.
Pewnie czeka nas zmiana planu miejscowego, ale to jest
bardzo dobry przykład, gdzie udało się to przez różne bardzo
środowiska wypracować zgodę
i wszyscy myślę, trzymamy kciuki za to, żeby to w ten sposób powstało.
Tutaj dodam zresztą, że przyszłość tej ulicy się wykluwa
na naszych oczach można powiedzieć, tutaj nie mówię już
o samym projekcie zagospodarowania samego pasa drogowego,
bo to jest jakby jeszcze ciągle przed nami,
ale mamy te wytyczne właśnie z procesu partycypacyjnego,
natomiast to co się dzieje w kontekście osiedla DOKI to oczywiście
można dyskutować na temat formy architektonicznej budynków,
ale proszę zwrócić uwagę, co się tam zadziało.
Mamy do czynienia przynajmniej w pierwszym budynku, który
już jest oddany do użytku z właściwie ciągłym frontem usługowym
od.
parteru. Oczywiście kwestia jest, kto tam się lokuje, jakie
usługi, ale to jest powiedzmy
następna kwestia na to już wpływu specjalnego
nie mamy tutaj. Nie wiem czy deweloper ma wpływ, czy nie ma wpływu?
Nie wiem czy to było sprzedane, czy to jest jako wynajmowane?
Trudno powiedzieć, ale w kolejnych budynkach, które w tej
chwili już wychodzą z ziemi, że tak się wyrażę.. dwa kolejne budynki,
dokładnie ten sam model będzie, dodam tylko, że przywołany tutaj
projekt galerii handlowej sprzed 20 lat zakładał
zgoła coś innego.
Tam miał być po prostu wjazd techniczny do magazynów
galerii handlowej tak, czyli przestrzeń kompletnie można
powiedzieć apubliczna coś, co można powiedzieć już jest pieśnią
przeszłości.
To jeszcze jedno, tylko słowo.
Ale to się zmienia, bo też tam miał być IMax, które już w ogóle nawet technologia się zmieniła, więc
jeżeli będziemy tak
powiedzmy dyskutować to, co było dzisiaj przedstawiane również
co się wydarzyło.
Ta historia jest długa.
Od 94 roku tutaj była mowa, prawda?
To wiadomo, że potrzeby również nasze się zmieniają
i potrzebę mieszkańców Gdańska. Na pewno zawsze to było
miasto,
miała to być część miasta tylko tak jak tu też była
o tym mowa, że ta część, która nowoczesna znalazła gdzie indziej
miejsce, może dobrze.
Natomiast moim zdaniem to miejsce zasługuje, żeby stało się
wizytówką Gdańska, żeby to było
nowe miejsce po dźwigu,
który właśnie nam się tutaj pojawia,
akurat Państwo nie widzą, ale w studiu mamy tutaj taką inspirację
nad Motławą widzimy Żuraw. Tak, stary żuraw i żeby ktoś za 200
czy 300 lat powiedział:
"Zobaczcie tutaj powstała architektura, która naprawdę reprezentuje
XXI wiek". Tutaj dochodzimy do kolejnego zagadnienia.
Cieszymy się, że Profesor Kadłuczka jest z nami.
Mam nadzieję, że jeszcze jest obecny, mianowicie do kwestii
związanej z
nie tyle tylko tą ochroną dziedzictwa materialnego, ale także
z kwestiami dotyczącymi ochrony dziedzictwa niematerialnego.
To jest zagadnienie, które w kontekście tego obszaru wydaje się być absolutnie kluczowe,
dlatego, że tutaj nie mamy do czynienia po prostu z jakimś fragmentem
starej hali, zakładu przemysłowego czy starówki miejskiej
czy czegokolwiek innego, co byśmy podciągnęli pod
kategorie dziedzictwa tego materialnego czy przestrzennego,
ale mamy do czynienia poza tymi oczywiście artefaktami fizycznymi,
z niewiarygodnym znaczeniem tradycji, miejsca jako właśnie
tych narodzin Solidarności oraz historii, które z tym się wiążą.
Pytanie do Pana Profesora, jeżeli jeszcze z nami jest.
W jaki sposób z tym zagadnieniem
moglibyśmy sobie tutaj poradzić, bo wydaje
się, że w kontekście przyszłości tego obszaru jest to temat,
który jest również dla nas istotny?
Czy Pan Profesor jeszcze z nami jest?
Jestem,
oczywiście Panie Profesorze, to jest temat, który
jest jakby odrębnym wątkiem, to znaczy mianowicie jak powinna
wyglądać te nowe uzupełnienia, które mają być już nie tylko
XXI wiekiem, ale może i trwały jeszcze w
następnych stuleciach.
