Dzień dobry, Roman Daszczyński. Witam Państwa w programie Wszystkie
strony Miasta na portalu Miasta Gdańska gdańsk.pl. Dzisiaj
mamy 12 czerwca, a jest to dzień, który otwiera ważną
inicjatywę, która się odbywa w naszym mieście, odbywa się w
dodatku już od 8 lat,
Gdański Tydzień Bezpieczeństwa Ekonomicznego. W związku
z czym gośćmi w naszym studiu są Pani Katarzyna Ziemann, dyrektorka
Wydziału Rozwoju Społecznego w Urzędzie Miejskim w Gdańsku
i Pan Piotr Puchalski,
prawnik Centrum Bezpieczeństwa Ekonomicznego i Wsparcia
Osób Zadłużonych.
Dzień dobry. Proszę Państwa, 8 lat.
To jest duży dorobek tej inicjatywy, ale czemu ona
tak naprawdę służy?
Czy możemy mówić o jakiś konkretnych efektach, bo wiadomo,
że rodziny, osoby zagrożone ekonomicznie,
one zawsze są w każdym środowisku. Ale pytanie, na ile można im
pomóc?
A pytanie dodatkowe, na ile im można pomóc w czasach ciężkich?
A wygląda na to, że ze względu na inflację, drożyznę takie czasy
właśnie do nas wracają. Pani dyrektor.
Tak, Gdański Program Bezpieczeństwa Ekonomicznego i Wsparcia
Osób Zadłużonych
ukonstytuował się po to, żeby w sposób systemowy prowadzić
działania profilaktyczne, edukacyjne, ale też żeby w sposób
spójny budować wsparcie dla osób, które takiego wsparcia potrzebują,
jeżeli chodzi o ich trudną sytuację ekonomiczną.
Ale co to znaczy w praktyce? Ktoś w trudnej sytuacji zgłasza się i musi to chyba powiedzieć:
potrzebuję pomocy.
Dokładnie tak. O to właśnie chodzi, że chcemy pokazywać mieszkankom i mieszkańcom
miasta, że można przyjść do konkretnej jednostki, do konkretnego
miejsca i poprosić o tą pomoc.
Też chodzi o to, żeby właśnie nie unikać i nie uciekać od problemów
związanych z zadłużeniem, chociażby, tylko, żeby szukać pomocy,
bo zawsze ta pomoc się znajdzie i są różnego rodzaju narzędzia,
które mogą
doprowadzić do polepszenia się sytuacji, do niepogłębiania
się, chociażby, ubóstwa ekonomicznego, czy jeszcze większego
wykluczenia społecznego, spowodowanego trudną sytuacją
ekonomiczną.
Pan Piotr Puchalski. Czy to podstawą
wszystkiego jest uświadomienie sobie, że: jestem zadłużony,
zadłużona?
Nie ma już raczej co liczyć na cud, to nie pora na wstyd,
muszę szukać pomocy. I gdzie tej pomocy można szukać?
To jest jeden z elementów,
posiadanie tej świadomości. A z drugiej strony, też staramy
się edukować ludzi, aby mieli też umiejętność przeciwdziałania
pewnym zjawiskom. Pomocy w kwestiach finansowych najlepiej
szukać na Grunwaldzkiej 8. Tam jest siedziba Centrum Bezpieczeństwa
Ekonomicznego.
Można tam uzyskać pomoc prawnika, pomoc psychologa, wsparcie
doradcy ekonomicznego, doradcy restrukturyzacyjnego.
A ile trzeba za tę pomoc zapłacić?
0 złotych brutto. Bezpłatnie. Tak.
A kto to finansuje?
Miasto Gdańsk. Miasto Gdańsk, czyli bezpośrednio z Wydziału
Rozwoju Społecznego. Tak, dokładnie, w ramach programu, który jest realizowany 8.
rok.
Warto podkreślić, że Program Bezpieczeństwa Ekonomicznego jest pierwszym tego typu programem
w Polsce.
