Dziś czwartek, po południu, jutro piąteczek, potem fajny
weekend, a potem w niedzielę wszyscy będziemy myśleć sobie
w poniedziałek znowu do pracy. Dziś porozmawiamy o tym,
co można zrobić, żeby w poniedziałek rano zaczynać z uśmiechem.
W niedzielę rano nie przeżywać katuszy, nie martwić się
tym, czy przeżyjemy, czy znajdziemy szczęście w miejscu,
w którym pracujemy. Porozmawiamy dziś o zaangażowaniu,
zadowoleniu i takiej pracy, która młodym ludziom, jak
i tym bardziej doświadczonym, może dawać dużo satysfakcji,
co wcale nie musi oznaczać, że ta praca będzie bardzo łatwa
i przyjemna i doskonale płatną. Porozmawiamy o tym, co
można zrobić, żeby stworzyć strukturalne warunki do pracy,
która ma sens, a porozmawiają ze mną dzisiaj o tym Natalia
Bogdan, właścicielka, założycielka i prezes międzynarodowej
agencji rekrutacyjnej Jobhouse. Cześć Natalio. Marek
Ostrowski, lider IT i specjalista od budowania zaangażowania
w fajnych, myślących, współpracujących zespołach.
Cześć Marku, cześć. I Bartosz Trzesicki, lider i wychowawca
liderów pracujący w firmie Thyssenkrupp w Gdańsku. Cześć
Bartek, cześć. I, żeby podrążyć ten pierwszy problem, czyli
to, dlaczego praca nie daje nam szczęścia, albo coś się dzieje
w sytuacji, w której w pracy się męczymy, znajdujemy w niej
bardzo dużo bólu, a mało zadowolenia, chciałbym naszych
gości i gościnę popytać o to, co to znaczy praca, która
daje frajdę i co to jest praca, w której możemy znaleźć szczęście?
Natalio, ty trochę o tym wiesz, bo od kilku lat prowadzicie
badania, które szczęścia w pracy dotyczą. Opowiesz nam
proszę trochę o tym, dlaczego zdecydowaliście się na takie
badania i co z nich wynika. Tak, w tym roku prowadzimy już
piątą edycję tego badania, więc okrągła i zawsze tak
się śmieję. I jak przystawiam te wyniki naszego raportu,
to mówię, że na początku sytuacja była o tyle trudna, że
kiedy mówiliśmy o pojęciu szczęścia w pracy, to wiele osób
próbowało to pojęcie w ogóle negować. No bo jak to szczęście
i praca, to w ogóle nie idzie w parze. Teraz jest już trochę
lepiej. Firmy zatrudniają wręcz happines menedżerów
tak zwanych, czyli osoby, które dbają właśnie o poczucie
szczęścia w pracy zespołów i kiedy słuchałam twojego
wprowadzenia do dzisiejszej debaty też uśmiechnęłam
się, bo nawet kiedyś zwykłam przedstawiać się w ten sposób,
że nazywam się Natalia Bogdan i sprawiam, że ludzie lubią
poniedziałki. Ja zajmuję się zawodowo doradztwem kariery
i rekrutacją do do różnych firm i to poczucie szczęścia
w pracy jest mi bardzo bliskie. Osobiście mam taką teorię,
że poczucie szczęścia w pracy jest oparte na takich trzech
filarach. Pierwszy filar to jest to, żeby praca, którą
wykonujemy, żebyśmy byli w niej szczęśliwi, to musimy
robić to, co lubimy. Drugim filarem jest to, żebyśmy
byli w tej pracy dobrzy, a trzecim filarem jest to, żeby
to co dostajemy w zamian za tą pracę było dla nas satysfakcjonujące
i celowo nie mówię tutaj tylko o wynagrodzeniu, bo tak naprawdę
dla każdego z nas co innego jest ważne w pracy, każdy z nas
jest na innym etapie swojej kariery. Każdy z nas ma inne
potrzeby i mimo że to wynagrodzenie za pracę jest oczywiście
istotną częścią, co potwierdza co roku nasze badanie,
no to nie jest to jedyna składowa poczucia szczęścia w pracy.
Dla jednych osób poczucie sensu, możliwość rozwoju, możliwość
spotkania fajnych ludzi w pracy, możliwość robienia ciekawych
projektów na przykład, bądź możliwość pomagania innym
to jest coś, co te osoby dostają w zamian za pracę i dzięki
temu są szczęśliwi. Najczęściej poczucie niezadowolenia
z pracy wynika z tego, że któryś z tych filarów nie jest stabilny,
to znaczy któryś z tych warunków nie jest spełniony i podam
wam przykład osób. Ja pracuję najczęściej z takimi topowymi
menadżerami, jeżeli chodzi o rekrutację i doradztwo właśnie
kariery. I moglibyście się zdziwić, ale bardzo często
spotykamy osoby na swojej drodze, które na picie mają kwotę
powyżej miliona złotych rocznie, a nie są szczęśliwe w
pracy. Więc nikt mi nie powie, że wynagrodzenie to jest
jedyna i najważniejsza rzecz, która świadczy o naszym
szczęściu. Najczęściej wśród tych menadżerów to jest
tak, że to, co dostają w zamian za pracę, jest spełnione.
Jest super, robią to co chcą, w czym są dobrzy no, bo dostają
nagrody. Są w Forbesie na na okładkach jako najlepsi menadżerowie.
Ale ten trzeci warunek nie jest spełniony, czyli
oni robią to, czego nie lubią. Po prostu najczęściej dlatego,
że robią to co albo kazali im robić rodzice albo poszli
na studia, bo koledzy szli na takie studia, albo był
jakaś forma prestiżu, ale tak naprawdę nigdy tego nie czuli,
więc to jest taka moja teoria i i w praktyce ona się sprawdza,
że te trzy filary muszą być, po prostu spełnione trzy warunki.
No to co musi się stać, żeby ludzie byli zadowoleni
z pracy, żeby byli szczęśliwi? Ale może praca nie
jest od tego w ogóle, to znaczy może w pracy szczęście to
nie jest niezbędny element. Może praca ma być od tego, żeby
być i żeby przynosić pieniądze? Marek, ty się cieszysz
już na to pytanie, prawda? Ja się w ogóle dużo cieszę, ale
po części tak, po części tak. Może praca nie jest tylko
po to, żeby dawać nam satysfakcję. Na pewno nie jest tylko po to,
świetnie to Natalia podzieliłaś. Zgadzam się ze wszystkim,
co powiedziałaś. Może być tak, że w krótkim okresie praca
nie przyniesie nam satysfakcji ani wielkich korzyści.
Może szczególnie młodzi ludzie muszą wziąć pod uwagę odroczoną
gratyfikację. To jest coś, co bardzo mi chodzi po głowie.
Możliwe, że trzeba przecierpieć. Możliwe, że profity
satysfakcja, przyjdzie z czasem. W momencie, kiedy startowałem
jako junior, no nie odczuwałem jakiejś satysfakcji z pracy,
mimo że dostawałem co miesiąc za nią wynagrodzenie, z
czasem przyszła jakaś doskonałość, w tym co robię i z czasem
dopiero zbudowałem wokół siebie i renomę i satysfakcję
z tego co robię. To nie jest tak, że satysfakcja
przyjdzie od razu. To nie jest tak, że w każdej nowej pracy
satysfakcja jest. Na pstryknięcie od razu. Co ty nam chcesz
teraz powiedzieć, chcesz nam powiedzieć, że nie było dla
ciebie kłopotem to, że dopiero początkujesz, że dopiero
zaczynasz, że dopiero się uczysz tego, co robisz? Nie martwiło
cię to? Bracie, to jest dosyć naturalne. Pomyśl sobie
powiemy sobie o dzieciakach, które zaczynają
zaczynają się uczyć, chodzić, ile razy
muszą upaść na ryj. No prosta sprosta sprawa. Czy
uczenie chodzenia jest satysfakcjonujące? Jak myślisz
no, jak myślisz Bart, macie z tym już jakieś doświadczenia.
