Szanowni Państwo, proszę o powstanie. Za chwilę wybrzmią
syreny.
W imieniu organizatorów uroczystości, Prezydent Gdańska
Aleksandry Dulkiewicz oraz Zarządu Okręgu Pomorskiego
Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Serdecznie
Witam Państwa na uroczystości z okazji
77. Rocznicy Wybuchu Powstania Warszawskiego. W
szczególności serdecznie chciałbym powitać trzech bohaterów,
świadków z wydarzeń sprzed
77 lat. Uczestników Powstania Warszawskiego. Panią Hannę
Reszczyńska-Essigman. Panią Teresę Mickiewicz-Kozakiewicz
i Pana Andrzeja Kaczorowskiego.
Dzisiejszą uroczystość rozpocznie złożenie meldunku
o gotowości pododdziałów dowódcy garnizonu Gdańsk Pułkownikowi
Piotrowi Piątkowskie mu.
Proszę Orkiestrę Morskiego Oddziału Straży Granicznej
o odegranie Hymnu Państwowego Rzeczypospolitej Polskiej.
O zabranie głosu, proszę Zastępcę Prezydenta Pana Piotra
Borawskiego.
Szanowni Powstańcy Warszawscy, przedstawiciele
Organizacji Kombatanckich, Światowej Organizacji Armii
Krajowej, Parlamentarzyści, Samorządowcy, Przedstawiciele
Służb Konsularnych, Przedstawiciele Służb Mundurowych.
Szanowni Państwo, Gdańsk łączy się dzisiaj myślą z Warszawą.
Słyszeliśmy wyjące syreny i czujemy więź z miejscem, gdzie
77 lat temu do boju ruszyli Powstańcy,
gdzie polała się krew i gdzie przez 63
dni trwała Wolna Polska na niewielkim obszarze, otoczona
zewsząd przez Niemców, oddziały wojska SS i policji, ale
wolna. Był to wielki zryw żołnierzy Polskiego Państwa
Podziemnego i jego obywateli. Za pragnienie wolności
przyszło zapłacić straszną cenę. Pamiętamy o ofiarach,
o 16 tysiącach poległych żołnierzy, ale i o conajmniej
150 tysiącach cywilów. Zamordowanych
w masowych egzekucjach, spalonych żywcem w piwnicach i
przysypanych gruzem podczas bombardowań. Pamiętamy o wywiezionych
do obozów koncentracyjnych i obozów jenieckich. Wysłanych
na roboty i na poniewierkę. Pamiętamy ból rodzin po utracie
bliskich, tym większy, że w warunkach komunistycznej
niewoli nie było możliwości odbycia prawdziwej żałoby,
a pamięć o powstaniu starano się stłumić. Warszawa dla
Gdańska jest wielkim przykładem. Rozumiemy jej pragnienie
wolności, bo nasze miasto też nosi w sobie ten gen. Udowodniły
to między innymi wydarzenia roku 1970
i lat 80'. Do powstania odwoływali się stoczniowcy,
jak i Gdańska opozycja. Legenda Powstańczego Zrywu oraz
pamięć o Armii Krajowej dodawała otuchy i podczas naszej
Gdańskiej drogi do Wolnej Polski i dzisiaj myślimy o ideach
wolności, równości dla wszystkich i na koniec parę słów
o ludziach, nam bliskich i znanych. Są wśród nas
ostatni Powstańcy Warszawy. Jest Pan Profesor Jerzy Grzywacz,
Harcerz Szarych Szeregów. Jest chyba również Pan Andrzej
Kaczorowski. Wiele innych osób związanych z Organizacjami
Kombatanckimi. Są inni żołnierze Armii Krajowej, między
innymi Pan Komandor Roman Rakowski żołnierz Kedywu,
Kawaler Orderu Virtuti Militari, to wielki zaszczyt...