To były działania pionierskie, gdzie za pieniądze publiczne
podejmujemy działania zmierzające do
załatwiania spraw dłużników, gdzie problem zadłużenia stał się określony
jako problem społeczny. Więc my wprowadzaliśmy różnego rodzaju
rozwiązania, stopniowo, testując, które z nich działają, które
są najbardziej efektywne, które przynoszą najlepsze rezultaty,
które są
adekwatne do tego, co jest w stanie nasz beneficjent osiągnąć.
No i ten rok jest szczególny pod tym względem, że jesteśmy na
etapie podsumowywania całej tej drogi, którą przeszliśmy.
Kończy się Program Bezpieczeństwa Ekonomicznego.
Kończy się w tym oczywiście sensie, że podsumowujemy,
szukamy najlepszych praktyk, porównujemy z innymi, bo powstały
już tego typu ośrodki w Polsce i szukamy najlepszych rozwiązań
na przyszłość.
Pani dyrektor, jak szeroki jest ten krąg osób czy rodzin, które
potrzebują takiego wsparcia, takiej pomocy?
Średnio, i to się nie zmieniło właściwie od 2016, 2017 roku,
73 osoby na 1000 są
w tym kręgu osób zadłużonych. Więc to z jednej strony mało, ale
z drugiej strony całkiem sporo,
Jeżeli weźmiemy ponad 470 tysięcy
mieszkańców Gdańska.
A też musimy wziąć pod uwagę chociażby sytuację
zadłużeń mieszkań, co na przykład widać szczególnie, jeżeli
chodzi o mieszkania komunalne i tam ponad 9 tysięcy
mieszkań komunalnych to są mieszkania zadłużone ponad 3
miesiące.
Komuś nie wystarcza na życie codzienne, więc żyje kosztem opłat,
bo myśli sobie: a, to jakoś wyrównam, a nie zawsze to się udaje.
Dokładnie, przychodzi potem jakaś chwilówka, na chwilę ona pomoże, ale
dodatkowo wpędza jeszcze bardziej w tą spiralę długów.
Tutaj też warto podkreślić, że te długi czynszowe, zwłaszcza w mieszkaniach komunalnych,
mają pewną taką dodatkową cechę.
Jeśli nie zapłacimy za prąd, skutkiem braku płatności jest odcięcie
prądu.
Jeżeli nie zapłacimy abonamentu za telefon, no to połączenia
zostaną wyłączone, natomiast jeżeli nie zapłacimy czynszu,
nie dzieje się nic. Przynajmniej w tym krótkim okresie niepłacenia.
Dopiero po jakimś czasie przykre konsekwencje mogą do nas
trafić. Ale człowiek ma taką skłonność, żeby odsuwać od siebie myślenie
właśnie w
w kategoriach katastrofy. I dlatego miasto, tutaj już bezpośrednio,
w postaci Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, ale także Gdańskiego
Centrum Świadczeń i Gdańskich Nieruchomości jako
zarządcy budynków komunalnych podejmują cały szereg działań
zmierzających do tego, żeby właśnie nie powstawał większy
dług w mieszkaniach komunalnych.
Centrum Bezpieczeństwa też jest włączony w ten proces.
Obecnie, bodajże miesiąc temu niecały, została przedłużona
uchwała restrukturyzacyjna, która umożliwia wyjście z tej
spirali zadłużenia czynszowego.
Pani dyrektor, domyślam się, że nie zawsze, tak naprawdę, sytuacja
ekonomiczna jest tak zła, że musi ktoś znaleźć
się na skraju wręcz przepaści.
Powodem bywa po prostu nieumiejętność gospodarowania pieniędzmi.
W jaki sposób Państwo są w stanie pomóc? Czy to jest rodzaj edukacji
ekonomicznej połączonej ze wskazaniem dróg wyjścia z tego
zadłużenia?
Co mogą instytucje samorządowe w Gdańsku i współpracujące
z samorządem zrobić dla osób zadłużonych? Jak osoby zadłużone
zachęcić, żeby przychodziły?
Pierwsza zachęta jest taka, że to jest porada bezpłatna.