Nie, nie, to się wiąże z płaczem. Ale dzieciaki instynktownie
wiedzą, że gdzieś instynktownie, czy może jest to biologiczne,
genetyczne, wiedzą, że gdzieś na końcu tej drogi jest sukces
i gdzieś na końcu tej drogi jest nagroda. To nie jest
tak, że nauczą się w ciągu dnia, muszą upaść i muszą upaść
znowu i przez dwa, trzy tygodnie muszą upadać. Cieszy mnie
to, że ty do teorii wychowania tak się zgrabnie odnosisz.
Myślę, że Bart będzie próbował poprowadzić to w trochę
inną stronę. Bart, co ty na to, na to, co Natalia i Marek nam
opowiadają. Bardzo ciekawie opowiadacie. Ja mam troszkę
inną koncepcję, może powiedzieć o tych trzech filarach
Ja bazuje na dwóch filarach bardziej. To znaczy, po pierwsze
uważam, że też część to co powiedziałeś praca, szczęście
no jasne, że tak. Musimy pracować tak, a jeżeli nam to nie
daje w długim okresie szczęścia, to coś jest nie tak. Natomiast
szczęście dla mnie wiąże się z tematem zaangażowania i
motywacji. To znaczy zaangażowanie wynikające z motywacji
i to nie chodzi o te teorie wszystkie tam o motywacji, że
Taylor, Masłow, Herzberg tylko o te wewnętrzną motywację
i te badania najnowsze i te poprzednie też psychologiczne
pokazują, że no jesteśmy w stanie wykreować w organizacji
taką sytuację, takie środowisko, żeby ta motywacja
się pojawiła. Teraz pytanie co kogo motywuje, oczywiście
natomiast bez takiej wewnętrznej motywacji ciężko jest
mówić o zaangażowaniu i szczęściu w pracy, prawda? I ja bym
to podzielił na dwa elementy. W związku z tym taki element
indywidualny, gdzie mamy młodych ludzi czy doświadczonych,
czyli tak mówiłaś są ludzie, którzy pracują dużo, zarabiają
i mają dużo doświadczenia. Są nieszczęśliwi. Na ten element
indywidualny, czyli taki element, gdzie rzeczywiście
pytanie jest co mnie motywuje? Osobiście, tak? Czy to,
co robię mnie motywuje i tutaj według mnie ten moment, studiowanie
jest takim momentem, kiedy możemy to analizować i próbować
się dowiedzieć o sobie. Czyli według mnie powinniśmy szukać
siebie, a nie szukać pracy. Praca jest elementem życia,
który jest po drodze, natomiast jak nie znajdziemy siebie,
to ciężko jest mówić o satysfakcji, bo jesteśmy w przypadku
tu i teraz, prawda? I to nie idzie w kontrze. To, co powiedziałeś
Marek, że gdzieś tam te cierpienie się pojawiło, to to się
może pojawić. Ale jeżeli ja wiem po co to robię, dlaczego
tu jestem i że to jest element procesu, no to jestem w stanie
to przetrwać. Jeżeli jest ona przypadkowo i nie wiem po
co jestem, no to już jest problem. To jest ten element
indywidualny. Dla mnie natomiast jest jeszcze ta druga
strona organizacji i ja uważam, że tutaj dużą rolę mają
duże organizacje, korporacje jednak w wychowywaniu
i w edukowaniu młodych ludzi, szczególnie młodych na początku
drogi i już się uśmiechasz i powiem od razu dlaczego tak
uważam. Dlatego, że jednak w szkole czy na studiach jest
to mocno teoretyczne. I to jak firmy pracują naprawdę to
jakie są oczekiwania od pracodawców, jakie są procesy
w organizacjach, to tego nie da się nauczyć. No przynajmniej
ja nie miałem takiej okazji. I potem może te cierpienie
na początku wynika z tego, że zdajemy sobie sprawę, że studia
to jest jedno, natomiast, że nie połączyliśmy w trakcie
studiów tego z praktyką, to potem jest takie trochę zderzenie
z rzeczywistością. Prawda? Dlatego ten nacisk na to, żeby
organizacje jednak inwestowały w ludzi i że mają tutaj rolę
no to jest dla mnie ten drugi filar. Nie wiem, że to idzie
w kontrze do tego co ty przed chwilą mówiłaś, czy to się uzupełnia?
Ciężko mi to stwierdzić. Ja osobiście uważam, że nie jest
rolą firm, żeby wychowywać swoich pracowników, że wychowanie
wynosi się z domu, że takim już kapitałem właśnie wewnętrznej
motywacji, zaangażowania wchodzimy do organizacji. Jeżeli
ktoś tego zaangażowania już na wstępie nie ma, to nie ma
takiej możliwości, żeby menedżer wzbudził to, nawet to
moim zdaniem nie ma sensu, szczerze mówiąc, żeby wzbudzać
na siłę motywację w kimś, kto jej nie ma. Ja osobiście
zatrudniam do zespołu osoby, które przychodzą już z tą dużą
dawką motywacji i dla mnie to jest numerem jeden, że tak
powiem. Nawet nie kompetencje sensu stricte, chociaż idealnym
świecie zatrudniam osoby, które mają i doświadczenie i
motywację, ale nie zawsze to się udaje, więc wolę zatrudnić
osoby, które nawet mają jakieś braki kompetencyjne, ale
zależy jej na tej pracy. Ja czuję, widzę tą iskrę w oku
i tą chęć i że te osoby zrobią wszystko, żeby się nauczyć i
wdrożyć jak najszybciej i działać. Ok, bo Marek się już piekli. Już widzę, będzie fajnie.
Natomiast jeden temat, zanim pójdziemy do Marka, nie powiedziałem
tego, że jakby, żebyśmy też nie zmieniali narracji, ten
element indywidualny, czyli tej motywacji wewnętrznej
musi być na początku. Dlatego mówiłem o tym, że dla
mnie to jest to wspólne, czyli mamy człowieka młodego,
który jest zmotywowany. Chce, po prostu wewnętrznie chce
i przychodzi do organizacji, ale nie wie, jak to ugryźć,
więc ta organizacja musi pomóc i nakierować takie osoby
jak działamy, co jest oczekiwane. I to nie jest takie oczywiste
dla wszystkich organizacji, bo pamiętajmy, że organizacje
to są ludzie, czyli liderzy. Pytanie, jaki jest proces
kształcenia liderów w organizacji, bo często jest tak,
że, troszeczkę dywagacje, ale żeby uzupełnić, że najlepszy
specjalista, ekspert zostaje liderem. Teraz pytanie,
jak organizacja podchodzi do tego tematu, żeby ta osoba,
która zostaje liderem, nie zrobiła krzywdy w organizacji
innym ludziom, którzy tam pracują lub są na nowo przyjmowani.
Więc dla mnie ten element kształcenia jest niezbędny i
tego elementu nie ma w szkołach, bo leadership przykładowe
jeśli mówimy o tej działce, to jest praktyczna część.