To wielki zaszczyt dla młodszych gdańszczan wspominać
Powstanie Warszawskie w takim gronie. Jesteśmy wam wdzięczni
żołnierze Armii Krajowej, za przykład. Nie tylko tego
wojennego bohaterstwa, ale również następnych lat, gdy
odbudowaliście Gdańsk po zniszczeniach wojennych i
dawaliście wzór życia młodszym. Cieszymy się, że możemy
z wami pochylić głowy nad wielkim Zrywem Powstańczym,
wspomnieć ofiary. W tym dniu tragicznej rocznicy są przecież
nuty optymizmu. Ciągle wierzymy, że Powstanie było ostatnim
z wielkich Powstań i że następne pokolenia szanując dorobek
minionych, będą mogły żyć i pracować w świecie wolnym od
przemocy i nienawiści. To było życzenie wszystkich Powstańców.
Wierzę, że ludzie dobrej woli je wypełnią, chwała ich pamięci.
O zabranie głosu proszę Żołnierza Armii Krajowej, Powstańca
Warszawskiego, Prezesa Oddziału Morskiego Stowarzyszenia
Szarych Szeregów i jednocześnie Prezesa Okręgu Pomorskiego
Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Pana Profesora
Jerzego Grzywacza o pseudonimie Tapir.
Z olbrzymim wzruszeniem wysłuchałem tych syren,
które miały uczcić pamięć
77. Rocznicy Wybuchu Powstania
Warszawskiego. Myślę, że moi
przyjaciele Powstańcy, których jest tutaj kilkoro.
Nie wymieniono Elżbiety Skrzyńskiej i
Szefa tutejszego Oddziału Związków Powstańców Warszawy
Żołnierza Armii Krajowej Prajsa. Jest ich jeszcze
poza tym kilku niewymienionych. Wiem,
że chociaż upłynęło tyle czasu, to dla nas
pamięć o Powstaniu jest ciągle bardzo droga,
leży nam na sercu. Wspomniał
o jednym elemencie, który jest dla nas
szalenie przykry dla nas Powstańców.
Wspomniał o tym elemencie Pan Wiceprezydent
mówiąc o ilości ofiar. To są
tylko najniższe dane O liczbie ofiar.
Bo są i tacy, którzy szacują je na 200, a nawet ponad
200 tysięcy ludzi zamordowanych, zabitych,
a przecież trzeba jeszcze pamiętać o tych 700 tysiącach
warszawiaków, którzy zostali wypędzeni z miasta po
63 dniach walk Powstańczej Warszawy.
W moim sercu pamięć o tych wszystkich, którzy
zginęli, a których nie znałem, którzy byli mi bliscy,
a którzy tak jak pamiętam, wszyscy byli młodzi, dopiero
życie przed nimi było. Mieli i po trzynaście i po piętnaście,
a nawięcej po dwadzieścia parę lat. Dali
ofiarę swego życia i
muszę powiedzieć, że chociaż ciągle są
dyskusje wśród historyków i polityków: Czy Powstanie
było potrzebne? Czy Powstanie było celowe? Czy powinno
powstać i myślę, że ta dyskusja jeszcze długo będzie się
ciągnąć. To ja uważam, że
Powstanie uratowało nas od skomunizowania
kraju w takim stopniu, w jakim były skomunizowane inne
kraje tak zwanych demoludów. Myślę także,
że Powstanie Warszawskie przez to że
Stalin zatrzymał na przeszło 3 miesiące swoją ofensywę
na Zachód, Uratowało od komunizmu wiele
krajów Europy Środkowej i Zachodniej. Uratowało przede
wszystkim Niemcy, gdyż front Zachodni mógł w tym czasie
postępować naprzód i zajmować część Niemiec.
Europa Zachodnia Powstaniu Warszawskiemu
zawdzięcza wiele swej wolności.
Niestety myślę, że oni o tym nie mają świadomości,
że politycy Zachodni w tamtym
okresie zbyt mocno wierzyli
w Stalina i Armię Czerwoną, która
miała pokonać Niemcy. Jest
naszym dramatem, historycznym dramatem,
że my walcząc za
naszą i waszą wolność. Nie otrzymujemy tego w
zamian od naszych sojuszników. Bo przecież
jasno trzeba powiedzieć że w okresie
Powstania Warszawskiego myśmy mieli dwóch przeciwników.