Dokładnie. Co też jest bardzo istotne, tego rodzaju porady i ten rodzaj uświadamiania
mieszkańców i mieszkanek właściwie dotyczy wszystkich, bo
i osób młodych, które wchodzą właściwie w dorosłe życie, ale
też seniorów.
No tu oczywiście dodatkową grupą, taką szczególną, są osoby
zagrożone wykluczeniem społecznym ze względu na swoją
sytuację właśnie społeczną czy ekonomiczną.
Jakieś zagrożenie bezrobociem. Ale też na przykład niepełnosprawność
często powoduje takie zagrożenie, też tym wykluczeniem ekonomicznym.
Jeżeli chodzi o cały program i tutaj jednostki, ale też organizacje,
z którymi współpracujemy, to tak jak powiedział Pan Piotr,
przede wszystkim bezpłatne
poradnictwo prawne, poradnictwo psychologiczne i edukacja
ekonomiczna, która zarówno dla seniorów, realizowana przez
organizacje pozarządowe różnego rodzaju, co też się dzieje
w tym tygodniu, właśnie w ramach Tygodnia Bezpieczeństwa Ekonomicznego.
To już od jutra, w Gdańsku, w Centrum, przy Krewetce, rozpoczynamy
taką akcję, gdzie każdy mieszkaniec może przyjść i może uzyskać
poradę z szerokiego zakresu, dotyczącego życia właśnie i
gospodarowania swoimi finansami.
Dobrze, ale jeśli ktoś się krępuje i myśli sobie:
O Jezu, pójdę ludzie zobaczą, może podejść, wziąć ulotkę.
Tam jest numer telefonu i po prostu skontaktować się
w późniejszym terminie, albo nawet tego samego dnia. Zgadza się.
Wyjście w przestrzeń publiczną
to była ta idea, która towarzyszyła nam od samego początku,
żebyśmy wyszli zza naszych biurek.
Nie czekali, aż ktoś do nas przyjdzie, tylko stanęli na ulicy
czy w tramwaju i pokazali z jednej strony, jakie są usługi Centrum
Bezpieczeństwa Ekonomicznego, ale z drugiej strony, żeby
pokazać wachlarz wsparcia wszystkich podmiotów, które gdzieś
w tym bezpieczeństwie działają, czyli wszystkich instytucji
miejskich, czy nawet policję, czy innych
organizacji pozarządowych.
Także pokazujemy, prężymy muskuły, pokazujemy
ilość podmiotów, a jest ich w okolicach 50, które
świadczą różnego rodzaju usługi po to, żeby łącznie móc jak
najbardziej efektywnie pomóc w tym wychodzeniu z zadłużenia.
Czyli tak: wpadłeś w kłopoty, przyjdź.
Jeżeli nie masz śmiałości porozmawiać w czasie tego
tygodnia, to weź ulotkę.
Umówimy Cię z prawnikiem, z psychologiem, doradcą restrukturyzacyjnym bądź
skorzystamy ze wsparcia specjalistycznego podmiotów jednostek
miejskich, takich jak Gdańskie Centrum Świadczeń, Miejski
Ośrodek Pomocy Rodzinie, czy Gdańskie Nieruchomości.
A do tego dyskrecja zapewniona. Tak, zapewniamy tutaj poufność każdego spotkania
i komfortowe warunki udzielenia porady.
A czy działają Państwo na polu prewencji ekonomicznej?
Bo wiem z lat ubiegłych, że to jest kwestia uświadamiania,
na przykład seniorom, że ta metoda na wnuczka ciągle niestety
straszna rzecz, naprawdę można oszczędności całego życia stracić,
że ona ciągle jest skuteczna,
o dziwo. Czy nadal Państwo obserwują tę sytuację?
No niestety, mimo, że tak wiele się o tym mówi,
wydawałoby się, że już nikt nie popadnie w taką pułapkę dania
się nabrać, to metody
firm, które
tego rodzaju przestępstwa ekonomiczne próbują realizować
na szczególnie osobach starszych. Ale to są firmy? Raczej grupy przestępcze.
