W niedzielę, 23 kwietnia, na ulicach Trójmiasta,
Pruszcza Gdańskiego i Pucka Pola Nadziei, to jest akcja zbiórki
pieniędzy na hospicja.
To jest akcja także promowania opieki hospicyjnej i wolontariatu.
Będzie w Gdańsku także żąkilowa parada.
Jednym z organizatorów tej akcji
jest Fundacja Hospicyjna, prowadząca między innymi hospicjum
dla dzieci i dorosłych im. księdza Eugeniusza Dutkiewicza
w Gdańsku. A moim gościem jest Anna Janowicz, prezes
tej fundacji.
Dzień dobry. Dzień dobry, witam serdecznie. Zbiórka pieniędzy
to już właściwie trwa.
To nie jest tylko tak, że tego jednego dnia zbieracie
pieniądze.
Jak wam idzie? Po malutku, bo tak naprawdę właśnie w niedzielę
jest ten wielki finał.
Kiedy państwo spotkacie wolontariuszy na ulicach Pucka,
Gdyni, Sopotu, Gdańska i również Pruszcza Gdańskiego i bardzo
zachęcamy do tego, żeby do tych puszek wrzucić datek.
Też duże zaangażowanie wolontariuszy, od razu mogę z góry podziękować,
bo jest to mobilizacja i nauczycieli, i rodziców, i osób dorosłych,
ale przede wszystkim dzieci i młodzież, która w piękną,
mam nadzieję, słoneczną niedzielę, zamiast gdzieś tam na swoje
przyjemności, spędzi na ulicach tych miast czy miejscowości
kwestujących na rzecz hospicjów.
To jest fantastyczne. Dużo macie
wolontariuszy, prawda?
To są wolontariusze, którzy są z wami od lat?
Czy oni się zmieniają, jak to jest?
To jest tak, że są dwie grupy wolontariuszy. Wolontariusze,
którzy towarzyszą chorym bezpośrednio, tak zwani wolontariusze
opiekuńczy. To są osoby po specjalnym przygotowaniu, szkoleniu
i rzeczywiście z nimi związujemy się na lata. Czy też wolontariusze
kierowcy, też takich mamy. I wolontariusze akcyjni, którzy
przyłączają się z okazji różnych wydarzeń, takich jak Pola
Nadziei.
No i to jest grupa bardzo, bardzo liczna.
Liczymy w setkach czy nawet tysiącach wolontariuszy,
tak jak wtedy, kiedy kwestionujemy na cmentarzach na przykład.
To jest grupa zmienna, ale od przedszkolaków po seniorów.
Chętnie przyjmujemy wszystkich wolontariuszy.
Co się będzie działo w niedzielę?
Oprócz kwestowania będzie na pewno sztafeta.
To sztafeta z Pucka do Gdańska i jest to podróż
żółtej pola-nadziejowej flagi, którą później, na Dworze Artusa
przekażemy władzom, przedstawicielom władz samorządowych.
A w Gdańsku takim najważniejszym elementem, zawsze
optymistycznym i radosnym jest parada, która wyrusza z Podwala
Staromiejskiego i kończy się przy Neptunie.
Tam robimy sobie pamiątkowe zdjęcie i później na Dworze
Artusa będzie przekazanie flagi. Także można się przyłączyć.
Można razem z nami,
mogę powiedzieć chyba, świętować. Takie święto, bo Pola Nadziei wiosną,
bardzo taki pozytywny element związany,
chociaż mówimy o opiece hospicyjnej, czyli o opiece nad osobami
dorosłymi u kresu życia, czy też o opiece nad dziećmi z nieuleczalnymi
chorobami,
to jednak hospicja dają nadzieję,
że te osoby nie są same, nie cierpią same w bólu, czy ich rodziny
nie zostają same bezradne, nie wiedząc, jak się opiekować tymi
bliskimi, tylko mają wsparcie dwadzieścia cztery godziny na
dobę zespołu interdyscyplinarnego. Tto znaczy lekarzy, pielęgniarek,
rehabilitantów, także osób duchownych, psychologów. Różne
potrzeby i podopiecznych i ich opiekunów są spełniane. I to jest
też ten element nadziei, że oni nie są sami, że jest ktoś,
kto czuwa i kto pomoże.
Te potrzeby są coraz większe
z roku na rok? Tak, potrzeby są coraz większe.
Też przybywa osób chorych, przybywa też osób starszych, niesamodzielnych,
potrzebujących pomocy, wsparcia czy też opieki.