Nie tylko Niemcy Hitlerowskie, ale również i Związek
Radziecki ze Stalinem na czele. To on, nie tylko nie
pomógł Powstańcom Warszawy, ale nawet
utrudniał pomoc Amerykańskim i Angielskim
samolotom, nie pozwalając im przez półtora miesiąca
na lądowanie na swoim terenie zajętym
już do Wisły. Te samoloty, które przecież leciały z
Brindisi z Włoch, musiały zawracać po dokonaniu
zrzutów dla Powstańców i wracać do Włoch i
najczęściej w drodze powrotnej padały pod
ciosami Niemieckich Messerschmitt'ów. O tym też
musimy pamiętać. Chciałbym
jeszcze na jedną rzecz zwrócić uwagę.
W czasie Powstania Warszawskiego my to żeśmy tam
byli, widzieliśmy, do czego zdolny jest człowiek. On
jest zdolny nie tylko do bohaterstwa i do heroizmu,
jak to często bywało wśród naszych żołnierzy i ludności
cywilnej, ale ten sam człowiek, chociaż innej
narodowości był zdolny do olbrzymiego okrucieństwa.
Do czegoś, co przeczy istocie
człowieczeństwa. Myślę,
że refleksja nad tym, że człowiek jest zdolny i do wielkich
czynów i do wielkiej zbrodni powinna nam
wszystkim kojarzyć się z pamięcią o Powstaniu Warszawskim.
Na zakończenie chciałbym powiedzieć, że
jestem bardzo zadowolony, że widzę tutaj naszych marynarzy,
że widzę harcerzy, że widzę wielu przedstawicieli
władz i różnych instytucji, że widzę tyle ludzi.
Jest to dla nas powstańców czymś?
bardzo ważnym, że widzimy, że pamięć
o tym tragicznym i heroicznym wydarzeniu ciągle trwa
w społeczeństwie polskim i oby tak było przez wieki
Dziękuję.
O zaprezentowanie artystycznej części uroczystości
uprzejmie proszę Aktorkę Teatru Wybrzeże, Panią Krystynę
Łubieńsko.
Dziękuję. Proszę Państwa, ja
nie jestem tylko Aktorką Teatru Wybrzeże, ale również
jestem Kombatantem. Tu jest młodzież, chciałam się
przedstawić. Mając 11 lat moja mama wzięła mnie
za rękę i zaprowadziła do Doktora Mazurka, Punkt nr.1
Mickiewicza 27 na Żoliborzu i powiedziała:
"Panie Doktorze, ona pomoże". Moja mama... przepięknie
napisał w książce Pan Henryk Żuk, że ratowała
ludzi i jego również wyratowała od śmierci i uważała,
że ja już jestem na tyle dorosła, że powinnam pomóc i
rzeczywiście zostałam sanitariuszką. Prawie, że dwa
miesiące byłam sanitariuszką. Nauczył mnie Pan
Mazurek oczywiście bandażować,
oczywiście robić zastrzyki, a poza tym nauczył mnie
zamykać oczy moim kolegom, zawsze mówił tak: "Krysiu,
zamknij mu oczka, bo on tak już nie będzie patrzył długo.
Po co go męczyć?". To jest do dzisiejszego dnia dla mnie wielką
sprawą. Ja bardzo przepraszam, bo ledwie się trzymam
na nogach, ale trudno. Jeszcze chciałam tylko dodać,
że byłam jedną z... była taka grupa
Profesora Muszyńskiego. Myśmy się ukrywali potem na
Cmentarzu Powązkowskim i dopiero wyszliśmy z Powstania
12 listopada. Byłam w ostatnim transporcie
wywieziona z Warszawy. Powiem, że
przez całe moje życie będę to pamiętać tak jak kolega powiedział
tutaj, że tego się nie zapomina i to jest nasza taka wspólna
sprawa. Oby ta młodzież, śliczne te dziewczynki, które
tutaj stoją, ta młodzież i ci bardziej dorośli ludzie pamiętali
o tym żeby było na tym naszym świecie lepiej.