Możemy czytać książkę, natomiast dopiero po eksperymentach
i po sprawdzeniu jak to działa w rzeczywistości, jesteśmy
w stanie pójść dalej i bardziej się rozwijać, prawda? Także
ten element indywidualny, napęd. Mamy ten element indywidualnej
motywacji. No i potem wchodzimy do organizacji. No i ta
organizacja uczestniczy, partycypuje w kształceniu
w taki naturalny sposób. Bardziej jest mi blisko do tego,
co Natalia powiedziała odnośnie tego, no rolą biznesu jest
zarabiać pieniądze. Kropka, ale z drugiej strony musimy
też podejść do tego pragmatycznie. Co jeżeli na rynku nie
ma osób, a... fajnie, że Bart rozdzieliłeś aspekty, powiedzmy
motywacji od przygotowania do zawodu, bo oczywiście,
że oczywiście że żadne studia nie przygotują w pełni
do wykonywania zawodu. To zdecydowanie jest rolą organizacji
A co jeżeli co jeżeli młodzi ludzie wchodzący na rynek pracy
po prostu dostali złe karty, to znaczy mieli za mało na skalę
całego społeczeństwa. Mieli za mało dobrych
wzorców w domu, mieli za mało dobrych wzorców społecznych,
mieli za mało dobrych wzorców nawet ze wspólnoty religijnej,
bo kiedyś odgrywało to dużą rolę. Co jeżeli ci biedni
młodzi ludzie nie mają wystarczająco
dobrych kart na wstępie? Może mimo że organizacja powinna
się skupić na zarabianiu pieniędzy, to jest
to jednak inwestycja? Może tą dobrą budowę mentalną
młodego pracownika też trzeba zbudować. Może organizacja
musi zainwestować mimo, że jakby intuicyjnie nie ma
to większego sensu. Może jesteśmy w takim miejscu jako
społeczeństwo, że musimy zainwestować w tych młodych
ludzi, bo nie ma nikogo innego. Kto zrobiłby to za nas? Marek
otworzył przed nami swoje serce i wyczuł nastroje wielu,
wielu młodych ludzi, których ja znam, moich studentów i
absolwentów naszej uczelni, którzy są przygotowani merytorycznie,
żeby robić fajne rzeczy w pracy, ale nie są przygotowani
charakterologicznie, bo bardzo często myślą sobie: Matko
Boska, przecież ta praca jest przerażająca. Te rzeczy,
które tam trzeba robić, są kompletnie niezrozumiałe.
Te rodzaje napięć społecznych w organizacjach, do których
wchodzą, są dla nich kompletnie niejasne, bo nigdy nie
mieli z tym do czynienia. A Marek chyba też zmierza do czegoś
jeszcze, to znaczy do tego, że że ciężka praca to nie jest
coś, co umiemy sami z siebie i co wtedy mamy zrobić z tymi
ludźmi, z tymi młodymi ludźmi, z kolegami i koleżankami,
których spotykamy potem w robocie, jeśli oni nie wiedzą,
bo ich nikt nie nauczył. Można coś? Co to znaczy bardziej,
że organizacje mają wychowywać? Nie wiem czy to ja użyłem
dobrego słowa z tym wychowaniem. Mam wrażenie teraz, że
to co Marek powiedział, ja się zgadzam. Oczywiście, że
firmy mają zarabiać pieniądze tak, natomiast no nie wyobrażam
sobie, żeby nie inwestowały w pracowników, czyli jeżeli
przychodzi nowy pracownik, on będzie na jakimś poziomie
no to jednak musi być ten temat wstępu do organizacji przy
osobach młodych, które kończą studia. Ten wstęp trwa dłużej
i zrozumienie jak firmy w ogóle pracują, trwa dłużej
i ta inwestycja musi się zadziać, jakby no nie ma innej możliwości.
Dlatego pytanie nie jest, czy, tylko jak dobrze
firmy kształcą tak naprawdę, bo to co mamy w książkach to jest
jedno, a to jak firmy naprawdę pracują, jakie jak na jakiej
procesach, no to jest prawdziwe życie. To jest prawdziwy
biznes. Tego się nie nauczymy w szkole, więc ten element
kształcenia musi być tak czy inaczej. Natomiast ja pytam
o jakość tego kształcenia. Jeżeli spojrzymy teraz odbył
się taki IT menager of tomorrow, konkurs w Gdyni i też
tam była właśnie rozmowa o tym o kształceniu, prawda? No
i każdy z liderów mówił, że to jest element rynku jakby teraz,
jakby też popatrzmy na to z perspektywy ilości pracowników.
ilości pracowników na rynku, gdzie pracodawcy
walczą, z resztą sama zapewne wiesz, o o najlepszych pracowników
i też proponują w ramach benefitów kształcenie, prawda
takie czy inne, czyli to jest elementem, my nie możemy tego
wyprzeć. To jest elementem biznesu już teraz, bo ty zacząłeś
tak wiesz, że tak miałem wrażenie, że jednak robimy pieniądze,
a to gdzieś tam obok. Nie, to jest centralny punkt się robi
biznesu teraz, bo mówimy o knowledge workers tak, czyli ludzie,
którzy pracują głową po studiach. Chcemy osiągnąć kreatywność.
Mamy te wszystkie nowe metody zarządzania, w IT na przykład
zwinny, scrum i inne rzeczy. To wszystko bazuje właśnie
na pobudzeniu kreatywności. Tak, czyli najpierw musimy
nauczyć ludzi pracować w tym trybie, żeby zrozumieli jak
pracować, żeby potem móc mieć z tego jako firma benefit.
A pracownik szczęśliwy, zaangażowany to jest ten
kreatywny najczęściej, nie? To jest ten, który odnajduje
w rozwiązywaniu problemów źródło pewnej satysfakcji,
samospełnienia i i pewnie energii do tego, żeby tych problemów
rozwiązywać więcej w przyszłości. To jest uproszczenie według mnie
bo jak popatrzymy sobie, no mamy też różne typy
osobowości, prawda? Niektóre osoby lubią powtarzalne
czynności. Taka praca też jest w firmach i jest
potrzebna i ktoś ją też musi robić. Znam takie osoby, a są
osoby, które potrzebują rozwiązywać problemy, tylko
chodzi o to, żeby dobrać te osoby do stanowisk, żeby ta osoba
była na właściwym miejscu, żebym mogła się rozwijać inaczej
to jest męczarnia. A widzę też, widziałem też przypadki,
gdzie jednak były świetne osoby na złych stanowiskach.
Widziałem liderów, którzy nie chcieli być liderami, ale
byli w tak zwanych złotych klatkach, czyli na tyle dobrze
zarabiali, że ciężko im się było wycofać, mimo że chcieli
robić coś bardziej technicznego lub innego. Przepraszam.
I w drugą stronę osoby, które mocno pracują w analizie,
a tak naprawdę są ekstrawertykami, chciałyby zarządzać
ludźmi i mają do tego potencjał. I wtedy rolą organizacji
liderów organizacji jest to zauważyć i zmienić, wykorzystać
na poczet dobra organizacji, czyli zarabiania pieniędzy
finalnie. Słuchajcie, to całe przygotowywanie młodego
człowieka do fajnej roboty, do takiej, która i tego człowieka
będzie satysfakcjonować i dla pracodawcy będzie źródłem
zadowolenia biznesowego, rozgrywa się na kilku etapach.