Faktycznie, to są bardziej grupy przestępcze,
są tak wysublimowane i z takim też podejściem na takie
zaangażowanie psychologiczne
seniora. Też na jego poczucie,
na przykład, budowanie na poczuciu wstydu albo jakiejś odpowiedzialności,
że cały czas mieszkańcy, mieszkanki niestety łapią się na tego
rodzaju przestępstwa.
Państwo tutaj współpracują z policją?
Tak, współpracujemy. Cały czas realizujemy też oczywiście kampanie informacyjne,
edukacyjne, współpracujemy z policją, ale też z organizacjami
pozarządowymi, które są blisko seniorów w lokalnym środowisku.
To są czy domy sąsiedzkie, kluby sąsiedzkie, też lokalne kluby
seniora.
W najbliższą środę, też w ramach Tygodnia Bezpieczeństwa Ekonomicznego,
zapraszamy wszystkich seniorów i seniorki na paradę i piknik
seniorów w Gdańsku, w Parku Świętej Barbary.
Tam też będzie można dowiedzieć się i porozmawiać o tych
zagrożeniach. Także tutaj po prostu trzeba o tym mówić, żeby
budować takie bezpieczeństwo i pewność wśród naszych
starszych mieszkańców i mieszkanek miasta, że są bezpieczni
i żeby też wiedzieli, gdzie zwrócić się ewentualnie o pomoc,
o poradę. Żeby nie podejmowali decyzji zbyt pochopnie i zbyt
szybko. Pan Piotr Puchalski. Grupy przestępcze uskuteczniają
metodę na wnuczka, ale są też firmy, które właściwie potrafią
podsunąć jakąś niekorzystną umowę na usługę.
Prawda?
Tak, tutaj pomimo tego, że zadłużenie jest takim zjawiskiem,
w które możemy popaść ze względu na własne decyzje, bądź też
odziedziczyć spadek, bądź zostać oszukanym.
Ciężko też powiedzieć, kto jest dłużnikiem, bo to może być
osoba w każdym wieku, każdej płci.
Tutaj ciężko jest to określić.
Natomiast mamy pewne grupy, które
otaczamy szczególną opieką i właśnie do tych grup należą, między
innymi, seniorzy, którzy ze względu chociażby na samotność,
na potrzebę kontaktu,
wpuszczają do swojego domu osoby, które nie mają czystych
intencji i wykorzystują albo odbierają połączenie telefoniczne.
I tu mamy firmy, które na przykład zawierają usługi abonamentowe
na teleporady. To są przestępstwa na wnuczka, na policjanta,
na pracownika socjalnego, na pracownika sanepidu, w niedawnych
warunkach covidowych. Bo jeszcze jest sytuacja, że
ktoś się podszywa pod instytucję. Tak i okazuje się, że trzeba
dokonać jakiejś zapłaty za konkretną,
oczywiście fikcyjną sytuację. I seniorzy tutaj, chcąc czuć się
potrzebni,
niestety łapią się w sidła naszych naciągaczy. Jeśli podpisałem
taką niekorzystną umowę, to mogę u Państwa znaleźć pomoc
prawną? Oczywiście, to, co wyróżnia, wydaje
mi się, Centrum Bezpieczeństwa Ekonomicznego,
to jest to, że my zajmujemy się sprawą kompleksowo. To znaczy,
że nie tylko informujemy, gdzie nastąpił problem i w jaki sposób
go rozwiązać, ale też staramy się tę sprawę przeprowadzić razem
z naszym beneficjentem. Więc jeżeli trzeba przygotować zawiadomienie
o popełnieniu przestępstwa, to specjaliści z naszego centrum
przygotowują takie pismo od A do Z. Jeżeli trzeba złożyć wniosek
o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, to też nie tyle towarzyszymy
naszemu beneficjentowi w tym procesie, co de facto przejmujemy
od niego całość tych obowiązków związanych z formalnościami.