Proszę Państwa, ja miałam tutaj trochę więcej, ale ja
tylko powiem... Niech mnie Pan potrzyma, bo ja
upadnę. Trzymam, trzymam. Niestety przepraszam, ale...
Ja sobie przygotowałam parę rzeczy, ale nie. Ja powiem...
O, już mam. Proszę Państwa, mam... Ktoś chce jeszcze
pomóc mi? ...mam taką pięknąyślę, że wszyscy znamy ją, ale
naszego Papieża
Ojczyznę: "Ojczyzna - kiedy myślę -
wówczas wyrażam siebie i zakorzeniam, mówi mi o tym serce,
jakby ukryta granica, która ze mnie przebiega ku innym,
aby wszystkich ogarnąć w przyszłość dawniejszą niż
każdy z nas: z niej się wyłaniam... gdy myślę Ojczyzna - by
zamknąć ją w sobie jak skarb. Pytam wciąż, jak go pomnożyć,
jak poszerzyć tę przestrzeń, którą wypełnia.
Jeszcze taki piękny może... Ojej. Proszę poczekać.
Przepraszam, ale ja jestem niestety... i taki piękny
cytat naszego Pawła Świętego:
“Człowieka trzeba mierzyć miarą serca”
Sercem, dziękuję bardzo.
Przepraszam bardzo, ale jestem po wypadku
i mam młodego człowieka.
O słowa modlitwy proszę Proboszcza Parafii Wojskowo Cywilnej
pod Wezwaniem Matki Odkupiciela w Gdańsku, Księdza Prałata
Podpułkownika Wiesława Okonia.
Dzisiaj w niedzielę 1 sierpnia.
Od pierwszych Mszy Świętych porannych zgromadziliśmy
się w naszych kościołach aby modlić się za Powstańców,
aby wypraszać niebo tym, którzy oddali swoje życie
i prosić o błogosławieństwo, a przede wszystkim łaskę
zdrowia dla tych, którzy są skarbem.
i są wciąż wśród nas i wołaliśmy: "Suscipe sancte Pater.
Przyjmij ojcze Święty tę ofiarę",
a potem staneliśmy o
17:00 we wszystkich chyba miastach naszej ojczyzny
aby kontynuować tę pamięć i wyrażać nasze i wzruszenie,
ale i wdzięczność. Suscipe sancte Pater.
Miłość nie zna niewoli.
Zawsze znajdzie ujście aby oddać swą serdeczną
krew i tak było w Powstaniu Warszawskim. Przede
wszystkim młodzi ludzie jak wspominał Pan Profesor:
dziewczęta, chłopcy oddali swoje
życie z miłości do ojczyzny.
Ta ich krew, to ich poświęcenie wsiąkało i w Warszawską
i w Polską Ziemię użyźniając ją pod przyszły siew.
Dzisiaj tu we Wspólnocie Gdańszczan stajemy aby
modlić się, prosić o łaskę zbawienia dla tych, którzy oddali
swoje życie. To, że życie oddali ojczyźnie.
O łaskę nieba dla nich i Boże błogosławieństwo przede
wszystkim dla tych Powstańców, którzy są dzisiaj tutaj
pośród nas. Ojcze nasz któryś jest w niebie święć się
imię Twoje, przyjdź Królestwo Twoje, bądź wola Twoja jako
w niebie, tak i na ziemi, chleba naszego powszedniego daj
nam dzisiaj. I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy
naszym winowajcom. I nie wódź nas na pokuszenie, ale nas
zbaw ode złego. Amen. Przyjmijcie Boże błogosławieństwo.