Trochę sugerujecie, że w szkole to się nie odbywa? Czy ja
dobrze czytam, że że chyba wszyscy zgadzacie się co do tego,
że szkoła do roboty nie przygotowuje? To trochę paranoidalna
sytuacja, co? Bo teraz gdzieś tam, przynajmniej w założeniach
ten element doradztwa zawodowego się pojawia, że już na
etapie wychowania nawet przedszkolnego jest obowiązek,
żeby chociaż obowiązek, gdzieś tam zalecenie, żeby nawet
dzieciakom pokazywać możliwość różnych zawodów. No na
etapie przedszkola to jest najczęściej to, że przychodzi
pani na przykład dentystka i opowiada o swojej pracy. Oczywiście
to jest w jakiejś formie takiej bardziej zabawowej. Później
w szkole podstawowej i w szkole średniej, gdzieś tam już
jakieś godziny doradztwa zawodowego się pojawiają. za
naszych czasów tego umówmy się nie było. W ogóle to była
jakaś fanaberia, nawet chyba nikt nie miał świadomości,
że coś takiego istnieje, więc większość z nas wybierała
ścieżkę najpierw edukacji, a później pracy trochę z przypadku,
trochę z obserwacji naszych najbliższych, bo na przykład
nasi rodzice byli lekarzami. No to był jedyny słuszny
krok dla naszej dalszej edukacji i taki
taką ścieżkę wybieraliśmy. Teraz już jest lepiej pod tym
względem. Też myślę, że mamy większą dostępność, jednak
do możliwości rynku pracy już nawet młode osoby mają
możliwość zarabiania pieniędzy i próbowania różnych
rzeczy, czy nawet podczas jakichś prac sezonowych, czy
nawet w sklepach, w callcenter, w shared serwisach. Gdzieś
tam ten rynek pracy jest otwarty już dla coraz młodszych
osób. Kiedyś kiedyś tak nie było, więc jest lepiej, ale
nadal nie mogę powiedzieć, że jest w stu procentach dobrze,
no bo nadal obserwuje młode osoby, które tak nie do końca
kończą te studia, bądź nawet już wcześniej się orientują
po zakończeniu liceum, że nie do końca wiedzą, co chcą
w życiu robić. Nawet nie wiedzą do końca, jakie są możliwości
i nie wiedzą, jak zacząć szukać i się zastanawiać, bo to
wymaga jakiejś metodologii, nie? To znaczy trzeba umieć
się zabrać za zastanawianie się. Marek, proszę mów. No właśnie
bo czy to, aby na pewno musi być tak, że zaraz po studiach
albo zaraz po liceum, czy młoda osoba powinna wiedzieć,
co ma robić w swoim życiu? Nie wiem jak wy, jak miałem dwadzieścia
parę lat byłem szympansem, nie wiedziałem nic o sobie,
o życiu, o możliwościach. Tak jak powiedzieliście, a więc
doradztwo zawodowe świetnie przedstawia możliwości,
daje szansę, żeby spróbować różnych rzeczy czy otwiera
oczy na to, żeby móc spróbować różnych rzeczy, ale też
chyba trzeba trochę poeksperymentować. To wymaga odwagi.
Dzięki Bogu, że ja nie skończyłem
w karierze, którą zacząłem na samym początku. Zacząłem,
zacząłem zupełnie gdzie indziej i szybko, szybko okazało
się, że po prostu to nie jest to. Więc tak, rada
dla młodych ludzi - eksperymentować, tym bardziej, że rynek
pracy w tej chwili jest nienajgorszy, prawda Natalia?
Wręcz przeciwnie, możliwości jest bardzo dużo. Ja osobiście
mam taki plan, podzielę się trochę z takim swoim prywatnym
życiem, chociaż też mam takie możliwości. No bo pracuję
w branży, gdzie rekrutuję do bardzo różnych wielu firm
i mam taki plan, żeby pokazać mojej córce, później synowi
młodszemu wiele możliwości. Żeby pokazać im: tak pracuje
księgowa, tak pracuje dyrektor produkcji, tak wygląda
inna praca, żeby oni mieli możliwość zobaczyć. Oczywiście
zdaję sobie sprawę, że to jest trudne do wykonania też dla
dla wielu rodziców, ale wydaje mi się, że najpierw na etapie
takiego na przykład dobierania zajęć pozalekcyjnych,
żeby warto próbować pokazywać dzieciom różne możliwości.
Tak wygląda gra na pianinie. Tak wygląda granie w piłkę
nożną. Żeby dziecko miało możliwości poznać różnych rzeczy,
nawet i i stwierdzić: w tym jestem dobry, w tym jestem słaby,
to mi się podoba, a w tym mi się podoba to, bo na przykład jest
gra zespołowa albo indywidualna i już możemy jako rodzice
obserwować takie pierwsze talenty i predyspozycje naszych
dzieci. Później tą rolę może w jakiś sposób przejąć wychowawca
klasy i byłoby to w idealnym świecie pewnie najlepsze.
Czy właśnie taki doradca zawodowy, którego celem moim
zdaniem właśnie powinno być oszacowanie, określenie
talentów takich mocniejszych stron i może trochę słabszych.
W czym ta osoba młoda się nie czuje i pokazania dróg. Jeżeli
jest osoba, która ma umysł analityczny, to możesz wykonywać
taki, taki, taki zawód i później ta osoba może właśnie nie
wiem czy z rodzicami, czy z takim doradcą zawodowym, czy
gdzieś tam wśród swoich znajomych zobaczyć, jak taka praca
wygląda, jeżeli nie tak, to nawet pójść na bezpłatne praktyki
letnie. No bo każdy młody człowiek ma czas latem i to do niego
należy wybór. Czy spędzi ten czas na fejsbuku, czy spędzi
go produktywnie. Ok, wiem, że też jest czas na dzieciństwo
na młodości, no i na szaleństwa, ale wakacje trwają dwa
trzy miesiące, więc nawet jeżeli miesiąc poświęcimy na
to, żeby zdobyć już jakieś pierwsze doświadczenie i właśnie
spróbować i nawet jeżeli po tych praktykach się okaże,
że to w ogóle nie jest nasza bajka, to jest nudne. Nie podoba
mi się to, przynajmniej będziemy bogatsi o tę wiedzę
i na przykład kolejnego lata możemy spróbować coś zupełnie
innego i w końcu poczuć w czym mamy ten flow, coś co nas
kręci, w czym chcemy się rozwijać, w czym chcemy nawet
na youtubie szukamy możliwości jakiś tutorialów, czy
jak nauczyć się więcej i myślę, że to jest taki dobry kierunek
i w dzisiejszych czasach jest dużo więcej możliwości,
żebyśmy nie musieli właśnie błądzić trochę tak jak my i
nasi rodzice i dziadkowie. No bo w naszym przypadku często
tak było, że to był taki trochę na chybił trafił wybór edukacji,
a później pracy. Teraz tych możliwości jest
trochę więcej, żeby tych błędów uniknąć. Ale wiesz co to
przyzwolenie na eksperyment to jest rzecz super. Super
istotne również dlatego, że ktoś, kto wie, że eksperymentowanie
i próbowanie nowych zawodów, nowych obowiązków, nowych
miejsc zatrudnienia, nowych stanowisk to jest rzecz normalna
i pewnie rozwijająca. Nie będzie się bał, że jak po roku
dwóch, trzech na stanowisku w dziale weźmy na to księgowość
spróbuje zrobić taką życiową woltę i przejść do działu
programistycznego albo nie wiem sprzedażowego czy kreatywnego
to to będą na niego patrzeć jak na oszołoma. To przyzwolenie
jest chyba rzeczą niezbędną, nie? Nie tylko rodzice, to
przyzwolenie mogą ofiarować, ale może też organizacja.
Czy to jest niewykonalne, żeby tak pracownicy sobie wędrowali
od działu do działu? To się dzieje obecnie, jakby to jest
normą. Ja mam osoby, jestem z branży IT i mam osoby z finansów.