Czasami dwadzieścia cztery godziny na dobę przy takiej pełnej
niesamodzielności.
To też jest wyzwanie dla hospicjów, ale też w ogóle dla całego
systemu i pomocy społecznej i ochrony zdrowia.
Nie wszystkich chorych możemy przyjąć do opieki hospicyjnej, bo te
choroby są bardzo ściśle określone, które później rozliczamy
z NFZ.
Stąd też w przypadku Fundacji Hospicyjnej rozszerzamy naszą
działalność poprzez opiekę wytchnienia ową, którą teraz realizujemy
w domach podopiecznych. Podopiecznych
tutaj rozumiem rodziny, które opiekują się swoimi bliskimi w domach.
Udaje się pomóc wszystkim? Bo potrzeby są bardzo duże.
To musi być szczególnie frustrujące.
To jest jak selekcja?
To jest trudne.
Na pewno.
Natomiast ja sobie myślę tak, że to, że zaczęliśmy tworzyć
opiekę wytchnieniową i budujemy centrum opieki wytchnieniowej,
To była właśnie taka nasza odpowiedź na to, że dostrzegamy te
potrzeby i żeby zminimalizować tę frustrację, nie czekać,
aż może coś się zmieni w systemie, zaczęliśmy robić coś, żeby
właśnie reagować na te problemy, żeby móc dotrzeć z pomocą do
większej liczby osób potrzebujących.
To trochę tę frustrację uspokaja.
Cały czas zastanawiamy się nad tym, jak pomóc chorym ich
rodzinom, jak pomóc osobom w żałobie, dzieciom osieroconym,
osobom z chorobami nowotworowymi.
Niektórzy mówią o Fundacji Hospicyjnej, że jest taką wielką organizacją.
Rzeczywiście tych projektów mamy bardzo, bardzo dużo, ale
to nie znaczy, że śpimy spokojnie, bo to wszystko możemy realizować
tylko dzięki uzyskanym dotacjom
czy dzięki darczyńcom, którzy o nas pamiętają. Inaczej sobie
nie poradzimy.
Porozmawiajmy o pieniądzach, bo w tym kontekście
niestety musimy głównie porozmawiać o pieniądzach.
Jak wy sobie radzicie w kryzysie? Wam koszty wzrosły tak jak wszystkim
wzrosły koszty, prawda?
Prąd, gaz, paliwo, bo mamy też dwa hospicja domowe i trzeba
dojechać do rodzin, wyżywienie.
Więc absolutnie
odczuwamy bardzo ten wzrost kosztów.
A wzrosły te nakłady, o których mówiło się na przełomie roku
po tym apelu, który był w listopadzie towarzystwa medycyny
paliatywnej i tam miał być jakiś wzrost, chyba o dwanaście procent.
Czy to się w ogóle zdarzyło? Co prawda to jest wciąż poniżej inflacji.
To się zdarzyło. Natomiast wzrost o dwanaście procent
w momencie kiedy inflacja wynosiła siedemnaście procent, to
bardzo miło że dostaliśmy te pieniądze, natomiast myśmy nie
odczuli jakoś znacząco tej różnicy. Każdy taki wzrost,
każdy wpływ do naszego budżetu jest ważny, ale tak jak mówię
potrzeby tak naprawdę przez inflację ...
A dlaczego jest tak, że właściwie od zarania dziejów, od kiedy
istnieją hospicja Narodowy Fundusz Zdrowia nie finansuje
stu procent kosztów działalności? Z czego to wynika? Gdzie
jest ta logika, której ja nie pojmuję. Ja też nie pojmuję.
To jest jakby. To jest systemowe
uregulowanie, żebyście wychodzili, prosili? Żeby nie powiedzieć,
żebrali o pieniądze? Żeby zapewnić godną śmierć ludziom,
którzy całe życie pracowali w kraju.
Wiemy, i to gdzieś tam się przewinęło,
w którejś historii z listów, że opieka paliatywna, hospicyjna
nie jest tą ratującą życie, więc nie jesteśmy na pierwszy
miejscu listy priorytetów, tylko gdzieś zdecydowanie
dalej.
Jest też tak, że na przykład, kiedy przyjmujemy
chorego pod opiekę, to ten pierwszy dzień i ostatni też
nie jest finansowany.
Nie podejmę się tłumaczenia,
dlaczego tak jest. Okrutne i beznadziejne.
Pierwszy i ostatni.
Nie podejmę się tłumaczenia tego, natomiast jakby traktuje
to, i cały nasz zespół, jako takie wyzwanie.