Pan z wami. Błogosławieństwo Boga wszechmogącego. Ojca
i Syna i Ducha Świętego. Niech zstąpi na was i pozostanie
na zawsze. Amen.
Obecnie odczytany zostanie apel pamięci przez
Kapitana Marynarki Pana Macieja Hermana, a następnie
zostanie oddana salwa honorowa i odegrany sygnał hasła
Wojska Polskiego.
Bohaterowie walk o Niepodległość Rzeczypospolitej, Mieszkańcy
Gdańska, Żołnierze Wojska Polskiego, Rodacy. Stajemy
dziś do uroczystego apelu pamięci przed pomnikiem Państwa
Podziemnego i Armii Krajowej w Gdańsku, aby w siedemdziesiątą
77. Rocznicę Wybuchu Powstania Warszawskiego przywołać
pamięć bohaterów heroicznego zrywu, którzy oddali swe
życie w obronie stolicy i ojczyzny. Pochylmy głowy w zadumie
i skupieniu, aby złożyć hołd wszystkim rodakom, dla których
ojczyzna była dobrem najwyższym, a swoją ofiarą poświadczyli,
że jeszcze Polska nie zginęła. Wzywam żołnierzy Armii
Krajowej oraz Dowódców wszystkich zgrupowań, którzy
polegli na barykadach bohaterskiej Warszawy, wołam bohaterskich
mieszkańców Warszawy, których heroiczna postawa była
wsparciem dla walczących żołnierzy powstania. Stańcie
do apelu.
Do Was wołam Żołnierze Wojska Polskiego, bohaterscy Obrońcy
Rzeczypospolitej w 1939 roku,
którzy stawiliście opór niemieckiemu
i sowieckiemu najeźdźcy. Stańcie do apelu.
Wzywam Żołnierzy Powrześniowych Oddziałów Partyzanckich,
przywołuje Żołnierzy i Członków Służby Zwycięstwu Polski,
pierwszej konspiracyjnej organizacji zbrojnej Polskiego
Państwa Podziemnego, a także związku Walki Zbrojnej
Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich oraz innych polskich
organizacji Podziemia Niepodległościowego. Stańcie
do apelu.
Do was wołam Dowódcy Polskiego Państwa Podziemnego. Generałowie:
Władysławie Sikorski, Michale Karaszewiczu-Tokarzewski,
Kazimierzu Sosnkowski, Stefanie Rowecki "Grocie", Tadeuszu
Komorowski "Borze", Leopoldzie Okulicki "Niedźwiadku" i
Auguście Emilu Fieldorfie "Nilu". Stańcie do apelu.
Przywołuje Żołnierzy Armii Krajowej z Plutonów Związku
Odwetu kryptonim "Wachlarz", struktur Kedywu i oddziałów
Partyzanckich oraz Żołnierzy, Druhów Szarych Szeregów.
Wzywam prowadzących działalność dywersyjną w fabrykach
i na kolei oraz bohaterów operacji "Burza". Stańcie do apelu.
Wołam wojskowych i cywilnych konspiratorów tworzących
struktury rządu i parlamentu Polskiego Państwa Podziemnego,
urzędników konspiracyjnej administracji, nauczycieli
tajnego nauczania, a także funkcjonariuszy wykonujących
okupacyjne funkcje w służbie policji, poczty, kolei i straży
ogniowej, którzy z narażeniem życia
bronili Polaków. Stańcie do apelu.
Przywołuje Żołnierzy i Partyzantów Komendy obrońców
Polski Roty Tucholskiej, Oddziałów Grunwald, Polskiej
Armii Podziemnej, Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf
Pomorski", Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, Polskiej
Organizacji Zbrojnej "Znak", Narodowej Organizacji Wojskowej,
Związku Jaszczurczego oraz Batalionu Śmierci, którzy
stanęli do walki z okupantami. Stańcie do apelu.