Bo jeszcze raz - ja uważam, że dużo organizacje dają
dużo potencjał, bo rzeczywiście można się wewnątrz organizacji
przebranżowić. Widziałem to sam, pomagałem im, a to bardzo
dobry skutek i dla tej osoby, bo jeżeli słuchajcie, jeżeli
ktoś z finansów i taki przypadek miałem niedawno, chce przejść
do IT, to musi być mega zmotywowany, bo on ma świadomość,
że pewnie przejdzie na gorsze warunki albo takie same,
ale będzie musiał dużo czasu to włożyć i nie będzie miał
takiej luksusowej sytuacji jak w obecnym dziale, gdzie
wszystko wie, rozumie, ósma - piętnasta tylko musi włożyć
serce w to, czyli chce czyli to jest benefit i dla firmy no
i dla tego pracownika. Więc jak najbardziej takie rzeczy
według mnie należy wspierać, promować, bo finalnie ta
osoba dłużej zostaje w firmie i i firma może zarabiać pieniądze.
Prawda? I to się dzieje, teraz się dzieje, bo tak zadajesz
swoje pytanie, jakby to się miało zadziać albo może się
nie dzieje. Nie, to jest tak już na porządku dziennym. A
to co mogę dopowiedzieć... Ale wszyscy o tym wiemy... Tak? Pracownicy o tym nie wiedzą, boją się. Którzy?
To muszą przyjść do nas, do firmy, to my im pokażemy wtedy,
że to działa. Nie, to działa i to jest fajne właśnie,
że duża organizacje dają takie możliwości i to też jest
ten element właśnie kształcenia. Tylko kluczem jest wewnętrzna
chęć i motywacja i zaangażowanie tej właśnie osoby. Większość
osób jednak wybiera model ta praca jest beznadziejna i
po prostu z niej odchodzi. Albo narzeka i nic nie zmienia
w swoim życiu, więc kluczem jest to, żeby już ta wewnętrzna
motywacja była. I sama mam w swojej firmie przykład takiej
dziewczyny, która pracuje w firmie prawie od samego początku.
Ja próbowałam dla niej, próbowałyśmy razem różnych ról
w firmie, bo dla mnie było najważniejsze to, że ona jest
dla mnie zaufaną osobą i wiem, że ona zawsze da z siebie wszystko,
cokolwiek będzie robiła, więc ona była u mnie i rekruterem,
i kierownikiem oddziału, nie czuła się w ogóle w zarządzaniu
ludźmi, ale popełniłam ten błąd, o którym mówisz, że wzięłam
na stanowisko kierownicze osobę, która była dobra w tym,
co robi. A niekoniecznie sprawdziłam, czy się czuję w ogóle
w zarządzaniu ludźmi, więc to bije się w pierś, że takie
błędy też popełniłam, ale Ania nigdy się nie poddała. No
nigdy nie powiedziała, Boże odchodzę, bo mi się tu nie podoba,
tylko rozmawiała ze mną wprost. Słuchaj, ja się nie czuję
w zarządzaniu ludźmi, ale jakby doszliśmy wspólnie do
wniosku, że to w czym najlepiej Ania się czuję,
to są liczby. Teraz jest kontrolerem finansowym dla odmiany.
Jest tym kontrolerem już od kilku dobrych lat i jest naprawdę
najlepszym kontrolerem finansowym, jakiego mogłabym
sobie wymarzyć. Tylko była wola obu stron właśnie tak,
jak mówisz i organizacji i samej Ani, która miała tą wewnętrzną
motywację i i nie chciała się poddawać, nawet jeżeli nie
szło. To gratulacje dla Ani. Natomiast ja bym wrócił do pytania
jeszcze to, co Marek próbowano ustalić, że tak powiem
zczalendżować mówiąc a co z tymi młodymi ludźmi, którzy,
no, nie mają takiego szczęścia, nie są tak już mocno zmotywowani
i nie mieli szansy stać się poprzez przykład i innych mentorów
tacy proaktywni, bo też takie osoby się zdarzają i tutaj
jeszcze raz wracam do tego wychowania. To takie nieszczęśliwe
słowo w zasadzie no, ale do tej edukacji, którą robią firmy,
prawdą jest, że nie wszystkich da się zmotywować, czyli
inaczej nie, nie zawsze da się stworzyć takie warunki,
żeby człowiek człowiek się zmotywował. Natomiast no
wiele przypadków widziałem taki, gdzie osoby, które jakby
błądziły. Chodzi o mind set, podejście jakby. Nie były proaktywne,
był raczej pasywne. Zmieniły swoje podejście
w trakcie i to wynikało z podejścia lidera. Oczywiście
ta osoba musiała coś w sobie mieć. Rzeczywiście to nie mogło
być tak jak mówisz, że są osoby, których po prostu nie da
się nic tam zrobić za bardzo. Natomiast jeśli jest to gdzieś
ukryte, to da się takie osoby też wyprowadzić i też takie
widziałem elementy i wtedy to jest rola lidera. Czyli znowu
organizacje wewnątrz kształcą liderów po to, żeby oni
byli gotowi zająć się takimi przypadkami również. Takie
jest moje zdanie i takie coś widziałem. Jeszcze chciałabym
się odnieść do tego, co powiedział Marek, bo to bardzo fajny
przykład przytoczyłeś, że rzeczywiście nie każdy ma
równy start, ale z mojego doświadczenia wynika, że właśnie
te osoby, które miały gorzej w dzieciństwie, są dużo bardziej
zaangażowanymi pracownikami. Moje doświadczenie pokazuje,
że właśnie osoby z małych miejscowości, z biedniejszych
rodzin są właśnie tymi, które doceniają pracę, doceniają,
że ktoś dał im szansę. Nie poddają się, bo już tyle miały
przeciwności w ciągu swojego życia i się nie poddały, że
w pracy też tak nie robią. Więc moim zdaniem właśnie gorzej
z motywacją jest u osób, które miały wszystko podane na
tacy. Nie, Krzysiu, się nie przemęczaj, to sobie odpocznie.
Wakacje są od tego, żebyś odpoczął po tym trudnym roku szkolnym.
I właśnie moim zdaniem tu się wszystko zaczyna.
I właśnie osoby, które miały trudniej w życiu, nie powinny
tego traktować jako jakiś właśnie utrudniony start na
rynku pracy, bo zwykle jest tak, że właśnie te osoby później
są tymi hype performerami tak zwanymi. Zdecydowanie się z tym zgadzam,
uśmiecham się, b to też jest pieśń mojego życia,
ale... Tak znaczy to już w dobre ramy powinniśmy to włożyć.
To nie jest też do końca tak, że osoba, która pochodzi z małej
miejscowości, ma ułatwiony start, bo miała trudniej wcześniej.
To już jest takie trójwymiarowe szachy trochę dla mnie
przynajmniej, ale z czym bardzo się zgadzam w tym,
co powiedziałeś. i twoje wcześniejsze komentarze.
Nie ma co przedłużać sobie dzieciństwa. W wieku, w którym
w którym w tej chwili młodzi ludzie eksplorują
szukają idealnej pracy. No ich rodzice już mieli
dzieci, prawda? Już byli od paru lat na na rynku pracy i nie
oceniam ani jednego, ani drugiego, bo no hej takie czasy.
Ale trzeba się wziąć w garść i trzeba robić swoje i trzeba
zacząć jak najwcześniej. Jeżeli młody człowiek
chce odnieść sukces w porównaniu do swoich
rówieśników, chce być w jakiejś tam, w dziesiątym percentylu
najlepszych, no to chyba musi złożyć więcej pracy
i to też jest coś....Żeby się dobrze czuć w pracy, to też musi
te same warunki spełniać, co warunki dostępu do dziesiątego percentyla?