Architektura jest wtedy dobra
i wartościowa, jeżeli ona jest właśnie ponadczasowa, my dzisiaj
bardzo często obserwujemy taką dużą fluktuację, że pojawiają
się obiekty najczęściej komercyjne, które po 10 latach
znikają, są rozbierane.
To chyba nie o to chodzi, prawda?
Chciałbym tutaj na jedną rzecz zwrócić uwagę na
możliwość właśnie w takich miejscach, które mają to znaczenie
nie materialne, bo ja cały czas jestem pod wrażeniem jakby
gdzieś tam w tyle głowy absolutnie
priorytetem, chciałbym
uwypuklić właśnie na tym niematerialnym znaczeniu
Stoczni Gdańskiej.
Bo my nie przekonamy ekspertów zachodnich, zagranicznych,
że ta Stocznia historyczna Gdańska jest dziełem architektury,
technologii tak wartościowym, że jest tym ponadczasowym,
uniwersalnym walorem o znaczeniu światowym.
Natomiast idea Solidarności to jest rzecz zupełnie coś innego.
To jest to nasze dziedzictwo niematerialne i wydaje mi się,
że ono tutaj, a do tej pory chyba jakby jeszcze to nie zostało
zaakcentowane.
Istnieje takie pojęcie
w koncepcjach kształtowania krajobrazu
kulturowego tak zwane pojęcie "landmark'u".
Jakiegoś obiektu, charakteryzującego się unikalną, niezwykłą
architekturą, położeniem, ale również także i kontekstem,
co nadaje mu zupełnie
nowego charakteru i utożsamia go z tym miejscem.
Ja myślę, że warto byłoby jeszcze na ten temat podjąć jakąś debatę
czy dyskusję nawet z
oficjalnym urzędem konserwatorskim i spróbować pójść w kierunku
takim, żeby ten nowy akcent świadczący o
architektonicznej tego miejscawłaśnie w postaci jakiegoś
landmark, to utożsamianego z ideą Solidarności tutaj się
znalazł, bo mnie tego brakuje jak do tej pory.
Nie wiem, czy... Słuchajcie Państwo,
ja myślę, że to jest znakomite zagadnienie, które może kończyć
naszą debatę.
Dlatego pozwolę sobie może oddać w tej chwili głos wszystkim
Państwu dosłownie na krótką wypowiedź podsumowującą także
tą kwestię, o której tutaj Pan Profesor podniósł. To, bardzo krótko...
Pan Krzysztof Sobolewski. ...troszeczkę mam inne zdanie niż Pan Profesor.
Wydaje mi się, że te landmark'i są i tym landmark'iem takim sięgającym
bardzo daleko w przeszłość
to jest na pewno w brama historyczna.
Mówię tutaj o tym okresie po II Wojny Światowej.
Wcześniej powstały budynek sali BHP, ale wiadomo nam kojarzy
się ta hala z tym, co się tam wydarzyło w sierpniu
80' roku. Landmark'iem na pewno i tym współczesnym, który pełni tą
funkcję, moim zdaniem promieniującą szeroko pojętą ideę solidarności,
wolności,
sprawiedliwości nie zawężanej, tylko oczywiście ona zniesiona
na sztandarze solidarności, ale nie zawężona, tylko do tego,
co wydarzyło się w Polsce
i to jest to uważam, to jest bardzo ważne.
On po prostu promieniuje i to jest dla mnie absolutnie landmark
i oczywiście landmark'iem jest Plac Solidarności i one mają
już odpowiednią rangę ochrony.
Są w głowach nas wszystkich i jakby dbamy o nie.
Nie można ich zatrzeć, nie sposób ich zatrzeć i teraz pytanie:
Czy w kolejnym budynku, choćby naszym należałoby w
sposób tej samej rangi, w podobnej randze
mówić o tym, że tutaj pracował Lech Wałęsa albo
ja myślę że
to jest nie niemożliwe, żeby o tym powiedzieć i zaznaczyć
to, ale te budynki ze względu na ich mnogość one po prostu muszą
żyć, muszą być odwiedzane tak jak do nas przychodzą ludzie,
żeby posłuchać dobrej muzyki, obejrzeć wystawę.
Ja myślę, że większość z nich wie, gdzie jest, ale czy muszą,
jakby przeczytać to samo, o czym się pisze na wystawie stałej
w ECS'ie,
ja osobiście uważam, że nie i ostatnie słowo.
Od wielu, wielu, wielu lat dyskutuje się na temat lokalizacji opery
i sądzę, że jeżeli znalazłyby się odpowiednie
takie miejsce na tą operę.
Ja sądzę, że one są u nas i znalazłoby się odpowiednia albo
silna grupa instytucji tutaj przede wszystkim społecznych,
państwowych, samorządowych, które chciałaby ten projekt zrealizować.
To takim landmark'iem mógłby być właśnie taki obiekt, jakim
na przykład jest opera w Oslo, która ma zupełnie
inny kontekst.