Wzywam wszystkich znanych i nieznanych rodaków, ofiary
zbrodniczej przemocy zamęczonych w niemieckich obozach
koncentracyjnych, katowniach Gestapo, rozstrzelanych
w egzekucjach oraz zamordowanych w stalinowskich obozach
i więzieniach oraz innych miejscach kaźni za to, że byli
Polakami i nie wyrzekli się swojej ojczyzny. Stańcie do
apelu.
Wołam Rodaków walczących z wrogim systemem w okresie powojennym
o wolność i niepodległość, którzy zostali zamordowani
przez komunistycznych oprawców. Stańcie do apelu.
Przywołuje wszystkich polskich Patriotów, którzy przez
dziesiątki powojennych lat nie szczędzili wysiłków,
by pamięć o Powstańczym Zrywie nie uległa zatarciu. Upokarzani
i represjonowani przez siły zmierzające do wykorzenienia
tradycji niepodległościowej nie wahali się utrwalać
jej i przekazywać kolejnym pokoleniom. Wzywam do nas Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego
oraz Czesława Cywińskiego, Prezesa Zarządu Głównego
Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, współinicjatorów
wielu akcji upamiętniających w kraju i na emigracji niepodległościowy
wysiłek Armii Krajowej. Prezydenta miasta społecznego
Warszawy, późniejszego Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, zwierzchnika sił zbrojnych Lecha Kaczyńskiego,
twórcę Muzeum Powstania Warszawskiego, wiekopomnego
znaku pamięci i edukacji o Powstaniu, którzy wraz z żołnierzami
Powstania Warszawskiego, Generałem Stanisławem Komornickim
pseudonim "Nałęcz" oraz Pułkownikiem Zbigniewem Dębskim
pseudonim "Prawdzic" zginęli na służbie ojczyzny w Katastrofie
Smoleńskiej, a ich dzieło na zawsze stanowić będzie hołd
dla bohaterstwa Powstańców Warszawskich. Stańcie do
apelu.
Do was się zwracam Potomni, pamiętajcie ofiarę krwi i
życia złożoną na ołtarzu ojczyzny przez Powstańców i Mieszkańców
Warszawy, którzy godnie wypełnili swój obowiązek wobec
ojczyzny. Niech ich postacie i bohaterskie czyny utrwalone
w waszej świadomości i tradycji oręża będą przykładem
wierności żołnierskiej przysiędze w imię Boga, Honoru
i Ojczyzny. Niech pamięć umęczonych i pomordowanych mieszkańców
stolicy pozostanie na zawsze w sercach potomnych. Chwała
Bohaterom.
Dla uczczenia 77. Rocznicy Wybuchu
Powstania Warszawskiego salwa honorowa.
Szanowni Państwo, za chwilę nastąpi złożenie wieńców
i wiązanych kwiatów u stóp pomnika. Uprzejmie proszę o zajęcie
miejsc oraz o przygotowanie wizytówek.
Kwiaty składa Delegacja Związku Powstańców Warszawskich.
Wiązankę kwiatów składa Delegacja Światowego Związku
Żołnierzy Armii Krajowej, której przewodniczy Pan Profesor
Jerzy Grzywacz.
W imieniu Chorągwi Gdańskiej ZHP kwiaty składa Delegacja
Harcerzy, której przewodniczy Komendant Chorągwi Gdańskiej
ZHP Harcmistrz Artur Glebko.
Kwiaty składa Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Pani Małgorzata Chmiel.
Wiązankę kwiatów w imieniu Sejmiku Województwa Pomorskiego
składają Pani Hanna Zych-Cisoń i Pan Grzegorz Grzelak.
Wiązankę kwiatów składają Zastępca Prezydenta Miasta
Gdańska Pan Piotr Borawski wraz z Delegacją Radnych Miasta
Gdańska, Panią Radną Kamilą Błaszczyk i Panem Radnym Andrzejem
Stelmasiewiczem.
Wiązankę kwiatów w imieniu Marszałka Województwa Pomorskiego
Pana Mieczysława Struka składają Przedstawiciele Kolegium
do Spraw Dziedzictwa Kulturowo-Historycznego, Pani Jadwiga
Basińska, Pani Hanna Śliwa-Wielesiuk, Pan Jerzy Tarasiewicz
i Pan Andrzej Kowalczys.