Ale czy szukamy tutaj uniwersalnej prawdy? Ja cię chciałem spytać Marek, czy
czy fajna praca koniecznie musi być łatwa? Ok, fajna
praca nie będzie łatwa. To jest, to jest dla mnie po prostu...
Jaka jest radość z posiadania trudnej, ciężkiej pracy, w której
się zacharowujemy? Gdzie jest frajda? No gdzie znajdziesz
większą frajdę? W złożeniu bardzo skomplikowanego zestawu
puzzli czy cztery na cztery, co ci da więcej satysfakcji?
Myślę o tym, że każdy puzzle mnie przerażają i pewnie
uciekłbym w konfrontacji z dowolnym zestawem. Pomyśl,
pomyśl o tym w ten w ten sposób. Odroczona gratyfikacja
to jest jeden aspekt tego. Nie no, pogadaj o tym trochę
o tym, co to miałoby znaczyć. Jaki rodzaj szczęścia znajdujemy
w odroczeniu przyjemności, satysfakcji albo takiego spełnienia,
które przyjdzie za rok, dwa, trzy, cztery, może pięć jak już
będziemy się znać bardzo dobrze na tym, co robimy, bo przez
te cztery lata pracowaliśmy bardzo, bardzo ciężko. Jasne,
nie mam podstawy psychologicznej, żeby wytłumaczyć
te procesy, ale wiem, że one istnieją. Z pewnością
to są takie truizmy, coś, co babcia zawsze mówiła - bez pracy
nie ma kołaczy. Pomóżcie mi, bo na pewno były jeszcze jakieś
inne, ale no to się sprawdza i to nie jest tak, że nagle
świat się zmienił. Wiele jest teraz wzorców, gdzie
gdzie wystarczy zrobić dobre instastory i i od razu miliony
lecą, ale jak wszędzie jak na każdym polu działalności
biznesowej, to instastory za milion jest dostępne dla
najlepszego albo dwójki najlepszych, a całe reszta musi
włożyć ciężką ciężką pracę, żeby zdobywać te zasięgi i
myśleć i inwestować swój czas. I nikt mi jeszcze w życiu
nie udowodnił, że da się zrobić coś na skróty. Na pewno nie
jest, to na pewno nie jest to historia mojego życia i naprawdę
nie poznałem osoby, która która miała zbyt łatwo i zbyt
szybko. Jak mówisz o Instagramie i o sukcesach fejsbukowych,
to myślę, że to jest dobry moment do tego, żeby przejść do
tego najtrudniejszego pytania, bo my tu sobie o zaangażowaniu
szczęściu, o pracownikach, którzy się cieszą z roboty i
bazując na tym zadowoleniu własnym, wykonują swoje obowiązki.
Bardzo fajnie. No i to się wszystko całkiem nieźle składa.
Ale pozostają jeszcze dwa pytania. Pierwsze to pytanie
a co organizacja niby ma z tego, że jej pracownicy są
zaangażowani, czy to jest w ogóle coś, co organizacje, takie
wiecie firmy, które zatrudniają ludzi całkiem sporo,
czy to jest coś, co te firmy mogą mierzyć albo coś, do czego
mogą się odnosić w swoim biznesowym myśleniu? Bo jeśli
tak, to chyba fajnie by było, żeby to robiły. I tutaj musimy
przywołać nieobecnego dziś Krzysztofa Herdzika, Krzysiek
siedzi w domu, boli go gardło, zaniemówił kompletnie i nie
może być z nami, ale Krzysiek trochę nas już przyuczył
mówiąc nam w naszej zeszłotygodniowej rozgrzewce przed
tą rozmową o mierzeniu zaangażowania w organizacjach,
co wy na to? Bart ty trochę o tym myślałeś, nie? Do jakiego
stopnia to się może przydać organizacjom jako narzędzie
albo jako źródło wiedzy? No z pewnością. To znaczy mierzy
się to od jakiegoś już czasu. Zaangażowanie pracowników
też z tego, co nam opowiadałaś w waszej firmie mierzyliście
Npies czy inne rzeczy, może też trochę o tym, natomiast
ja powiem od takiej strony praktycznej
rzeczywiście. No, to jest trochę tak jak zFejsbukiem i Instagramem,
prawda? Tam najważniejsze jest, jak szybko i na jakiś czas
złapiemy atencję ludzi, którzy oglądają prawda? W firmie,
gdzie robimy pieniądze, na przykładzie czy szef serwisów,
czy w usługowej organizacji no to tylko te zaangażowanie
pracownika, to jest ta wartość tak naprawdę, bo można siedzieć
przed komputerem osiem godzin i nic z tego nie wynika i nie
można dodawać jako cel sam w sobie, a to nie jest celem. No
i mierzymy to zaangażowanie rzeczywiście. To zaangażowanie
można mierzyć na poziomie organizacji. Ale też można też
to mierzyć na twardych, jakby faktach, KPIach czy innych
miarach związanych z procesami, które mamy w organizacjach.
I to też mierzymy. No i potem na to nakładamy oczywiście
inne miary usprawnień. Jak zrobić coś lepiej, szybciej
i tak dalej, więc to jest obecnie w organizacjach mocno mierzone,
natomiast na poziomie całej organizacji rzeczywiście
mówi się nawet w świecie biznesu o tym, ile strat przynosi
niezaangażowanie, tak? Jak popatrzymy na badania Gallupa
Dzisiaj miałem przyjemność sobie zerknąć. Miałem z poprzednich
lat, że średnio w Europie piętnaście procent pracowników
jest zaangażowanych w naszej części Europy a tylko dziesięć
mamy zaangażowanych, niezaangażowanych i tych dysrupterów,
tych przeszkadzających i tych jest dziesięć
procent. Pośrodku są ci tacy nie zaangażowani powiedzmy
neutralni. A teraz ja się pytam, jeżeli taka jest sytuacja
i to są takie badania, Gallup robi badania przekrojowe na całym
świecie, no to jakie straty biznesy ponoszą, że tego zaangażowania
nie ma. Tak bo.... No nie wiem, może tutaj chciałabyś coś dodać
z perspektywy swoich badań i tego NPS-a, natomiast są mocne
dane, ten Gallup pokazuje bardzo mocno, że tego zaangażowania,
że my mówimy sobie, że jest świetnie, tak jak opowiadaliśmy,
natomiast badania pokazują, że nie jest świetnie. Moje
badanie skupia się rzeczywiście na samym tym poczuciu
szczęścia, zadowolenia z pracy, ale w ramach tego badania
sprawdzamy też czynnikiem NPS, czyli skłonność do polecania
naszego miejsca pracy i mimo że w tym roku, bo mam już wgląd
do najnowszego raportu tegorocznego, który dopiero będziemy
w listopadzie publikować, że ten NPS minimalnie wzrósł,
ale nadal on jest na dosyć słabym poziomie. W tym roku NPS
ocenia się w skali od minus sto do plus sto, więc w tym roku
jest wzrost, jest minus jeden, więc co i tak jest postępem
bo w zeszłym roku było chyba minus dwadzieścia siedem o
ile się nie mylę tak dla porównania, NPS Iphone`a to jest sześćdziesiąt
trzy, plus sześćdziesiąt trzy, więc jeżeli jesteśmy bardziej
skłonni do tego żeby polecać swoim znajomym telefon niż
swoją pracę, w której spędzamy jedną trzecią dnia, to co za
tym idzie dużą bardzo część życia, no to jest jest słabo, nie
jest nie jest najlepiej na tym rynku pracy, więc trudno spodziewać
się że będziemy szczęśliwi i mówić o naszej pracy
inaczej właśnie niż robota, o rany, znowu muszę wstać do
do niej, no jeżeli tak sytuacja wygląda. Marek.