Tak, ok, wiemy, że takie jest finansowanie. Środowisko hospicyjne
walczy o to, żeby ono było zmienione.
Natomiast to, co możemy zrobić teraz, to szukać pieniędzy gdzie
indziej i to robimy. Właściwie to robicie od zawsze, szukacie pieniędzy
gdzie indziej. Czasami sobie myślimy, że my ciągle prosimy o pieniądze, ale tak naprawdę
mamy albo wybór wykreślić jakieś formy pomocy, albo spróbować
pozyskiwać pieniądze i i zwiększać tę liczbę osób, do których
docieramy.
Ale trzeba też przyznać, że jesteście, wasza Fundacja, to jest właściwie
bardzo duże przedsięwzięcie. I ludzkie i organizacyjne. Tak.
Właściwie można powiedzieć, że jesteście dobrze rozwiniętą
firmą, no bo to jest naprawdę duża skala.
No i umówmy się, że wam się nieźle udaje z tym pozyskiwaniem
pieniędzy.
Myślę, że tak.
To, że istniejemy.
W tym roku Fundacja obchodzi dwudzieste urodziny hospicjum
imienia księdza Dutkiewicza czterdzieste urodziny, więc
myślę, że to jest też taki czas, kiedy udowodniliśmy, pokazaliśmy,
że jesteśmy organizacją godną zaufania, która dobrze wydaje
pieniądze, które przekazują nam
darczyńcy, że mamy pomysł na pomaganie, że też nie boimy się odważnych
rozwiązań, czego przykładem jest budowa
centrum. O tym za chwilę porozmawiamy. Myślę, że udowadniamy każdego
dnia też, że opieka sprawowana przez zespół hospicyjny jest
dobrą opieką dla dorosłych i dla dzieci.
Domowa i stacjonarna. To, że dostrzegamy osieroconych czy
osoby w żałobie.
A tak na co dzień, jak się prosi o te pieniądze i prosi się o pieniądze
na hospicjum, czyli jakby na wiadomy określony cel.
To to jest tak, że to otwiera ludziom serca czy to jest trudniejsze
niż prosić
na chore dzieci, gdzie rokowania są lepsze.
Wydaje mi się ... Może każdy z nas myśli, że w takiej
sytuacji możemy być my, nasi rodzice, ktoś z naszej rodziny i wtedy
jest łatwiej? Jak to jest?
Myślę, że jest większe zrozumienie.
Jeżeli ktoś doświadczył choroby kogoś bliskiego, czy potrzebował
pomocy, czasami sobie myślę, jak to jest trudne dla
darczyńców, których wiele organizacji prosi o pomoc i to oni
muszą zdecydować, czy to będą chore dzieci czy dorośli, czy
może
zwierzęta. Tych potrzeb jest naprawdę mnóstwo, więc my się
cieszymy z każdej takiej decyzji, kiedy ktoś mówi: dobrze
rozumiemy, przekażemy też jakieś fundusze na Hospicjum czy
na opiekę wytchnieniową, czy na wsparcie dzieci w żałobie.
Teraz jest możliwość odpisania od podatku.
Jesteśmy w tym czasie, kiedy rozliczamy swoje pity. Półtora
procent. Myślałam sobie w pierwszym momencie:
super, będzie tych pieniędzy więcej. Ale z waszych
obserwacji wynika, że może nie być wcale tych pieniędzy więcej.
Nie będzie tak super dlatego że my już od kilkunastu lat przy hospicjum
mamy takie dyżury, gdzie rozliczamy pity. Można do nas przyjść
i uzyskać taką pomoc. Już koleżanki sygnalizują, że jest więcej
osób, które nie przekażą tego półtora procent podatku czy
też ta kwota jest o wiele niższa, ponieważ jest więcej osób zwolnionych
od podatku czy też korzystających z różnego rodzaju ulg.
Nawet dzisiaj koleżanka podawała mi przykład, że osoba,
którą pamięta, że jakiś czas temu przekazywała czterdzieści
cztery złote jednego procenta, to teraz półtora procent to jest
czternaście złotych. Wiele osób w ogóle nie przekaże, więc to
jest takie bardzo złudne i bardzo się tego boimy. Przyznam, że
te półtora procent, które brzmi na więcej, to będzie jednak
mniej. Odpis od podatku to zawsze był dla was
duży zastrzyk pieniędzy? Tak, to jest zawsze bardzo ważny punkt w
naszym budżecie. Dlatego z takim niepokojem przyglądamy się
temu co się dzieje i jakie jakie są te kwoty. Takie skutki mogą
być także dla wielu innych organizacji pozarządowych.