Też nad wodny, też w miejscu gdzie kiedyś działała stocznia,
ale nie ma tego kontekstu Solidarności,
ale to na pewno byłoby, w pewnym sensie
ukoronowanie, nadanie w ogóle innej rangi
temu miejscu czy jakaś jednostka muzealna.
My mamy jakby za sobą historię rozmowy z Ministerstwem Kultury
na temat
kolejnego tam oddziału Muzeum Narodowego.
Nic z tego nie wyszło, więc myślę, że te landmark'i już są i jeżeli
miałby pojawić się kolejny, to raczej współczesny, który spełniłby
bardzo szeroką funkcję społeczną, jak na przykład opera.
Ale oczywiście jeżeli mogę...
Ja dokładnie o tym myślałem, to Pan Prezes źle zinterpretował.
Oczywiście, że są landmark'i historyczne i zostawmy je w spokoju.
One są,
ale ja mówiłem i myślałem o właśnie takim landmark'u współczesnym,
który byłby, jakbym w sensie rozwinięciem... Solidarność między
innymi polegała na tym, że to że to była kreacyjna idea
i taka forma
kreacyjnej absolutnie nawet architektonicznej,
awangardowego obiektu byłaby tutaj elementem sygnalizującym
tą współczesną Solidarność i nawiązanie do kontekstu.
Okej, bardzo proszę kolejne wypowiedzi. Pani Monika. Ja chciałam
powiedzieć, że na terenach, o których dzisiaj mówimy, istnieją
jeszcze inne landmark'i. Mianowicie dźwigi, żurawie, które
są bardzo ważne w panoramie
naszego miasta i myślę, że aby powstało to, z czym się wszyscy
tu zgadzamy, że to powinna być nowa multifunkcyjna dzielnica
śródmiejska o tym metropolitalnym charakterze, to do tych
istniejących obiektów możemy wprowadzić funkcję kultury,
funkcje usługowe,
ale żeby
całe spektrum funkcji mogło tu zaistnieć, musimy też wprowadzić
funkcję mieszkaniową, czyli muszą się pojawić nowe budynki
i istotne jest to, żeby one zachowywały
jakieś osie, układ urbanistyczny właśnie żeby te landmark'i
były widoczne, były wyeksponowane poprzez tą
nową zabudowę.
Mogłyby być oczywiście współczesne materiały.
Poszanowane dziedzictwo kulturowe jak najbardziej, ale też bardzo istotne
jest, aby zintegrować tą część ze Śródmieściem.
Pan Piotr. Ja do tego dziedzictwa bym dodał kolejną warstwę,
co jest według mnie bardzo istotne, ponieważ w tej... znaczy nie
nie w naszej dyskusji, tylko tej toczącej się przez 20
czy 30 lat dyskusji.
Tak naprawdę w międzyczasie powstaje zupełnie nowy twór kulturowy.
Stocznia
w tej chwili, gdy zaczepimy jakąś młodą osobę i zapytamy się jej
czym się jej kojarzy?
To się jej kojarzy z kulturą i
z rozrywką. Ze spędzaniem czasu z żywą dzielnicą.
i to jest też teraz na naszych oczach tworzone dziedzictwo,
o którym nie możemy zapominać
i to powinno się ze sobą wszystko połączyć, że powinniśmy być
dumni z tego, że powstaje dzielnica, która jest żywa, w której
można spędzać czas, w której dzieje się bardzo wiele rzeczy
i jednocześnie możemy przyjmując gości z zagranicy czy z innego
miasta, opowiadać:
"Patrz, tu jest świetna dzielnica, świetnie spędzamy czas,
a jednocześnie tutaj był Wałęsa" i to mi się wydaje.
bardzo wartościowe i wierzę w to, że jesteśmy w stanie to połączyć
i wydaje mi się, że nie powinniśmy mówić "albo, albo..." tylko zawsze
ze sobą to wszystko łączyć. Pani Prezes.
Często mówimy, że Stocznia ewoluowała
w miarę potrzeb. Czyli hale były burzone, budowane nowe
i tak możemy też spojrzeć na Młode Miasto.
Pojawia się nowa funkcja. Funkcja, która jest potrzebna w mieście,
czyli mieszkania i usługi, i tak jak wcześniej powiedziałam
i zgadzam się z Panem Profesorem Kadłuczką, uważam, że to miejsce
zasługuje na specjalną również architekturę, w której byśmy
mogli powiedzieć, to nie są przedmieścia Warszawy,
Gdańska czy Koluszek, tylko to jest właśnie Młode Miasto.
Tu, gdzie narodziła się Solidarność, tu gdzie jest kolebka,
również widzimy starą Stocznię Cesarską.