Jesteśmy w stanie określić, ile osób, czy ile rodzin
rocznie korzysta z pomocy tego typu? Możemy to liczyć w setkach
na pewno. Niedawno, jak zaglądaliśmy w statystyki,
to mamy w okolicach 1 do 1,5 osoby nowej
codziennie. Jeżeli chodzi o ogłoszenie upadłości,
to też niedawno patrzyliśmy w statystyki.
To ilość umorzonych długów, które
nastąpiły po wnioskach, które przygotowywaliśmy, już przekroczyła
20 milionów złotych.
Także tutaj też trzeba wziąć pod uwagę skalę tych, co
które już są umorzone. Natomiast tych, które mamy w toku, w procesie
i czekamy na rozstrzygnięcie sądu,
to jest wielokrotnie wyższa kwota. A jeśli chodzi o upadłość
konsumencką, to jest ciągle walka o to, żeby
jej uniknąć?
Czy to już są konkretne sytuacje, że nie ma innego wyboru i trzeba
to zrobić? Jeśli jesteśmy na takim etapie, gdzie możemy
przeciwdziałać naszej niewypłacalności i wyjść z tej
trudnej sytuacji, z tego zadłużenia, innymi metodami,
to najpierw z tych metod korzystamy. Natomiast w dzisiejszych
czasach wzrostu kosztów
życia, kosztów kredytów, a przy jednoczesnym braku wzrostu
dochodów, ilość osób, które upatrują rozwiązania swojego
problemu, właśnie w upadłości konsumenckiej, drastycznie wzrosła.
Pani dyrektor. 12-16 czerwca to
są właśnie te 8. Gdańskie Dni Bezpieczeństwa
Ekonomicznego.
Jakby Pani zachęciła naszych widzów, naszych słuchaczy do
udziału? A może żeby podpowiedzieli komuś, w rodzinie,
wśród sąsiadów?
To też jest bardzo ważne, że w Programie Bezpieczeństwa Ekonomicznego docieramy do tych
mieszkańców i mieszkanek, którzy nie tylko ze względu na swoją
sytuację potrzebują wsparcia, ale mają w swoim środowisku,
czy mogą mieć osoby, które takiego wsparcia potrzebują.
Także zachęcamy w tym tygodniu, żeby wybrać się do centrum
Gdańska, zarówno jutro we wtorek, czyli 13 czerwca,
jak i w czwartek, 15 czerwca, od godziny 12
do 17. Właściwie wszystkie instytucje, które
są zaangażowane w program będą obecne, będą obecni pracownicy.
Gdzie to dokładnie jest? Koło dawnego Kina Krewetka.
Ulica Karmelicka w Gdańsku. W godzinach 12-17,
wtorek-czwartek.
Nie da się tam nas nie zauważyć, będziemy mieli namioty, będziemy mieli gadżety,
będziemy mieli jakieś banery. Pogoda też ma dopisywać, więc
na pewno będzie to nawet coś, co może być na szlaku spacerowym
albo powrotu czy pójścia, właściwie powrotu z pracy czy ze
szkoły, czy z jakichś innych rzeczy, które się w mieście załatwia.
Dodatkowo w środę organizujemy paradę i piknik dla seniorów
i seniorek.
To w Parku Świętej Barbary od godziny 11 do 15.
A jeszcze w piątek, 16 czerwca na podsumowanie w miejskich
jednostkach i tutaj zarówno w Centrum Bezpieczeństwa Ekonomicznego
i Wsparcia Osób Zadłużonych, jak i w Miejskim Ośrodku Pomocy
Społecznej w
centrach usług lokalnych w dzielnicach oraz w Gdańskim Centrum
Świadczeń i w Centrum Wsparcia Kryzysowego w Nowym Porcie.
Tam w godzinach bardzo różnych, na stronie gdańsk.pl
też jest informacja,
każdy może przyjść i uzyskać pomoc,
poradę, porozmawiać o swojej sytuacji.
Jeśli chodzi o środę, Park Świętej Barbary to przy Kościele Świętej Barbary?
Tak. Tam na zapleczu? Tak. Czyli boczna od Nowych Ogrodów.