Mamy tego świadomość, bo tak jak mówię, mamy te dyżury i na bieżąco
widzimy, jak to wygląda.
Zresztą każdy z nas rozliczając się może zauważyć, że nastąpiła
jakaś zmiana.
Czasami te półtora procent jest tyle samo ile był
jeden procent, więc też nic nie wzrosło. Wygląda to różnie, ale
widzimy, że tendencja generalnie jest taka, że tych pieniędzy
będzie mniej. I co z tym waszym nowym kompleksem,
bo to nie budynek, to kompleks, centrum opieki wytchnieniowej?
Zaczęliście to budować w ubiegłym roku. Z tego co rozumiem
musicie skończyć w jakimś zakresie w tym roku. A z tego co czytałam,
koszty wzrosły, no bo przecież koszty wzrastają wszystkiego.
Dacie radę?
Tak (śmiech).
Super! Ja tak mówię sobie spokojnie, tak, ale oczywiście
jest to okupione ... Jest pani optymistką?
Taką realistką, ale z dużą dozą optymizmu i wiary w to, że
jeżeli coś jest bardzo potrzebne, to musi się udać.
Ale miało kosztować dwadzieścia pięć milionów, a teraz kosztuje trzydzieści pięć. Tak. Czyli koszty
znowu wzrosły?
Nie, nie, nie idźmy tą drogą.
Nie, zatrzymały się. Chociaż sytuacja jest trudna i niepewna
cały czas. Natomiast udało nam się pozyskać te pieniądze.
To są i pieniądze od darczyńców i pożyczki różnego rodzaju,
więc my musimy po prostu otworzyć to centrum i zacząć przyjmować
pierwszych podopiecznych już w wakacje ze względu na dotację
unijną, którą dostaliśmy z Urzędu Marszałkowskiego.
No i to jest taki bardzo silny, silny motywator. A też wiemy,
że opiekunowie rodzinni, którym opowiadaliśmy o centrum,
czy cały czas opowiadamy, pytają kiedy będą mogli z tego wsparcia
skorzystać. Już tworzy się kolejka chętnych?
Pomalutku. Pomalutku, bo realizujemy teraz jeden z elementów,
taki projekt zintegrowany. Jest budowa centrum i usługi
opieki wytchnieniowej, teraz realizowane w formie domowej,
czyli idą osoby do domów i zastępują opiekunów rodzinnych
w opiece nad podopiecznymi.
No i niektórzy właśnie pytają, bo ktoś ma zaplanowany sanatorium.
Rozumiem, że to nie jest tak, że to ma być ta opieka wytchnieniowa,
że chory będzie u was, a rodzina pojedzie na wakacje. Tak To często
nie będą wcale wakacje, prawda?
To właśnie chciałam powiedzieć, że wytchnieniowa to
tak pięknie brzmi, natomiast w praktyce to będzie czasami czy
jest pobyt w szpitalu, konieczność zadbania o własne zdrowie,
remont mieszkania, czy uporządkowanie różnych spraw,
na które nie ma czasu. To też jest
takie typowe dla wielu opiekunów, że im dłużej trwa to sprawowanie
opieki, tym bardziej wielu z nich nie potrafi odpoczywać.
Tak usłyszałam od jednej z opiekunek, jak
wykorzystałaby dwa tygodnie urlopu.
Ona popatrzyła na mnie i powiedziała: dwa tygodnie?
No, nie. To zdecydowanie za dużo. Może dwa dni.
I może na plaży w Brzeźnie. To mówiła pani, która mieszka w Gdańsku, więc
w tym centrum opieki wytchnieniowej, oprócz tego, że zapewnimy
opiekę dorosłym i dzieciom, to także będziemy prowadzić różne
formy wsparcia dla opiekunów rodzinnych, konsultacje, szkolenia.
Tak, żeby oni nauczyli się znowu odpoczywać, żeby to rzeczywiście
było wytchnienie. Kiedy ma się tyle obowiązków, kiedy ciągle
się coś organizuje, kiedy się właśnie ciągle zdobywa pieniądze.
Ma pani czas na to, żeby czasem przejść się po hospicjum?
Widuje pani osoby, które są w hospicjum, jest na to przestrzeń?
Tak i to jest dla mnie bardzo ważne, żeby mieć czas na to, aby pójść
do hospicjum, do pacjentów.
Ciekawym czasem jest lato yy, wtedy niekiedy jest ciepło i nasi
chorzy są w ogrodzie hospicyjnym przy altance.