Czy nie tym razem? Tym razem, tym razem. To jest wszystko
okropne dosyć, bo wiem dokładnie, jaka
wiedza płynie z PNS. Byłem oceniany, oceniałem,
byłem częścią tych badań też. Ale, ale to są takie korporacyjne
liczby, które zupełnie gubią człowieka, zupełnie
gubią. Akceptacje dla faktu, że ktoś ma gorszy rok, że
komuś pies zdechł. I słucham was i jesteście dla mnie
inspiracją, żeby to było jasne, lubię
czytać, uczyć się od was, ale jednocześnie nie powinniśmy
zapominać o tym, że po drugiej stronie tego NPSa jest
człowiek i jest to człowiek zwykły tak? wykły pracownik
to nie jest tak, że wszyscy pracownicy będą niezwykli i
i wszyscy pracownicy zrobią ten milion na PIT i też jako
pracodawcy musimy akceptować, że hej no, nie, nie wszyscy
są highperformerami i i dla nich też trzeba znaleźć miłość
i dla nich też trzeba znaleźć akceptację. Bo tak to jest
w teorii budowania zespołów też, bo zawsze będziesz miał
miała jakąś liczbę pracowników, którzy będą super
Większość będzie przeciętna i ktoś zawsze będzie
w ogonie. Jeżeli usuniesz tych z samej góry, przeniesiesz
ich na stanowiska liderskie, ktoś inny wskoczy na
stanowisko highperformera. I tak dalej, zawsze jest taka
dynamika w zespole, no nie możemy zapominać o tym, że to
są po prostu ludzie. To dla mnie jest najważniejsze z
NPSa. A co powiecie takim krytycznie myślącym
trochę rewolucyjnie być może podchodzącym do pracy, nieufnym
pracownikom, którzy mówią, no dobra, wy tu o zaangażowaniu,
o mierzeniu tego, o budowaniu w nas poczucia szczęścia,
ale przecież wam jako reprezentantom tych firm chodzi
tylko i wyłącznie o to, żeby wycisnąć z nas jak najwięcej.
Nie zgadzam się. Zgadzam się. Nie, nie mam zdania.
No, ale ja mam wrócić do tego, co to Marek powiedział na początku
firmy są, żeby robić pieniądze. I możemy być tego częścią,
albo nie, i ja bym tu wrócił do tego tematu, jakby co ja jako
człowiek chce i czy ta firma mi pomoże na mojej drodze po
prostu, ja by to z tej perspektywy wziął. No. W
zależności, na jakim etapie życia jestem, co innego mogę
potrzebować, prawda? Natomiast to z drugiej strony nie
powinno zwalniać organizacji z jednak tego podejścia
jak to Marek powiedział, jest social responsibility, corporate
social responsibility. Mimo że no właśnie tak masz do tego stosunek
taki, ja uważam, że coś w tym jest i tym się kieruję gdzieś
tam, i jeżeli młodzi ludzie eksperymentują, są na początku
drogi na studiach i mają szansę pracować w takiej usługowej
organizacji, no to perfekcyjnie, tak? Bo mogą wtedy sobie
sprawdzić, czy to jest to czy nie to, zobaczyć, jak funkcjonuje
firma, jak procesy funkcjonują. Dlatego, nie wiem, ja mogę
zachęcić tylko do eksperymentowania bez lęku o to, że
te eksperymenty obrócą się przeciwko nam. Bez żadnego lęku.
Ja z kolei nie mogę się zgodzić z wami chłopaki, że firmy
są tylko po to, żeby zarabiać pieniądze, bo są różne firmy.
Moja firma jest przykładem tego i uważam to za swój największy
sukces, że udało nam się połączyć misję pomagania ludziom
i od tego wyszliśmy, od tego głębszego sensu naszej organizacji,
realizując przy tym rezultaty biznesowe. Ale uważam też,
że pieniądze, które są skutkiem ubocznym, są skutkiem
tego, że właśnie angażujemy się w to, co robimy, lubimy to,
co robimy. Przychodzimy do tej pracy z uśmiechem, dajemy
z siebie sto procent, więc nie ma możliwości, jeżeli mamy
takie podejście do pracy, żeby to nie zaprocentowało w
postaci adekwatnego wynagrodzenia, bo bo ludzie będą
chcieli wam płacić za rzeczy, w które dajecie swoje serce
i w które dajecie sto procent zaangażowania.
Rzeczywiście zgodzę się z tym że dużo firm jeżeli nie
większość wychodzi jednak od tego zysku, ale moim zdaniem
jeżeli nie pokażemy pracownikom tego głębszego sensu
ich pracy i to mówię o każdej jednej osobie - o pani Zosi, która
sprząta, że jej praca ma sens, bo dzięki temu firma jest postrzegana
na przykład dzięki temu, że jest czysto. To dzięki temu
firma jest postrzegana jako profesjonalna. Możemy obsługiwać
lepszych klientów i to znowu na koniec dnia gdzieś tam
przekłada się na finanse, ale moim zdaniem każda jedna
osoba w organizacji powinna wiedzieć, jaka jest jego rola,
ale nie mówię tutaj tylko o takich oczywistych zadaniach,
że zadaniem pani na recepcji jest obsługa klientów, tylko
to, że jej uśmiech sprawia, że do tej firmy wchodzi się z
uśmiechem i właśnie to się przekłada, znowu nazwał angażowaniem
całego zespołu na to, że kandydaci, którzy przychodzą
na rozmowy kwalifikacyjne nie uciekają z nich, bo już
na wstępie mają miłą, sympatyczną osobę i tak jest postrzegana
jak one cała firma i moim zdaniem na każdym stanowisku w
każdej firmie warto zacząć od tego, żeby znaleźć ten głębszy
sens, a pieniądze przyjdą z czasem. To jest fantastyczne,
że na tezę Miłosza o tym, czy firma powinna wycisnąć czy
rolą firmy jest wycisnąć pracownika, Ty powiedziałaś,
nie, ja powiedziałem tak, ale jednocześnie zgadzam się
ze wszystkim, co powiedziałaś. Znów w inną ramę to ubiorę
rolą firmy jest wycisnąć z pracownika wszystko, co jest
w stanie dać. Bo oczywiście jest aspekt zysku, ale jednocześnie
głęboko wierzę, że pracownik, który robi swojego maxa
swoje sto procent, po prostu będzie miał więcej satysfakcji
ze swojej pracy. Inaczej się kończy dzień, exela
przykleiłem z jednego miejsca na drugie, a inaczej kończy
się dzień wow naprawdę skopałem dzisiaj tyłki tak? Spotkania
zrobiłem swoje, sprzedałem swój pomysł i tak dalej i tak
dalej. Marek nie ma na myśli niczego złego, jak mówi, że skopał
tyłki, chyba że ma? Nie, nie ma prawda? Słuchajcie, chciałbym,
żebyśmy mieli też taki praktyczny wymiar, w którym trochę
będziemy mówić, co można. Co można zrobić, żeby w pracy
uczynić narzędzie do zmieniania świata nie tylko swojego,
ale też cudzego. Do tego również, żeby praca była taką robotą,
taką czynnością demokratyczną, w której bierzemy odpowiedzialność
za siebie i za ludzi wokół nas. No i tak sobie myślałem. Czy
czy moglibyśmy rozwiązać niektóre z dylematów? Niektóre
z problemów, z którymi zmagają się młodzi ludzie i ja wiem
to, bo mi mówią. Wiecie ja się spotykam ze studentami i pytam
co tam na studiach, co w robocie i oni się zwierzają i mówią
na przykład coś takiego. Słuchaj, Miłosz, no pracuję
już dwa lata w takiej fajnej korporacji. Korzystam z umiejętności,
które rozwijam na studiach, czyli w moim przypadku z językowych,
no niby jest spoko, wiesz, zespół ok, mili ludzie, pieniądze
się względnie zgadzają, ale ja nie chcę być księgowym i
jak ja mam się stamtąd wydostać, bo przecież ta robota,
którą tak naprawdę chciałabym wykonywać, czyli nauczycielki,
i ratownika medycznego, Didżejki w klubie z dobrą muzyką
nigdy w życiu mi się nie opłaci w porównaniu z tym, co robię
teraz. I co oni mają wtedy zrobić. To jest taki prosty dylemat.