Tak, dokładnie tak. Długich Ogrodów.
Przepraszam, przejęzyczenie.
O 11 Pani prezydent Aleksandra Dulkiewicz też będzie obecna,
będzie Pani wiceprezydent do Spraw Społecznych i Równego Traktowania,
Pani Monika Chabior.
No i myślę, że też przyjdą miejscy radni, żeby wspólnie z
seniorami być, przejść, ale też rozmawiać o ich sytuacji
związanej z życiem w dzisiejszych czasach, czego też potrzebują,
gdzie miasto może wspierać.
Pan Piotr Puchalski. Jakby Pan zachęcił? Czy
widzi Pan twarze osób, którym udało się pomóc i które naprawdę
poczuły ulgę w swoim życiu?
Na szczęście jest tych osób dużo. Przez ten czas, kiedy realizowaliśmy
program, udało się naprawdę dużej ilości gdańszczan pomóc
wyjść z trudnej sytuacji.
To, co chciałbym przekazać, to to, że warto do nas przyjść na
każdym etapie.
Jeżeli czujemy, że dzieje się coś złego z naszymi finansami,
już można przyjść i porozmawiać o różnych możliwościach poprawy
tej sytuacji, aż do takiego etapu, kiedy ludzie mają przeświadczenie:
z tym to na pewno nie da się nic zrobić. Z takimi sytuacjami też
sobie radzimy i później okazuje się, że ludzie żałują, że tak
późno zdecydowali się, żeby skorzystać z naszych usług.
Szanowni Państwo, to już 8. Gdański Tydzień Bezpieczeństwa
Ekonomicznego. To jest oferta skierowana do osób zagrożonych
ekonomicznie, ale w gruncie rzeczy nie tylko do nich, właściwie
do każdego z nas, każdego, kto słucha i każdego, kto nie jest
obojętny, uświadamia sobie, że może gdzieś w otoczeniu, może
w sąsiedztwie, może w rodzinie jest osoba potrzebująca takiej
pomocy i naprawdę
może znaleźć rękę wyciągniętą do tej pomocy, wyciągniętą przez
Gdański Samorząd, przez Urząd Miejski w Gdańsku, a także przez
Fundację Centrum Bezpieczeństwa Ekonomicznego i Wsparcia
Osób Zadłużonych. I właśnie Samorząd z Fundacją współpracują
i to przynosi od 8 lat efekty. Czy na następne lata też są
planowane takie edycje Tygodnia Bezpieczeństwa Ekonomicznego?
Oczywiście, tak jak wcześniej rozmawialiśmy, program, który teraz jest realizowany, formalnie
kończy się w 2023 roku, ale to nie
znaczy, że kończymy tego rodzaju działania.
Będziemy bardziej analizować sytuację, żeby sprawdzić, co
nowego, na co szczególnie zwrócić uwagę w kolejnej perspektywie.
Do tego też właśnie bardzo istotne jest, że spotykamy się
z mieszkańcami, że wsłuchujemy się w ich głos i możemy dzięki
temu program budować taki szyty na miarę, żeby to wsparcie faktycznie
było realne, żeby mieszkańcy, mieszkanki mogli przyjść po konkretną
poradę, po konkretne wsparcie.
Gdański Tydzień Bezpieczeństwa konomicznego do piątku włącznie.
Szczegóły znajdą Państwo na portalu Miasta Gdańska gdańsk.pl.
Naszymi gośćmi w studio byli Pani Katarzyna Ziemann, dyrektorka
Wydziału Rozwoju Społecznego Urzędu Miejskiego w Gdańsku
i pan Piotr Puchalski z Centrum Bezpieczeństwa Ekonomicznego
i Wsparcia Osób Zadłużonych w Gdańsku.
Dziękuję bardzo.
Dziękuję za uwagę.
Jeszcze raz zapraszam do korzystania z tej oferty.
To jest pomoc niebagatelna, a do tego bezpłatna.
Dziękuję, Roman Daszczyński. Dziękuję Państwu za udział w naszym
programie. Do widzenia.