Wtedy jeszcze łatwiej jest przysiąść i porozmawiać z nimi
albo się pośmiać. Bo często
osoby, które oczywiście są w lepszej formie, w lepszej kondycji,
są niezwykłymi rozmówcami, też z poczuciem humoru, więc to
jest taki dobry czas na to, żeby też naładować akumulatory,
złapać taki spokój.
Przypomnieć sobie, po co to wszystko.
Ale właśnie spokój, wyciszenie i tworzenie takich
ciekawych dobrych relacji z chorymi. Jak sobie radzicie
z tym, że ci chorzy odchodzą?
Czy to jest tak, że zespół też potrzebuje takiego wsparcia?
Bo to nie jest typowe miejsce pracy.
Jest to miejsce pracy dla osób, które taką pracę lubią,
kochają. Od razu się wyczuwa, kiedy wchodzi się, mówię o hospicjum
stacjonarnym, na oddział.
Mówimy u nas, że jest przeciążenie kiedy jest kilka śmierci,
zgonów w krótkim czasie. To jest rzeczywiście bardzo, bardzo
trudne, ale też widzimy taką tendencję.
Kiedyś, jeszcze przed pandemią, chorzy byli u nas około trzech miesięcy
średnio, teraz to są trzy tygodnie.
O czym to świadczy? Że ci chorzy są w gorszym, cięższym stanie,
kiedy do nas przychodzą.
No i to jest na pewno takie
duże obciążenie psychiczne.
Dbamy o zespół, o takie wsparcie emocjonalne, psychiczne,
żeby sobie
z tym poradzić. Słyszy się czasem takie historie osób, które szukają
dla swoich członków rodziny zazwyczaj, miejsca w hospicjum,
że to jest takie trudne, że nie ma miejsc, że czeka się w jakiś
kolejkach.
Tak faktycznie jest? Tak bywa. Bywa różnie.
Czasami jest tak, że nie ma kolejki, ale rzeczywiście
czasami trzeba chwile poczekać na przyjęcie chorego
do hospicjum stacjonarnego czy do hospicjum domowego.
To się wiąże też z ograniczeniami w liczbie zespołu.
To gdzieś tam się też wiąże z finansami, od których zaczęłyśmy
naszą rozmowę.
Staramy się robić co możemy, natomiast gdzieś tam pewne
granice możliwości, też takich ludzkich, po prostu mamy ograniczoną
liczbę lekarzy czy pielęgniarek. I chociaż więcej by się chciało,
chorych do opieki
nie możemy przyjąć. A jak dużą liczbą osób się opiekujecie
w skali roku? To jest około tysiąca chorych w opiece stacjonarnej
i domowej.
To jest dużo. To jest dużo, ale okazuje się, że potrzeby
są i cały czas rosną. Ale my też.
staramy się odpowiedzieć na jak największą
liczbę tych zgłoszeń. A jest coś w sferze marzeń?
Może zacytuję tutaj słowa naszej naczelnej pielęgniarki Hospicjum,
która jeszcze pamięta, kiedy ksiądz
Dudkiewicz budował hospicjum stacjonarne przy ul. Kopernika i pamięta
też czas hospicjum domowego, lata osiemdziesiąte, kiedy o wszystko
było trudno i za każdym razem, zdaje się, że jesteśmy już na takim
poziomie spokoju, po czym wpada jakiś nowy pomysł i i nowy projekt
i nowe działanie i ona powiedziała: czy u nas kiedyś będzie spokój?
Więc takim marzeniem może byłby ten spokój, chociaż tak jak
sobie teraz
myślę, spokój bywa taki niebezpieczny, bo można stracić
czujność. Więc chyba to, żebyśmy nigdy tej czujności nie stracili,
ale też żebyśmy nie stracili tych wszystkich osób, które nas
otaczają i ogromna nasza wdzięczność. Tak jak
wspomniałam, czterdzieści lat hospicjum, dwadzieścia lat
fundacji i możemy funkcjonować w dużej mierze dzięki naszym
przyjaciołom, darczyńcom, wolontariuszom, osobom, które są
blisko nas i jesteśmy im wszystkim bardzo, bardzo wdzięczni.
Ja dziękuję
w takim razie za tę rozmowę. Zapraszamy na Pola Nadziei na
zbiórkę, żeby być z Fundacją i żeby się podzielić także swoimi
finansami.
Zapraszam także do słuchania i do oglądania podcastów
"Jestem z Gdańska". Do zobaczenia i do usłyszenia. Dziękuję bardzo.