Nie, dziewczyny? To jest jakby taka rzecz, która się nam
ciągle przydarza, jak mamy, jak mamy wyjść z tej pracy,
która jest niby ok. Wykonujemy ją od jakiegoś czasu, ale
nie jest tą pracą marzeń bez lęku że zginiemy po drodze?
Pewnie tak jak mówi Bart, jednak trzeba będzie wykonać
ten krok w tył i zrzec się na jakiś moment albo właśnie super
benefitów, fajnej korporacji, wygodnego biurka i i super
wynagrodzenia. Ale ja osobiście uważam, że to nie jest
tak, że w tej pracy, która nas pasjonuje, nie możemy zarabiać.
Moim zdaniem niezależnie od tego, co będziemy robić w życiu
jeżeli to robimy dobrze, jeżeli dajemy sto sto procent
zaangażowania, to pieniądze przyjdą prędzej czy później.
Znowu przykład, mam takiego zaprzyjaźnionego fotografa
którego ogromną pasją była, była zawsze fotografia,
no ale gdzieś tam nie do końca udawało mu się na tym zarabiać
pieniądze, więc on miał pracę główną w call center, gdzie
siedział na słuchawce. No to nie była jego pasja, ale wykonywał
to po to, żeby móc wynająć mieszkanie i zapewnić sobie byt,
ale po godzinach każdą wolną chwilę poświęcał na rozwój
swojej pasji. Fotografował nawet za darmo, żeby pokazać
fotografował na przykład gwiazdy i wysyłał im zdjęcia,
z czasem jedno z jego zdjęć stało się okładką płyty.
Wprawdzie zespołu discopolo, ale to i tak dla niego
był ogromny sukces, że jakaś znana osoba zauważyła jego
zdjęcie. Później kolejne osoby były zadowolone. To jakby
zachwycone tą okładką, jaką zrobił i zgłaszały się już
po płatne sesje do niego i on pokazał. Teraz już jest dostaje
nagrody za swoje zdjęcia i on pokazał, że angażując się
w to, co się robi, nawet jeżeli coś robimy na początku za
darmo, to z czasem pieniądze przyjdą. Z czasem przyjdzie
to, że będziemy polecani dalej. Ale nawet jeżeli sprzątamy,
wydaje się, że to jest taka najniższa, jakby najprostsza
praca w hierarchii zawodów, moim zdaniem jeżeli to się
robi dobrze, to będziemy polecani kolejnym osobom. Z czasem
będzie brakować nam już czasu na obsługę wszystkich naszych
klientów, więc zatrudnimy pierwszą osobę. Z tego powstanie
już mniejsza firma, większa firma, którą znowu będą polecać
dalej i z czasem może to być bardzo duża organizacja, mimo
że zaczęło się od po prostu dobrego sprzątania i zaangażowania
przychodzenia na tą godzinę punktualnie, na którą ma się przyjść
z uśmiechem i byciem miłym dla innych ludzi Taki kolejny
przykład z linkedina to omawialiśmy. Ratownika medycznego
właśnie, o którym wspomniałeś, znowu zawód ratownika medycznego,
jest zawodem bardzo nisko opłacanym. Jak wiemy, bo ratownicy
strajkowali niedawno. Trzeba coś z tym zrobić tak, ale na linkedinie jest
facet, nie pamiętam jego nazwiska, nie przypomnę sobie,
ale jak o nim mówię, to każdy wie o kogo chodzi, bo ma takie
zasięgi, które...Karol Bączkowski...ooo widzisz, który po prostu pisze o swojej
pracy. Teoretycznie pisze rzeczy może nie oczywiste,
ale takie po prostu przydatne. I robi to za darmo zupełnie
dzieli się po prostu swoją wiedzą ratowniczą na przykład
co robić jeżeli mamy przypadek
jakiegoś udaru, opowiada o swojej pracy, o swoich kolegach
z pracy i robi to zupełnie za darmo i teoretycznie jest
tylko ratownikiem, ale dzięki temu, że fajnie opowiada
o tym, co robi firmy, zgłaszają się do niego po szkolenia
właśnie z udzielania pierwszej pomocy medycznej.
I no z tego co wiem, to ma kalendarz zapełniony do do końca
przyszłego roku, bo każdy chce korzystać z jego wiedzy,
więc to nie jest tak, że nawet wybierając zawody teoretycznie
mało nisko płatne musimy tak skończyć. Jeżeli będziemy
dawać z siebie wszystko, to będziemy zarabiać dobrze.
Po prostu super. Chciałbym tylko dodać
jeszcze jedną kropeczkę do tego. Takie samozatrudnienie
i rozwijanie pasji po prostu nie jest dla wszystkich. To
zrobiłaś to z wielkim sukcesem? Miłosz zrobił to z wielkim
sukcesem. Zazdroszczę wam, jak cholera. Ja byłem na to
wszystko zbyt lękliwy. Zawsze za mało miałem zaparcia
i za mało miałem odwagi, żeby iść na swoje. Znalazłem, znalazłem
inną niezłą drogę, ale, ale też i też jest kolejna
rzecz dla młodego człowieka do zapamiętania, do zaakceptowania
może tak być, że nie starczy ci zaparcia, żeby iść
w to, więc więc wtedy no ok, trzeba to zaakceptować. Ale
można zrobić jeszcze jedną rzecz, którą chyba wszyscy
trochę sugerujecie, to znaczy swoją postawą i tym, co mówicie,
Pokazujecie nam wszystkim tutaj, że można do was przyjść
i tak nie tylko do was, ale do osób, które myślą w sposób podobny,
podobnie otwarty, można przyjść i powiedzieć: słuchaj,
pomóż mi, ja chce spróbować czegoś innego, chce się czegoś
innego nauczyć, spróbować tego eksperymentu, zaryzykować
trochę i myślę, myślę, że to jest wniosek, którym
spróbujemy zakończyć, zapraszając jednocześnie naszych
widzów transmisji internetowej do obejrzenia kolejnego
punktu programu Gdańskiego Tygodnia Demokracji, którym
jest koncert weterana, który odbywa się zaraz, za chwilę
za trzy minuty w Europejskim Centrum Solidarności. A my
zrobimy to, co zrobić teraz należy, czyli będziemy dalej
myśleć o tym samym, próbować znaleźć rozwiązania, próbować
pomóc wszystkim, którzy o pomoc poproszą. Spróbujemy
pozmieniać te rzeczywistość, która nas otacza, tak, żeby
było trochę łatwiej, a trochę trudniej, ale napewno fajniej,
mądrzej i bardziej wesoło. Dziś rozmawiali ze mną Marek
Ostrowski, Natalia Bogdan i Bartosz Trzesicki. Dziękujemy
wam bardzo, do zobaczenia i dobrego wieczoru. Dziękuję
dzięki.