Wieniec składa Konsul Generała Republiki Federalnej
Niemiec w Gdańsku, Pani Cornelia Piper.
Wieniec składa Konsul Ukrainy w Gdańsku Pan Vitalij Maksymenko.
Kwiaty składa Konsul Generalny Węgier w Gdańsku Pan Dr.
Ottó Sipos
Wiązanką kwiatów w imieniu Szefa Sztabu Generalnego Wojska
Polskiego składają Zastępca Garnizonu Gdańsk, Płk. Piotr
Piątkowski, Przedstawiciel 3. Flotylli Okrętów
Kmdr. Robert Szymaniuk, Przedstawiciel Komendy Portu
Wojennego Gdynia, Kmdr. Pr. Wojciech Krysiak,
Przedstawiciel Centrum Operacji Morskich Dowództwa
Komponentu Morskiego Kmdr. Mirosław Zachariasz, Zastępca
Dowódcy 7. Pomorskiej Brygady Obrony Terytorialnej
Ppłk. Piotr Jerzy, Przedstawiciel Wojewódzkiego Sztabu
Wojskowego w Gdańsku, Kmdr. Ppr. Wojciech
Benen, Zastępca Wojskowego Komendanta uzupełnień w Gdańsku,
Mjr. Dariusz Rózga i Proboszcz Parafii Wojskowo-Cywilnej
w Gdańsku, Ksiądz Prałat, Ppłk. Wiesław Okoń oraz Przedstawiciel
Żandarmerii Wojskowej Kpt. Maciej Siewert.
Wiązankę kwiatów składają Nadkomisarz Grzegorz Piechowski,
Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w Gdańsku, Kapitan
Paweł Rudo, Oficer Operacyjny Komendy Miejskiej Państwowej
Straży Pożarnej w Gdańsku oraz Mjr. Straży Granicznej Piotr
Nieszporski, Placówka Straży Granicznej w Gdańsku.
Wiązankę kwiatów w imieniu Związku Inwalidów Wojennych
Rzeczypospolitej Polskiej składają Płk. Stanisław Skrzypski,
Prezes Zarządu Okręgowego Związku, Janusz Korczak Prezes
Oddziału Gdańsk Wrzeszcz oraz Pani Irena Dobrowolska-Żyłok
Członek Zarządu Oddziału.
Wiązankę kwiatów w imieniu Krajowej Administracji Skarbowej
składa Zastępca Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-
Skarbowego w Gdyni, Pan Komisarz Rafał Szramka.
Wiązankę kwiatów w imieniu Uniwersytetu Gdańskiego składa
profesor Uniwersytetu Gdańskiego, Pan Dr hab.
Arnold Łączyński.
Wiązanke kwiatów w imieniu Związku Kombatantów Rzeczypospolitej
Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych, Pomorski Zarząd
Wojewódzki w Gdańsku składa Wiceprezes związku Pani Lidia
Kurz.
Kwiaty składa Delegacja Stowarzyszenia Rodzina Ponarska.
Kwiaty składają Wiceprezes Stowarzyszenia, Pan Przemysław
Namsołek, Pani Eugenia Pek i Pani Jadwiga Kasperek-Ślązak.
Wieniec składa Delegacja Stowarzyszenia Godność.
Kwiaty składała delegacja Związku Piłsudczyków Rzeczypospolitej
Polskiej, towarzystwa pamięci Józefa Piłsudskiego,
Okręg Gdański w Gdańsku, delegacji przewodniczy Prezes
Okręgu Płk. Związku Pan Andrzej Stanisław-Adamczyk.
Kwiaty w imieniu Muzeum II Wojny Światowej składa
Mjr. Służby Więziennej w stanie spoczynku, Kierownik
działu dokumentacji filmowej Pan Waldemar Kowalski.