Budynki postoczniowe Stoczni Schichaua, widzimy Plac Solidarności,
mamy salę BHP i inne budynki, które pozostały, ale to jest
żyjące miasto i dla mnie landmark
może nie jest to jeden budynek, tylko właśnie stworzenie.=
pewnego elementu...
Może trochę widzę to szerzej niż tylko jeden budynek, natomiast
mamy szansę stworzenia.
wibrującej tkanki.
Co zapomnieliśmy jeszcze powiedzieć o nabrzeżach.
To pozwolę sobie jeszcze powiedzieć w ostatnim zdaniu.
Nabrzeże też wymaga dużych nakładów,
też finansowych, ale które właśnie
jest tym, co przyciąga mieszkańców i przyciąga też turystów.
Głównie zależy nam na mieszkańcach,
ale to jest połączenie z głównym miastem.
Bulwarów, tak bym to nazwała.
To może się stać świetnym ciągiem pieszym i tym, który będzie
przyciągał.
Jeżeli będziemy mieć dobre funkcje w tych budynkach, to, to miasto
zacznie żyć.
Słuchajcie Państwo, myślę, że dyskusja się nam bardzo ciekawie
rozwinęła i chyba jeszcze z dobrą godzinę albo dwie pewnie moglibyśmy
tutaj o tym dyskutować.
Trochę się obawiam, że czas, który mamy na to nam już nie pozwala
i temperatura w studiu, podobnie. Tutaj nasi widzowie o tym nie
wiedzą, ale jest dość ciepło dzisiaj.
Proszę Państwa,
chciałem przypomnieć, że ta cała dyskusja, którą tutaj dzisiaj
toczymy, to nie jest dyskusją samą dla siebie.
To jest dyskusja, która towarzyszy przygotowaniom,
tak jak powiedziałem do ogłoszenia konkursu na Plac Solidarności,
który nie za długo Pani Prezydent będzie nam anonsowała.
Myślę, że te wszystkie dyskusje zarówno te dotyczące samego
placu, jak i szerszego kontekstu właśnie Młodego Miasta, znakomicie
tutaj się wpiszą w przygotowania do tych poszukiwań
projektowych można powiedzieć, który mam nadzieję
na koniec roku uda się sfinalizować,
ale także co jest bardziej istotne, że staną się one również
podstawą do powiedziałbym pewnego nowego można powiedzieć
konsensusu urbanistycznego na temat tego obszaru, ponieważ
Lipiński przywołał nam tu dzisiaj bogatą historię różnego
rodzaju opracowań projektowych, których notabene było znacznie
więcej i które w różnych tam kierunkach wędrowały tutaj
tam w tej przestrzeni Młodego Miasta,
ale myślę, że gdzieś tam nadszedł czas na to, żebyśmy jakby
po raz kolejny, że tak powiem
postawili pewną tezę na temat tego, jak to urbanistycznie powinno
wyglądać tutaj kierowane przeze mnie Biuro Architekta Miasta
gdzieś tam ma to w swoich zamierzeniach zobaczymy, co z tego wyjdzie,
jak się to uda. Proszę Państwa, przepraszając za lekkie przedłużenie
dzisiejszego czasu, tutaj zawsze się zarzekamy, że skończymy
wcześniej.
Jakoś nam się to jeszcze nigdy nie udało.
Chciałem podziękować naszym dzisiejszym gościom, może zacznę
od naszych gości, którzy są z nami online.
Dziękuję bardzo Panu Profesorowi Andrzejowi Kadłuczce za poświęcenie
czasu z Politechniki Krakowskiej, Panu Januszowi Lipińskiemu.
Panie Januszu,
dziękuję bardzo.
Teraz tutaj jakby po kolei: Pan Krzysztof Sobolewski,
Pani Monika Rościszewska Biuro Rozwoju Gdańska, Pan Doktor
Piotr Czyż Inicjatywa Miasto i Politechnika Gdańska i Pani
Jadwiga Kosińska, Stocznia Cesarska i proszę Państwa, tradycyjnie
podziękowań dla naszych realizatorów.
Dzisiaj trzech Panów wspomagało nas w tym procesie.
Pan Tomasz Maciuk, Pan Radosław Janiec i Pan Dariusz Kwidzyński.
Dziękujemy serdecznie Panom
i mam nadzieję, że nie zniechęcimy Panów do do współpracy przy
kolejnych.
Dziękuję bardzo życząc wszystkim dobrych wakacji.
To jest ostatnia debata w tym okresie. Zapraszam na kolejne spotkanie,
pewnie gdzieś pod koniec września.
Dokładnie jeszcze będziemy informować na naszych stronach
internetowych i na mediach społecznościowych i oczywiście
zapraszamy do udziału.
Mam nadzieję, że tematyka będzie równie interesująca, ale
jaka konkretnie? To jeszcze za wcześnie.
Dziękuję bardzo.