Wiązankę kwiatów składa delegacja Stowarzyszenia Polska
2050 Szymona Hołowni w składzie,
Lider zespołu "Pamięć i przyszłość" Jacek Pałubicki, Lider
powiatowy Miasta Gdańsk Łukasz Kopeć oraz Przedstawiciel
strategii "2050" Oskar Gruca.
Kwiaty składają Działacze Ruchu Narodowego Gdańsk.
Kwiaty składają Przedstawiciele Konfederacja, Wolność
i Niepodległość.
Wiązankę kwiatów składa Młodzież Wszechpolska.
Wiązankę kwiatów w imieniu Pomorskiego Zarządu Wojewódzkiego
Związku Żołnierzy Wojska Polskiego składa ppłk. Zbigniew
Drozdek.
Kwiaty w imieniu Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Kacpra Płażyńskiego składają Sebastian Piasecki, Asystent
Społeczny Posła oraz Radni Miasta Gdańska z Klubu Prawa
i Sprawiedliwości Przemysław Majewski i Andrzej Skiba.
Wiązankę kwiatów składają Przedstawiciele klubu Gazety
Polskiej Gdańsk 2
Kwiaty w imieniu Klubu Olimpijczyka Srebrni Obywatele
składają Pani Krystyna Degutis, Halina Klein i Pan Kazimierz
Widźwigowski.
Wiązankę kwiatów w imieniu Fundacji Pomagamy, Nie Ziewamy
składa Prezes fundacji, Pan Tomasz Pogonowski.
Wiązankę kwiatów w imieniu Klubu Seniora Motława składają
Pani Halina Cybulska, Helena Turk i Elżbieta Macur.
Kwiaty w imieniu Prawa i Sprawiedliwość Gdańsk składają
Pani Barbara Iwanowska i Pan Waldemar Skorupski.
Wiązankę kwiatów składała delegacja Liceum CNB Feniks.
Delegacji przewodniczy dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego
CNB im. Polskich Spadochroniarzy w Gdańsku Pan Dr
Andrzej Petrykowski.
Szanowni Państwo po zakończeniu tej uroczystości chętne
osoby zapraszamy jeszcze do złożenia wiązanek kwiatów
pod pomnikiem Harcerzy, który znajduje się tuż niedaleko
za pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego. Tu trzeba
tylko przejść kładką Radunie.
Szanowni Państwo, zbliżając się do końca dzisiejszej
uroczystości, proszę o wysłuchanie pieśni reprezentacyjnej
Wojska Polskiego w wykonaniu orkiestry Morskiego Oddziału
Straży Granicznej.
Uroczystości zakończy złożenie meldunku przez Dowódcę
Kompanii Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej Dowódcy
Garnizonu Gdańsk, Panu Płk. Piotrowi Piątkowskiemu,
a następnie wyprowadzenie wojskowej asysty honorowej.
W imieniu Prezydent Gdańska Aleksandry Dulkiewic
oraz Zarządu Okręgu Pomorskiego Światowego Związku Żołnierzy
Armii Krajowej. Dziękuję Państwu za udział w dzisiejszej
uroczystości. Przede wszystkim dziękuję Przedstawicielom
środowisk kombatanckich i pocztą sztandarowym. Dziękuję
również Posterunkom Honorowym Marynarki Wojennej,
Policji i Harcerzy. W sposób szczególny pragnę podziękować
Komendantowi Morskiemu Oddziału Straży Granicznej za
udział orkiestry, a także Dowódcy 3. Flotylli Okrętów
za uświetnienie uroczystości obecnością Kompanii Reprezentacyjnej
Marynarki Wojennej. Dziękuję również Dowódcy oraz Komendantowi
Garnizonu Gdańsk za pomoc w zorganizowaniu uroczystości
zgodnie z ceremoniałem wojskowym. Serdecznie dziękuję
naszym trzem Bohaterom, Świadków wydarzeń sprzed
77 lat, uczestników Powstania Warszawskiego. Dziękuję
Państwu i życzę spokojnego wieczoru.